top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

Bireysel Başvuru Kararları  ·  CEZA MUHAKEMESİ HUKUKU  ·  HAK İHLALİ  ·  BİREYSEL BAŞVURUNUN KABUL EDİLEMEZLİĞİ

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm — Müdafiin Katıldığı İstinabe Duruşmasında Teşhis Tanığının Dinlenmesi

 

B. No: 2014/5921 · 25 Mart 2025

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 16 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Silahlı örgüt eylemlerine katıldıkları gerekçesiyle başvurucular, anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs dâhil çeşitli suçlardan ağır hapis cezalarına mahkûm edildi. Mahkûmiyette, bir kısmı hiç dinlenmeyen, diğerleri başka yer mahkemelerinde istinabeyle ve başvurucular yokken yalnız müdafi hazırken dinlenen tanıkların teşhisleri belirleyici oldu. Anayasa Mahkemesi, anlatımların fiziksel teşhise ilişkin olduğunu, tanıkların davaya bakan mahkemece dinlenmediğini ve cezanın ağırlığını gözeterek müdafiin soru sorabilmesini yeterli güvence saymadı; iki başvurucu yönünden tanık sorgulama hakkını, dayanılan DNA raporları ve teşhislerle bağlantısı açıklanmadan mahkûm edilen bir başvurucu yönünden gerekçeli karar hakkını ihlal edilmiş buldu.

 

Hukuki İlke

 

Bu başvuruda Anayasa Mahkemesi, sanığın yokluğunda dinlenen tanığa müdafiin soru sorabilmesinin bazı durumlarda yeterli dengeleyici güvence olabileceğini, ancak belirleyici delil fiziksel teşhise veya maddi olaya ilişkin tanık anlatımıysa sanığın tanıkla aynı duruşmada bulunmasının gerekebileceğini belirtti. Tanığın yargılamayı yürüten mahkemece dinlenmemesi, teşhisteki belirsizlik ve öngörülen cezanın ağırlığı bu değerlendirmede gözetilir. Mahkûmiyet gerekçesinde dayanılan rapor ve teşhis işlemlerinin sanıkla ilgisi ayrıca açıklanmalıdır.

 

Sonuç

 

Tanık sorgulama hakkının iki başvurucu, gerekçeli karar hakkının bir başvurucu yönünden ihlal edildiğine ve yeniden yargılama yapılmak üzere kararın Tokat 1. Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmesine oybirliğiyle karar verildi. Dördüncü başvurucunun iddiaları ile tutukluluk, makul süre, teşhis tutanakları ve atfı cürüm niteliğindeki beyanlara ilişkin diğer iddialar kabul edilemez bulundu; ihlal bulunan başvurucuların diğer adil yargılanma şikâyetleri ile insan haysiyetiyle bağdaşmayan ceza yasağına ilişkin iddialarının incelenmesine yer görülmedi. Tazminat talepleri reddedildi; 30.206,10 TL yargılama giderinin üç başvurucuya ödenmesine hükmedildi.

 

İlgili Mevzuat

 

  • Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m. 36
    Adil yargılanma hakkı kapsamında tanık sorgulama ve gerekçeli karar hakları

  • 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — m. 180, 201, 209, 210, 217
    Tanığın istinabe yoluyla dinlenmesi, doğrudan soru yöneltme, tutanakların duruşmada okunması ve hükmün duruşmada tartışılan delillere dayanması

  • 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — m. 309, 314
    Mahkûmiyete konu anayasayı ihlal ve silahlı örgüt üyeliği suçları

  • 765 sayılı mülga Türk Ceza Kanunu — m. 146
    Bir başvurucu hakkında uygulanan anayasal düzene karşı suç hükmü

  • 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun — m. 50, 66
    İhlalin giderimi için yeniden yargılama

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Kişileri belirleyebilen bilgiler “...” ile gizlenmiştir.

 

TÜRKİYE CUMHURİYETİ


ANAYASA MAHKEMESİ


BİRİNCİ BÖLÜM


KARAR


... VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU


(Başvuru Numarası: 2014/5921)


Karar Tarihi: 25/3/2025


BİRİNCİ BÖLÜM


KARAR


Başkan


:


Hasan Tahsin GÖKCAN


Üyeler


:


Recai AKYEL


Yusuf Şevki HAKYEMEZ


İrfan FİDAN


Yılmaz AKÇİL


Raportör


:


Hüseyin Ozan ADIYAMAN


Başvurucular


:


1. ...


2. ...


3. ...


Vekili


:


Av. ...


4. ...


Vekili


:


Av. ...


I. BAŞVURUNUN KONUSU


1. Başvuru; ceza davasında yeterli gerekçe gösterilmeden mahkûmiyet kararı verilmesi nedeniyle gerekçeli karar hakkının, beyanları belirleyici ölçüde hükme esas alınan tanıkların sanık tarafından duruşmada sorgulanmasına imkân verilmemesi nedeniyle tanık sorgulama hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir. Başvuru ayrıca tutuklama tedbirinin hukuki olmaması ve uzun sürmesi nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının, tahliye umudu olmaksızın ölünceye kadar hapis cezasına mahkûm edilme nedeniyle insan haysiyeti ile bağdaşmayan ceza yasağının ve adil yargılanma hakkına ilişkin diğer bazı güvencelerin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.


II. BAŞVURU SÜRECİ


2. Başvuru, başvurucular ..., ... ve ...'nun müdafiileri tarafından 30/4/2014 tarihinde yapılmıştır. Komisyon, başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir. Bununla birlikte başvurucu ...'in müdafii tarafından 18/8/2014 tarihinde yapılan başvuru 2014/13817 numaralı bireysel başvuru dosyasına kaydedilmiştir. 2014/13817 numaralı başvuru, incelenen başvuruyla birleştirilmiştir.


3. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir.


