top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

Bireysel Başvuru Kararları  ·  CEZA MUHAKEMESİ HUKUKU  ·  HAK İHLALİ OLMADIĞI  ·  BİREYSEL BAŞVURUNUN KABUL EDİLEMEZLİĞİ

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm — Sınav Sorularına İlişkin Soruşturmada Önceki Takipsizlik ve İtiraz Sonrasındaki Temyiz Heyeti

 

B. No: 2020/22709 · 6 Mayıs 2026

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 7 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Hâkim ve savcı adaylığı yazılı sınavıyla ilgili davada iki kişi, aynı sınav hakkında daha önce kovuşturmama kararı verildiğini bildirdi. Anayasa Mahkemesi, önceki kararın başka şüphelilerin fiillerini ele aldığını belirledi. Başvuruculardan biri ayrıca Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itirazından sonra temyiz incelemesine önceki heyetten üyelerin katıldığını ileri sürdü. Mahkeme, karar çoğunluğundaki değişimi ve dosyadaki koşulları gözeterek tarafsızlık güvencesinin ihlal edilmediğine karar verdi.

 

Hukuki İlke

 

Aynı sınava ilişkin iki ceza soruşturması bulunması, kişilerin ve incelenen fiillerin aynı olduğunu göstermez. Temyiz kararına yapılan itiraz sonrasındaki heyetin tarafsızlığı da önceki ve sonraki heyetin kimlerden oluştuğu ve hangi incelemeyi yaptığı gözetilerek değerlendirilir.

 

Sonuç

 

Her iki başvurucu yönünden kamu zararına dolandırıcılıkta kanunilik ilkesinin, biri yönünden ayrıca örgüt üyeliğinde kanunilik ve tarafsız mahkeme güvencelerinin ihlal edilmediğine karar verildi. Aynı fiilden birden çok yargılanma şikâyeti açıkça dayanaktan yoksun bulundu. Diğer ihlal iddiaları da kabul edilemez sayıldı. Hüküm oybirliğiyle kuruldu.

 

İlgili Mevzuat

 

  • Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m. 36, 38

  • 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — m. 308

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.

 

TÜRKİYE CUMHURİYETİ


ANAYASA MAHKEMESİ


 


 


BİRİNCİ BÖLÜM


 


KARAR


 


... VE ... BAŞVURUSU


(Başvuru Numarası: 2020/22709)


 


Karar Tarihi: 6/5/2026


 


 


BİRİNCİ BÖLÜM


 


KARAR


​


Başkan


:


İrfan FİDAN


Üyeler


:


Recai AKYEL


Yusuf Şevki HAKYEMEZ


Kenan YAŞAR


Ömer ÇINAR


Raportör


:


Hüseyin ERAL


Başvurucular


:


1. ...


2. ...


Vekili


:


Av. ...


​


I. BAŞVURUNUN KONUSU


1. Başvuru; terör örgütü üyeliği suçuyla ilgili olarak yapılan yargısal yorumların öngörülebilir olmaması ve mahkûmiyet kararında esas olarak suç oluşturmayan bazı eylemlere de dayanılması nedeniyle suçta ve cezada kanunilik ilkesinin, yargılama konusu olay nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesine bağlı olarak aynı fiil nedeniyle birden fazla yargılanmama veya cezalandırılmama ilkesinin, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı tarafından yapılan itirazın kabulünden sonra gerçekleştirilen temyiz incelemesinde itirazdan önceki aşamadaki ilk temyiz incelemesine katılan üyenin görev alması nedeniyle de tarafsız mahkemede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.


II. BAŞVURU SÜRECİ


2. Başvurular süresi içinde yapılmıştır.


3. Komisyon, aralarında kişi ve konu yönünden hukuki irtibat bulunması nedeniyle süresinde yapılan 2023/25762 ve 2020/22710 numaralı bireysel başvurularla ilgili dosyaların 2020/22709 numaralı bireysel başvuru dosyası ile birleştirilmesine, 2023/25762 ve 2020/22710 numaralı bireysel başvuru dosyalarının kapatılmasına, incelemenin 2020/22709 numaralı bireysel başvuru dosyası üzerinden yürütülmesine ve incelemeye konu işbu başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir.


4. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir. Başvurucular, Bakanlık görüşüne karşı beyanda bulunmuştur.


III. OLAY VE OLGULAR


5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir:


6. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) tarafından yapılan ilan doğrultusunda Avukatlar İçin Adli Yargı Hâkim ve Savcı Adaylığı Yazılı Yarışma Sınavı (Sınav) 6/5/2012 tarihinde gerçekleştirilmiştir. Açıklanan sınav sonuçlarına göre başvurucuların da aralarında bulunduğu iki yüz yetmiş bir aday mülakata girmeye hak kazanmıştır.


7. Sınav sonuçları açıklanmadan önce bir internet sitesine ait forum sayfasında Rozmoni rumuzlu kullanıcı tarafından "Tahminim bu sınavı 250-300 civarında kişi kazanacak ... Bu arada sınav birincisinin de bir arkadaşım olacağını tahmin ediyorum baş harfleri A.K." şeklinde yorum yazılması, sınav sonuçlarının ilan edilmesinden sonra söz konusu sitede birçok kullanıcı tarafından sınavı kazananların evli oldukları yönünde değerlendirmelerin olması ve yine o tarihte milletvekili olan A.K.nın sınavla ilgili şikâyet dilekçesi vermesi üzerine Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı (Başsavcılık) tarafından sınavla ilgili soruşturma başlatılmıştır. Başvurucular, soruşturma başlatıldıktan sonra gerçekleşen mülakat sınavında elenmiştir.


