Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu: Düzelterek Onama Kararında Harç

Kararın Tam Metni

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.

14 Mart 2019 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 30714

YARGITAY KARARI

Yargıtay Başkanlığından:

YARGITAY İÇTİHATLARI BİRLEŞTİRME BÜYÜK GENEL KURULU KARARI

Esas No :2018/2

Karar No : 2018/8

Karar Tarihi : 28.09.2018 ÖZET: Yargıtayın düzelterek onama kararları, aslında bozulması gereken bir kararın, bozma sebebinin yeniden yargılamayı gerektirmeyecek mahiyette görülmesi nedeniyle yasanın verdiği takdir yetkisine istinaden onanmasına karar verilmesi, bunun yanında düzelterek onama kararlarında harç alınacağına yönelik yasal bir düzenleme bulunmaması karşısında, düzelterek onama kararlarında onama harcı alınmamalıdır.

I-GİRİŞ

A-İçtihatların Birleştirilmesi Konusundaki Başvuru

Yargıtay Birinci Başkanı, Hukuk Genel Kurulu Başkanı ve 7, 9, 10, 21, 22. Hukuk Daireleri Başkanları ile birlikte yapılan toplantıda kararlaştırıldığı üzere 1, 3 ve 4 Şubat 2016 tarihlerinde Yargıtay 7, 9 ve 22. Hukuk Daireleri Başkan ve Üyeleri ile yapılan toplantı sonucunda içtihat aykırılığı olup uzlaşma sağlanamayan “Düzelterek onamalarda temyiz edenden harç alınıp alınmayacağı” hususunda içtihatların birleştirilmesi yoluna gidilmesi kararlaştırılmakla, Yargıtay Birinci Başkanlığınca talepte bulunulmuştur.

B-Görüş Aykırılığının Giderilmesi İstemine Konu Kararlarda Belirtilen Görüşlerin Özetleri ve Örnek Karar Numaraları

1- Hukuk Genel Kurulu ve Daire Görüşleri İçtihadı birleştirmeye konu uyuşmazlık hakkında, Hukuk Genel Kurulu ve Daireler tarafından Yargıtay Birinci Başkanlığına bildirilen görüşlerin özetlerine, aşağıda üç başlık hâlinde yer verilmiştir. a-Düzelterek Onama Kararlarında Harç Alınması Gerektiği Yönündeki Görüşler: a.1-Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun görüşü, “...Düzelterek onamalarda taraflardan harç alınıp alınmayacağı ile ilgili olarak Hukuk Genel Kurulu uygulamasında kararı temyiz eden taraf ve/veya taraflar temyiz başvuru harcı ile karar ve ilam harcından sorumlu olup, içtihatlar arasındaki aykırılığın Hukuk Genel Kurulu kararları doğrultusunda giderilmesinin uygun olacağını”, Hukuk Genel Kurulunun örnek içtihatları ; 20.12.2002 tarih ve 2002/12-1035 E., 2002/1081 K., 28.12.2005 tarih ve 2005/4-721 E., 2005/775 K., 24.03.2010 tarih ve 2010/4-192 E., 2010/163 K., 09.10.2013 tarih ve 2013/12-1150 E., 2013/1453 K., 24.12.2014 tarih ve 2014/21-872 E., 2014/ 1086 K.

a.2-Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin görüşü; “ ...Dairelerinin, düzelterek onama kararının sonuç olarak onama kararı olması nedeni ile harç alınması gerektiği görüşünde olup, uygulamasının da bu yönde olduğunu, zira Kanun koyucu, 370. maddede onama ve 371. maddede ise bozma kararını düzenlediğini, Hukuk Muhakemeleri Kanununun temyize ilişkin hükümleri değerlendirildiğinde, Yargıtayın sadece onama veya bozma kararı verebileceğinin düşünüldüğünü ancak onama kararları başlığı altında 370. maddenin ikinci fıkrasında düzelterek onama kararının yer aldığını, düzelterek onama kararının ise onama kararı altında düzenlendiğini, Kanun koyucu düzelterek onama kararına ilişkin ayrı bir madde ve ayrı bir başlık vermediğini, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen hatalar için istisnai olarak öngörüldüğünü, bu gibi hataların usul ekonomisi gereğince ilk derece mahkemesine gönderilmeksizin düzeltilmesinin amaçlandığını, düzelterek onama hâlinde kararın bozulması, bu bozma

