top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

CEZA HUKUKU  ·  YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI İTİRAZININ KABULÜ  ·  BOZMA

Yargıtay Ceza Genel Kurulu — Emniyeti Kapalı Tabancayla Tetiğe Basmanın Silahla Tehdit Sayılması

 

2025/583 E., 2026/452 K. · 9 Eylül 2026

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 12 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Alacak meselesini konuşmak için kahvehanede buluşan taraflar arasında tartışma çıktı; sanık belindeki tabancayı katılanın başına doğrultup tehdit sözü söyleyerek tetiğe bastı, ancak emniyeti kapalı silah ateş almadı. Yerel mahkemenin öldürmeye teşebbüsten kurduğu mahkûmiyet istinaf ve temyiz aşamalarında korundu. Başsavcılığın itirazını inceleyen Ceza Genel Kurulu, önceden husumet bulunmamasını, sanığın emniyeti açma veya mermi sürme gibi bir hareket yapmamasını ve tehdit cümlesini eylemle aynı anda söylemesini birlikte değerlendirdi. Eylemin silahla tehdit olduğunu kabul ederek hükmü bozdu.

 

Hukuki İlke

 

Öldürmeye teşebbüsün kabulü için elverişli vasıtayla icra hareketlerine başlanması ve öldürme kastının dış dünyaya yansıyan davranışlarla kesin biçimde ortaya konulması gerekir. Bu dosyada Kurul, emniyeti kapalı tabancayla tetiğe basıp emniyeti açmaya veya atışı sürdürmeye yönelik hareket yapmayan, tehdit sözünü eylemle birlikte söyleyen ve katılanla önceden husumeti bulunmayan sanığın kastını korkutmaya yönelik görerek eylemi silahla tehdit saydı.

 

Sonuç

 

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazı kabul edildi; Yargıtay 1. Ceza Dairesinin onama kararı kaldırıldı ve bölge adliye mahkemesinin kararı, sanığın eyleminin silahla tehdit suçunu oluşturduğu gözetilmeden teşebbüs aşamasında kalan kasten öldürmeden mahkûmiyet kurulması isabetsizliğinden oy birliğiyle bozuldu. Dosya, Erzurum 4. Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdi edildi.

 

İlgili Mevzuat

 

  • 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — m. 21/1, 35, 81/1, 106/2-a, 106/3
    Kast, suça teşebbüs ve kasten öldürme ile silahla tehdit ayrımı; tehdit amacıyla işlenen suçlarda içtima

  • 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — m. 304/2-a, 308
    Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazı ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesi

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.

 

Ceza Genel Kurulu         2025/583 E.  ,  2026/452 K.

"İçtihat Metni"

KARARI VEREN

YARGITAY DAİRESİ : 1. Ceza Dairesi

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 3482-112

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Sanığın teşebbüs aşamasında kalan kasten öldürme suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 81/1, 35/2, 62/1, 53, 54... . maddeleri uyarınca 7 yıl 6 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna, müsadereye ve mahsuba ilişkin Erzurum 4. Ağır Ceza Mahkemesince 14.10.2021 tarih ve 113-246 sayı ile kurulan hükmün sanık müdafii tarafından istinaf edilmesi üzerine Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesince 17.01.2023 tarih ve 3482-112 sayı ile istinaf başvurusunun esastan reddine; bu kararın da sanık müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 1. Ceza Dairesince 18.03.2025 tarih, 5230-2175 sayı ve oy çokluğuyla temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmiştir.

Daire Üyesi ...; "...Dosyadaki yerel mahkemenin kabulüne göre sanık kendi belindeki tabancayı çıkartarak emniyet tertibatı devrede olan silahının tetiğine bir kez basmış emniyet tertibatı nedeniyle horoz düşmediği için tabanca atış yapmamış sanık ise silahın tetiğine birden çok kez basma veya silahı kurma iradesi göstermemiş, bu sırada katılanlar sanığa müdahale ederek silahı elinden almış ve silahın mermi yatağında dolu mermi olduğu ve ancak emniyet tertibatının devrede olması nedeniyle atış yapmadığı anlaşılmıştır. Sanık katılanlarla alacak meselesini konuşmak için avukatı ile olay yerine geldiğini aynı masa etrafında konuşurken çıkan tartışma sonucu darp edildiğini bu nedenle yere eğildiğinde yerde bulduğu tabancayı eline aldığını, silahın kendisine ait olmadığını tetiğine dokunmadığını savunmuş bu nedenle sanığın belinden çıkardığı silahın tetiğine basarken tabancanın emniyet tertibatının devrede olup olmadığını bilip bilmediği hususu aydınlatılamamıştır.