8. Başsavcılık, başlatılan 2012/85109 sayılı soruşturma dosyası kapsamında ÖSYM'den sınav inceleme raporlarını temin etmiştir. ÖSYM ayrıca 6/5/2012 tarihinde yapılan sınavın yönetim kurulu kararı ile iptal edildiğini ve 13/10/2012 tarihinde ikinci sınavın yapıldığını bildirmiştir. Gerçekleştirilen ikinci sınav sonrasında ÖSYM tarafından -aralarında başvurucuların bulunmadığı- on şüphelinin 2011-2012 yıllarında girmiş oldukları diğer sınavların resmî sonuçlarına göre sınav sonuçları bakımından şüpheli görüldüğü gerekçesiyle ayrıca şikâyet dilekçesi de sunulmuştur.


9. Soruşturma neticesinde Başsavcılık, Adalet Bakanlığı ve ÖSYM görevlileri hakkındaki şikâyet dilekçesinin soyut ve genel nitelikteki iddialar içermesi ve soruşturma yapılmasını gerektirir nitelikte delil elde edilemediği gerekçesiyle "İşleme Konulmamasına"; 2011-2012 yıllarında girdikleri sınav sonuçlarına göre şikâyet edilen şüpheliler yönünden ise "... şüphelilerin sınav öncesinde 6114 sayılı Kanuna aykırılık teşkil edecek şekilde soru ve cevapları ele geçirdiklerine dair hiçbir bulgu ya da delile ulaşılamadığı, dolayısıyla ÖSYM tarafından inceleme raporu içeriğinde yapılan değerlendirmelerde dayanılan birtakım varsayımların ispatının mümkün olma[dığı]" gerekçesiyle 5/3/2013 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına karar vermiştir.


10. Kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karara yönelik herhangi bir itirazın bulunmadığı 5/2/2014 tarihinde Başsavcılık 2012/85109 sayılı soruşturma dosyasının olay ve iddiaların etraflıca araştırılması amacıyla yeniden ele alınmasına karar vermiştir. Bu doğrultuda 2014/20429 sayılı soruşturma dosyası üzerinden 7/2/2014 tarihinde ÖSYM'ye yazılan müzekkere ile 2012 yılında yapılan sınavda 80 puan ve üzeri alan adaylara ait sınav kitapçıkları ve cevap anahtarları ile ilgili kişilerin daha önceki sınav sonuçlarına ilişkin belgelerin gönderilmesini talep etmiştir. Diğer taraftan Başsavcılık, internet haber sitesinde Rozmoni rumuzlu kullanıcı tarafından yapılan yoruma ilişkin IP bilgileri ve adres kayıtlarının Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğünden araştırılmasını da istemiştir.


11. Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü, haber sitesine ait IP kullanıcı bilgilerinin M.E.Y.ye ait olduğunu Başsavcılığa bildirmiştir. Soruşturma kapsamında beyanlarına başvurulan M.E.Y. hâkim adaylığı mülakatında üç defa başarısız olduğunu, bu nedenle forumu takip ettiğini, yazdıklarının kendi düşüncesi olduğunu, somut bir olaydan haberinin olmadığını ve tahmininin tutmasının tesadüf olduğunu ifade etmiştir. ÖSYM, Başsavcılığın müzekkeresinde belirtilen ölçütlere uyan yüz on bir kişinin kimlik bilgileri ile sınav evrakını dosyaya göndermiştir. Diğer taraftan soruşturma kapsamında temin edilen sınav belgeleri üzerinde şüpheli görülen adayların tespiti amacıyla bilirkişi raporu düzenlenmesi istenmiştir.


12. Soruşturma kapsamında alınan 10/2/2015 ve 2/3/2015 tarihli bilirkişi raporlarında;


 i.    Sınava girenlerden 80 ve üzeri puan alanların cevap örüntüleri arasında birden fazla kişi ile benzerlik olduğu ve bu kişilerin rastgele doğru cevabı bulması olasılıklarının yüzdelik oranda 0.01 ve altında bulunduğu tespit edilerek başvurucuların soruları sınavdan önce elde edip kullandıklarına dair kuvvetli kanaat oluştuğu,


 ii.   Başvurucu ... ve eşi olan diğer şüpheli A.N.K.nın sınavdan en yüksek puan alan ilk iki kişi oldukları, on yanlış cevaptan yedisi üzerinde her iki adayın aynı seçenekte eşleştikleri, A.N.K.nın sekiz matematik sorusunun çözümünü sınav kitapçığı üzerinde göstermeden soruların tamamını doğru olarak cevaplandırdığı,


 iii.   Başvurucu ...'ın ayrıca sekiz matematik sorusundan ikisini soru kitapçığı üzerinde doğru çözümünü hiç göstermemiş olduğu değerlendirilerek adayların sınav sorularını sınavdan önce elde ettiklerine dair kuvvetli şüphenin oluştuğu ve diğer adaylardan bir kısmının hâlen hâkim ve Cumhuriyet savcısı olarak görev yaptığı açıklanmıştır.


