Yargıtay Ceza Genel Kurulu
Kaçakçılıkta Hafif ve Pek Hafif Değer

Kararın Tam Metni

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.

KARARI VEREN

YARGITAY DAİRESİ : 7. Ceza

MAHKEMESİ :Asliye Ceza

SAYISI : 834-77

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Sanığın kaçak eşyayı bu özelliğini bilerek ticari amaçla bulundurma suçundan 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun 3/5. maddesi ile 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 62, 52/2, 51... . maddeleri uyarınca 5 ay hapis ve 80 TL adli para cezasıyla cezalandırılmasına, ertelemeye ve müsadereye ilişkin Denizli 1. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 06.11.2014 tarihli ve 328-536 sayılı hükmün, sanık ve sanık müdafii ile katılan vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 7. Ceza Dairesince 03.06.2020 tarih ve 21759-7828 sayı ile; "Hükümden sonra 15.04.2020 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanunun 61. maddesi ile 5607 sayılı Yasanın 3/22. maddesine eklenen 'Eşyanın değerinin hafif olması halinde verilecek cezalar yarısına kadar, pek hafif olması halinde ise üçte birine kadar indirilir.' şeklindeki düzenlemenin sanık lehine hükümler içermesi, yine aynı Yasa'nın 62. maddesi ile değiştirilen 5607 sayılı Yasa'nın 5/2. maddesine eklenen fıkra uyarınca kovuşturma aşamasında etkin pişmanlık uygulamasının olanaklı hâle geldiği anlaşılmakla, 5237 sayılı TCK'nun 7. maddesi ve 7242 sayılı Yasa'nın 63. maddesi ile 5607 sayılı Yasaya eklenen geçici 12. maddenin 2. fıkrası gözetilerek ilgili hükümlerin yasal koşullarının oluşup oluşmadığının saptanması ve sonucuna göre uygulama yapma görevinin de yerel mahkemeye ait bulunması zorunluluğu," isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.

Bozmaya uyan Denizli 1. Asliye Ceza Mahkemesince 22.09.2020 tarih ve 476-546 sayı ile sanığın 5607 sayılı Kanun'un 3/5-22. maddesi ile TCK'nın 62, 50, 52/2-4 ve 54. maddeleri uyarınca hapisten çevrili 3.000 TL ve doğrudan 40 TL adli para cezasıyla cezalandırılmasına, taksitlendirmeye ve kaçak eşyanın 5607 sayılı Kanun'un 13. maddesi delaletiyle TCK'nın 54/4. maddesi uyarınca müsaderesine karar verilmiş olup bu hükmün de sanık müdafii ve katılan vekilince temyiz edilmesi üzerine dosyanın gönderildiği Yargıtay 7. Ceza Dairesince 19.10.2021 tarih ve 21700-13111 sayı ile; "Paranın alım gücüne, günün ekonomik koşullarına ve kaçak eşyaların 4.413 TL olan değerinin pek hafif olarak kabulü ile 5607 sayılı yasanın 3/22. maddesi uyarınca cezadan 1/2 den 2/3 kadar indirim yapılması gerekirken hafif kabul edilerek 1/2 oranında indirim yapılması, katılan yararına tayin olunacak vekalet ücretinin sanıktan alınmasına karar verilmesi gerekirken hazineden alınmasına karar verilmesi," isabetsizliklerinden bozulmasına karar verilmiştir.

Denizli 1. Asliye Ceza Mahkemesince 01.02.2022 tarih ve 834-77 sayı ile; "..suça konu eşyaların değerinin pek hafif kapsamında kalması gerekirken mahkememizce yeniden önceki hüküm gibi suça konu eşyanın değerinin hafif nitelikte olduğu kararı verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle bozma kararına direnerek önceki hüküm gibi sanığın 5607 sayılı Kanun'un 3/5-22. maddesi ile TCK'nın 62, 50, 52/2-4 ve 54. maddeleri uyarınca hapisten çevrili 3.000 TL ve doğrudan 80 TL adli para cezasıyla cezalandırılmasına, taksitlendirmeye ve müsadereye karar verilmiştir.

Direnme kararına konu hükmün de sanık müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 26.01.2023 tarihli ve 48285 sayılı bozma istekli tebliğnamesi ile Yargıtay Birinci Başkanlığına gelen dosya 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 307. madde uyarınca kararına direnilen Daireye gönderilmiş, aynı madde uyarınca inceleme yapan Yargıtay 7. Ceza Dairesince 04.06.2024 tarih ve 1844-6003 sayı ile direnme kararının yerinde görülmemesi üzerine Yargıtay Birinci Başkanlığına iade edilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

II. UYUŞMAZLIK KONUSU

Özel Daire ile Yerel Mahkeme arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; 5607 sayılı Kanun'un 3/23. maddesi gereğince, sanıktan ele geçirilen kaçak eşyanın suç tarihi itibarıyla gümrüklenmiş değerinin hafif mi yoksa pek hafif mi olduğunun belirlenmesine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

İncelenen dosya kapsamından;

Denizli Merkez Bankası önünde sanığa ait park hâlindeki 03 ** *** plaka sayılı araçta kaçak cep telefonu bulunduğuna dair ihbar üzerine belirtilen yerde araştırma yapan görevlilerin, sanığı cadde üzerinde elinde poşetle gördükleri, Denizli 3. Sulh Ceza Mahkemesinin 24.03.2014 tarihli ve 96 değişik iş sayılı önleme araması kararına istinaden yapılan kontrolde 21 adet kaçak cep telefonunun ele geçirildiği ve sanık hakkında kaçak eşyayı bu özelliğini bilerek ticari amaçla bulundurma suçundan kamu davası açıldığı, gümrük idaresince düzenlenen 02.04.2014 tarihli kaçak eşyaya mahsus tespit (KEMT) varakasına göre ele geçirilen kaçak cep telefonlarının suç tarihi itibarıyla gümrüklenmiş değerinin 4.413 TL olduğunun belirtildiği ve yargılama sürecinin "Hukuki Süreç" başlığı altında aktarıldığı şekilde gerçekleştiği anlaşılmaktadır.