Mevcut deliller, dosya kapsamı, olayın oluş şekli kül halinde değerlendirildiğinde sanık ve katılanlar arasında alacak meselesi olduğu iddia edilmekte sanık borcunu kabul etmese de avukatı ile bu konuyu konuşmak için kahvehaneye geldiği, sanığın kendisine ait belinde taşıdığı kabul edilen silahın ağzına alacak meselesini konuşmak için gelirken mermi verdiği ve ancak tabancanın emniyet tertibatını da devreye aldığı tartışma sırasında silahını doğrulttuğu ve tetiğe bastığı, emniyet tertibatının devrede olduğunu bilerek yaptığı bu işin silahın atış yapmasını engelleyeceğini bilerek tehdit kastıyla hareket ettiği şüpheli kalan husus sanığın silahını belinden çekerken silahın emniyetinin açık olduğunun sanık tarafından bilinip bilinmediği olaya şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereği sanık lehine yorum yapmanın zaruri olduğu sanığın olay öncesinde mağdurları öldürmeye teşebbüs etmesini gerektirecek aralarında herhangi bir anlaşmazlık bulunmadığı bu nedenle sanığın katılanı öldürmek amacı ile avukatı ile oraya geldiğini gösterir hiçbir delil olmadığı, bu haliyle sanığın emniyet tertibatı devrede olan silahın tetiğine dokunmak suretiyle karşı tarafı silahla tehdit ettiği ve bu suçtan cezalandırılması gerekeceği...",

Daire Üyesi ... ise; "...Sanık ...’i darp etmeleri nedeniyle mahkemece cezalandırılan ..., ... ve ... soruşturma evresinde şüpheli sıfatıyla verdikleri beyanlarında kolluk tutanağındaki şifai beyanları ve tanık ...’nin uyumlu beyanları ile örtüşmeyecek şekilde sanık ...’in doğrulttuğu silahının tetiğini bir kez düşürdüğünü iddia etmişler, hatta her üçü de silahı sanık ...’den ...’ın aldığını, sonrasında silahı ...’a verdiğini ...’ın silahın namlusundaki mermiyi çıkarttığını, yere düşen mermiyi şarjöre bastığını söylemişlerdir. Tarafsız tanık ...ise silahın ...’ta olduğunu tüm aşamalarda söylemiş ise de silahı ...’tan ...’ın aldığını, namludaki mermiyi çıkarttığını, bu esnada merminin yere düştüğünü, yere düşen merminin şarjöre basıldığını görmemiştir. Kanaatimizce silah konusunda eğitimli olup güvenlik şirketleri olan mağdur ve arkadaşları 02.11.2019 tarihli tutanağı okuduklarında silahın namlusunun boş olduğunu anlayınca şüpheli sıfatıyla daha az ceza almaya yönelik silahın namlusunun dolu olduğuna ilişkin savunma yapmışlardır.

Kaldı ki belinde silah taşıyan ve kendisine ait olan silah ile olay yerine gelen sanığın, emniyetinin kapalı olduğunu bildiği silahın tetiğine bir kez basarak mağdur ve arkadaşlarını korkutmak istemesi de mümkündür.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, elindeki silahı korkutmak amacıyla mağdura doğrultan sanık ...’in öldürme kastı içinde hareket ettiğine ilişkin kesin bir delile ulaşılamadığından, vasıftaki şüphe sanığın lehine değerlendirilerek silahla tehdit suçundan 5237 sayılı Kanun’un 106/2-a maddesi uyarınca cezalandırılması ve bu nedenle hükmün bozulmasına karar verilmesi gerektiğini düşündüğümden hükmün onanmasına ilişkin çoğunluk görüşüne katılmamaktayım." düşünceleriyle karşı oy kullanmışlardır.

II. İTİRAZ SEBEPLERİ

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca 04.06.2025 tarih ve 34514 sayı ile; "...Sanık ... tarafından kabul edilmese de mağdur ... ile arasında alacak meselesi olduğu, bu konuyu konuşmak için yanında Avukatı ile birlikte mağdur ve arkadaşlarının bulunduğu kafe'ye geldiği, gelirken kendisine ait olup üzerinde taşıdığı kabul edilen tabancayı kurarak atışa hazır hale getirdiği, ancak tabancanın emniyet tertibatını da devreye aldığı, tartışma sırasında tabancayı ...'a doğrultup tetiğe bir kez bastığı, tetiğe birden çok kez basma veya tabancayı kurma iradesi göstermediği, bu sırada mağdur ve arkadaşlarının sanığa müdahale ederek tabancayı elinden aldıkları, tabancanın mermi yatağında dolu mermi olduğu ancak emniyet tertibatının devrede olması nedeniyle atış yapmadığı hususları dosya kapsamı ile sabittir.

