top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

Bireysel Başvuru Kararları  ·  CEZA MUHAKEMESİ HUKUKU  ·  HAK İHLALİ

Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm — Örgütsel Kodlama ve İletişim Kayıtlarıyla Birlikte Kullanılan Tanığın Sorgulanmaması

 

B. No: 2021/51020 · 18 Haziran 2026

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 7 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Başvurucu örgütsel kodlama, telefon irtibatları ve tanık anlatımlarıyla örgüt üyeliğinden mahkûm edildi. Anayasa Mahkemesi, kodlama ile iletişim kayıtlarının içeriğinin yeterince araştırılmadığını, mahkûmiyette belirleyici olan tanığın ise duruşmada veya görüntülü bağlantıyla dinlenmediğini belirledi. Diğer delillerin bulunmasını savunmanın bu eksikliğini gideren bir güvence saymadı. Tanık sorgulama hakkının ihlal edildiğine karar vererek yeniden yargılama yapılmasını istedi. Tazminat talebini reddetti, diğer şikâyetleri ayrıca incelemedi.

 

Hukuki İlke

 

Mahkûmiyette belirleyici ağırlığı bulunan tanık sorgulanamamışsa diğer delillerin varlığı tek başına yeterli sayılmaz. Savunmanın karşılaştığı güçlüğü giderecek somut güvenceler sağlanmalıdır.

 

Sonuç

 

Tanık sorgulama hakkının ihlal edildiğine oybirliğiyle karar verildi. Yeniden yargılama yapılması istendi, tazminat talebi reddedildi ve diğer ihlal iddialarının ayrıca incelenmesine gerek görülmedi.

 

İlgili Mevzuat

 

  • Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m. 36

  • 6216 sayılı Kanun — m. 50, 66

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.

 

TÜRKİYE CUMHURİYETİ


ANAYASA MAHKEMESİ


 


 


İKİNCİ BÖLÜM


 


KARAR


 


... BAŞVURUSU


(Başvuru Numarası: 2021/51020)


 


Karar Tarihi: 18/6/2026


 


 


İKİNCİ BÖLÜM


 


KARAR


​


Başkan


:


Basri BAĞCI


Üyeler


:


Engin YILDIRIM


Rıdvan GÜLEÇ


Yıldız SEFERİNOĞLU


Metin KIRATLI


Raportör


:


Alperen KONAK


Başvurucu


:


...


Vekili


:


Av. ...


​


I. BAŞVURUNUN ÖZETİ


1. Başvuru, başvurucunun terör örgütüne üye olma suçundan yargılandığı ceza davasında tanık sorgulama hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir. Başvuru, soruşturma ve kovuşturma evrelerinde gerçekleştirilen işlemler nedeniyle başka temel hakların ihlal edildiğine ilişkin şikâyetleri de içermektedir.


2. Kocaeli Cumhuriyet Başsavcılığı (Başsavcılık) başvurucu hakkında Fetullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanmasına (FETÖ/PDY) üye olduğu şüphesiyle soruşturma başlatmıştır.


3. Soruşturma neticesinde Başsavcılık, başvurucunun silahlı terör örgütüne üye olma suçundan cezalandırılması talebiyle 16/11/2017 tarihinde iddianame düzenlemiştir. Başsavcılık iddianamede özetle; başvurucu hakkındaki emniyet mahrem yapılanması kapsamında B4 kodu ile fişlendiğini, aleyhinde tanıklar ... ve ...nin beyanlarının olması ve bazı şüphelilerle irtibat hâlinde olduğuna dair HTS kayıtlarının bulunması neticesinde atılı suçu işlediğini iddia etmiştir.


4. İddianamenin kabulü ile açılan dava Kocaeli 2. Ağır Ceza Mahkemesince (Mahkeme) görülmeye başlanmıştır. Yargılamada 30/11/2017 tarihinde duruşma hazırlığı işlemleri yapılmıştır. Tensip tutanağında diğerlerinin yanı sıra başka suçtan tutuklu olan tanık ...nin Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) aracılığı ile hazır edilmesi için yazı yazılmasına ve tanık ...nin talimat yoluyla ifadesinin alınması için müzekkere yazılmasına karar verilmiştir.