III. OLAY VE OLGULAR


4. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir:


A. Başvurucuların Yakalanmasına İlişkin Tespitler


5. İstihbari çalışmalar sonucunda 16/5/2006 tarihinde, TKP-ML KONFERANS (TİKKO) terör örgütü üyesi olduğu ve örgütün yönetiminde yer alıp genel sekreterlik görevini yürüttüğü değerlendirilen H.Ş. ve C.K. yakalanmıştır. H.Ş. ve C.K.nın yaşadıkları tespit edilen ikametgâhta yapılan aramada diğer şüphelilerle birlikte başvurucular ... ve ... de yakalanmıştır. Başvurucuların yakalandıkları sırada E.E. ve Y.Y. adına düzenlenmiş sahte kimlikleri kullandıkları tespit edilmiştir. Başvurucu ... de aynı gün pazar yerinde alışveriş yaptığı sırada F.E. adına düzenlenmiş sahte kimlikle, başvurucu ... 3/8/2006 tarihinde Cide'de S.C. adına düzenlenmiş sahte kimlikle yakalanmıştır.


6. Başvurucular ... ve ...'nun yakalandığı ve başvurucu ...'in yaşadığı değerlendirilen ikametgâhta yapılan aramada uzun namlulu silahlar, patlayıcı maddeler ve örgütsel malzemeler ele geçirilmiştir.


B. Başvurucular Hakkında Düzenlenen İddianamelerdeki Değerlendirmeler


7. Başvurucular ve diğer şüpheliler hakkında 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun mülga 250. maddesi ile yetkili Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca (Başsavcılık) soruşturma başlatılmıştır. Başvurucular hakkında farklı illerdeki Cumuriyet başsavcılıkları tarafından yürütülen soruşturmalar da yetkisizlik kararları ile Başsavcılığa gönderilmiştir.


8. Başsavcılık 6/10/2006 tarihinde diğer şüphelilerle birlikte başvurucuların Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme, nitelikli yağma, tehlikeli maddelerin izinsiz olarak bulundurulması veya el değiştirmesi, silahlı terör örgütüne üye olma, ateşli silah ve mermileri ruhsatsız olarak bulundurma ve resmî belgede sahtecilik suçlarından cezalandırılmaları talebiyle iddianame düzenlemiştir.


9. İddianamede başvurucu ...'in Muharrem kod adını kullandığı, 16/10/2001 tarihinde meydana gelen ve iki askerin hayatını kaybettiği, roketatarla yapılan saldırıya iştirak ettiği ileri sürülmüştür.


10. Aynı iddianamede başvurucu ...'in de 3/1/2006 tarihinde Z.S.nin kullandığı minibüsün zorla alınması ve Sorgun'daki bir kuyumcuda gerçekleşen yağmaya teşebbüs eylemlerine iştirak ettiği değerlendirilmiştir. Başvurucu ...'nun ise 11/5/2006 tarihinde Ordu'daki Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) il binası ve Ülkü Ocakları Dergisi temsilciliğine bomba düzenekleri bırakılması ve patlatılması eylemlerine katıldığı iddia edilmiştir.


11. İddianamede ayrıca başvurucular ..., ... ve ...'nun 11/4/2005 tarihinde kireç fabrikasının deposunda patlayıcı madde aranması ve fabrikada çalışan bekçinin tabancasının ve cep telefonunun silah kullanılarak zorla alınması; 21/2/2006 tarihinde Adalet ve Kalkınma Partisi Belde Başkanlığı Bürosu girişine zaman ayarlı ve parça tesirli el bombası konulup patlatılması eylemlerine iştirak ettiği ileri sürülmüştür.


12. Ayrıca iddianamede Bahar, Nergiz ve Kezban kod adlarını kullandığı açıklanan başvurucu ...'un 17/5/2003 tarihinde Eymür köyünde gerçekleşen örgüt propagandası ve yağma ile 15/10/1998 tarihinde meydana gelen role istasyonuna saldırı eylemlerine iştirak ettiği ifade edilmiştir. Buna ek olarak 14/8/1997 tarihinde gerçekleşen odun deposunun yakılması ve yağmalanması, 20/5/2003 tarihinde gerçekleşen yağma, 16/6/1994, 18/6/2002 ve 20-23/9/2002 tarihlerinde meydana gelen güvenlik güçleri ile silahlı çatışma eylemlerine iştirak ettiği iddia edilmiştir.


13. Öte yandan Başsavcılığın 22/11/2006 tarihli ikinci iddianamesiyle başvurucu ...'in Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme, nitelikli yağma, silahla kasten yaralama, silahla tehdit, silahlı terör örgütüne üye olma ve ateşli silah ve mermileri ruhsatsız olarak bulundurma suçlarından cezalandırılması talep edilmiştir. ...'in 27/2/2006 tarihinde müşteki R.A.ya ait minibüsü silah zoruyla alma, silahla kasten yaralama, kendilerini takip eden polis memurlarını uzun namlulu silahla tehdit etme eylemlerine iştirak ettiği de iddia edilmiştir.


C. Kovuşturma Evresi


14. Başsavcılığın hazırladığı iddianamelerin kabulüyle açılan kamu davası 5271 sayılı Kanun'un mülga 250. maddesi ile yetkili Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesinde (Ağır Ceza Mahkemesi) görülmüştür.


1. Tanıkların Beyanlarının Tespiti İçin Yapılan İşlemler


15. Ağır Ceza Mahkemesi 18/10/2006 tarihli tensip zaptı ile mağdur ve tanıkların beyanlarının istinabe yoluyla alınmasına karar vermiştir.


a. Savunmanın Talepleri


16. Yargılamanın 13/12/2006 tarihli ilk celsesinde başvurucular ..., ... ve ... müdafii mağdur ve tanıkların iddia ve savunma makamının hazır bulunduğu duruşmada dinlenmesini istemiştir. Aksi uygulamanın tanığa soru sorma hakkına aykırı olacağını açıklayan müdafii, tanıkların istinabe yoluyla değil duruşmada bizzat mahkeme tarafından dinlenmesini talep etmiştir. Anılan talep Ağır Ceza Mahkemesince herhangi bir açıklama yapılmaksızın reddedilmiştir. Bundan sonraki celselerde de taleplerini yineleyen başvurucular müdafii ayrıca istinabe duruşmalarının tebliğ edilmemesinden ve bu duruşmalarda usulü hatalar yapıldığından da yakınmıştır. Savunma makamının yargılama boyunca devam eden bu husustaki talepleri ayrıca bir gerekçe gösterilmeksizin reddedilmiştir.