13. Başsavcılık, bilirkişi raporları doğrultusunda hâlen hâkim ve Cumhuriyet savcısı olarak görev yapan kişiler hakkında soruşturma yapılması amacıyla soruşturma dosyasında görevsizlik kararı vermiş ve dosyayı -o tarihteki adıyla- Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kuruluna (HSYK) göndermiştir. HSYK Başmüfettişliğince Ölçme ve Değerlendirme Anabilim Dalı öğretim üyelerinden alınan 12/6/2015 tarihli raporda da "...[başvurucuların] soru kitapçığı ve cevap anahtarlarının incelenmesinde, her iki yazılım tarafından da cevap örüntüleri arasında birden fazla kişi ile benzerlik olduğu ve rastgele doğru cevabı bulması olasılıklarının 0.01 ve altında bulunduğu tespit edilerek anılan sanıkların soruları sınavdan önce elde edip kullandıklarına dair KUVVETLİ KANAAT oluştuğu" bildirilmiştir. Raporda ayrıca sınavda sorulan sekiz matematik sorusuyla ilgili izlenen yolun, yapılan karalamaların doğru cevaba götürüp götürmeyeceği ve soruların işlem yapmaksızın doğru cevaplanıp cevaplanmadığı hususları gözetilerek incelenmesinde başvurucuların "...sınavdan önce bazı soruları gördüğüne dair KANAAT oluşturduğu" da açıklanmıştır.


14. HSYK; almış olduğu karar ile hâkimlik ve savcılık mesleğinden olan kişilerin mesleğe kabul kararlarının kaldırılmasına, avukatlık mesleğinde olan şüpheliler hakkındaki soruşturmanın ise genel hükümlere göre yürütülmesi için Başsavcılığa gönderilmesine karar vermiştir. Başsavcılık, aralarında başvurucuların da bulunduğu şüpheliler hakkında soruşturma işlemlerinin 2015/98865 sayılı dosya üzerinden yürütülmesine karar vermiştir.


15. Başsavcılık, soruşturma işlemleri doğrultusunda şüphelilere ait HTS kayıtlarını istemiştir. Diğer taraftan Ölçme ve Değerlendirme Anabilim Dalı öğretim üyeleri tarafından soruşturma dosyasına ibraz edilen 12/6/2015 ve 4/4/2016 tarihli bilirkişi raporlarının sonuç kısmı ise şu şekildedir:


 i.      Başvurucuların cevap örüntüleri arasında birden fazla kişi ile benzerlik olduğunun tespit edildiği ve rastgele doğru cevabı bulması olasılıklarının yüzde 0,01 ve altında olduğu,


 ii.   Sekiz matematik sorusunu hiçbir karalama yapmadan zihinden çözen veya soruya uygun olmayan karalamalar-işlemler yapan -başvurucuların da aralarında bulunduğu- kişilerin güçlü şüpheli olarak değerlendirildiği 10, 12 ve 16. soruda izlenen yolun ve yapılan karalamaların doğru cevaba götürmeyeceği,


 iii.   Sınav incelemesinde kullanılan CopyDetect isimli yazılım programı, 2011 ve 13/10/2012'ye göre puan artışı ve matematik sorularının incelenmesi yöntemlerinden en az üçüne göre beklenenden farklı bir örüntü, yanıt ve puana sahip olan -başvurucu ...'ın aralarında bulunduğu- 14 kişinin kuvvetli şüpheli, bu yöntemlerden herhangi ikisine göre yakalanan -başvurucu ...'nın aralarında bulunduğu- elli sekiz kişinin ise şüpheli olarak nitelendirildiği,


 iv.   Başvurucular hakkında 2011-2012 yıllarında ÖSYM tarafından yapılan sınavların karşılaştırılması sonucu elde edilen parametrelere göre 2012 yılında yapılan sınavda yer alan herhangi bir alt testten beklenenden fazla puan alarak soruları sınavdan önce edindiklerine yönelik kanaat oluştuğu açıklanmıştır.


16. Başvuruculara ait HTS kayıtlarının soruşturma dosyasına gönderilmesi üzerine temin edilen HTS analiz raporunda;


 i.   Başvurucu ...'ın aynı dosya şüphelisi E.G. ile sınav öncesi 4/5/2012 tarihinde üç kez, sınav sonrası 6/5/2012-30/7/2012 tarihleri arasında ise beş kez irtibatlı olduğu ve yine Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca Fetullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanması (FETÖ/PDY) çatı yargılaması sanıklarından yargı imamı yardımcısı olduğu belirtilen O.K. ve istişare heyeti üyesi kabul edilen H.K. ile 20/8/2012-8/8/2013 tarihleri arasında irtibatlı olduğu,


 ii.   Başvurucu ...'nın ise şüpheli M.E. ile sınav sonrası 23/5/2012-24/5/2012 tarihleri arasında iki kez, diğer şüpheli F.M.B. ile 24/5/2012 tarihinde bir kez irtibatlı olduğu tespit edilmiştir.