Somut olayda, sanığın tabancanın kendisine ait olmadığını savunması nedeniyle belinden çıkardığı tabancanın tetiğine basarken tabancanın emniyet tertibatının devrede olup olmadığını bilip bilmediği hususu aydınlatılamadığından, bu durumun şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereği sanık lehine değerlendirilmesi gerektiği, bununla birlikte belinde silah taşıyan ve kendisine ait olan silah ile olay yerine gelen sanığın, emniyetinin kapalı olduğunu bildiği silahın tetiğine bir kez basarak mağdur ve arkadaşlarını korkutmak istemesinin de mümkün olduğu, buna göre sanığın kendisine ait tabancanın emniyet tertibatının devrede olduğunu bu nedenle tabancanın ateş almayacağını bilerek karşı tarafı tehdit kastıyla hareket ettiği, aksi halde tabancanın emniyette olduğunu bilmese bile namlusunda mermi bulunan atışa hazır haldeki tabancanın tetiğine bastığında emniyet konumunda olduğunu fark ederek parmağıyla emniyeti devre dışı bırakmasının da imkan dahilinde olduğu, ayrıca sanık ile mağdur arasında öldürmeyi gerektirecek boyutta bir husumet bulunmadığı gibi olay yerine yanında Avukatı ile birlikte gelmesinin de kastının öldürmek olmadığına delalet ettiği ve sanığın kastının öldürmeye yönelik olduğuna dair başkaca herhangi bir delil mevcut olmadığından, sanığın eylemi ile ortaya çıkan kastının karşı tarafı korkutmaya yönelik olduğu, bu haliyle eyleminin silahla tehdit suçu kapsamında kaldığı ve eylemine uyan 5237 sayılı TCK'nın 106/2-a maddesi gereğince cezalandırılması gerektiği..." düşüncesiyle itiraz yoluna başvurulmuştur.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 1. Ceza Dairesince 16.09.2025 tarih ve 4133-6020 sayı ile itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan nedenlerle karara bağlanmıştır.

III. UYUŞMAZLIK KAPSAMI VE KONULARI

İnceleme dışı sanıklar ... ve ... hakkında basit kasten yaralama suçundan kurulan mahkûmiyet hükümleri istinaf edilmeksizin, inceleme dışı sanık ... hakkında basit kasten yaralama suçundan verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı itiraz edilmeksizin, sanık ... hakkında 6136 sayılı Kanun’a aykırılık suçundan kurulan mahkûmiyet hükmü istinaf isteminin esastan reddine karar verilmek suretiyle kesinleşmiş olup itirazın kapsamına göre inceleme sanık ... hakkında teşebbüs aşamasında kalan kasten öldürme suçundan kurulan mahkumiyet hükmüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Özel Daire çoğunluğu ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanığın katılana yönelik eyleminin teşebbüs aşamasında kalan kasten öldürme suçunu mu yoksa silahla tehdit suçunu mu oluşturduğunun belirlenmesine ilişkindir.

IV. OLAY VE OLGULAR

İncelenen dosya kapsamından;

02.11.2019 tarihli tutanakta; saat 20.30 sıralarında haber merkezine gelen anons üzerine olay yerine gidildiğinde katılan ...'ın elindeki tabancayı görevlilere teslim ettiği, sanıkla arasında alacak verecek meselesi olduğunu ve tabancayı sanığın elinden aldığını belirttiği, olay yerinde bulunan sanık ...'in yaralandığının görüldüğü ve 112 acil servise haber verilerek hastaneye intikal ettirildiği, suça konu tabancanın incelenmesinde Beretta Gardone ibareli, üzerinde seri numarası bulunmayan, siyah renkli, 9 mm kalibreli, ruhsatsız bir tabanca olduğunun, şarjoründe basılı vaziyette 8 adet 9 mm fişek bulunduğunun ve mermi yatağında fişek görülmediğinin belirlendiği,

12.11.2019 tarihli uzmanlık raporunda; tetkik için gönderilen el yapımı yarı otomatik 9 mm çap ve tipinde fişek atar tabancanın incelenmesinde, atışa engel herhangi bir mekanik arıza veya eksikliğinin bulunmadığı, deneme ve mukayese atışlarında çap ve tipine uygun fişekleri patlattığı, ayrıca incelenmek üzere gönderilen 8 adet 9 mm çaplı fişeklerin iki adedinin denemesinde normal olarak patladıkları ve aynı Kanun kapsamında oldukları ifadelerine yer verildiği,

Anlaşılmıştır.