17. Başvurucular müdafii Ağır Ceza Mahkemesine sunduğu 9/2/2007 tarihli dilekçede; soruşturma evresinde tanık ve mağdurlara yaptırılan teşhislerin hukuka aykırı olduğunu, başvurucuların tek tek gösterilerek teşhis ettirildiğini ifade etmiştir. Ayrıca başvurucuların teşhislerinin usul kurallarına uygun şekilde, yargılandıkları mahkeme önünde yapılması gerektiğini ileri sürmüştür. Başvurucular müdafii 6/4/2007 tarihli dilekçesinde ise 9/2/2007 tarihli taleplerini tekrarlayarak müdafilerin bazı istinabe duruşmalarına, duruşmanın gerçekleşmesinden sonra çağrıldığını açıklamış; Ağır Ceza Mahkemesi adına tanık dinleyecek yargı merciine gönderilen tek bir fotoğraf üzerinden gerçekleştirilen teşhis işleminin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.


18. Başvurucular müdafii "tevsi-i tahkikat talepleri hakkında" konulu 3/3/2011 tarihli dilekçesinde de örnekler vererek istinabe duruşmalarında usuli hatalar yapıldığından ve teşhis işlemlerinin güvenilir olmadığından yakınmıştır. Savunma makamının katılmadığı, katılsa bile tespit edilen beyanlarının güvenilirliğinin şüpheye düştüğü istinabe duruşmalarında dinlenen tanıkların yargılamayı yürüten mahkeme tarafından dinlenmesi ve teşhis işleminin duruşmada yapılmasını talep etmiştir. Ağır Ceza Mahkemesi savunmanın tevsi-i tahkikat talepleri hakkında daha önce karar verildiğini açıklayarak karar verilmesine yer olmadığına hükmetmiştir. Başvurucular müdafii esas hakkındaki mütalaaya karşı hazırladığı 13/11/2012 tarihli yazılı savunmasında da benzer taleplerini tekrar etmiştir.


b. İstinabe Mahkemelerinde Beyanları Tespit Edilen Bazı Tanıklar


19. 11/5/2006 tarihinde Ordu'daki MHP il binası ve Ülkü Ocakları Dergi Temsilciliğine bomba düzenekleri bırakılması ve patlatılması eylemleriyle ilgili olarak tanık T.U.nun beyanının istinabe yoluyla alınmasına karar verilmiştir. T.U. olay tarihinde Ordu MHP İl Başkanlığında bekçi olarak çalışmaktadır. Soruşturma evresinde tanık, bombayı bırakan kişi ile karşılaştığını, ona sorular sorduğunu ve durumdan şüphelenerek onu yakalamak istemediğini ama şüphelinin kaçtığını beyan etmiştir. 19/5/2006 tarihli Canlı Teşhis Tutanağı'na göre T.U. aralarında diğer sanıkların da bulunduğu beş kişi arasından başvurucu ...'nu teşhis etmiştir. Ordu Ağır Ceza Mahkemesi 25/6/2008 tarihli istinabe duruşmasında tanığın ifadesini almıştır. Tanık bu duruşmada, başvurucu ile karşılaştıklarında başındaki şapkayı çıkardığı için yüzünü net olarak hatırladığını, soruşturma aşamasındaki teşhisin kesin olduğunu belirtmiştir. Ayrıca başvurucunun duruşmada gösterilen fotoğrafındaki kişiyi tanıdığını, bu kişinin merdivenlerde karşılaştığı kişi olduğunu, teşhisinin kesin ve doğru olduğunu açıklamıştır. Başvurucu müdafii bu duruşmada hazır bulunmuş ve tanığa soru sorabilmiştir.


20. Başvurucu ...'un katıldığı ileri sürülen, 14/8/1997 tarihinde Tekmezar odun deposunda meydana gelen terör örgütü propagandası yapma ve yağma eylemleriyle ilgili olarak istinabe yoluyla tanıklar M.E., H.M.A., A.A., H.E., S.A., Me.S., Ma.S.nin ifadeleri Tokat Ağır Ceza Mahkemesince alınmıştır. Başvuru formunun eklerinde ve gerekçeli kararda anılan tanıkların soruşturma evresindeki beyanları ya da teşhislerine ilişkin bir belge ya da açıklama bulunmamaktadır. Tokat Ağır Ceza Mahkemesi huzurundaki beyanında tanık M.E., ...'un fotoğrafının gösterilmesi üzerine aradan on yıl geçtiği için kendisine doktor diye hitap edilen kadının fotoğraftaki kişi olup olmadığını söyleyemeyeceğini ifade etmiştir. Tanık H.M.A. fotoğraftaki kişinin olay tarihinde kendisiyle ilgilenen kadına benzediğini ancak aradan zaman geçmesi nedeniyle bundan emin olmadığını, tanıklar H.E. ve S.A. ise fotoğraftakinin kendilerine konuşma yapan kişiye benzediğini belirtmiştir. Bununla birlikte tanıklar Ma.S. ve A.A. fotoğraftaki kişinin kendileriyle konuşma yapan kişiye benzemediğini, Me.S. ise fotoğraftakinin kendileriyle konuşan kişi olmadığını beyan etmiştir. Başvurucu müdafii bu duruşmada hazır bulunmuş ve tanıklara soru sorabilmiştir.