17. Başvurucuların temin edilen banka hesap hareketleri doğrultusunda düzenlenen Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) raporunda, başvurucular ile örgütle iltisaklı olduğu tespit edilen kişi ve şirketler arasında para transferlerinin bulunduğu açıklanmıştır. Diğer taraftan Tokat Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından benzer suç isnadı kapsamında yürütülen soruşturma dosyasında ifadesi alınan şüpheli F.K.nın, başvurucu ...'ın FETÖ/PDY üyesi avukat grubuna dâhil olduğu, başvurucuyu Samsun'da bulunan dernekte gerçekleşen sohbet toplantılarında gördüğüne yönelik beyan ve teşhisi de dosyaya gönderilmiştir.


18. Başvurucu ..., silahlı terör örgütüne üye olma şüphesiyle 18/8/2016 tarihinde gözaltına alınmıştır. 22/8/2016 tarihinde alınan kolluk ifadesinde 2012 yılında girmiş olduğu sınavı ders kitaplarına çalışarak kazandığını, 2011 yılında girmiş olduğu sınavla 2012 yılındaki sınav sonucu arasındaki farkın ilk sınav öncesinde çocuğunun rahatsızlanmasına bağlı olduğunu, soruları kimseden almadığını, HTS irtibatı tespit edilen birçok kişiyi barodan arkadaşı olması nedeniyle tanıdığını, Bank Asya hesabını okul taksitleri için kullandığını ve örgütle irtibatının bulunmadığını beyan etmiştir. Başvurucu, terör örgütüne üye olma şüphesiyle 23/8/2016 tarihinde tutuklanmıştır.


19. Başvurucu ...; yakalama kararının infazı üzerine kolluk aşamasında müdafi huzurunda vermiş olduğu beyanında etkin pişmanlık hükümlerinden faydalanmak istediğini, Zaman gazetesinin avukatlığını yaptığını, 2012 yılındaki sınava girmeden önce avukat İ.A.nın kendisine ulaştığını, sınavdan bir gün önce İ.A. ile buluştukları kafede İ.A.nın yanında tanımadığı bir kişinin daha olduğunu, bu kişinin kendisine cevap şıkları işaretli 60-70 adet soru gösterdiğini, sınavı geçtiğini ancak mülakatta elendiğini beyan etmiştir. Başvurucu, ayrıca banka para transferi işlemlerinin şahsi işleriyle ilgili olduğunu ifade etmiştir. Ankara 7. Sulh Ceza Hâkimliğinde vermiş olduğu benzer beyanlarında da etkin pişmanlıktan faydalanmak istediğini ifade eden başvurucu, terör örgütüne üye olma şüphesiyle 22/11/2016 tarihinde tutuklanmıştır.


20. Başsavcılıkça başvurucuların silahlı terör örgütüne üye olma, resmî belgede sahtecilik, kamu kurum ve kuruluşları zararına dolandırıcılık suçlarından cezalandırılması talebiyle 31/1/2017 tarihli iddianame düzenlenmiştir. İddianamede bilirkişi raporlarındaki tespitler, HTS analiz raporu ve tanık beyanı çerçevesinde başvurucuların "...FETÖ üyesi hakim-savcı olarak devletin yargı erkine yerleşmek amacıyla sınavdan önce diğer örgüt mensuplarından soru ve cevapları elde ettiği, resmî belge niteliğindeki cevap kağıdına, önceden öğrendiği işaretlemeleri yapıp, gerçekte olmayan bir durumun ortaya çıkmasını sağlayarak, cevap kağıdını içerik itibariyle başkalarını aldatacak şekilde sahte olarak düzenlediği, oluşturduğu bu sahte belgeyi hile unsuru olarak kullanıp kamu kurumu olan ÖSYM'yi aldatarak, sınava giren diğer adaylar zararına ve kendi yararına olacak şekilde sınavı kazandığına dair belge düzenlettirdiği, bu sahte belgeyle hakim-savcı adayı olabilmek amacıyla Adalet Bakanlığı tarafından yapılan mülakat sınavına girdiği ancak elenerek mesleğe kabul edilmediği" belirtilerek atılı suçu işlediği iddia edilmiştir.


21. İddianamenin kabulü ile açılan dava, Ankara 15. Ağır Ceza Mahkemesince (Mahkeme) görülmeye başlanmış; 20/2/2017 tarihinde duruşma hazırlığı işlemleri yapılmıştır. Tensip Tutanağı'nda diğerlerinin yanı sıra başvurucular hakkında ByLock kullanıcı kaydı ile Bank Asya hesabı olup olmadığının araştırılmasına ve tanık F.K.nın Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) aracılığıyla dinlenmesine yönelik işlem yapılmasına karar verilmiştir.


22. Yargılama, otuz altı celsede tamamlanmıştır. Başvurucu ..., 20/3/2017 tarihli celsede yapmış olduğu savunmasında 2012/85109 sayılı soruşturma dosyasında Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar (KYOK) verilmesine rağmen yeni delil ortaya çıkmaksızın kamu davası açıldığını, ÖSYM inceleme raporunun yeni delil sayılamayacağını, bilirkişi raporlarına göre matematik soruları bakımından şüpheli kabul edilemeyeceğini, 2011 yılındaki sınavla 2012 yılındaki sınav puanının farkının kızının hastalığından kaynaklandığını, delil değerlendirme aracı olan bilirkişi raporlarının tek başına mahkûmiyete yeter delil sayılamayacağını beyan etmiştir. HTS kayıtları çerçevesinde tespit edilen çatı davası sanıklarıyla olan irtibatının mesleki ilişki nedeniyle olduğunu belirten başvurucu, örgütle irtibatlı şirketle aralarındaki para transferinin yurt dışı gezisiyle ilgili olduğunu da belirtmiştir. Mahkeme, diğer sanıkların savunmalarının alınması amacıyla celseyi ertelemiştir.