Katılan ... kollukta; inceleme dışı sanıklar ... ve ... ile ortak iş yaptıklarını, ... isimli bir şahıstan alacakları olduğunu, ...'ın "Paranız ...'de." demesi üzerine ulaştıkları sanık ...'in "Bende paranız yok, gidin avukat ...'dan alın." dediğini, avukat ...'nın da olay günü kendilerini ... isimli kafeye çağırdığını, aralarında bir süre konuştuktan sonra alacak verecek konusunda tartışmaya başladıklarını, bu sırada avukatın lavaboya gittiğini, sanığın belinden siyah bir tabanca çıkararak kendisine doğrulttuğunu ve tetiğe bastığını ancak silahın ateşlenmediğini, hızlı davranarak sanıktan silahı aldığını, ardından arkadaşı ...'ın elinden silahı alıp baktığında emniyetinin kapalı olduğunu gördüğünü, sonra yere düşen fişeği tabancaya geri sürdüğünü, hemen polisi aradıklarını, sanığı bilinçli olarak darp etmediğini sadece kendisini savunduğunu,

Mahkemede; arabası olmadığı için olay yerine arkadaşları inceleme dışı sanıklar ... ve ... ile birlikte gittiklerini, avukatın bir ara lavaboya gittiği sırada sanığın kendisine "...'ın babasını vurdum seni de vururum!" dediğini ve belinden çıkarttığı silahı kendisine doğrulttuğunu, aralarında iki metre mesafe olduğunu, doğrudan başını hedef alarak iki kez tetiğe bastığını, ancak silahın ateş almadığını, hemen eline yapıştığını, bu sırada inceleme dışı sanıklar ... ve ...’ın da yanına gelerek müdahale ettiklerini,

İnceleme dışı sanık ... kollukta; ... Güvenlik isimli iş yerinin sahibi olduğunu, katılan ... ve ... ile ortak iş yaptıklarını, kendilerinin ...'dan alacaklı olduklarını ve ...'ın "Paranızı ...'e verdim, gidin ondan alın." demesi üzerine sanık ...'e ulaştıklarını, sanığın ise "Paranız bende değil, ... ve Avukat ...'dan alın" dediğini, avukatı aradıklarında kendilerine "... ile sizi buluşturacağım." dediğini ve olay günü ... isimli kahve evinde konuşmak için buluştuklarını, katılan ..., avukat ... ve sanık ...'in bir masada oturduklarını, bir süre konuştuktan sonra aralarında tartışma çıktığını, bu sırada avukat ...'nın lavaboya gittiğini, sanığın belindeki silahı çekerek katılan ...'a doğrulttuğunu, fakat silahın ateş almadığını, hemen elindeki silahı aldıklarını, bir süre devam eden arbede sonucu etraftakilerin de araya girmesiyle ayrıldıklarını, arkadaşı ...'ın silahı kontrol ettiğini, emniyet mandalının kapalı olduğunu, doldur boşalt yaptığını ve silahın içinden bir fişeğin yere düştüğünü, fişeği yerden alıp tabancaya bastığını ve hemen polisi aradıklarını,

Mahkemede; avukat lavaboya gittiği sırada sanığın katılana "...'ın babasını nasıl vurduysam seni de öyle vuracağım!" dediğini, esasen önce katılanın sanığa "Avukat geldi, sen demişsin ki avukatım ile müdürüm dolandırdılar." demesi üzerine sanığın ayağa kalkarak "Sen kimsin ki? ...'ın babasını nasıl vurdurdum ise seni de öyle vurdururum!" dediğini ve silahını katılana doğrulttuğunu, tetiğe bastığını ancak emniyeti kapalı olduğundan silah ateş almadığını, inceleme dışı sanık ... ile birlikte sanığın üzerine atladıklarını, bu sırada katılanın sanığa birkaç yumruk vurduğunu, sanığı darp etmediklerini,

İnceleme dışı sanık ... kollukta; katılan ... ve arkadaşı ... ile ortak iş yaptıklarını, olay günü ... isimli kahvede buluştuklarını, bir süre konuştukta sonra avukat ...'nın lavaboya gittiğini, bu sırada sanık ...'in belinden siyah renkli bir tabanca çıkartıp katılan ...'a doğrulttuğunu ve tetiğe bastığını, ancak silahın ateş almadığını, hemen müdahale ettiklerini, katılanın elinden silahı aldığını ve özel güvenlik işi yaptığından hemen namluyu kontrol ettiğini, emniyet mandalının kapalı olduğunu, şarjorü çıkartıp doldur boşalt yaptığını, namluda bir adet fişek düştüğünü, sonra fişeği alıp şarjore bastığını ve polise haber verdiklerini,