21. Yine başvurucu ...'un katıldığı iddia edilen, 20/5/2003 tarihinde cep telefonunun zorla alınması eylemiyle ilgili olarak mağdur O.A. soruşturma evresindeki beyanında özetle inşaatta çalıştığı sırada biri kadın dört kişinin yanına gelip cep telefonunu zorla aldığını ifade etmiş; beyanında, fotoğraf üzerinden yaptığı teşhisle telefonunu alan kişileri M. kod adlı C.G., S. kod adlı H.Y., H. kod adlı S.O. ve K. kod adlı örgüt üyesi olarak teşhis ettiğini belirtmiştir. Kovuşturma evresinde mağdur O.A.nın ifadesi istinabe yoluyla Reşadiye Asliye Ceza Mahkemesi tarafından alınmıştır. Mağdur O.A. kendisine gösterilen fotoğraftaki kişinin (...) olay yerinde gördüğü kadın olduğunu sandığını, net olarak hatırlamadığını, daha önceki teşhisinde de net olarak hatırlamadığını söylediğini belirtmiştir. Başvurucu müdafii duruşmada hazır bulunmuştur.


2. DNA Analizine İlişkin Raporlar


22. ...'in katıldığı iddia edilen, 27/2/2006 tarihinde R.A.ya ait minibüsü silah zoruyla alma, silahla kasten yaralama ve polis memurlarını silahla tehdit etme eylemleriyle ilgili DNA analizine ilişkin olarak 31/3/2006, 7/4/2006 ve 25/8/2006tarihli ekspertiz raporları düzenlenmiştir. Ekspertiz raporlarında olayın gerçekleştiği araç içinden DNA incelemesine uygun bir adet kan örneği alındığı, örneğin diğer sanık C.K.nın DNA'sıyla uyumlu olduğu tespiti yapılmıştır.


3. Başvurucuların Sorumlu Tutulduğu Eylemler ve Haklarında Kurulan Hüküm


23. Ağır Ceza Mahkemesi 13/11/2012 tarihli yirmi yedinci celsede başvurucular hakkındaki hükmü açıklamıştır. Buna göre Ağır Ceza Mahkemesi 17/5/2003, 15/10/1998, 14/8/1997, 20/5/2003, 16/6/1994 ile 18/6/2002 tarihli ve 2002 yılının Eylül ayındaki eylemlerinden dolayı başvurucu ...'un anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan 1/3/1926 tarihli ve 765 sayılı mülga Türk Ceza Kanunu'nun 146. maddesinin (1) No.lu fıkrasına göre müebbet hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar vermiştir.


24. Ağır Ceza Mahkemesi 16/5/2006 ve 11/5/2006 tarihli eylemlerden dolayı başvurucu ...'nun, 16/5/2006, 3/1/2006 ve 27/2/2006 tarihli eylemlerden dolayı ise başvurucu ...'in anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 309. maddesinin (1) No.lu fıkrasına göre ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıyla mahkûmiyetine hükmetmiştir. Ayrıca ...'in 3/1/2006 ve 27/2/2006 tarihli eylemlerinden dolayı nitelikli yağma suçundan iki kez 18 yıl hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar vermiştir.


25. Ağır Ceza Mahkemesi 6/10/2001, 11/4/2005 ve 21/2/2006 tarihli eylemlerden sorumlu tutulmadığını açıkladığı başvurucu ...'in eyleminin silahlı terör örgütüne üye olma suçunu oluşturduğunu değerlendirerek 5237 sayılı Kanun'un 314. maddesinin (2) No.lu fıkrasına göre 12 yıl hapis cezasıyla mahkûmiyetine hükmetmiştir.


26. Ağır Ceza Mahkemesi, başvurucular ..., ... ve ...'in kaldıkları değerlendirilen ikametgâhta yapılan 16/5/2006 tarihli aramada ele geçirilen bir M-16, Kalaşnikof marka iki silah ve iki tabancayı gerekçe göstererek vahim nitelikte silah bulundurma suçundan 10 yıl 6 ay hapis ve 675 TL adli para cezası, 1.540 gram TNT, 380 gram dinamit lokumu, dört el bombası, 37 elektrikli kapsül, bomba düzeneği, 5 kg amonyum nitratı gerekçe göstererek tehlikeli maddelerin izinsiz olarak bulundurulması suçundan 8 yıl 4 ay hapis ve 33.320 TL adli para cezası ile ayrı ayrı cezalandırılmalarına karar vermiştir.


27. Ağır Ceza Mahkemesi son olarak sahte kimlik belgesi kullandığını değerlendirdiği başvurucular ..., ... ve ...'in resmî belgede sahtecilik suçundan ayrı ayrı 3 yıl 9 ay hapis cezasıyla mahkûmiyetlerine hükmetmiştir.


4. İlk Derece Mahkemesinin Başvurucular Hakkındaki Kabulü ve Değerlendirmeleri


28. Ağır Ceza Mahkemesi; başvurucular ..., ... ve ... hakkında yakalandıkları ikametgâhta ele geçirilen vahim nitelikteki silahlar ile patlayıcı maddeleri bulundurma ve sahte kimlik belgesi taşıma suçlarından kurulan mahkûmiyet hükümleri, arama ve elkoyma tutanakları ile ekspertiz raporlarını gerekçeli kararına dayanak almıştır. Bu gerekçe ile Mahkeme, ...'in silahlı terör örgütüne üye olma suçunu işlediğini de kabul etmiştir. Gerekçeli karardaki değerlendirmelerin ilgili kısmı şöyledir:


"16.5.2006 tarihinde TKP-ML KONFERANS (TİKKO) terör örgütü militanı ve örgütün yönetiminde yer alıp genel sekreterliği görevini yürüten [...] Kod [H.Ş.] ve [...] Kod [C.K.nin] otobüs ile Kayseri iline gittiklerinin bilgisinin alınması üzerine Niğde-Kayseri Karayolu Edikli Kasabası yol ayrımında otobüste yapılan kimlik kontrolü sonucu [A.A.] sahte kimliği ile [H.Ş.], [V.D.] sahte kimliği ile [C.K.] yakalanmış bu iki sanığın oturdukları tespit edilen Niğde ili ... [T.S. ...] adresinde yapılan operasyonda [A.K.] sahte kimliği ile [...] Kod [S.O.], [E.E.] sahte kimliği ile Sinan Kod ... [başvurucu], [Y.Y.] sahte kimliği ile Muharrem Kod ... [başvurucu], [A.Ö.] sahte kimliği ile [...] Kod [Y.İ.] ile [F.E.] sahte kimliği ile ... [başvurucu] de pazar yerinde alışveriş yaptığı sırada yakalanmışlardır.