23. Başvurucu ... 22/3/2017 tarihli celsede vermiş olduğu savunmasında soruşturma aşamasındaki beyanlarını kolluğun tehdit ve baskısıyla vermesi nedeniyle kabul etmediğini, İ.A.yı tanımadığını beyan etmiştir. Başvurucu; ÖSYM tarafından şikâyet edilen şüpheliler arasında yer almadığını, bilirkişi raporlarında şüpheli aday olarak değerlendirilmesinin temelsiz olduğunu, sınavı çalışmasının karşılığında kazandığını, HTS kayıtlarının şahsi işleriyle ilgili olduğunu, banka hesabının maaş ödemelerine ilişkin olduğunu ve örgütle irtibatının da bulunmadığını beyan etmiştir.


24. On dördüncü celse sonunda başvurucularla birlikte diğer sanıkların savunmaları tamamlanmıştır. Başvurucu ...'ın da hazır bulunduğu bu celsede başvurucu hakkında beyanda bulunan F.K. SEGBİS aracılığıyla dinlenmiştir. Tanık F.K. Tokat'ta serbest avukat olarak görev yaptığını, avukat C.Ş.nin daveti üzerine Samsun'da bulunan ve FETÖ/PDY ile ilişkili G. Hukuk Derneği bünyesinde örgütsel toplantılara katıldığını, bu dernekte Tokat ve diğer Karadeniz bölgesinden avukatların olduğunu, başvurucu ...'ın da bu toplantılara katıldığını, ayrıca sanık M.S.Ö.yü de gördüğünü ve toplantıların 2011 sonunda bittiğini beyan etmiştir. Tanık F.K. ayrıca 2014-2015 yıllarında başvurucu ...'ın Tokat'a geldiğini ancak sohbet yapmadıklarını da ifade etmiştir. Mahkemede hazır bulunan sanık M.S.Ö. de tanığı adı geçen dernekteki toplantılara katılması nedeniyle tanıdığını söylemiştir. Başvurucu ise tanığı hiç görmediğini ve Samsun'daki toplantılara da katılmadığını beyan etmiştir.


25. Mahkeme, on beşinci celse sonunda sınav evrakı doğrultusunda yeniden bilirkişi incelemesi yapılmasına ve M.E.Y.nin de aralarında bulunduğu tanıkların dinlenmesine yönelik taleplerin reddine karar vermiş; ByLock kullanıcı kaydına ilişkin müzekkere cevabının beklenmesi amacıyla celseyi ertelemiştir. On altıncı celse öncesinde başvurucular adına ByLock kullanıcı kaydının bulunmadığına dair yazı cevabı dosyaya gönderilmiştir. Başvurucu ...'nın tahliyesine karar verilen yirmi ikinci celseye kadar gerçekleşen diğer celseler, başvurucuların birlikte yargılandıkları sanıklarla ilgili ara kararların tamamlanması amacıyla ertelenmiştir. Yirmi üçüncü celsede başvurucu ...'ın müdafii, kovuşturma konusu olayla ilgili olarak Başsavcılık tarafından önceki tarihte verilen KYOK nedeniyle davanın reddine karar verilmesine yönelik talepte bulunmuştur.


26. Cumhuriyet savcısı tarafından yirmi dördüncü celsede esas hakkındaki mütalaa sunulmuştur. Mütalaada her iki başvurucuya ait soru kitapçığı ve cevap anahtarı üzerinde yapılan bilirkişi incelemelerine göre başvurucuların soruları sınavdan önce elde edip sınavda kullandıklarına dair kuvvetli şüphe tespit edildiği ve başvurucuların aynı sınava giren sanıklarla irtibat hâlinde olduklarının HTS kayıtlarından anlaşıldığı açıklanmıştır. Mütalaada başvurucu ... yönünden ayrıca FETÖ/PDY çatı davası sanıklarıyla irtibatının tespit edildiği, sınavda en yüksek puan alan ilk iki kişinin başvurucu ve birlikte yargılandığı eşi A.N.K. olduğu ve başvurucunun Samsun'da yapılan sohbet toplantılarına katıldığına dair tanık F.K.nın beyanda bulunduğu açıklanmış; başvurucu ... yönünden ise başvurucunun soruşturma aşamasında etkin pişmanlık kapsamında vermiş olduğu beyanlarına vurgu yapılarak başvurucuların silahlı terör örgütüne üye olma ve kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık suçlarından cezalandırılmaları talep edilmiştir. Mahkeme, esas hakkındaki savunmaların hazırlanması amacıyla celseyi ertelemiştir.