5. Duruşma bir celsede bitirilmiştir. Birinci celsede tanık ...nin talimat yoluyla alınan ifadesi dosyaya eklenmiş, başvurucunun savunması alınmış ve tanık ...de SEGBİS aracılığı ile Mahkemece bizzat dinlenmiştir. Daha sonra iddia makamı başvurucunun cezalandırılmasına yönelik esas hakkındaki mütalaasını sunmuş, başvurucu esas hakkında mütalaaya karşı savunmasını yapmış ve Mahkemece başvurucu hakkında beraat kararı verilmiştir. Gerekçeli kararın ilgili kısmı şöyledir:


"...Her ne kadar sanık [başvurucu] hakkında FETÖ/PDY (Fethullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanması) silahlı terör örgütüne üye olma suçundan eylemine uyan TCK 314/2 madde gereğince cezalandırılması talebi ile mahkememize kamu davası açılmış ise de sanığın FETÖ/PDY silahlı terör örgütünün gizli haberleşme aracı olan bylock programını kullanmadığı, örgüt liderinin talimatına uyarak örgütün bankasına para yatırmadığı, dinlenen tanıkların beyanlarından başvurucunun örgüt üyesi olduğuna dair somut bilgilerinin olmadığının anlaşıldığı, Ankara C.Başsavcılığı Anayasal Düzene Karşı İşlenen Suçlar Soruşturma Bürosunun 2017/68532 sayılı soruşturma kapsamında ele geçirilen microcd karta ilişkin veri inceleme raporundan sanığın örgüt tarafından B4 kodu ile fişlendiği belirtilmiş ise de bu tespit içeriğinin devletin resmi makamları tarafından yapılmadığı gibi hiç bir yan delille de desteklenmemesi nedeniyle silahlı terör örgütü üyesi olmak suçundan mahkûmiyete yeterli kesin delil kabul edilemeyeceği anlaşılmakla sanık hakkındaki mevcut şüphe, ceza hukuku genel ilkesinden hareketle sanık lehine yorumlanarak müsnet suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması gerekçesiyle sanığa isnat edilen suçtan CMK'nın 223/2-e maddesi gereğince beraatine karar verilmiştir..."


6. Başsavcılık, anılan karara karşı istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesi (Ceza Dairesi) başvurucunun hukuki durumunu değerlendirmesi için duruşma açmak suretiyle üç celse yargılama yapmış ve "...UYAP kayıtlarının incelenmesinden sanık hakkında Başsavcılığın 2019/9246 soruşturma numaralı dosyası ile silahlı terör örgütüne üye olma ve kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık suçlarından soruşturma bulunduğu anlaşılmakla silahlı terör örgütüne üye olma suçunun temadi eden suçlardan olması da nazara alınarak, bahsi geçen bu soruşturma dosyasının akıbeti araştırılıp, dava açıldığı takdirde birleştirilmeleri de sağlanarak tüm delillerin bir bütün halinde değerlendirilip başvurucunun hukuki durumunun takdir veya tayini gerekirken eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması..." gerekçeleriyle bozma kararı vermiştir.


7. Bozma üzerine yargılama Mahkemece görülmeye başlanmıştır. Yargılamada 14/6/2019 tarihinde duruşma hazırlığı işlemleri yapılmıştır. Tensip tutanağında diğerlerinin yanı sıra başvurucu hakkında Başsavcılığın 2019/9246 soruşturma sayılı dosyasının aslı veya örneğinin dosya arasına alınmasına, bu dosya ile ilgili dava açılıp açılmadığının araştırılmasına karar verilmiştir.


8. Başsavcılık, başvurucu hakkında 2/9/2019 tarihinde Mahkemeye hitaben devam eden yargılamasıyla birleştirilmesi talepli iddianame düzenlemiştir. Bu iddianamede 2010 yılı polis memurluğundan komiser yardımcılığına geçiş sınavı sorularının örgüt mahrem yapı mensuplarından temin ettiği, bu suretle sınavı kazanarak kamu görevinden çıkarıldığı, 27/4/2017 tarihine kadar haksız kazanç elde ettiği ve bu şekilde kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık suçunu işlediği iddia edilmiştir.