üzerine yeniden yargılamaya ihtiyaç duyulmadığı için yeni bir karar verilmesi ve bu kararın da mahkeme kararında yer almış gibi onaylanmasının söz konusu olduğunu”,

Dairenin örnek kararları;

11.03.2015 tarih ve 2015/2974 E., 2015/9989 K., 22.06.2009 tarih ve 2008/3022 E., 2009/17488 K., 19.10.2010 tarih ve 2010/31715 E., 2010/29558 K., 27.09.2011 tarih ve 2011/36216 E., 2011/33696 K., 26.06.2012 tarih ve 2012/23389 E., 2012/24629 K., 03.03.2014 tarih ve 2012/2684 E., 2014/6606 K., 28.03.2016 tarih ve 2016/6813 E., 2016/7432 K., 08.05.2018 tarih ve 2015/17538 E., 2018/10193 K.

b- Düzelterek Onama Kararlarında Harç Alınmaması Gerektiği Yönündeki Görüşler:

b.1-Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin görüşü; “...Düzelterek onamalar, aslında bozulması gereken kararlarla ilgili olduğundan ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438/7. maddesi gereğince bozulması gereken husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hükmün düzeltilerek onanmasına karar verildiğinden Dairemizin son kararlarında, düzelterek onamalarda davalardan harç alınmadığı ve Daire uygulamasının bu yönde olduğunu”, Dairenin örnek kararları; 13.10.2015 tarih ve 2015/10621 E., 2015/11801 K., 17.03.2016 tarih ve 2016/2614 E., 2016/3208 K. b.2-Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin görüşü; “..Dairemiz tarafından; Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438/7. maddesi uyarınca düzelterek onama kararı verilmesi hâlinde harç alınmadığını ve peşin yatırılan temyiz harcının da temyiz edene iadesine karar verildiğini”, Dairenin örnek kararları; 24.04.2006 tarih ve 2006/5052 E., 2006/6116 K., 27.06.2018 tarih ve 2016/20523 E., 2018/8319 K. b.3-Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin görüşü; “... Yargıtay, temyiz edilen hükmün, "kanunun olaya uygulanmasında hata edilmiş olmasından dolayı bozulması gerektiği" (HUMK.m.438/VII) kanısına vardığına ve böylece, temyiz edenin temyiz talebini haklı bulduğuna göre, temyizde haklı çıkmış olan temyiz edeni karar ve ilam (onama) harcı ödemeye mahkûm edilmemesinin gerektiğini, nitekim, Dairelerinin de 10.12.2015 tarih 2015/12256 E., 2015/20079 K., 25.01.2016 tarih, 2015/15693 E., 2016/572 K. sayılı kararlarında olduğu gibi istikrarlı bir şekilde düzelterek onama kararlarında kararın "bozma" niteliği ağır bastığından peşin alınan temyiz harçlarının istek hâlinde iadelerine karar verildiğini, ancak Yargıtayın başka Dairelerince bu düzelterek onama hâlinde "onama" harcı alınması kararı verildiğinden, Daireler arasında içtihat uyuşmazlığı olduğundan Dairelerin farklı uygulamaları bulunması nedeniyle içtihatların birleştirilmesi hususunun düşünülebileceğini”,

Dairenin örnek kararları;

10.12.2015 tarih ve 2015/12256 E., 2015/20079 K., 25.01.2016 tarih ve 2015/15693 E., 2016/572 K.

b.4-Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin görüşü; “...Dairemiz HUMK'nın 438. maddesinin 7. fıkrası hükmüne göre; temyiz olunan hükmün, kanunun olaya uygulanmasında hataya düşülmüş olmasından dolayı bozulması gerektiği hâlde kanuna uymayan husus hakkında yeniden yargılama yapılması gerekmediği takdirde Yargıtay, kanuna uymayan hususu düzelterek mahkeme kararını onaylayabileceğini, bu yasa hükmünün uygulanması suretiyle yanlışlığın düzeltilmesinden sonra Yargıtayın verdiği karar "onama" niteliğinde olmakla beraber temyiz edenin haklı bulunduğunu, "düzelterek onamaya" ilişkin kararlarla "onama" kararları aynı statüde kabul edilerek onama harcı alınmasının mümkün olmadığını, Daire uygulamasının da bu yönde olduğunu”