...


Tüm dosya kapsamından sanığın kaldığı Niğde ilindeki hücre evinde 16/05/2006 tarihli aramada 1540 gram TNT, 380 gram dinamit lokumu, 4 adet el bombası, 37 adet elektrikli kapsül, bomba düzeneği, 5 kg. amonyum nitrat ve ayrıca 1 adet M 16, 2 adet Kaleşnikof, 2 adet tabanca bulunduğu anlaşılmıştır."


29. Buna ek olarak Ağır Ceza Mahkemesi, başvurucu ...'nun 11/5/2006 tarihinde Ordu'daki MHP il binası ve Ülkü Ocakları Dergi Temsilciliğine bomba düzenekleri bırakılması ve patlatılması eylemlerine katıldığını kabul etmiştir. Bu husustaki gerekçesinde Mahkeme, arama kapsamında elde edilenlerle olayda kullanılan patlayıcı maddelerin aynı nitelikte olmasına ve Ordu MHP İl Başkanlığında bekçi olarak çalışan T.U.nun soruşturma evresindeki canlı teşhisine dayanmıştır. Gerekçeli karardaki değerlendirmelerin ilgili kısmı şöyledir:


"İddianamenin 15. sayfasında 4 eylem isnat edilmiştir.


(...)


4-11/05/2006 tarihli eylem;


Sanık ...'na ilişkin 11/05/2006 tarihinde Ordu ili MHP İl Binası ile ülkü ocakları dergi temsilciliğine bomba düzeneklerinin bırakılması olayına ilişkin Erzurum C.Başsavcılığının yetkisizlik kararı ve ekleri (iddianame, ifade tutanakları, tutanaklar, ekspertiz raporları, fezleke, canlı teşhis tutanağı, olay tutanağı, müşteki ifade tutanakları, bilgilendirme tutanakları)(KL.21)birlikte değerlendirildiğinde;


...


Niğde ilinde yapılan operasyon ile TKP/ ML-TİKKO -KONFERANS terör örgütüne üye 7 şüphelinin yakalandığı, sanıklara ait evlerde yapılan aramalarda ele geçirilen bomba yapımında kullanılan malzemeler ile Ordu'da meydana gelen patlamalarda kullanılan malzemelerin aynı nitelikte olduğu ve ayrıca Ordu MHP İl Başkanlığında görevli bekçinin Niğde Emniyet Müdürlüğündeki canlı teşhis tutanağında binada meydana gelen patlama olayı öncesinde şüpheli tavırları ile dikkati çeken şahsın ... isimli sanık olduğunu teşhis ettiği anlaşıldığından sanık bu eylemden sorumlu tutulmuştur."


30. Başvurucu ...'in iştirak ettiği kabul edilen ve 3/1/2006 tarihinde gerçekleşen eylemle ilgili mahkûmiyet hükmü canlı teşhis tutanakları ile tanık ve mağdurların beyanlarına dayandırılmıştır. 27/2/2006 tarihinde gerçekleşen eylemle ilgili mahkûmiyet kararı ise genel olarak tanık beyanları ve Emniyet Genel Müdürlüğü Kriminal Polis Laboratuvarının 25/8/2006, 31/3/2006 ve 7/4/2006 tarihli DNA analizine ilişkin ekspertiz raporları dikkate alınarak oluşturulmuştur. Mahkemenin bu husustaki değerlendirmelerinin ilgili kısmı şu şekildedir:


"İddianamenin 14. sayfasında 4 eylem isnat edilmiştir.


...


3-Tüm dosya kapsamından sanığın kaldığı Niğde ilindeki hücre evinde 16/05/2006 tarihli aramada 1540 gram TNT, 380 gram dinamit lokumu, 4 adet el bombası, 37 adet elektrikli kapsül, bomba düzeneği, 5 kg. amonyum nitrat ve ayrıca 1 adet M 16, 2 adet Kaleşnikof, 2 adet tabanca bulunduğu anlaşılmıştır.


4-03/01/2006 tarihli eylem;


Sorgun Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 31/07/2006 tarih, 2006/14 Hz. numarası ile şüphelileri [S.O., Y.İ.], müştekileri [M.Y., İ.Y., M.E., Z.S.], suçu gasp, 6136 Sayılı Yasaya Muhalefet, hürriyeti tehdit, adam yaralama, Anayasal Düzene ve bu düzenin işleyişine karşı silahlı örgüt üyeliği, suç tarihi 03/01/2006, suç yeri Sorgun olan görevsizlik kararı ve ekinde adli rapor, ekspertiz raporu, tanık ifade tutanakları, bilgi alma tutanakları, fotoğraf teşhis tutanakları, sorgu zabıtları, şüpheli ifade tutanakları, müşteki ifade tutanakları, canlı teşhis tutanakları, olay ve yakalama tutanakları, ev arama tutanakları, fezleke, olay yeri inceleme raporu ve olay yeri krokisi(KL.11), Niğde Terörle Mücadele Şube Müdürlüğü tarafından tanzim edilen teşhis edenleri [A.A., İ.Y., M.E., H.B., Z.S.], teşhis edilenleri [C.K., N.D., S.O., H.Ş., T.E. ve Y.İ.] olan 19/05/2006 tarihli canlı teşhis tutanağı (KL.1), müşteki [M.E., M.Y.], tanık [A.P., G.T.] ve mağdur [Ga.T.ye] ilişkin ifade tutanağı örnekleri(KL.51)birlikte değerlendirildiğinde;