9. Mahkeme tensip zaptı ile kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık suçundan açılan davanın birleştirilerek dosya arasına alınmasına karar vermiştir.


10. Birinci celsede başvurucu; soruları önceden ele geçirmediğini, bilirkişi raporunun olasılık hesabı yaptığını, üzerine atılı suçu işlemediğini ifade etmiştir. Başvurucu müdafii ise sınav sorularının örgütün kendisine tamamen bağlı olan üyelerine verdiğini, başvurucunun ise B4 kodu (sadakati ve bağlılığı olan ancak bazı konuları sorgulayan veya zaafı olan kişi) ile fişlendiğini, bu iki durumun çeliştiğini, başvurucu hakkında beraat kararı verilmesini talep etmiştir.


11. İkinci celsede başvurucunun komiser yardımcılığına atanması dolayısıyla elde ettiği tüm maddi menfaat miktarının tespiti için ilgili kuruma müzekkere yazılmış; üçüncü celse iddia makamı esas hakkında mütalaasını sunmuş, sanık ve müdafiine savunma yapmaları için süre verilmiş; dördüncü celse başvurucu duruşmada hazır edilerek savunma yapmak istemiş; Mahkeme sonraki celse başvurucunun hazır edilmesi için müzekkere yazmıştır.


12. Mahkeme, beşinci celsede başvurucu hakkında silahlı terör örgütüne üye olma ve kamu kurum ve kuruluşları zararına dolandırıcılık suçlarından hapis cezası ile cezalandırılmasına karar vermiştir. Gerekçeli kararın ilgili kısmı şöyledir:


"... Sanık [başvurucu] ile ilgili yapılan değerlendirmede sanığın girdiği 2009 yılı sınav sonucu ile son girdiği 2010 yılı sınav sonucunun farkının 36 olduğu,  Mahkeme Kararı ile iptal edilen 13 soruya doğru yanıt verme sayısı, Polis Akademisi ile MEB’in hazırladığı sorulardaki başarı oran farkı ve GBT programı ile cevap örüntü benzerliklerine ilişkin eşleşme sayısı, Ölçme Değerlendirme Uzmanı Bilirkişi Heyetince tanzim edilen bilirkişi Raporunda yer alan sanığa ilişkin bilgiler ışığında dört ölçütün de yer aldığı tespit edilmiştir.


...


HTS kayıtlarına yönelik yapılan araştırmalar neticesinde dosyada ekli kolluk tarafından hazırlanan 10/02/2019 tarihli raporda aynı dönem sınavı kazanan İstanbul CBS'nın 2019/5522 sayılı soruşturması şüphelileri, mahrem yapı mensupları ve aracı konumda olduğu değerlendirilen dosya şüphelileri ve mahrem imamların gsm irtibat trafiğini gösterir HTS şeması çıkarılmış ve bu kapsamda   Emniyet mahrem imamı olduğu belirlenen [...] ile örgütsel gruplardan sorumlu emniyet mensubu [...nın], [...] ile diğer kursiyer [...nin], [...] ile de sanığın irtibatlı olduğu tespit edilmiştir.


Sanığın yukarıda ayrıntıları belirtilmiş olduğu üzere aynı dönem sınavı kazanan kişiler, mahrem imamlarla bağlantılı şüphelilerle görüşme trafiğine ilişkin HTS kayıtları ve 2010 yılı Polis Memurluğundan Komiser Yardımcılığına Geçiş Sınavına İlişkin Bilirkişi raporundaki tespit dikkate alındığında sanığın haksız ve örgütsel faaliyetle ele geçirdiği sorularla sınavı kazandığı ve komiser yardımcılığına atandığı tespit edilmiştir.


Bu nedenle mahkememizce sanığın kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık suçunu işlediğinin sabit olduğu ve cezalandırılması gerektiği sonucuna varılmıştır.


...


Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı Anayasal Düzene Karşı İşlenen Suçlar Soruşturma Bürosunun 18.04.2017 tarih ve 2017/68532 sayılı soruşturması kapsamında ele geçirilen micro SD kart üzerinde Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı görevlilerince yapılan incelemelerde, Emniyet Mahrem Yapılanması kapsamında Emniyet Genel Müdürlüğü personelinin FETÖ/PDY üyeleri tarafından değerlendirildiği, veri inceleme raporunda ki bu değerlendirmeye göre sanığa B4 kodunun verildiği, B4 kodunun FETÖ mensubiyeti olan, sadakati ve bağlılığı olan ancak bazı konuları sorgulayan veya zaafı olan kişileri ifade ettiği anlaşılmaktadır. Yine haklarında aynı suçtan soruşturma bulunan [...], [...] ve [...nın] beyanlarının tanık [...nın] beyanlarıyla somutlaştığı anlaşılmaktadır.


Yukarıda belirtilen tanık beyanları, veri inceleme raporu 2010 yılı Polis Memurluğundan Komiser Yardımcılığına Geçiş Sınavına İlişkin Bilirkişi raporu, HTS kayıtları ve dijital rapor içeriği hep birlikte değerlendirildiğinde sanığın üzerine atılı bulunan 'silahlı terör örgütüne üye olma' suçunu işlediğinin sabit olduğu anlaşılmıştır..."


13. Başvurucu, anılan karara karşı istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İstinaf dilekçesinde diğerlerinin yanı sıra tanıklar ... ve ...nın anlatımlarının aleyhinde olmadığını, tanık ...nın duruşmada dinlenilmediğini ve beyanlarının okunmadığını soru sorma hakkının kullandırılmadığını, bilirkişi raporunda ihtimalleri hesapladığını, üzerine atılı suçları işlemediğini belirtmiştir.


14. Ceza Dairesi istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir. Söz konusu karar, başvurucu tarafından istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebeplerle temyiz edilmiştir. Yargıtay (kapatılan) 16. Ceza Dairesi başvurucu hakkında verilen silahlı terör örgütüne üye olma suçu bakımından temyiz isteminin reddi ile hükmün onanmasına, kamu kurum ve kuruluşları zararına dolandırıcılık suçu bakımından ise "...yargılamaya esas oluşturan ve iddianamede yer alan 26.01.2017 tarihli bilirkişi raporunun ve FETÖ/PDY terör örgütünce 2010 yılı komiser yardımcılığı sınav sorularının önceden sızdırıldığına dair tanık ve şüpheli beyanlarının varsa onaylı suretlerinin, Yargıtay denetimine olanak verecek şekilde dosya içerisine getirtildikten sonra değerlendirilip, karar yerinde tartışılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması..." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar vermiştir.


15. Başvurucu hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçu bakımından verilen hüküm kanun yolu denetiminden geçerek 22/6/2021 tarihinde kesinleşmiştir.


16. Başvurucu, nihai kararı 30/9/2021 tarihinde öğrendikten sonra 27/10/2021 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.


17. Başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.


II. DEĞERLENDİRME


18. Başvurucu adli yardım talebinde bulunmuştur. Ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşılan başvurucunun adli yardım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir.


19. Başvurucu; gerekçeli kararda yer verilen tanığın duruşmada dinlenilmesi için Mahkemenin herhangi bir girişimde bulunmadığını, kendisine tanıklara soru sorma imkânı tanınmadığını, bu suretle adil yargılanma hakkı kapsamındaki tanık sorgulama hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.


20. Adalet Bakanlığı (Bakanlık) görüşünde; başvurunun öncelikle kabul edilebilirlik kriterleri yönünden değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiş, ayrıca somut olay ele alınırken mevzuat hükümleri ile konuya ilişkin yer verilen Anayasa Mahkemesi kararlarının dikkate alınması gerektiği vurgulanmıştır. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanda bulunmamıştır.


21. Başvurucunun iddiaları adil yargılanma hakkı kapsamındaki tanık sorgulama hakkı yönünden incelenmiştir.


22. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan başvurunun kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.