Dairenin örnek kararları;

16.02.2016 tarih ve 2015/15577 E., 2016/1805 K., 21.12.2015 tarih ve 2015/546 E., 2015/14983 K.,

b.5-Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin görüşü; “...Düzeltilerek onama kararlarında; bozma kararlarındaki uygulama söz konusu olup, harç alınmadığını”,

Dairenin örnek kararları;

17/02/2016 tarih ve 2015/21946 E., 2016/2725 K., 29/12/2015 tarih ve 2015/14432 E., 2015/25657 K.

b.6-Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin (Kapatılan) görüşü; “...Düzelterek onama kararı, niteliği gereği onama kararı olması nedeni ile harç alınması gerektiği yönünde azınlık görüşü mevcut olup, Dairenin çoğunluk görüşü, verilen hükmün sonuç itibariyle bozma kararı olması göz önüne alındığında harç alınamayacağını”,

Dairenin örnek kararları; 21.10.2015 tarih ve 2015/31635 E., 2015/20058 K., 09.11.2015 tarih ve 2014/21576 E., 2015/21817 K.

b.7-Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin görüşü; “...Yerel mahkemelerce verilen kararların düzeltilerek onanması hâlinde, düzeltilen hususun bir bozma sebebi olduğu ve esasen kararın bozulması gerektiği; ancak, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesinin yedinci fıkrası uyarınca, kanuna uymayan husus hakkında yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı için, bozma yapılmayıp düzelterek onama yoluna gidildiği dikkate alınarak, düzelterek onamalarda onama harcının alınamayacağının düşünüldüğünü”,

Dairenin örnek kararları; 29.06.2015 tarih ve 2015/10799 E., 2015/14126 K., 05.11.2013 tarih ve 2013/12188 E., 2013/15891 K.

b.8-Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin görüşü; Dairelerinin içtihadı birleştirme talebinde bulunulduğu dönemdeki görüşü “Düzeltilerek onama kararlarının, "onama" kararı olarak kabul edilmediği, karar alacak davasına ilişkin ise ayrıca düzeltilen miktar üzerinden karar ve ilam harcının yeniden hesaplandığı ve onama harcı alınarak kararın düzeltilerek onandığını, düzeltilerek onanan kararlar öncelikle bozulması gerekmekte ise de nihayetinde karar onanmış olmakla onama kararı niteliğinde olduğunu, bu nedenle onama harcı alınmasının gerektiğini, Dairelerinin bu konudaki görüşünün istikrarlı bir şekilde uygulandığını, bu konulardaki içtihat birleştirmelerinin Dairelerinin uygulamaları gibi yapılması” şeklinde olmakla birlikte sonradan aşağıdaki örnek kararlarında görüleceği üzere bu uygulamadan vazgeçildiğini, düzelterek onamalarda onama harcı alınmadığını,

Dairenin örnek kararları;

a- İçtihadı Birleştirme Talebinden Önceki Kararlar

21.02.2006 tarih ve 2006/502 E., 2006/1519 K., 13.01.2014 tarih ve 2013/24675 E., 2014/3 K.

b- İçtihadı Birleştirme Talebinden Sonraki Kararlar

05.04.2018 tarih ve 2016/1248 E., 2018/3091 K., 21.11.2017 tarih ve 2017/4539 E., 2017/8190 K., 28.12.2017 tarih ve 2015/25013 E., 2017/9358 K.

b.9-Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin görüşü; “...Düzeltilerek onama kararı ilgili tarafın temyiz istemine uygun olduğu için Dairemizin kararlılık gösteren uygulamasında, düzeltilerek onama kararlarında onama harcı alınmadığını”,

Dairenin örnek kararları;

02.04.2013 tarih ve 2011/7901 E., 2013/6622 K., 28.09.2015 tarih ve 2015/8909 E., 2015/9535 K.