Mahkemede; olay günü kafeye gittiklerinde kendisinin arkadaşı ... ile başka bir masaya oturduğunu, aralarında çok mesafe olmadığını, katılanın sanığa "... ile yazışma kayıtlarımız var." dediğini, buna karşılık sanığın sinirlenerek "Siz kimsiniz? ben ...'ın babasını vurdurdum, seni de vururum!" dediğini, silahını çıkartıp katılanın başına hedef alarak yaklaşık iki metre mesafeden tetiğe bastığını ancak silahın ateş almadığını, müdahale edip silahı elinden aldıklarını, namluda bir mermi olduğunu ve atışa hazır olduğunu ancak emniyetinin kapalı olduğunu gördüğünü, sonra katılanın sanığa yumrukla vurduğunu, olaya karışmadıklarını, hemen polisi arayıp durumu bildirdiklerini,

İfade etmişlerdir.

Sanık ... kollukta; toptancı esnaf olduğunu, 02.11.2019 tarihi saat 20.30 sıralarında avukatı ... ile birlikte ... isimli kahvede oturduklarını, önceden tanıdığı katılan ... ile inceleme dışı sanıklar ... ve ...'ün kafeye geldiklerini, bir süre oturup konuştuktan sonra kendisinin ... isimli şahsa olan alacak borç konusunun açıldığını, ...'a borcu olmadığını aksine alacağı olduğunu ifade ettiğini, bunun üzerine katılanla arasında tartışma çıktığını ve katılanın kendisine yumruk attığını, masanın altına eğildiğinde yerde bir tabanca gördüğünü, almaya çalıştığını ancak alamadığını, inceleme dışı sanıklar ... ve ... ile katılanın hep birlikte kendisini darp ettiklerini, kafasına sert bir cisimle vurduklarını ancak ne olduğunu bilemediğini, kimseye silah çekmediğini, hakaret etmediğini ve kimseyi tehdit etmediğini,

Mahkemede; avukatı lavaboya gittiği sırada üç kişi kendisine vurunca yere düştüğünü, sehpanın altında silah gördüğünü ancak alamadığını ve kimseye doğrultmadığını, katılanın silahı alarak kafasına vurduğunun raporla sabit olduğunu,

Savunmuştur.

V. GEREKÇE

A. İlgili Mevzuat ve Uyuşmazlık Konusuna İlişkin Açıklamalar

Ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 26.11.2025 tarihli ve 255-532 sayılı içtihadı ile diğer müstakar kararlarında açıklandığı üzere;

TCK'nın "suça teşebbüs" başlıklı 35. maddesinin birinci fıkrası şöyledir;

"Kişi, işlemeyi kastettiği bir suçu elverişli hareketlerle doğrudan doğruya icraya başlayıp da elinde olmayan nedenlerle tamamlayamaz ise teşebbüsten dolayı sorumlu tutulur."

Normun ikinci fıkrası suç tarihinde; "Suça teşebbüs halinde fail, meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığına göre, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine onüç yıldan yirmi yıla kadar, müebbet hapis cezası yerine dokuz yıldan onbeş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Diğer hallerde verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir." şeklinde iken;

04.06.2025 tarihinde yürürlüğe giren 7550 sayılı Kanun'un 8. maddesiyle aynı fıkrada yer alan "onüç yıldan yirmi yıla" ibaresi "ondört yıldan yirmibir yıla" ve "dokuz yıldan onbeş yıla" ibaresi "on yıldan onsekiz yıla" şeklinde değiştirilerek son hâlini almıştır.

Buna göre suça teşebbüs, işlenmesi kast olunan bir suçun icrasına elverişli ve yeterli araçlarla başlanmasından sonra, elde olmayan nedenlerle suçun tamamlanamamasıdır. Maddenin açık hükmüne göre, icra hareketlerinin yarıda kalması ya da sonucun meydana gelmemesi failin iradesi dışındaki engel nedenlerden ileri gelmelidir.

Suça teşebbüsten dolayı cezalandırılabilmek için, yapılan hareketlerin objektif olarak suçun kanuni tanımında öngörülen sonucu meydana getirmeye elverişli olması gerekir. Bu cümleden olarak, suçta kullanılan vasıtanın da hem neticenin meydana gelmesi için elverişli olması hem de amacına uygun biçimde kullanılması aranmalıdır.