23. Anayasa Mahkemesi, birçok kararında tanık kavramını sanığa isnat edilen fiil hakkında bilgi veren herhangi bir kişi şeklinde özerk olarak yorumlamış ve tanık sorgulama hakkı ile ilgili ilkeleri belirlemiştir. Anayasa Mahkemesi, tanık sorgulama hakkıyla ilgili olarak verdiği kararlarında somut bir yargılama öncesinde veya haricinde elde edilen tanık beyanlarının delil olarak kabulünün yargılamanın adilliğine zarar verip vermediğini değerlendirmek için üç aşamalı bir test uygulanması gerektiğini ifade etmektedir. Buna göre ilk olarak tanığın mahkemede hazır edilmemesinin geçerli bir nedeninin varlığına bakılmalıdır. Ancak buna ilişkin geçerli bir nedenin ortaya konulmamış olması, tanık sorgulama hakkının ihlal edildiğinin kabul edilmesi için yeterli değildir. İkinci olarak sanığın sorgulama veya sorgulatma imkânı bulamadığı tanık tarafından verilen beyanın mahkûmiyetin dayandığı tek veya belirleyici delil olup olmadığı değerlendirilmelidir. Sorgulama veya sorgulatma imkânı tanınmayan tanığın beyanının tek veya belirleyici delil olduğunun tespit edilmesi durumunda ise üçüncü aşama olarak savunma tarafının maruz kaldığı bu zorlukların telafi edilmesi amacıyla yeterli düzeyde karşı dengeleyici güvenceler sağlayan bir usulün yürütülüp yürütülmediği ortaya konulmalıdır (Atila Oğuz Boyalı [2. B.], B. No: 2013/99, 20/3/2014, §§ 34-56; Selçuk Demir [2. B.], B. No: 2014/9783, 22/1/2015, §§ 27-46; AZ. M. [2. B.], B. No: 2013/560, 16/4/2015, §§ 45-67; Baran Karadağ [2. B.], B. No: 2014/12906, 7/5/2015, §§ 49-76; Orhan Güleryüz [1. B.], B. No: 2019/30221, 28/12/2021, §§ 33-42; Abdurrahim Balur [2. B.], B. No: 2013/5467, 7/1/2016, § 80; Onur Urbay [1. B.], B. No: 2014/6222, 6/3/2019, §§ 36, 40; Zekeriya Sevim [2. B.], B. No: 2018/18989, 16/6/2021, §§ 44, 51; Metin Akdemir (2) [1. B.], B. No: 2020/3964, 21/9/2022, § 36; Uğur Özcan [1. B.], B. No: 2021/12137, 26/7/2022, § 40).


24. Çeşitli telefon görüşmelerinin örgütsel bir niteliği olduğuna ve açılan soruşturma veya kovuşturmayla ilgisi olduğuna yönelik bir delil tespit edilemediği, iletişim içeriklerinin bulunmadığı ve iletişimin mahiyetinin de bilinmediği durumlarda, başvurucunun diğer birtakım sanıklarla sadece iletişim hâlinde olmasının başvurucunun örgütün nihai amacını bildiğini ve terör örgütü hiyerarşisi içinde gerçekleştirilmiş örgütsel faaliyetlerinin varlığını ortaya koyduğu söylenemez. Nitekim Anayasa Mahkemesi Mustafa Özterzi ([GK], B. No: 2016/14597, 31/10/2019) kararında örgütsel amaçlarla yapıldığını gösteren somut olgular ortaya konulmadığı sürece -somut olayın koşulları itibarıyla- içeriği belli olmayan telefon görüşme kayıtlarının örgütsel bir ilişki bakımından kuvvetli suç belirtisi olarak kabulünü mümkün görmemiştir (Mustafa Özterzi, §§ 105, 106; aynı yöndeki değerlendirmeler için ayrıca bkz. Mustafa Açay [1. B.], B. No: 2016/66638, 3/7/2019, § 61; İlker Deniz Yücel [2. B.], B. No: 2017/16589, 28/5/2019, § 86; Murat Aksoy [GK], B. No: 2016/30112, 2/5/2019, § 79; Mehmet Hasan Altan (2) [GK], B. No: 2016/23672, 11/1/2018, § 146; mahkûmiyet kararı yönünden benzer değerlendirmeler için ayrıca bkz. Bilal Celalettin Şaşmaz [1. B.], B. No: 2019/20791, 18/10/2022, §§ 17, 18, 57).