b.10-Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin görüşü; “...Düzelterek onama kararlarında temyiz talebinde bulunan, temyiz isteminde kısmen de olsa haklı çıktığından harç alınmasına yer olmadığına karar verildiğini”,

Dairenin örnek kararları;

29.02.2016 tarih ve 2016/80 E., 2016/5538 K., 01.03.2016 tarih ve 2016/656 E., 2016/5758 K.

b.11-Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin görüşü; “Dairemizin uygulamasına göre HUMK 438/7. maddesi uyarınca düzeltilerek onanan ilamların temyiz harcının temyiz edene yüklenmediğini, temyiz harcı alınmışsa iadesine karar verildiğini, düzelterek onamanın esasen hükmün bozulması niteliğinde olduğunu”,

Dairenin örnek kararları;

07.04.2016 tarih ve 2016/7724 E., 2016/9825 K., 04.04.2016 tarih ve 2016/5500 E., 2016/9434 K.

b.12-Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin görüşü; “Düzelterek onama kararları hem bozma hem de onama kararı niteliğinde olup, Dairelerine göre bozma niteliğinin ağır bastığını, zira temyiz eden taraf temyizinde kısmen veya tamamen haklı çıkmakta ancak bu husus kararın bozulmasını ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hükmün düzeltilerek onandığını, buna göre, temyizinde haklı çıkmış olan temyiz edenin onama harcını ödemeye mahkûm edilemeyeceğini, Dairelerinin istikrarlı uygulamasının da düzelterek onama kararlarında onama harcı alınmaması, peşin alınan temyiz harcının da talep hâlinde yatırana iade edilmesi yönünde olduğunu”,

Dairenin örnek kararları;

26.1.2007 tarih ve 2007/101 E., 2007/568 K., 01.02.2016 tarih ve 2015/14123 E., 2016/1130 K.

b.13-Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin görüşü; “....Düzeltilerek onama kararlarına ilişkin davalarda HMK'nın 370/2. maddesi dikkate alınarak temyiz olunan kararın esas yönünden kanuna uygun olup da kanunun olaya uygulanmasında hata edilmiş olmasından dolayı bozulması gerektiği ve kanuna uymayan husus hakkında yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde yerel mahkeme kararının düzeltilerek onanmasına, peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine karar verilmesi gerektiğini”,

Dairenin örnek kararları;

14.01.2008 tarih ve 2007/6223 E., 2008/44 K., 11.06.2014 tarih ve 2013/4787 E., 2014/4067 K.

b.14-Yargıtay 16. Hukuk Dairesinin görüşü; “... Yargıtayın onama kararlarından harç alınmakta olup temyizen inceleme sonucu verilen bozma kararlarından harç alınmayacağını, düzelterek onama kararı ise esasen bozma kararı olup, yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmayan hâllerde Yargıtayın ilk derece mahkemesi yerine geçerek verdiği bir karar olduğunu, diğer bir deyişle, temyiz edenin itirazları kabul edilmekte ancak kararın bozulması yerine düzelterek onanması yoluna gidildiğini, bu nedenlerle bu tür kararlardan nispi veya maktu karar ve ilam harcının alınmaması gerektiğini”,

Dairenin örnek kararları;

14.12.2015 tarih ve 2015/854 E., 2015/15352 K., 01.02.2016 tarih ve 2015/1113 E., 2016/435 K.

b.15-Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin görüşü; “Düzeltilerek onama kararı bir nevi bozma kararı olduğundan (mahiyetinde bozma bulunduğundan) diğer bir ifade ile temyiz eden haklı bulunduğundan temyiz edenden onama harcı alınmasının hak arama özgürlüğüne ve adil yargılanma hakkına aykırı olacağını, bu nedenle Daireleri tarafından verilen düzeltilerek onama kararlarında temyiz edenden onama harcı alınmadığını”,

Dairenin örnek kararları;

14.12.2015 tarih ve 2015/7307 E., 2015/14034 K., 28.2.2013 tarih ve 2012/12115 E., 2013/2462 K.