03/01/2006 tarihinde [S.O., Y.İ.] ve ...'in Yozgat ilinde müşteki [Z.S.nin] kullandığı 66 M [0...] plaka sayılı minibüsü Alaca ilçesine başsağlığına gitme bahanesiyle kiraladıkları, yolda giderken sanıkların müştekiyi silah ile etkisiz hale getirerek ellerini, ayaklarını ve ağzını bağlayıp minibüsün arkasına attıkları, minibüs ile Sorgun ilçesinde PTT caddesinde [Y.] Kuyumculuk isimli müşteki [İ. ve M.Y.nin] bulunduğu iş yerine geldikleri, sanıkların ellerinde tabanca ve uzun namlulu silahlarla kuyumcuyu soymaya çalıştıkları, bu sırada dışarıdan geçmekte olan müşteki [M.E.yi] dışarıda gözcü olarak bekleyen sanık kimliği belirsiz kadının içeriye soktuğu, sanıkların kasayı açmaya çalıştıkları, başaramayınca ateş ederek dışarıya doğru çıktıkları, müşteki [M.nin] atılan kurşunlar nedeniyle yaralandığı, sanıkların olay yerinden geldikleri minibüs ile kaçtıkları, akabinde minibüsün terkedilmiş olarak bulunduğu anlaşılmıştır. Teşhis tutanaklarından sanığın bu eyleme katıldığı anlaşıldığından sanık bu eylemden sorumlu tutulmuştur.


...


27/02/2006 tarihli eylem;


Emniyet Genel Müdürlüğü Kriminal Polis Laboratuvarının 25/08/2006 tarih ve 2006/012750 vaka nolu olarak tanzim edilen, 27/02/2006 günü Cihanbeyli ilçesi Karşıyaka mahallesi Sığırcık yolu üzerinde meydana gelen silahla yaralama ve gasp olayı ile ilgili DNA analizine ilişkin ekspertiz raporu.(KL.43), Emniyet Genel Müdürlüğü Kriminal Polis Laboratuvarının 31/03/2006 tarih ve 2006/003252 vaka nolu olarak tanzim edilen, 27/02/2006 günü Cihanbeyli ilçesi Sığırcık yolu üzerinde meydana gelen silahla yaralama vegasp olayı ile ilgili DNA analizine ilişkin ekspertiz raporu.(KL.43), Emniyet Genel Müdürlüğü Kriminal Polis Laboratuvarının 07/04/2006 tarih ve 2006/003442 vaka nolu olarak tanzim edilen, 27/02/2006 günü Cihanbeyli ilçesinde meydana gelen silahla adam yaralama vegasp olayı ile ilgili DNA analizine ilişkin ekspertiz raporu.(KL.43), [...] Cihanbeyli İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafından 01/03/2006 tarihinde tanzim edilen [R.A.nın] [A.D. ve H.D.yi] teşhisine ilişkin teşhis tutanağı.(KL.43), Aksaray İl Emniyet Müdürlüğü tarafından 28/02/2005 tarihinde düzenlenen [A.A.ya] yaptırılan [A.D.yi] teşhise ilişkin fotoğraf teşhis tutanağı.(KL.43), Aksaray İl Emniyet Müdürlüğü tarafından 01/03/2006 tarihinde düzenlenen [A.A.ya] yaptırılan [A.D. ve H.D.nin] teşhisine ilişkin fotoğraf teşhis tutanağı (KL.43), Cihanbeyli İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafından 28/02/2006 tarihinde tanzim edilen [T.T., A.F. ve M.A.nın] [A.D.yi] teşhisine ilişkin teşhis tutanağı.(KL.43) birlikte değerlendirildiğinde,


Sanıklar [C.K. ve S.O.nun] Cihanbeyli'de minübüscülük yapan müşteki [R.A.ya] Hodoğlu Köyü'nde cenazeye gideceklerini götürüp götüremeyeceğini sordukları, müştekinin gidebileceğini söylemesi üzerine 100,00 TL.'ye anlaştıkları, ilçe merkezinden dışarı çıktıktan sonra sanık [C.nin] tuvalet ihtiyacı olduğunu söyleyerek [R.nin] durmasını istediği, [C.nin] araçtan indiği,bu sırada sanık [S.nin] tabancayı müştekiye doğrulttuğu, [C.nin] de aracın öbür tarafından müştekiye silahını gösterdiği ve müştekiye aracın arkasına geçmesini ve uslu uslu oturmasını söyledikleri, şikayetçinin müştekiyi kendisini bırakmalarını, aracı alıp götürmelerini istediği, bunun üzerine müştekinin elini bağlayıp arka koltuğa yatırdıkları ve [S.nin] aracı kullanmaya başladığı, bir süre sonra müştekinin sanık [C.ye] mukavemet göstermesi üzerine sanık [C.yle] boğuştukları, bu esnada [S.nin] aracı durdurup müştekiye 3 el ateş ettiği ve müştekinin hayati tehlikeye maruz bırakmadan 10 gün iş ve güç kaybına sebep olarak basit tıbbi müdahale ile iyileşebilecek şekilde yaralandığı ve müştekinin kendisini camdan dışarı attığı, daha sonra sanıkların minübüsü alarak yollarına devam ettikleri, bu esnada müştekinin emniyete olayı ihbar ettiği ve emniyetin yolda tertibat aldığı, yolda sanıkların 26/02/2006 tarihinde [A.D.] sahte kimliği ile kiraladıkları ve arkadan takip eden ...'in kullandığı Opel marka araca bindikleri ve hızla trafik ekiplerinin yanından geçtikleri, polis memurları [T.T. ve A.F.nin] aracı takip ettikleri, sanıklardan [C.nin] uzun namlulu silahı aracın camından çıkarıp trafik ekibini tehdit ettiği ve aracın Konya ili Karapınar ilçesinde terkedilmiş şekilde bulunduğu ve sanıkların daha sonra 16/05/2006 tarihinde Niğde'de yakalandıkları anlaşılmıştır."