27. Başvurucular ve müdafiileri, celse arasında yazılı olarak savunmalarını sunmuştur. Yirmi beşinci celsede esas hakkında savunmasını yapan başvurucu ...; KYOK sonrasında yeni delil bulunmadığı hâlde dava açıldığını, sınava ilişkin bilirkişi raporlarının kesin bir değerlendirme içermediğini, HTS irtibatının örgüt üyeliği yönünden delil olmadığını ve suçun unsurlarının oluşmadığını beyan etmiştir. Başvurucu ... ise KYOK sonrasında dava açılmasını gerektiren hukuki şartların oluşmadığını, meslektaşlarıyla olan HTS kaydının delil sayılamayacağını, kollukta baskı altında ifadesinin alındığını ve bilirkişi raporlarının kanaat içerdiğini ifade etmiştir.


28. Yargılamanın devam ettiği aşamada Başsavcılık 4/6/2018 tarihli iddianame ile başvurucu ...'nın yurt dışına kaçmak amacıyla FETÖ/PDY mensubu kişilerle birlikte hareket ettiğini ve Edirne sınırında yakalandığını, böylelikle başvurucunun örgütle irtibatını devam ettirdiğini belirterek silahlı terör örgütüne üye olma suçundan cezalandırılmasını talep etmiştir. Mahkeme, başvurucu hakkında açılan dava ile yargılaması devam eden dosyanın birleştirilmesine karar vermiştir. Birleşen dosya kapsamında başvurucunun 28/8/2018 tarihli celsede savunması alınmış ve tutuklanmasına karar verilmiştir. Mahkeme; otuz altıncı celsede başvurucuların silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 6 yıl 3 ay, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık suçuna teşebbüsten ise 2 yıl 2 ay 7 gün hapis cezasıyla ayrı ayrı cezalandırılmalarına karar vermiştir. Mahkeme, ayrıca resmî belgede sahtecilik suçu yönünden başvurucuların beraatine hükmetmiştir.


29. Gerekçeli kararda KYOK'tan sonra yeni delil olmaksızın soruşturmanın yeniden başlatılmasının yasal olmadığına yönelik savunmalara, KYOK'la neticelenen önceki soruşturmanın konusunun sadece kopya çekme eylemiyle sınırlı olmasına bağlı olarak yargılamaya konu iddianamenin konusunu oluşturan fiiller ile KYOK'un konusunu oluşturan fiillerin aynı olmadığı gerekçesiyle itibar edilmediği açıklanmıştır. Bu doğrultuda, yargılama konusu eylemlerin konusunun örgüt tarafından ele geçirilen sınav sorularının edinilmesi sonrasında gerçekleşen dolandırıcılık ve sahtecilikle ilgili olduğu ayrı ve açık olarak belirtilmiştir. Mahkeme, ayrıca başvurucuların önceden kendilerine gösterilmiş olan sınav sorularının cevaplarını bilmeleri dolayısıyla cevap kağıdında doğru şıkkı işaretlemelerinden ibaret eylemlerinin kopya çekme olarak kabul edilmesi gerektiğini ve bu eylemin 17/2/2011 tarihli ve 6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun'da suç tarihi itibarıyla cezai sorumluluk gerektiren tipik eylemlerden biri olarak düzenlenmemiş olması nedeniyle resmî belgede sahtecilik suçu yönünden ise beraat kararı verildiğini de belirtmiştir.


30. Kararda dolandırıcılık suçu bakımından yapılan değerlendirmede ise başvurucuların sınav sorularını önceden elde ettikten sonra anılan hileye bağlı olarak sınavı kazandıklarını gösteren sonuç belgesi düzenlenmesini sağladıkları, bu hile sonucu hâkimlik ve savcılık mülakatına girme hakkı elde etmelerinin dolandırıcılık suçuna teşebbüs oluşturduğu açıklanmıştır. Son olarak Mahkeme, başvurucu ...'ın çocuğunun okul taksitlerini ödediği Bank Asya hesap hareketlerinin örgüt üyeliği suçu yönünden aleyhe delil olarak değerlendirilmediğini de vurgulamıştır.


31. Gerekçeli kararda başvurucu ... yönünden verilen mahkûmiyet kararlarında ayrıca şu hususlara dayanılmıştır:


 - İki yüz yetmiş bir adayın başarılı sayıldığı sınavı 100 puan üzerinden 93,5 puan alarak ilk sırada kazanması ayrıca aynı dosya sanığı olan eşi A.N.K.nın da aynı puanla sınavı ikinci olarak kazanması,


 -   Cevap örüntüleri ve daha önce girilen sınavlar doğrultusunda düzenlenen bilirkişi raporlarına göre sınav sorularını önceden elde ettiğine dair kuvvetli şüpheli olarak değerlendirilmesi,


- Sınavın matematik soruları kısmına ait 10, 12 ve 16. soruların işlem yapılmaksızın çözümünün mümkün bulunmadığına dair bilirkişi raporundaki değerlendirmenin bulunması,


 -   Başvurucunun sınav sorularını önceden aldığını gösteren somut bir delil bulunmamakla birlikte temin edilen bilirkişi raporlarında yer verilen bu tespitler ve başvurucunun örgütle iltisaklı dernekte yapılan toplantılara gitmesinin sınav sorularını önceden temin ettiğini göstermesi,


 -   İnternet haber sitesine ait forum sayfasında M.E.Y. tarafından sınav sonuçları açıklanmadan önce "...sınav birincisinin de bir arkadaşım olacağını tahmin ediyorum baş harfleri A.K." şeklinde yorum yazılması,


-   Tanık F.K.nın Samsun'da bulunan G. Hukuk Derneğinde gerçekleşen ve çevre illerden gelen avukatların katıldığı örgütsel toplantılarda başvurucuyu 2012 yılına kadar gördüğüne dair anlatımları,


 -   Sınav soru ve cevaplarının ancak örgüte sıkı sıkıya bağlı üyelere verildiği ve bu durumun tek başına başvurucunun örgüt üyesi olduğunu göstermeye yeter delil sayılması.