b.16-Yargıtay (Kapatılan) 18. Hukuk Dairesinin görüşü; “Yerel mahkemelerce verilen kararların düzeltilerek onanması hâlinde, düzeltilen hususun bir bozma sebebi olduğu ve esasen kararın bozulması gerektiği; ancak, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesinin yedinci fıkrası uyarınca, kanuna uymayan husus hakkında yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı için, bozma yapılmayıp düzelterek onama yoluna gidildiği dikkate alınarak, düzelterek onamalarda onama harcının alınamayacağını”,

Dairenin örnek kararları;

15.02.2016 tarih ve 2016/443 E., 2016/2360 K., 15.02.2016 tarih ve 2015/6445 E., 2016/2339 K.

b.17-Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin görüşü; “Düzelterek onama kararları özü itibariyle bozma kararı niteliğinde olduğundan onama harcı alınmayıp peşin harcın talep hâlinde iadesine karar verilmesi gerektiğini”,

Dairenin örnek kararları;

09.02.2016 tarih ve 2015/16345 E., 2016/1909 K., 09.02.2016 tarih ve 2015/8392 E., 2016/1939 K.

b.18-Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin görüşü; “...Değiştirerek ve düzelterek onama kararı verilmesi hâlinde Yargıtay, temyiz edilen hükmün, "kanunun olaya uygulanmasında hata edilmiş olmasından dolayı bozulması gerektiği (HUMK.m.438/VII) kanısına vardığına ve böylece temyiz edenin temyiz talebini haklı bulduğuna göre, değiştirerek ve düzelterek onama kararı aslında hem

bozma hem de onama kararı niteliğinde olduğundan ve kararın "bozma" niteliği ağır bastığından temyiz edenin karar ve ilam (onama) harcı ödememesi gerektiğini”,

Dairenin örnek kararları;

14.03.2016 tarih ve 2015/7543 E., 2016/3115 K., 14.01.2016 tarih ve 2015/4276 E., 2016/356 K.

b.19-Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin görüşü; “Yargıtayın değiştirerek veya düzeltilerek onama kararlarının özü bozma olmakla birlikte yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından ilk derece mahkemesinin kararının onandığını dolayısıyla, karara yönelik temyizin yerinde olduğu ve temyiz eden tarafın temyiz harcı ile sorumlu tutulmasının doğru olmadığını”,

Dairenin örnek kararları;

10.04.2006 tarih ve 2006/1384 E., 2006/3698 K., 28.06.2018 tarih ve 2016/19838 E., 2018/5728 K.

b.20-Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin görüşü; “...Düzelterek onama kararı, esasen bozma kararı niteliğinde ve bu durumda kararı temyiz edenin haklı olduğu kabul edildiğinden, Dairelerince, düzelterek onama kararlarında, temyiz edenden harç alınamayacağı ve alınmış harcın iade edilmesi gerektiğini”,

Dairenin örnek kararları;

03.05.2016 tarih ve 2016/7637 E., 2016/13136 K., 10.05.2016 tarih ve 2016/7809 E., 2016/14264 K.

b.21-Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin görüşü; “Dairelerince, temyiz eden tarafın temyiz itirazlarından biri kabul edilerek HUMK'nın 438/7. maddesi uyarınca hüküm fıkrasının düzeltilmesi suretiyle kararın onanması durumunda, temyiz eden tarafından yatırılan temyiz karar harcının iadesine karar verildiğini”,

Dairenin örnek kararları;

18.01.2016 tarih ve 2015/3772 E., 2016/194 K., 12.06.2018 tarih ve 2016/77 E., 2018/3652 K.

Bildirmişlerdir.

c -Temyiz Konusuna Göre Harç Alınıp Alınmayacağına İlişkin Karma Görüşü içeren Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin (Kapatılan) görüşü;

“Temyiz sebebi tek ise, hüküm veya kararın düzeltilerek onanması hâlinde, esasen bozmayı gerektiren bir husus düzeltilerek onandığından harcın iadesine karar verildiğini, temyiz konusu olan sebeplerden bir kısmının reddedilerek, bir kısım temyiz isteğinin düzeltilerek onanması hâlinde, reddedilen temyiz nedenlerine bağlı olarak onama harcı alındığı” şeklindedir.