TCK’nın teşebbüsü düzenleyen 35. maddesinde; 765 sayılı TCK’nın aksine teşebbüs hâlinde cezanın belirlenmesi ile ilgili olarak "eksik teşebbüs - tam teşebbüs" ayrımına yer verilmemiş, adil ve eşit bir cezalandırma bakımından teşebbüs hareketinin meydana getirdiği zarar veya tehlikenin ağırlığının esas alınması öngörülmüştür.

Öte yandan, suça teşebbüsle ilgili değerlendirme yapılabilmesi, failin hangi suçu işlemeyi kastettiğinin belirlenmesini gerektirir ki buna subjektif unsur denir. Failin gerçekleştirdiği davranış ile bir suçu işlemeye teşebbüs edip etmediğini, eğer etmişse hangi suça teşebbüs ettiğini belirleyebilmek için öncelikle kastın varlığının belirlenmesi gerekmektedir. Başka bir deyişle, tıpkı tamamlanmış suçta olduğu gibi, teşebbüs aşamasında kalan suçta da, işlenmek istenen suç tipindeki bütün unsurlar failce bilinmelidir (İçel Suç Teorisi, Kayıhan İçel, Füsun Sokullu-Akıncı, İzzet Özgenç, Adem Sözüer, Fatih S. Mahmutoğlu, Yener Ünver 2. Kitap, 2. Baskı, İstanbul, 2000, s. 315).

Bu husus, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 765 sayılı TCK'nın yürürlükte olduğu dönemde verilmiş olup kabul edilen ilkeler açısından 5237 sayılı TCK'nın teşebbüse ilişkin 35. maddesi yönüyle de varlığını devam ettiren 04.06.1990 tarihli ve 101-156 sayılı kararında da; "Teşebbüste aranan kast, icrasına başlanmış cürmü teşebbüs aşamasında bırakma kastı olmayıp, söz konusu suçu tamamlamaya yönelmiş kasttır" şeklinde açıklanmıştır.

İlkeleri, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun istikrar bulunan ve süregelen kararlarında açıklandığı üzere, bir eylemin kasten öldürmeye teşebbüsü oluşturup oluşturmayacağının belirlenmesinde; fail ile mağdur arasında husumet bulunup bulunmadığı, varsa husumetin nedeni ve derecesi, failin suçta kullandığı saldırı aletinin niteliği, darbe sayısı ve şiddeti, mağdurun vücudunda yara meydana gelmiş ise bu yaraların yerleri, nitelik ve nicelikleri, hedef seçme imkânı olup olmadığı, failin fiiline kendiliğinden mi, yoksa engel bir nedenden dolayı mı son verdiği gibi ölçütler esas alınmalıdır.

Tehdit suçu ise TCK’nın 106. maddesinde;

"(1) Bir başkasını, kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden bahisle tehdit eden kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağından veya sair bir kötülük edeceğinden bahisle tehditte ise, mağdurun şikâyeti üzerine, altı aya kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur.

(2) Tehdidin;

a) Silahla,

b) Kişinin kendisini tanınmayacak bir hale koyması suretiyle, imzasız mektupla veya özel işaretlerle,

c) Birden fazla kişi tarafından birlikte,

d) Var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak,

İşlenmesi halinde, fail hakkında iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

(3) Tehdit amacıyla kasten öldürme, kasten yaralama veya malvarlığına zarar verme suçunun işlenmesi halinde, ayrıca bu suçlardan dolayı ceza verilir." şeklinde düzenlenmiştir.

Türk Dil Kurumunun Büyük Türkçe Sözlüğü'ne göre, gözdağı verme anlamına gelen tehdit, bir kimsenin bir zarara veya kötülüğe uğratılacağının bildirilmesidir. Bu bildirimin sözlü olması mümkün olduğu gibi başka yollarla ve bu bağlamda davranışlar yoluyla da yapılması mümkündür. Bu nedenle tehdit suçu; söz, yazı, resim, şekil veya işaret ile de işlenebilecek bir suç olup önemli olan gerçekleştirileceği belirtilen haksızlığın mağdurun bilgisine ulaştırılmasıdır (M. Emin Artuk, A. Gökcen, A. Caner Yenidünya, Ceza Hukuku Özel Hükümler, Turhan Kitabevi, Ankara, 6. Bası, s. 100).