32. Gerekçeli kararda başvurucu ... yönünden verilen mahkûmiyet kararlarında ise ayrıca şu hususlara dayanılmıştır:


 -   Zaman gazetesinin avukatı olan başvurucunun soruşturma aşamasında müdafii huzurunda vermiş olduğu ve itibar edilen beyanlarına göre sınavdan bir gün önce avukat İ.A. ile buluştuklarında yanlarına gelen tanımadığı bir kişinin kendisine 60-70 adet cevabı işaretli soruyu gösterdiğine dair ikrar içeren anlatımlarda bulunması,


 -   Cevap örüntüleri ve daha önce girilen sınavlar doğrultusunda düzenlenen bilirkişi raporlarına göre sınav sorularını önceden elde ettiğine dair kuvvetli şüpheli olarak değerlendirilmesi,


 -   Bilirkişi raporunda ayrıca başvurucunun 9, 14 ve 15. soruların çözümünde izlediği yolun doğru cevaba götürmediği hâlde cevabın doğru olarak işaretlenmesi ve üç adet matematik sorusunun işlem yapılmaksızın çözümünün mümkün bulunmadığına dair bilirkişi raporundaki değerlendirme doğrultusunda kuvvetli şüpheli olarak değerlendirilmiş olması,


 -   Sınav soru ve cevaplarının ancak örgüte sıkı sıkıya bağlı üyelere verildiği ve bu durumun tek başına başvurucunun örgüt üyesi olduğunu göstermeye yeter delil sayıldığı.


33. Başvurucular; istinaf dilekçelerinde diğerlerinin yanı sıra KYOK'a bağlı olarak düşme kararı verilmesi gerektiğini, işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanuna göre suç sayılmayan bir fiilden dolayı ceza aldıklarını, örgüt üyeliği suçuna ilişkin delilin bulunmadığını ve suçun unsurlarının oluşmadığını ileri sürmüştür. Başvurucuların istinaf talebi Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Ceza Dairesince (İstinaf Dairesi) 14/7/2020 tarihinde esastan reddedilmiştir. İstinaf Dairesi, resmî belgede sahtecilik ve kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık suçları ile ilgili istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararların kesin olduğunu fakat silahlı terör örgütüne üye olma suçu bakımından verilen karara karşı ise temyiz kanun yolunun açık olduğunu belirtmiştir.


34. Başvurucu ..., istinafta kesinleşen kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık suçu yönünden 12/8/2020 tarihinde Anayasa Mahkemesine 2020/22710 numaralı bireysel başvuruda bulunmuştur. Bireysel başvuru sonrasında ise başvurucu ve müdafii, İstinaf Dairesi kararına karşı yapmış oldukları temyiz başvurularından 2/9/2020 ve 4/9/2020 tarihli dilekçeleri ile vazgeçmişlerdir. İstinaf Dairesi, bu doğrultuda vermiş olduğu 4/9/2020 tarihli ek karar ile temyiz isteminin reddine karar vermiş ve karar 14/7/2020 tarihi itibarıyla kesinleşmiştir.


35. Başvurucu ... da istinafta kesinleşen kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık suçu yönünden 12/8/2020 tarihinde Anayasa Mahkemesine 2020/22709 numaralı bireysel başvuruda bulunmuştur. Diğer taraftan başvurucu; İstinaf Dairesi kararına karşı sunduğu temyiz dilekçesinde diğerlerinin yanı sıra suçta ve cezada kanunilik ilkesinin ihlal edildiğini, örgüt üyeliği suçunun unsurlarının oluşmadığını, baskı ve tehdit altında verilen kolluk ifadesinin hukuka aykırı delil olduğunu, delillerin hatalı değerlendirildiğini ve tutuklu olmasının ölçüsüz olduğunu ileri sürmüştür. Yargıtay 3. Ceza Dairesi (Ceza Dairesi) istinaf talebinin esastan reddine ilişkin İstinaf Dairesi kararını 11/4/2022 tarihinde onamıştır. Ceza Dairesinin onama kararına başkan H.Y. ile üyeler A.Ö., N.D., F.Ş. ve O.D. katılmıştır.


36. Başvurucu ..., bu defa silahlı terör örgütüne üye olma suçu yönünden 20/6/2022 tarihinde Anayasa Mahkemesine 2022/63623 numaralı bireysel başvuruda bulunmuştur. Anayasa Mahkemesi -incelenen başvuru ile benzer şikâyetleri içeren- söz konusu başvurunun kabul edilebilirlik kriterlerini karşılamaması nedeniyle 3/11/2022 tarihinde kabul edilemez olduğuna karar vermiştir.