Dairenin örnek kararları;

29.02.2016 tarih ve 2015/9386 E., 2016/1456 K., 21.10.2015 tarih ve 2014/9799 E., 2015/8764 K,

II- KONU İLE İLGİLİ YASAL MEVZUAT

a-1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ; Bu Kanun 12/01/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 450. maddesiyle yürürlükten kaldırılmış olmakla birlikte aynı Kanunun geçici 3. maddesine göre:

(1) Bölge adliye mahkemelerinin, 26/09/2004 tarihli ve 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun geçici 2 nci maddesi uyarınca Resmi Gazete'de ilan edilecek göreve başlama tarihine kadar, 1086 sayılı Kanunun temyize ilişkin yürürlükteki hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.

(2) Bölge adliye mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce verilen kararlar hakkında, kesinleşinceye kadar 1086 sayılı Kanunun 26/09/2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 454 üncü madde hükümlerinin uygulanmasına devam olunur (Ek cümle: 1/7/2016 — 6723/34 md.). Bu kararlara ilişkin dosyalar bölge adliye mahkemelerine gönderilemez.

(3) Bu Kanunda bölge adliye mahkemelerine görev verilen hâllerde bu mahkemelerin göreve başlama tarihine kadar 1086 sayılı Kanunun bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanır.

Onama Kararları

Madde 436 — (Yeniden Düzenleme: 26/9/2004 — 5236/16 md.)

Yargıtay, onama kararında, onadığı kararın hukuk kurallarına uygunluk gerekçesini göstermek zorundadır.

(Değişik ikinci fıkra; 31/03/2011-6217/29 md.) Temyiz olunan kararın, esas yönünden kanuna uygun olup da kanunun olaya uygulanmasında hata edilmiş olmasından dolayı bozulması gerektiği ve kanuna uymayan husus hakkında yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde Yargıtay, kararı düzelterek onayabilir. Esas yönünden kanuna uygun olmayan kararlar ile hâkimin takdir yetkisi kapsamında karara bağladığı edalar hakkında bu fıkra hükmü uygulanmaz.

Tarafların kimliklerine ait yanlışlıklarla, yazı, hesap veya diğer açık ifade yanlışlıkları hakkında da bu hüküm uygulanır.

Karar, usule ve kanuna uygun olup da gösterilen gerekçe doğru bulunmazsa, gerekçe değiştirilerek ve düzeltilerek onanır.

2004 Değişikliğinden önceki metin

Madde 438 — (Değişik: 30/4/1973 - 1711/1 md.)

(Değişik: 26/02/1985 - 3156/21 md.) Yargıtay temyiz incelemesini dosya üzerinde yapar. Ancak tüzel kişiliğin feshine veya genel kurul kararlarının iptaline, evlenmenin butlanına veya feshine, boşanma veya ayrılığa, velayete, nesebe ve kısıtlamaya ilişkin davalarla miktar veya değeri onmilyar lirayı aşan alacak ve ayın davalarında taraflardan biri temyiz dilekçesi veya cevap dilekçesinde duruşma yapılmasını istemiş ise, Yargıtayca bir gün belli edilerek taraflara usulen tebligat yapılır. Tebliğ tarihi ile duruşma günü arasında en az onbeş gün bulunması gerekir; taraflar gelmişlerse bu süreye bakılmaz. Tebligat gideri verilmemişse duruşma isteği dikkate alınmaz.

(Değişik: 16/7/1981 - 2494/30 md.) Görevsizlik, yetkisizlik hakimin reddi, dava veya karşılık davanın açılmamış sayılması, davaların birleştirilmesi ile direnme kararlarının temyiz incelemesinde duruşma yapılmaz.

Yargıtay, birinci fıkra hükmü ile bağlı olmaksızın bilgi almak üzere kendiliğinden de duruşma yapılmasına karar verebilir.

Duruşma günü belli edilen hâllerde Yargıtay, tarafları veya gelen tarafı dinledikten sonra ve taraflardan hiç biri gelmemiş ise dosya üzerinde inceleme yaparak kararını o gün tefhim eder.

Duruşma günü kararı verilemeyen işlerin en geç yirmi gün içinde karara bağlanması zorunludur.

Kanunda ivedi olduğu bildirilen dava ve işlere ait Yargıtay incelemesi öncelikle yapılır.