Tehdidin, mağdurun iç huzurunu bozmaya, onda korku ve endişe yaratmaya objektif olarak elverişli olması yeterli olup saldırının kişinin veya başkasının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına, belirli bir ağırlıkta olmak kaydıyla malvarlığına veya bunlar dışındaki sair bir kötülüğe yönelik olması gereklidir. Suçun oluşabilmesi için mağdurun iç huzurunun bozulup bozulmadığının veya korkup korkmadığının ayrıca araştırılmasına gerek yoktur. Önemli olan failin tehdidi oluşturan fiili korkutmak amacıyla yapmış olmasıdır. (Majno, Ceza Kanunu Şerhi, Sevinç Matbaası, Ankara 1978, C. II, s. 127; A. Pulat Gözübüyük, Mukayeseli Türk Ceza Kanunu, 5. Bası, C. II, s. 5 17... )

Tehdit suçuyla korunan hukuki yarar TCK’nın 106. maddesinin gerekçesinde; "Tehdidin koruduğu hukukî değer, kişilerin huzur ve sükûnudur; böylece kişilerde bir güvensizlik duygusunun meydana gelmesi engellenmektedir. Bu nedenle, söz konusu madde ile insanın kendisine özgü sulh ve sükûnuna karşı işlenen saldırılar cezalandırılmış olmaktadır. Fakat tehdidin bu maddeyle korumak istediği esas değer, kişinin karar verme ve hareket etme hürriyetidir." şeklinde açıklanmıştır.

Maddenin uyuşmazlıkla ilgili ikinci fıkrasının (a) bendinde, suçun silahla işlenmesi nitelikli hâl olarak yaptırıma bağlanmıştır. Tehdidin silahla işlenmesi mağdur üzerindeki korkunun etkisini artırması, eylemin icrasını kolaylaştırması, tehdidin ciddiliğini göstermesi ve faile cesaret vermesi nedenlerinden dolayı kanun koyucu tarafından nitelikli hâl olarak kabul edilmiştir. Suçun silahla işlendiğinin kabulü için failin silahlı olması yeterli olmayıp tehdidin gerçekleştirilmesi sırasında silahın kullanılmış olması, silahın korkutucu gücünden bir şekilde faydalanılmış olması gerekmektedir. Bu durum, failin eline silah alıp mağdura doğru doğrultması şeklinde olabileceği gibi, failin belindeki silahı göstermesi şeklinde de olabilir.

TCK’nın 21/1. maddesine göre, suçun kanuni tanımındaki unsurlarının bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesi olan ve failin iç dünyasını ilgilendiren kast, insanın iç dünyası ile ilgili bir kavram olduğundan, kastın açıkça ifade edilmediği durumlarda, iç dünyaya ait bu olgunun dış dünyaya yansıyan davranışlara bakılarak belirlenmesi yoluna gidilmektedir. Kişinin eyleminin, bir suçu oluşturup oluşturmadığının, oluşturuyorsa da hangi suçu oluşturduğunun saptanması için, eylemin bir aşamasındaki durumun değil, eylemin yapılması için verilen kararın, bu kararın icra ediliş biçiminin, olay öncesi, sırası ve sonraki davranışların da dikkate alınıp, tüm delillerin birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Kanun vaazı TCK'nın 106/3 maddesi özel bir içtima kuralına yer vermiş olup tehdit amacıyla kasten adam öldürme, yaralama veya mala zarar verme suçları işlendiği takdirde, ayrıca bu suçlardan da ceza verilmesi gerekmektedir. Görüldüğü gibi bu durumda TCK'nın 44. maddesinin bir istisnası olarak özel düzenlemeyle gerçek içtima kuralları uygulanacaktır. Bununla birlikte, anılan hükmün uygulama alanı bulabilmesi için tehdit amacıyla işlenen öldürme, yaralama veya mala zarar verme suçları bakımından dahi failin kasten hareket etmesi ve eyleminin en azından teşebbüs aşamasında kalması gerektiğinde kuşku bulunmamaktadır.

B. Somut Olayda Hukuki Nitelendirme

Katılan, sanık ve beraberlerinde bulunan kişilerin olay tarihinde sanık ve katılan arasındaki alacak meselesini konuşmak amacıyla ... isimli kahvehanede bir araya geldikleri, bir süre sonra çıkan tartışmanın büyümesi üzerine sanığın üzerinde bulunan tabancayı çıkarıp "...'ın babasını nasıl vurduysam seni de öyle vururum!" diyerek katılana doğrulttuğu ve tetiğe basmasına rağmen emniyetinin kapalı olduğu anlaşılan tabancanın ateş almadığı, bu esnada inceleme dışı sanıkların müdahale etmeleriyle eylemin sona erdiği Derece Mahkemelerince kabul edilen olayda;