37. Kesinleşme sonrasında Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 25/11/2022 tarihli itiraz yazısı ile soruşturma aşamasında başvurucu hakkında yakalama kararı veren hâkim O.D.nin yüksek görevli mahkemede onama kararını veren heyete üye olarak katıldığı gerekçesiyle kararın kaldırılmasını talep etmiştir. Ceza Dairesi 28/12/2022 tarihli kararıyla itirazın kabulüne karar verdikten sonra başkan M.Ş. ile üyeler A.Ö., K.Z., F.Ş. ve B.M.den oluşan heyet tarafından gerçekleştirilen temyiz incelemesi neticesinde İstinaf Dairesi kararının onanmasına karar vermiştir.


IV. İLGİLİ HUKUK


A.    Ulusal Hukuk


1. Mevzuat


38. 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun "Dolandırıcılık" başlıklı 157. maddesi şöyledir:


"Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak, kendisine veya başkasına bir yarar sağlayan kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası verilir."


39. 5237 sayılı Kanun'un "Nitelikli dolandırıcılık" başlıklı 158. maddesinin (1) numaralı fıkrasının ilgili kısmı şöyledir:


"(1) Dolandırıcılık suçunun;


...


      e) Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak,


 ...


İşlenmesi hâlinde, üç yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur."


40. 5237 sayılı Kanun'un "Silâhlı örgüt" başlıklı 314. maddesi şöyledir:


"(1) Bu kısmın dördüncü ve beşinci bölümlerinde yer alan suçları işlemek amacıyla, silâhlı örgüt kuran veya yöneten kişi, on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.


(2) Birinci fıkrada tanımlanan örgüte üye olanlara, beş yıldan on yıla kadar hapis cezası verilir.


(3) Suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçuna ilişkin diğer hükümler, bu suç açısından aynen uygulanır. "


41. 2/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun "Terör örgütleri" başlıklı 7. maddesinin ikinci fıkrası şöyledir:


"Cebir ve şiddet kullanılarak; baskı, korkutma, yıldırma, sindirme veya tehdit yöntemleriyle, 1 inci maddede belirtilen amaçlara yönelik olarak suç işlemek üzere, terör örgütü kuranlar, yönetenler ile bu örgüte üye olanlar Türk Ceza Kanununun 314 üncü maddesi hükümlerine göre cezalandırılır. Örgütün faaliyetini düzenleyenler de örgütün yöneticisi olarak cezalandırılır."


42. 6114 sayılı Kanun'un "Ceza hükümleri" başlıklı 10. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:


"(1) Başkanlık tarafından yapılan sınavlarla ilgili olarak, sınav sorularının hazırlanma sürecinden başlamak üzere, görevlendirilen kişiler, başka bir kamu kurumunda veya özel kuruluşta görevli olup olmadığına bakılmaksızın, bu Kanun hükümlerine göre ifa ettiği görev bakımından, kamu görevlisi sayılır.


(2) Bu Kanun hükümlerine göre gizli olan bilgileri, hukuka aykırı olarak elde eden veya elinde bulunduran kişi, fiili daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde, bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu bilgileri ifşa eden kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.


(3) Başkanlık tarafından yapılan sınavlarda;


a) Ses veya görüntü nakleden cihaz kullanmak suretiyle kopya çeken veya bu suretle kopya çekilmesine aracılık eden,


b) Başka bir adayın yerine sınava giren veya kendi yerine bir başkasının sınava girmesine katkı sağlayan,


c) Bireysel veya toplu olarak kopya çeken veya Kopya çektirilmesine imkân sağlayan kişi; fiili daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde, bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.


(4) Sınav sonuçlarını adayın lehine veya aleyhine olacak şekilde değiştiren kişi, fiili daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde, üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.


..."


2. Yargıtay Kararı


43. Yargıtay 3. Ceza Dairesinin 16/5/2023 tarihli ve E.2022/27209, K.2023/4706 sayılı kararının ilgili kısımları şöyledir:


   "...Tüm dosya kapsamı incelendiğinde, FETÖ/PDY silahlı terör örgütü içinde sohbet adı altında yapılan örgütsel toplantılara katıldığı, veri inceleme raporuna göre B5 olarak kodlandığı, komiserlik sınav sorularının kendisine verildiği belirlenen, İlk Derece Mahkemesinin ve Bölge Adliye Mahkemesinin kararlarında da bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılan sanık hakkında;


            Yargılama sürecindeki usuli işlemlerin kanuna uygun olarak eksiksiz yapıldığı, hükme esas alınan tüm delillerin hukuka uygun olarak elde edildiğinin belirlendiği, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini

 

Benzer Kararlar

 

Yargıtay Ceza Genel Kurulu — Aynı Fiilden Yeniden Dava Açılması ve Görevi Kötüye Kullanma

Yargıtay 2. Ceza Dairesi: Kesin Beraatten Sonra Aynı Fiilden Dava

Yargıtay Ceza Genel Kurulu — Yargılamaya Katılamayacak Hâkim ve Temyiz

Tüm Ceza Muhakemesi Hukuku Kararları ›

 

İlgili Sayfalar

 

Ceza Yargılamasında Temyiz ve Aynı Fiilden Yeniden Yargılama

 

Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

 

Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.

 

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm

 

Karar Türü

Bireysel Başvuru

 

İlgili Hukuk Dalı

Ceza Muhakemesi Hukuku

 

Başvuru No

2020/22709

 

Karar Tarihi

6 Mayıs 2026

 

Oy Durumu

Oybirliği

 

Resmî Kaynak

Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

Tüm Çalışma Alanları ›

bottom of page