31. Öte yandan gerekçeli kararda başvurucu ...'un 17/5/2003, 15/10/1998, 14/8/1997, 20/5/2003, 16/6/1994, 18/6/2002 tarihli eylemlerle 2002 yılının Eylül ayında gerçekleşen birden fazla eyleme iştirak ettiği kabul edilmiştir. Başvurucu ... hakkındaki mahkûmiyet hükmü, katıldığı kabul edilen eylemlerin tümü değerlendirilmek suretiyle oluşturulmuştur. Mahkeme, mahkûmiyet kararına konu eylemlere katıldığına dair kabulünün sebeplerini ayrı ayrı açıklamıştır.


32. Anılan karara göre özetle başvurucu ...'nın ...'un, örgüt üyesi olduğu kabul edilen kişilerin şüpheli sıfatıyla tespit edilen ifadelerine dayanılarak 17/5/2003, 15/10/1998, 14/8/1997, 16/6/1994 ve 18/6/2002 tarihli eylemlere iştirak ettiği kabul edilmiştir. Buna ek olarak 14/8/1997 tarihli eylem bakımından olayın gerçekleştiği odun deposunda çalışan tanıkların beyanları da değerlendirilmiştir.


33. Öte yandan gerekçeli kararda başvurucunun 20/5/2003 tarihinde gerçekleştiği kabul edilen yağma suçunu işlediğine dair kabul, suçun mağduru O.A.nın teşhis ve beyanlarına dayanmıştır. Son olarak başvurucu ...'un 2002 yılının Eylül ayında gerçekleşen birden fazla eyleme iştirak ettiğine dair kabulün tanık ve mağdurların teşhis ve beyanlarına göre oluşturulduğu açıklanmıştır. Mahkemenin bu husustaki değerlendirmelerinin ilgili kısmı şöyledir:


"Sanığın 1992 yılında örgüte katılarak TKP-ML-TİKKO KONFERANS terör örgütü içerisinde Tokat-Sivas-Giresun-Kırıkkale ve Amasya illeri kırsal alanında silahlı çatışmalara girdiği Nergiz-Bahar-Kezbankod isimlerini kullandığı, kaleşnikof marka uzun namlulu silah ile Diktiriyof marka tabanca taşıdığı, zaman zaman ... (K) [H.Ş.nin] grubu ile birlikte hareket ettiği ve faaliyetlerde bulunduğu, Kastamonu Cide ilçesinde 03/08/2006 günü [A.A.nın] ikamet ettiği evde yapılan aramada yakalanarak gözaltına alındığı, yapılan üst aramasında kendine ait fotoğrafta [S.C.] adına düzenlenmiş sahte kimliğin bulunduğu, sahte kimlik kullanmakla ilgili olarak Cide C.Savcılığınca soruşturmanın sürdürüldüğü anlaşılmıştır.


İddianamenin 15. ve 16. sayfalarında 7 eylem isnat edilmiştir.


1-17/05/2003 tarihli eylem;


...


27.05.2003 tarihinde Reşadiye İlçe Jandarma Komutanlığınca ifadesi alınan [...](K) [C.A.] ifadesinin 9. sayfasında 17 Mayıs 2003 tarihinde Eymir köyüne giderken yaşlı bir köylüile ... (K), Nergiz (K) [başvurucu ...] ve ...(K)'un görüşme yaptığını, bu görüşme sonrasında Eymir köyü ile ilgili bilgi aldıktan sonra aynı gün Eymir köyüne girdiklerini, burada köylüleri cami önünde toplayarak Ajitasyon ve propaganda yaptıklarını, kendisi, ...(K), ...(K) ve ...(K) ile birlikte caminin etrafında emniyetçi olarak beklediklerini, propaganda ...(K) tarafından yapıldığını, diğer örgüt mensuplarının da...(K) sorumluluğunda köyün dışında takviye olarak beklediklerini, köyden 20 kg kadar un ve biraz tuz alarak ayrıldıklarını, birkaç gün hiçbir yere uğramadan Eymir köyünden aldıkları erzak ile ihtiyaçlarını gidererek Danişment köyü civarında saklandıklarını beyan etmiştir.


... sanık bu eylemden sorumlu tutulmuştur.


2-15/10/1998 tarihli eylem;


...


19/03/1999 tarihinde yakalanan ...(Kod) [M.G.nin] Tokat İl Jandarma Komutanlığında alınan ifadesinin 12. sayfasında Tokat ili Topçam Bölgesi Role yakınlarında 6-7 gün kaldıktan sonra 3 gruba ayrıldıklarını, ...(K) liderliğindeki 1. Grup içerisinde Bahar(K)'un [başvurucu ...] Maraşlı olduğunu ve ailesinin İstanbul ilinde ikamet ettiğini, esmer , kıvırcık saçlı iri yapılı 24-25yaşlarında diktiriyof marka tabanca taşıdığını,


...


02/12/1998 tarihinde [...](K) [Y.Ş.nin] Tokat İl Jandarma Komutanlığı'nda alınan ifadesinin9. sayfasında: 15/10/1998 günü Tokat Merkez Göltepe Role istasyonunun silahla taranması ve taciz eylemini [...](K), Bahar(K), [...](K), [...](K)'un gözetleme grubu içerisinde yer aldığı, aynı sayfada Tokat Merkez Eskiköy'deki güvenlik güçlerine taciz eylemini [...](K) sorumluğunda Bahar(K), [...](K), [...](K) ve [...](K)'un katıldığını beyan etmiştir.


...


Tüm dosya kapsamından sanık bueylemden sorumlu tutulmuştur.