Sanık ile katılanın olay yerine aralarında önceden herhangi bir atışma veya sair bir husumet besleyerek gelmedikleri, sanığın yanında avukatıyla, katılanın ise yanında beraber iş yaptığı arkadaşlarıyla gelerek konuşma saikiyle buluştukları ortadadır. Katılan ile sanık ve avukatının aynı masaya oturup konuşmaya başladıkları, katılanın arkadaşlarının ise hemen yan masaya oturdukları, konuşma sırasında katılanın sanıktan alacağı olduğunu belirterek parasını istediği, sanığın ise katılanın alacak taleplerini reddettiği dosyaya yansımıştır. Sanığın avukatının lavaboya gittiği sırada baş başa kalan sanıkla katılan arasındaki diyaloğun artan bir gerilimle devam ettiği, dosyada mevcut delillere göre katılanın ısrarla parasını istediği, sanığın belinden çıkardığı tabancayı katılanın kafasına doğru uzatıp "...'ın babasını nasıl vurduysam seni de öyle vururum!" diyerek tabancanın tetiğine bastığı fakat dosyada mevcut uzmanlık raporuna göre atışa engel herhangi bir mekanik arızası olmadığı saptanan tabancanın ateş almadığı anlaşılmaktadır. Yan masada oturan inceleme dışı sanıkların bu davranışa tanık olarak derhâl müdahale edip sanığın elindeki tabancayı aldıkları ve emniyetinin kapalı olduğunu gördükleri, sanığın eylemi sırasında veya sonrasında tabancanın emniyetini açmak, namlusuna mermi sürmek ya da doldur-boşalt yapmak gibi bir hareketinin de olmadığı tanık beyanlarıyla, olay yerine intikal eden polis memurlarının tabancanın namlusuna sürülü hâlde fişek olmadığı ise kolluk tutanağıyla sabittir. Tüm bu hususlar sanığın elverişli bir vasıtayla kasten öldürme suçunun icra hareketlerine başladığını kabule yeterli değildir. Daha da önemlisi; suç tarihinden önce ve suçun işlendiği anda katılana yönelik öldürme kastını ortaya koyacak düzeyde bir amacı, söylemi veya husumeti bulunduğu ispatlanamayan sanığın eylemini "...'ın babasını nasıl vurduysam seni de öyle vururum!" şeklindeki cümlesiyle aynı anda sergilemesi, sanığın kastının öldürmeye yönelik değil katılanı korkutmaya ve iç huzurunu bozmaya (tehdit etmeye) yönelik olduğunu göstermektedir. Açıklanan nedenlerle sanığın teşebbüs aşamasında kalan kasten öldürme suçundan sorumlu tutulması için suçun maddi unsurunu oluşturan icra hareketlerine elverişli vasıtayla başlanması şartının ve manevi unsuru olan öldürme kastının bulunmadığı, ancak sübut bulan eyleminin silahla tehdit suçunu oluşturduğu kabul edilmelidir.

Bu itibarla Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının kabulüne, Özel Dairenin onama kararının kaldırılmasına, Bölge Adliye Mahkemesi kararının sanığın katılana yönelik eyleminin silahla tehdit suçunu oluşturduğu gözetilmeksizin teşebbüs aşamasında kalan kasten öldürme suçundan mahkûmiyetine karar verilmesi isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının KABULÜNE,

2- Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 18.03.2025 tarihli ve 5320-2175 sayılı onama kararının KALDIRILMASINA,

3- Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 17.01.2023 tarihli ve 3482-112 sayılı istinaf isteminin düzeltilerek esastan reddine dair kararının; sanığın katılana yönelik eyleminin silahla tehdit suçunu oluşturduğu gözetilmeksizin teşebbüs aşamasında kalan kasten öldürme suçundan mahkûmiyetine karar verilmesi isabetsizliğinden BOZULMASINA,

4- Dosyanın, CMK'nın 304/2-a maddesi uyarınca gereği için kararı veren Erzurum 4. Ağır Ceza Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 09.09.2026 tarihinde yapılan müzakerede oy birliğiyle karar verildi.

 

Benzer Kararlar

 

Yargıtay Ceza Genel Kurulu — Araca Ateş Etmede Öldürmeye Teşebbüs

Yargıtay Ceza Genel Kurulu — Bacaklara Ateş ve Öldürmeye Teşebbüs

Tüm Ceza Hukuku Kararları ›

 

İlgili Sayfalar

 

Öldürmeye Teşebbüs ile Silahla Tehdit Ayrımı

 

Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

 

Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.

 

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Yargıtay Ceza Genel Kurulu

 

Esas No

2025/583

 

Karar No

2026/452

 

Karar Tarihi

9 Eylül 2026

 

Oy Durumu

Oybirliği

 

Resmî Kaynak

Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

Ceza Hukuku

Tüm Çalışma Alanları ›

 

Hesaplama Araçları

İnfaz ve Yatar Hesaplama

Tüm Hesaplama Araçları ›

bottom of page