25. Yargıtay, gizli tanık Garson'dan ele geçirilen micro SD kart üzerinde son dönemde yapılan çalışmalar neticesinde sanık hakkında güncel liste bilgilerinin bulunup bulunmadığı hususunun araştırılması ve var ise güncel emniyet mahrem yapı veri ve birliktelik analiz raporunun dosyaya celp edilmesi, tespit edilmesi hâlinde sanık hakkında düzenlenen güncel raporda gösterilen kişilerin açık kimlik bilgilerinin tespiti ile haklarında FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile iltisaklı soruşturma yürütülüp yürütülmediğinin araştırılarak, soruşturma yürütüldüğünün tespit edilmesi durumunda söz konusu dosyaların getirtilip incelenmesi ve mahkeme huzurunda tanık olarak dinlenmesini aramaktadır [birçok karar arasından bkz. Yargıtay 3. Ceza Dairesinin 5/11/2025 tarihli ve E.2022/40165, K.2025/25939; 23/10/2025 tarihli ve E.2022/4987, K.2025/24741; 15/10/2025 tarihli ve E.2022/39787, K.2025/24160 sayılı kararları]. Diğer taraftan ise Yargıtay, Garson kod adlı gizli tanıktan ele geçirilen SD kartın incelenmesi sonucunda düzenlenen veri inceleme raporunun güncel liste başlığı kısmında yapılan bazı kodlamalar dışında sanığın silahlı terör örgütü FETÖ/PDY'nin kamuoyunca da bilinen operasyonel eylemlerinden sonra örgütsel faaliyetlerine devam edip etmediğinin ortaya konulmasını da aramaktadır [birçok karar arasından bkz. Yargıtay 3. Ceza Dairesinin 21/5/2025 tarihli ve E.2023/13201, K.2025/14945; 12/5/2025 tarihli ve E.2024/18442, K.2025/14203; 24/4/2025 tarihli ve E.2022/17574, K.2025/12341 sayılı kararları].


26. Olayda Mahkeme, silahlı terör örgütüne üye olma suçu bakımından başvurucunun 2010 yılı polis memurluğundan komiser yardımcılığına geçiş sınavı sorularını ele geçirdiğini, Garson kod adlı gizli tanıktan ele geçirilen SD kart içinde "B4" olarak kodlandığını, emniyet mahrem imamı olduğu belirlenen ... ile örgütsel gruplardan sorumlu emniyet mensubu ...nın, ... ile diğer kursiyer ...nin, ... ile de başvurucunun irtibatlı olduğunu, tanıklar ..., ... ve ...nın beyanlarının tanık ...nın beyanları ile desteklendiğini belirterek mahkûmiyet sonucuna ulaşmıştır. Bu hüküm istinaf ve temyiz incelemesinden geçerek kesinleşmiştir (bkz. §§ 12, 14).


27. Mahkeme, mahkûmiyet gerekçesinde başvurucunun örgüt üyeleri ile telefon görüşmelerinin olduğundan bahsetmiştir. Ancak bu görüşmelere ilişkin iletişim içeriklerine değinmemiştir (bkz. § 12). Yine Mahkemece başvurucu hakkında 2010 yılı polis memurluğundan komiser yardımcılığına geçiş sınavı sorularını ele geçirmesi eylemine ilişkin yargılamasını yaptığı kamu kurum ve kuruluşları zararına dolandırıcılık suçu ise eksik araştırma ve inceleme nedeniyle Yargıtay tarafından bozulmuştur (bkz. § 14). Ayrıca gerekçeli kararda başvurucu hakkında ele geçirilen SD kart içinde "B4" olarak kodlandığı belirtilmiştir. Yargıtay uygulamasına göre kodlamanın tek başına mahkûmiyet için yeterli delil olmadığı ve başkaca somut bir delil ile desteklenmesi gerektiği kabul edilmiştir. Bu noktada Mahkemece Garson'dan ele geçen verilerle ilgili gerekli araştırmanın (bkz. § 25) yapılmadığı da belirtilmelidir. Buna göre tanık beyanlarını irdelemek gerekmektedir.