3-13-14/08/1997 tarihli eylem;


13-14/08/1997 tarihinde Tekmezar odun deposunda meydana gelen terör örgütü propagandası yapmak ve gasp olayına ilişkin olay tutanakları(Tanıklar [M.E., H.M.A., A.A., S.A., M.S., Ma.S., Ş.S., Z.A., C.Ş.,Ö.A., H.E., Ha.E., Se.A., K.T., H.A., Sey.A., M.C., M.L.nin] ifadeleri, olay yeri tespit tutanağı, olay yeri krokisi,(KL.15-İ, 51), [M.D.nin] ifadeleri (KL.19-D, 32), [S.G.nin] ifadeleri (KL. 2, 3, 19-I, 22, 28, 31), Sanıkların katıldıkları eylemlerle ilgili olarak örgüt mensubu ... kod adlı [K.E.ye] ait ifade tutanağı (KL.2, 32), [Ş.A.nın] ifadeleri (KL.2, 19-H, 28, 31) birlikte değerlendirildiğinde;


10/08/1998 tarihinde ...(K) [S.G.nin] Tokat İl Jandarma Komutanlığı'nda alınan ifadesinin 10.ve 11. sayfalarında; 13/08/1997 günü Topçam Bölgesinde Tekmezar Orman Deposunun basılması eylemine ...(K) liderliğindeki grubun içerisinde Bahar(K) adıyla yer aldığını, ... olaydan sonra gasp edilen silah, telsiz, kimlik ve dokümanların ...(K) ve ...(K) tarafından tehdit ve baskı yoluyla alındığını, orman deposu çalışanları bir odaya toplanarak ...(K) ve Bahar(K) tarafından propaganda çalışması yapıldığını, eylem sonrası bölgeden ayrılmadan önce Bahar(K) ve ...(K) tarafından ayrıca binaya roket atışı gerçekleştirildiğini, eylemin görüntüsünü video kamera ile tespit ettiklerini, gruplar bir araya toplandıktan sonra bu görüntüleri izlediklerini, duvarlara yazılamanın ...(K) tarafından gerçekleştirildiğini, eylemden sonra ...(K)'un beraberinde getirmiş olduğu kapalı minibüs ile Boğalı bölgesinde bulunan grubun yanına gittiklerini beyan etmiştir.


10/08/1998 tarihinde ...(K) [Ş.A.nın] Tokat İl Jandarma Komutanlığı'nca alınan ifadesinin 5. sayfasında Topçam Bölgesi Tekmezar Orman Deposunun basılması eylemine ...(K) liderliğinde grup içerisinde Bahar(K)'un bulunduğunu beyan etmiştir.


13/03/1999 tarihinde ...(K) [K.E.nin] Ankara Emniyet Müdürlüğünde alınan ifadesinin 5 . Sayfasında; ... Tokat Merkez Tekmezar Orman Deposunun tahrip edileceğini tecrübe için kendisinin de katılmasını, Bahar(K) ile birlikte eylemde gözcülük yapmasını söylediğini, eylem sırasında Bahar(K) ile kapıyı tuttuklarını ve içeride bulunan şahısları dışarı çıkarttıkları,


İfadesinin 6. sayfasında; Tokat, Topçam Tekmezar Orman İşletmesi depolarının tahrip edilmesi eylemine ..., Bahar(K), ...(K) katıldığını beyan etmiştir.


...(K) M.D.nin 11/10/1999 tarihinde Terörle Mücadele Şube Müdürlüğünde alınan ifadesinin 4.sayfasında, Tokat ili Yaylacık(Tekmezar) Orman Deposunun basılması olayı ... bu eyleme katılanlar arasında kendisinin, Bahar(K)'un ve 9 kişinin olduğunu beyan etmiştir.


... sanığın bu eyleme katıldığından bu eylemden sorumlu tutulmuştur.


4-20/05/2003 tarihli eylem;


20/05/2003 tarihinde Baydarlı Kasabasında meydana gelen örgüt propagandası ve mağdur [O.A.nın] cep telefonunu gasp suçuna ilişkin evrakın olay tutanakları(KL.15-B) birlikte değerlendirildiğinde;


... mağdur [O.A.ya] terör örgütü mensuplarına ait fotoğraflar gösterildiğinde sanıklar ..., ...(K) [C.G.], ...(K) [H.Y.], ...kod, ...(K) [S.O.yu] teşhis ettiği anlaşıldığından sanık bu eylemden sorumlu tutulmuştur.


5-16/06/1994 tarihli eylem;


16/06/1994 günü saat 22.00 sıralarında Tokat ili Reşadiye ilçesi, Gökköy köyü Mahmut'un yaylası tabir edilen bölgede yapılan pusu sırasında bir grup teröristle sağlanan sıcak temasla ilgili ... değerlendirildiğinde;


17/03/1997 yılında yakalanan ...(K) [A.E.] ifadesinde; ... eylem grubunda bulunan terör örgütü mensuplarının [...](K) [M.Ç.], [...](K) [A.G.], [...](K) [H.Ş.], [...](K) [A.C.], ...(K) [E.Ö.], ...(K) [Y.İ.], ...(K) [G.K.], Bahar (K) ...'un olduğunu beyan etmiştir.


30/10/1997 yılında İstanbul ilinde yakalanan ...(K) [M.K.] ifadesinde; ... eylem grubunda bulunan terör örgütü mensuplarının ...(K) [M.Ç.], ...(K) [A.G.], ...(K) [H.Ş.], ...(K) [A.C.], ...(K) [E.Ö.], ...(K) [Y.İ.], ...(K) [G.K.], Bahar (K)

 

Benzer Kararlar

 

Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm — Örgütsel Kodlama ve İletişim Kayıtlarıyla Birlikte Kullanılan Tanığın Sorgulanmaması

Tüm Ceza Muhakemesi Hukuku Kararları ›

 

İlgili Sayfalar

 

Ceza Yargılamasında Tanık Sorgulama ve Savunma Hakları

 

Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

 

Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.

 

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm

 

Karar Türü

Bireysel Başvuru

 

İlgili Hukuk Dalı

Ceza Muhakemesi Hukuku

 

Başvuru No

2014/5921

 

Karar Tarihi

25 Mart 2025

 

Oy Durumu

Oybirliği

 

Resmî Kaynak

Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

Tüm Çalışma Alanları ›

bottom of page