IV. GEREKÇE

A. İlgili Mevzuat ve Konuyla ilgili açıklamalar

15.04.2020 tarihli ve 31100 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 14.04.2020 tarihli ve 7242 sayılı Kanun’un 61. maddesi ile 5607 sayılı Kanun’un 3. maddesinin 22. fıkrasına "Eşyanın değerinin hafif olması hâlinde verilecek cezalar yarısına kadar, pek hafif olması hâlinde ise üçte birine kadar indirilir." cümlesi eklenmiş,

10.12.2022 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanıp aynı gün yürürlüğe giren 7423 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile de 5607 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 22. fıkrası "3/23." madde ve fıkrası olarak değiştirilmiştir.

Değişiklik ve eklemelerden sonra 5607 sayılı Kanun'un kaçakçılık suçlarını düzenleyen 3. maddesinin 23. fıkrası şöyledir:

"Yukarıdaki fıkralarda tanımlanan suçların konusunu oluşturan eşyanın değerinin fahiş olması hâlinde, verilecek cezalar yarısından bir katına kadar artırılır. Eşyanın değerinin hafif olması halinde verilecek cezalar yarısına kadar, pek hafif olması hâlinde ise üçte birine kadar indirilir."

Kanun vazıı bu düzenleme ile suça konu eşyanın değerini, cezanın artırılması veya indirilmesi sebebi kabul ederek, işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı ceza tertibi (TCK madde 3/1) ilkesini, bu suçlar yönünden daha da fonksiyonel hâle getirmek istemiştir. Maamafih suç konusu eşyanın değerininin, fahiş, hafif ya da pek hafif olması hâlinden ne anlaşılması gerektiği, bu değerlerin parasal olarak hangi miktara tekabül edeceği hususlarında bir belirleme cihetine gitmemiş, bu değerlendirme ve tespiti mahkemelerin takdirine bırakmıştır. Mahkeme, eşyanın değerini bağımsız bilirkişiler marifetiyle tespit ettikten sonra anılan fıkra gereğince bir değerlendirme ve uygulama yapacaktır.

Suç konusu eşyanın değerinin fahiş, hafif ya da pek hafif olduğuna ilişkin takdir hakkının, kural olarak yargılama hâkimine ait olduğunda kuşku yoktur. Ancak kanun önünde eşitlik ve hukuk devleti ilkelerinin temel zorunluluklarından biri de, hukuki durumları aynı olanların aynı hukuki muameleye tabi tutulmalarıdır. Somut olay adaletini sağlamakla mükellef Yüksek Yargıtay'ın bir misyonu da ülke genelinde içtihad ve uygulama birliğinin teminidir. Bu cümleden olarak, Özel Dairenin her yıl paranın alım gücü ve günün ekonomik şartlarına göre belli ilkesel belirlemeler yapması bir mecburiyet halini almaktadır. Nitekim Özel Dairece, 2014 yılında eşyanın değerinin 0 ilâ 13.500,00 TL arasında olması hâlinde pek hafif, 13.500,00 TL ile 36.000,00 TL arasında kalması durumunda ise hafif değer kapsamında değerlendirilmesi gerektiği kabul edilmiştir.

B. Somut Olayda Hukuki Nitelendirme

Sanıktan ele geçirilen 21 adet kaçak cep telefonunun gümrüklenmiş değerinin 4.413 TL olduğu tespit edilen olayda; suç tarihi olan 31.03.2014 itibarıyla 5607 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 23. fıkrası gereğince paranın alım gücü ve günün ekonomik koşullarına göre eşyanın "pek hafif" değer kapsamında kaldığı ve sanığın cezasında anılan indirim maddesi uyarınca 1/2 ilâ 2/3 oranları arasında indirim yapılması gerekirken eşyanın "hafif" değer kapsamında kaldığı değerlendirmesi suretiyle fazla ceza tayinine ilişkin Yerel Mahkemenin direnme kararının yerinde olmadığı kabul edilmelidir.

Bu itibarla, Yerel Mahkemenin direnme kararına konu hükmünün bozulmasına karar verilmelidir.

V. KARAR

Açıklanan nedenlerle;

1- Denizli 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 01.02.2022 tarihli ve 834-77 sayılı direnme kararına konu hükmünün gerekçesinin İSABETLİ OLMADIĞINA, söz konusu hükmün sanıktan ele geçirilen kaçak eşyanın suç tarihi itibarıyla gümrüklenmiş değerinin pek hafif değer kapsamında kaldığı gözetilmeksizin fazla ceza tayin edilmesi isabetsizliğinden BOZULMASINA,

2- Dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 21.01.2026 tarihinde yapılan müzakerede oy birliğiyle karar verildi.