28. Mahkeme tanıklar ... ve ...yı bizzat dinlemiş, tanık ...yi ise istinabe yoluyla dinlemiş, tanık ...yı ise dinlememiştir. Tanıklar ... ve ... başvurucunun silahlı terör örgütü ile bağlantısı olup olmadığını bilmediklerini ifade etmiştir. Tanık ... ise "...Sanığı [başvurucuyu] 2014 - 2016 yılları arasında Kars'ta çalıştığım dönemden tanırım. Sanık benim üst dönemimdi. Kendisi ile aynı sohbet ortamlarında bulunmadık ancak [...] isimli arkadaşımın anlatımlarıyla kendisinin örgütle bağlantılarının olduğunu biliyordum. [...] bana 2 komiser hariç geriye kalan herkesin örgütten olduğunu söylemişti. Ben 2015 yılında örgütle irtibatımı kestikten sonra sanık ve ismini hatırlamadığım diğer kişi benim yanıma gelip bana örgütle ilgili sorular sorarak telkin edici bazı şeyler söylediler. Sanığın daha sonra İstanbul iline tayininin çıktığını duydum. Daha sonrasında örgütle bir bağlantısı olup olmadığını bilmiyorum. Benim olaya ilişkin bilgim ve görgüm bundan ibarettir..." şeklindeki beyanları ile diğer tanık ...dan duyumunu aktarmıştır. Mahkemenin gerekçeli kararında "...Yine haklarında aynı suçtan soruşturma bulunan [...], [...] ve [...nın] beyanlarının tanık [...nın] beyanlarıyla somutlaştığı anlaşılmaktadır..." şeklindeki değerlendirmesi ile tanık ...nın beyanının başvurucunun silahlı terör örgütü üyesi olduğu yönündeki kanaatin oluşmasında önemli ölçüde dikkate alındığı sonucuna ulaşmak mümkündür. Diğer bir ifadeyle sorgulama imkânı tanınmayan tanık beyanlarının mahkûmiyet kararına götüren tek olmasa da belirleyici nitelikte delil olduğunun kabul edilmesi gerekmektedir.


29. Yargılama sürecinde başvurucuya olayları kendi bakış açısına göre anlatma ve delillerini sunma imkânı tanınmıştır. Buna ek olarak hükme ulaşılırken sorgulanmamış tanığın beyanı dışında başka delillere de dayanılmıştır. Ancak gerekçeli kararda örgüt hiyerarşisi içinde başvurucunun sohbet toplantılarına katıldığı yönündeki sorgulanamayan tanık beyanını doğrulayan başkaca delile dayanıldığına ilişkin bir açıklamaya yer verilmemiştir. Ayrıca Mahkemenin yargı çevresi dışındaki tanığın başvurucunun da ona soru sormasına imkân sağlayacak şekilde SEGBİS gibi vasıtalarla neden dinlemediğine ya da tanıkların istinabe olunan mahkemede dinlenirken başvurucunun haberdar edilip edilmediğine ilişkin bir bilgi ve belgeye ulaşılamamıştır. Bu yüzden tanığın tepkileri konusunda Mahkemenin dikkati çekilememiş, tanık beyanının doğruluğu ve güvenilirliği test edilememiştir. Mahkeme de tanık beyanda bulunurken tepkileriyle ilgili olarak izlenim edinememiştir. Öte yandan hükme ulaşılırken sorgulanmamış tanığın beyanı dışında başka delillere de dayanılmış olmasının beyanları belirleyici ölçüde mahkûmiyete temel alınan tanığı sorgulama imkânı tanınmaması nedeniyle savunma makamının maruz kaldığı sınırlamayı telafi ettiğini söylemek de mümkün gözükmemektedir. Sonuç olarak doğruluğu ve güvenilirliği test edilmemiş tanık beyanı belirleyici ölçüde hükme esas alındığı hâlde savunmanın karşılaştığı zorlukları telafi edecek karşı dengeleyici güvenceler sağlanmamıştır. Bu bağlamda tanığın duruşmada veya SEGBİS yoluyla dinlenmemesinin bir bütün olarak yargılamanın hakkaniyetini zedelediği sonucuna ulaşılmıştır.


30. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki tanık sorgulama hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.


31. Başvuruda tanık sorgulama hakkının ihlal edildiğine karar verildiğinden, kararda varılan sonuca ve uygun görülen giderime göre başvurucunun adil yargılanma hakkına ilişkin gerekçeli karar hakkı ile hakkaniyete uygun yargılanma hakkına ilişkin şikâyetleri hakkında kabul edilebilirlik ve esas yönünden ayrıca bir inceleme yapılmasına gerek olmadığına karar verilmesi gerekir.


III. GİDERİM


32. Başvurucu; ihlalin tespiti, yeniden yargılama yapılması ile miktar belirtmeksizin maddi tazminat talebinde bulunmuştur.


33. Başvuruda tespit edilen anayasal hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar ve zorunluluk bulunmaktadır. Anayasa'nın 148. ve 153. maddeleri ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. ve 66. maddeleri uyarınca ihlal kararının gönderildiği yargı mercilerinin yapması gereken iş, yeniden yargılama işlemlerini başlatıp Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında belirtilen ilkelere ve gerekçelere uygun biçimde yürütülecek yargılama sonunda hak ihlalinin nedenlerini gidererek yeni bir karar vermektir (yeniden yargılama konusunda bkz. Mehmet Doğan [GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018, §§ 54-60; Aligül Alkaya ve diğerleri (2) [1. B.], B. No: 2016/12506, 7/11/2019, §§ 53-60, 66; Kadri Enis Berberoğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, §§ 93-100).


34. Öte yandan hak ihlali kararından Anayasa Mahkemesinin davanın neticesiyle ilgili bir tutum sergilediği sonucu çıkarılmamalıdır. Anayasa Mahkemesince verilen hak ihlali kararı uyuşmazlığın sonuçlarından bağımsız olup beraate veya mahkûmiyete karar verilmesi gerektiği anlamına gelmemektedir. Kural olarak yargılamanın her aşamasında olduğu gibi ihlalin sonuçlarını gidermek üzere yeniden yapılacak yargılama sonunda da delillerin dava ile ilişkisini kurma ve bunları değerlendirip sonuç çıkarma yetkisi ilgili mahkemelere aittir.


35. Tanık sorgulama hakkı tanığın yargılama evrelerindeki beyanlarının delil değeriyle ilgili bir derecelendirme yapılmasını güvence altına almamaktadır. Diğer bir ifadeyle bu hak, tanığın duruşmadaki beyanlarına üstünlük tanınması gerektiği yönünde bir güvence içermemektedir. Savunmaya duruşmada tanığı sorgulama fırsatı tanındığı ve sanığın diğer haklarına saygı gösterildiği sürece tanığın yargılama evresindeki beyanlarının hangisine itibar edileceği meselesi karar veren mahkemenin takdirindedir (bazı değişikliklerle birlikte bkz. Musa Yılmaz Acar [1. B.], B. No: 2013/1664, 16/7/2014, § 53).


36. İhlalin niteliğine göre yeniden yargılama yapılmasının yeterli bir giderim sağlayacağı anlaşıldığından tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir.


IV. HÜKÜM


Açıklanan gerekçelerle;


A. Adli yardım talebinin KABULÜNE,


B. Tanık sorgulama hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,


C. Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki tanık sorgulama hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,


D. Diğer ihlal iddialarının İNCELENMESİNE GEREK OLMADIĞINA,


E. Kararın bir örneğinin tanık sorgulama hakkının ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere Kocaeli 2. Ağır Ceza Mahkemesine (E.2019/243, K.2020/15) GÖNDERİLMESİNE,


F. Başvurucunun tazminat talebinin REDDİNE,


G. 40.000 TL vekâlet ücretinden oluşan yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMESİNE,


H. Ödemenin kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,


I. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 18/6/2026 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm

 

Karar Türü

Bireysel Başvuru

 

İlgili Hukuk Dalı

Ceza Muhakemesi Hukuku

 

Başvuru No

2021/51020

 

Karar Tarihi

18 Haziran 2026

 

Oy Durumu

Oybirliği

 

Resmî Kaynak

Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

Tüm Çalışma Alanları ›

bottom of page