Temyiz olunan hükmün, kanunun olaya uygulanmasında hata edilmiş olmasından dolayı bozulması gerektiği ve kanuna uymayan husus hakkında yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde Yargıtay hükmü değiştirerek ve düzelterek onayabilir.

Tarafların kimliklerine ait yanlışlıklarda yazı, hesap ve diğer açık ifade yanlışlıkları hakkında da bu hüküm uygulanır. Hüküm sonucu, esas bakımından usul ve kanuna uygun olup da gösterilen gerekçe doğru görülmezse gerekçe değiştirilerek ve düzeltilerek hüküm onanır.

b- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu

Yargılama giderlerinin kapsamı

MADDE 323- (1) Yargılama giderleri şunlardır:

a) Celse, karar ve ilam harçları.

b) Dava nedeniyle yapılan tebliğ ve posta giderleri.

c) Dosya ve sair evrak giderleri.

ç) Geçici hukuki koruma tedbirleri ve protesto, ihbar, ihtarname ve vekâletname düzenlenmesine ilişkin giderler.

d) Keşif giderleri.

e) Tanık ile bilirkişiye ödenen ücret ve giderler.

f) Resmî dairelerden alınan belgeler için ödenen harç, vergi, ücret ve sair giderler.

g) Vekil ile takip edilmeyen davalarda tarafların hazır bulundukları günlere ait gündelik, seyahat ve konaklama giderlerine

karşılık hâkimin takdir edeceği miktar; vekili bulunduğu hâlde mahkemece bizzat dinlenmek, isticvap olunmak veya yemin etmek

üzere çağrılan taraf için takdir edilecek gündelik, yol ve konaklama giderleri.

ğ) Vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücreti.

h) Yargılama sırasında yapılan diğer giderler. Yargılama giderlerinden sorumluluk MADDE 326- (1) Kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar

verilir.

(2) Davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırır.

(3) Aleyhine hüküm verilenler birden fazla ise mahkeme yargılama giderlerini, bunlar arasında paylaştırabileceği gibi, müteselsilen sorumlu tutulmalarına da karar verebilir.

Yargılama giderlerine hükmedilmesi

MADDE 332- (1) Yargılama giderlerine, mahkemece resen hükmedilir.

(2) Yargılama gideri, tutarı, hangi tarafa ve hangi oranda yükletildiği ve dökümü hüküm altında gösterilir.

(3) Hükümden sonraki yargılama giderlerini hangi tarafın ödeyeceği, miktarı ve dökümü ile bu giderlerin hangi tarafa yükletileceği, mahkemece ilamın altına yazılır.

Onama kararları

MADDE 370- (1) Yargıtay, onama kararında, onadığı kararın hukuk kurallarına uygunluk gerekçesini göstermek zorundadır.

(2) (Değişik: 31/3/2011-6217/29 md.) Temyiz olunan kararın, esas yönünden kanuna uygun olup da kanunun olaya uygulanmasında hata edilmiş olmasından dolayı bozulması gerektiği ve kanuna uymayan husus hakkında yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde Yargıtay, kararı düzelterek onayabilir. Esas yönünden kanuna uygun olmayan kararlar ile hâkimin takdir yetkisi kapsamında karara bağladığı edalar hakkında bu fıkra hükmü uygulanmaz.

(3)Tarafların kimliklerine ait yanlışlıklarla, yazı, hesap veya diğer açık ifade yanlışlıkları hakkında da bu hüküm uygulanır.

(4) Karar, usule ve kanuna uygun olup da gösterilen gerekçe doğru bulunmazsa, gerekçe değiştirilerek ve düzeltilerek onanır.

c- 492 sayılı Harçlar Kanunu

Kanunun şümulü:

Madde 1 —- Bu kanuna göre alınacak harçlar aşağıda gösterilmiştir:

1. Yargı harçları,

2. Noter harçları,

3. (Değişik: 21/1/1982 - 2588/1 md.) Vergi yargısı harçları,

4. Tapu ve kadastro harçları,

5. Konsolosluk harçları,

6.Pasaport, ikamet tezkeresi, çalışma izni, çalışma izni muafiyeti, vize ve Dışişleri Bakanlığı tasdik harçları, 7. Gemi ve liman harçları,

8. İmtiyazname, ruhsatname ve diploma harçları,