CEZA MUHAKEMESİ HUKUKU
Yargıtay Ceza Genel Kurulu — Beraat Gerekçesinin Değiştirilmesinde Direnme ve Yeni Hüküm Ayrımı
2024/460 E., 2025/213 K. · 14 Mayıs 2025
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 4 Kasım 2026
Kararın Özeti
Suçun işlendiğinin ispatlanamaması yerine suçun unsurlarının oluşmamasına dayanılarak verilen beraat, bu dosyada gerçek direnme kararı sayılmadı. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, önceki daire denetiminden geçmeyen yeni gerekçenin önce ilgili ceza dairesince incelenmesi gerektiğini belirtti. Dosya bu nedenle daireye gönderildi. Dolandırıcılığın unsurlarının oluşup oluşmadığı hakkında esas incelemesi yapılmadığından, karar sanıkların eyleminin hukuki veya cezai niteliğine ilişkin kesin bir çözüm olarak sunulmamalıdır.
Hukuki İlke
Önceki hükümden farklı ve daire denetiminden geçmemiş beraat gerekçesine dayanan karar, bu olayda direnme değil yeni hüküm sayılmıştır.
Sonuç
Yeni hüküm bulunduğu kabul edilerek dosya temyiz incelemesi için Yargıtay 11. Ceza Dairesine gönderildi; asıl suç uyuşmazlığı incelenmedi. Karar oy birliğiyle verildi.
İlgili Mevzuat
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — m. 223/2-a, 223/2-e, 307
Beraat nedenlerinin farkı ve direnme usulü değerlendirilmiştir.Yargıtay İç Yönetmeliği — m. 27
Yeni hüküm ön sorununun incelenmesine dayanak gösterilmiştir.
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Resmî metindeki maskelemeler korunmuştur.
Ceza Genel Kurulu 2024/460 E. , 2025/213 K.
"İçtihat Metni"
KARARI VEREN
YARGITAY DAİRESİ : 11. Ceza Dairesi
MAHKEMESİ :Ağır Ceza
SAYISI : 243-212
I. HUKUKÎ SÜREÇ
Dolandırıcılık suçundan sanıkların, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223/2-a maddesi uyarınca beraatlerine ilişkin Adana 4. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 18.02.2010 tarihli ve 533-117 sayılı hükümlerin katılan vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay (Kapatılan) 15. Ceza Dairesince 31.10.2013 tarih ve 19081-16327 sayı ile; "...Fiilin 5237 sayılı TCK'nın 158/1-d maddesinde öngörülen 'kamu kurumunun vasıta olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık' ve 158/1-h maddesinde öngörülen 'tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin ticari faaliyetleri sırasındaki dolandırıcılığı' suçunu oluşturup oluşturmadığına ilişkin delilleri takdir ve tartışmanın üst dereceli Ağır Ceza Mahkemesine ait olduğu gözetilerek görevsizlik kararı verilmesi gerekirken duruşmaya devamla yazılı şekilde hüküm kurulması," isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.
Bozmaya uyan Yerel Mahkemece sanıkların eylemlerinin nitelikli dolandırıcılık suçunu oluşturup oluşturmadığı hususunda delillerin takdirinin üst dereceli mahkemeye ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı üzerine dosyanın gönderildiği Adana 4. Ağır Ceza Mahkemesince dolandırıcılık suçunun sanıklar tarafından işlendiğinin sabit olmadığı gerekçesiyle CMK'nın 223/2-e maddesi uyarınca beraatlerine ilişkin verilen 12.12.2014 tarihli ve 557-580 sayılı hükümlerin katılan vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay (Kapatılan) 15. Ceza Dairesince 16.06.2021 tarihli ve 36232-7139 sayı ile; "...Sanıkların üzerine atılı nitelikli dolandırıcılık suçundan cezalandırılması gerekirken, yazılı şekilde, taraflar arasındaki eylemlerin hukuki mahiyette olduğu gerekçesiyle beraat hükümleri kurulması," isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.
Yerel Mahkeme ise 16.06.2022 tarih ve 243-212 sayı ile dolandırıcılık suçunun unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle CMK'nın 223/2-a maddesi uyarınca bozma kararına direnerek önceki hükümler gibi sanıkların beraatlerine karar vermiştir.
Direnme kararına konu bu hükümlerin de Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 16.01.2023 tarihli ve 164200 sayılı onama istekli tebliğnamesi ile dosya CMK'nın 307. maddesi uyarınca kararına direnilen Daireye gönderilmiş, aynı madde uyarınca inceleme yapan Yargıtay 11. Ceza Dairesince 25.06.2024 tarih ve 484-8464 sayı ile direnme kararının yerinde görülmemesi üzerine Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan nedenlerle karara bağlanmıştır.
II. UYUŞMAZLIK KAPSAMI, KONUSU ve ÖN SORUN
İnceleme dışı sanıklar ... ve ... hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan verilen beraat hükümleri Özel Dairece düzeltilerek onanmak suretiyle kesinleşmiş olup direnmenin kapsamına göre inceleme sanıklan ... ve ... hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan verilen beraat hükümlerine yönelik olarak yapılmıştır.
Özel Daire ile Yerel Mahkeme arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanıklara isnat edilen nitelikli dolandırıcılık suçunun unsurları itibarıyla oluşup oluşmadığının belirlenmesine ilişkin ise de Yargıtay İç Yönetmeliği'nin 27. maddesi uyarınca öncelikle Yerel Mahkemece verilen kararın yeni hüküm niteliğinde olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.
III. OLAY VE OLGULAR
Yerel Mahkemece 12.12.2014 tarih ve 557-580 sayı ile; "Yüklenen suçun sanıklar tarafından işlendiğinin sabit olmaması nedeniyle CMK'nın 223/2-e maddesi gereğince beraatlerine" ilişkin kararın temyiz edilmesi üzerine Özel Dairece sanıkların nitelikli dolandırıcılık suçundan mahkûmiyetlerine karar verilmesinin gözetilmemesi isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmesinden sonra yapılan yargılamada bu defa 16.06.2022 tarih ve 243-212 sayı ile; "Sanıklar ... ve ...'nın üzerilerine atılı dolandırıcılık suçunun unsurları oluşmadığından CMK 223/2-a maddesi gereğince beraatlerine," şeklinde önceki kararda yer almayan yeni ve değişik gerekçe ile direnme kararı verildiği anlaşılmaktadır.
IV. GEREKÇE
Ceza Genel Kurulunun süreklilik kazanmış uygulamalarına göre şeklen direnme kararı verilmiş olsa dahi;
a) Bozma kararı doğrultusunda işlem yapmak,
b) Bozma kararında tartışılması gerektiği belirtilen hususları tartışmak,
c) Bozma sonrası yapılan araştırma, inceleme ya da toplanan yeni delillere dayanmak,
d) Önceki kararda yer almayan ve daire denetiminden geçmemiş olan yeni ve değişik gerekçe ile hüküm kurmak,
Suretiyle verilen hüküm, direnme kararı olmayıp yeni bir hükümdür. Bu nitelikteki bir hükmün temyiz edilmesi hâlinde ise incelemenin Yargıtayın ilgili dairesi tarafından yapılması gerekmektedir.
Yerel Mahkemenin, dolandırıcılık suçunun sanıklar tarafından işlendiğinin sabit olmadığından bahisle CMK'nın 223/2-e maddesi uyarınca verdiği beraat hükümlerinin, Özel Dairece bozulmasından sonra yapılan yargılama sonucunda bu defa bozma öncesi kararda yer almayan yeni ve değişik gerekçe ile dolandırıcılık suçunun unsurlarının oluşmadığından bahisle CMK'nın 223/2-a maddesi uyarınca hükümler kurulmuş olması nedeniyle Yerel Mahkemenin son uygulaması direnme kararı niteliğinde değildir.
Özel Daire denetiminden geçmemiş olan bu yeni hükümlerin doğrudan ve ilk kez Ceza Genel Kurulunca ele alınması mümkün olmadığından, dosyanın temyiz incelemesi için Özel Daireye gönderilmesine karar verilmelidir.
Ulaşılan sonuç karşısında asıl uyuşmazlık konusu değerlendirilememiştir.
V. KARAR
Açıklanan nedenlerle;
Adana 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 16.06.2022 tarihli ve 243-212 sayılı kararı yeni hüküm niteliğinde olduğundan, dosyanın temyiz incelemesi için Yargıtay 11. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 14.05.2025 tarihinde yapılan müzakerede oy birliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay Ceza Genel Kurulu — Temyizden Geçen Hükmün Uyarlanmasında Başvurulacak Kanun Yolu
Yargıtay Ceza Genel Kurulu — İstinafın Kanuni Sınırlar Dışındaki Bozması ve Lehe Kanun İncelemesi
Yargıtay Ceza Genel Kurulu — Bozmaya Uyma Görüşü ile Esas Hakkındaki Mütalaanın Ayrılması
Tüm Ceza Muhakemesi Hukuku Kararları ›
İlgili Sayfalar
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay Ceza Genel Kurulu
İlgili Hukuk Dalı
Ceza Muhakemesi Hukuku
Esas No
2024/460
Karar No
2025/213
Karar Tarihi
14 Mayıs 2025
Oy Durumu
Oy birliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları