top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

Bireysel Başvuru Kararları  ·  İŞ HUKUKU  ·  BİREYSEL BAŞVURUNUN KABUL EDİLEMEZLİĞİ

Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu — Özel Güvenlik Kartının Fesihten Sonra Geri Verilmesinin İşe İade Davasına Etkisi

 

B. No: 2021/29752 · 2 Temmuz 2026

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 7 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Özel güvenlik görevlisinin kartı kesinleşen ceza mahkûmiyeti üzerine iptal edilince iş sözleşmesi feshedildi. Ceza hükmü sonradan değişti ve kart geri verildi. İşe iade istemini reddeden bölge adliye mahkemesi, işçinin fesih tarihinde güvenlik görevlisi olarak çalışma yeterliliğini kaybettiğini esas aldı. Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu bu yorumu açıkça keyfî bulmadı. Genel Kurul, istinaf kararında başvurucuya suç isnat edilmediğini de belirtti. İki şikâyet de kabul edilemez bulundu.

 

Hukuki İlke

 

Genel Kurul çoğunluğuna göre, işe iade davasında geçerli fesih koşullarını güvenlik kartının iptal edildiği fesih tarihi itibarıyla değerlendirmek, kartın daha sonra geri verildiği bu olayda açık bir takdir hatası oluşturmadı.

 

Sonuç

 

Hakkaniyete uygun yargılanma şikâyeti oyçokluğuyla, masumiyet karinesi şikâyeti oybirliğiyle açıkça dayanaktan yoksun bulunarak kabul edilemez sayıldı. Yargılama giderleri başvurucuya bırakıldı.

 

İlgili Mevzuat

 

  • Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m. 36, 148

  • 4857 sayılı İş Kanunu — m. 18, 19, 21

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.

 

TÜRKİYE CUMHURİYETİ


ANAYASA MAHKEMESİ


 


 


GENEL KURUL


 


KARAR


 


... BAŞVURUSU


(Başvuru Numarası: 2021/29752)


 


Karar Tarihi: 2/7/2026


R.G. Tarih ve Sayı: 6/10/2026 - 33392


 


 


GENEL KURUL


 


KARAR


​


Başkan


:


Kadir ÖZKAYA


Başkanvekili


:


Basri BAĞCI


Başkanvekili


:


İrfan FİDAN


Üyeler


:


Engin YILDIRIM


Recai AKYEL


Yusuf Şevki HAKYEMEZ


Yıldız SEFERİNOĞLU


Selahaddin MENTEŞ


Kenan YAŞAR


Muhterem İNCE


Yılmaz AKÇİL


Ömer ÇINAR


Metin KIRATLI


Şaban KAZDAL


Raportörler


:


Duygu BAKAY


Eren Can BENAKAY


Başvurucu


:


...


Vekili


:


Av. ...


​


I. BAŞVURUNUN KONUSU


1. Başvuru, güvenlik görevlisi olarak çalışan kişinin güvenlik kartının iptali nedeniyle iş sözleşmesinin feshedilmesi üzerine açtığı işe iade davasında hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ve masumiyet karinesinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.


II. BAŞVURU SÜRECİ


2. Başvuru 7/6/2021 tarihinde yapılmıştır. Komisyon, başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir.


3. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı beyanda bulunmamıştır.


4. Bölüm, başvurunun Genel Kurul tarafından incelenmesine karar vermiştir.


III. OLAY VE OLGULAR


5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir:


6. Gençlik ve Spor Bakanlığı bünyesindeki Kredi ve Yurtlar Kurumu Bitlis İl Müdürlüğü (işveren) nezdinde özel güvenlik personeli olarak çalışmakta iken başvurucu hakkında ceza soruşturması başlatılmış, iddianame düzenlenerek dava açılmıştır. Adilcevaz Asliye Ceza Mahkemesi (Ceza Mahkemesi) tarafından yürütülen yargılama neticesinde 7/12/2017 tarihli kararla, bina içinde muhafaza altına alınan eşya hakkında hırsızlık suçlamasıyla başvurucunun 1 yıl 13 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmiştir. Karara karşı yapılan istinaf başvurusu Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesince (Ceza Dairesi) 9/4/2018 tarihinde kesin olarak reddedilmiştir. Karar 28/6/2018 tarihinde kesinleşmiştir.


7. Hapis cezasının kesinleşmesi üzerine Bitlis Valiliğinin (Valilik) 23/10/2018 tarihli işlemiyle başvurucunun özel güvenlik görevlisi olma şartlarını kaybettiği gerekçesiyle kimlik belgesi ve çalışma izni iptal edilmiş, buna istinaden işveren tarafından da iş akdi feshedilmiştir.


8. Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcılığı (Başsavcılık) kesinleşen Ceza Dairesinin 9/4/2018 tarihli kararına karşı 9/1/2019 tarihinde, 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 308/A maddesi uyarınca itiraz etmiştir. Ceza Dairesi 9/1/2019 tarihinde yeniden incelemeye karar vermiştir.


9. Bunun üzerine başvurucu, işçi alacaklarının tahsili ile birlikte işe iadesine karar verilmesi istemiyle 19/3/2019 tarihinde dava açmıştır. Dava dilekçesinde, Asliye Ceza Mahkemesince verilen mahkûmiyet kararı uyarınca özel güvenlik kartının iptal edildiğini, buna bağlı olarak da iş akdinin feshedildiğini ancak söz konusu karara karşı Başsavcılık tarafından itiraz edilmesi üzerine yeniden incelemeye karar verildiğini ifade etmiştir. Bu nedenle Ceza Dairesince gerçekleştirilecek yeniden incelemenin bekletici mesele yapılarak işe iadesinin sağlanması gerektiğini vurgulamıştır. Alacakları konusunda ise bilirkişi incelemesi yaptırılmasını talep ederek belirlenecek alacakların tarafına ödenmesini talep etmiştir.


10. Bitlis Asliye Hukuk Mahkemesi (Mahkeme) iş mahkemesi sıfatıyla 27/3/2019 tarihinde davanın hak düşürücü sürenin geçmesi nedeniyle reddine karar vermiştir. Kararda, davacının 3/12/2018 tarihli başvurusu üzerine başlayan arabuluculuk sürecinin 21/12/2018 tarihinde anlaşmaya varılamaması nedeniyle sona erdiği ve son tutanağın da bu tarihte düzenlendiği belirtilmiştir. Davacı tarafından işe iade talepli davanın arabuluculuk tutanağının düzenlenmesinden iki hafta geçtikten sonra 19/3/2019 tarihinde açıldığı ifade edilmiştir. Bu bağlamda davacının iki haftalık hak düşürücü süreyi geçirdiği anlaşıldığından davanın reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.


11. Ceza Dairesince 3/5/2019 tarihinde -her ne kadar başvurucu hakkında hırsızlık suçundan cezalandırılması için kamu davası açılmışsa da- değişen suç vasfına göre başvurucunun suç eşyasını satın alma veya kabul etme suçundan 5 ay hapis ve 4 gün adli para cezasıyla cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına (HAGB) karar verilmiştir. Kararda, sanığın suç vaktinden kısa bir süre sonra suça konu telefonu kullanmış olmasının bu suçtan cezalandırılması için yeterli delil olamayacağı belirtilmiştir; ancak suça konu telefonu piyasa değerinin altında ve herhangi bir fatura veya belge karşılığında almayarak suç eşyası olabileceği öngörüsü ile hareket ettiği kanaatine varılmıştır.


12. Başvurucu, Mahkemenin 27/3/2019 tarihli kararına karşı 10/7/2019 tarihinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İstinaf dilekçesinde, arabuluculuk tutanağı'nın kendisine gönderilmesinden itibaren iki haftalık süre içinde davasını açtığını, Ceza Dairesince hakkında HAGB kararı verilmesi nedeniyle özel güvenlik kartını yenilediğini, bu nedenle iş akdinin feshedilmesini gerektiren durumun ortadan kalktığını ifade etmiştir.


13. Bu arada Ceza Dairesinin 3/5/2019 tarihli kararına istinaden başvurucunun özel güvenlik görevlisi kimlik kartı 27/6/2019 tarihinde yeniden düzenlenmiştir.


14. Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesince (Hukuk Dairesi) 30/1/2020 tarihinde mahkeme kararı kaldırılarak yeniden karar verilmek üzere dosyanın Mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir. Kararda, hak düşürücü sürelerin tereddüt olması durumunda aleyhine bu süre konulan kişi lehine yorumlanması gerektiği dikkate alındığında tutanağın düzenleme tarihinin davalı temsilcilerinin imzaladığı tarih olarak kabul edilmesi gerektiği, imza tarihinin ise yer almaması nedeniyle arabulucuya son tutanağın ulaşıp davacıya tebliğ edildiği tarih olduğu, buna göre de davanın süresinde açıldığının kabulünün zorunlu olduğu ifade edilmiştir. Bu itibarla Mahkemece davanın süresinde açılmadığı gerekçesiyle reddine karar verilmesi hatalı kabul edilmiştir.


15. Mahkeme 6/8/2020 tarihinde işverence yapılan feshin geçersizliğinin tespiti ve başvurucunun işe iadesi ile başvurucunun süresi içinde davalıya başvurması hâlinde mahkeme kararının kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre içinde en çok dört aya kadar doğmuş bulunan ücret ve diğer haklarının davalı tarafından başvurucuya ödenmesi gerektiğinin tespitine karar vermiştir. Kararda, ortada kesinleşmemiş bir mahkeme hükmüne göre işlem tesis edildiği ve yapılan istinaf incelemesi neticesinde başvurucunun 6 ay hapis cezası aldığı ve hakkında HAGB kararı verildiği, buna göre Valilikçe güvenlik sertifikasının tekrar verildiği ifade edilmiştir. Davacının karar kesinleşinceye kadar başka hizmetlerde çalıştırılmasının değerlendirilmemesi ve feshin son çare olması ilkesinin uygulanmaması dolayısıyla feshin geçerli bir nedene dayanmadığı vurgulanmıştır.


16. Davalı işveren 9/11/2020 tarihinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur. Dilekçesinde, başvurucunun özel güvenlik görevlisi kimlik kartı ve çalışma izninin 23/10/2018 tarihinde iptal edildiğini, bunun üzerine özel güvenlik görevlisi olarak çalışabilmek için zorunlu kanuni şartlardan olan özel güvenlik kimlik kartı sahibi olma koşulunu sağlamayan başvurucunun iş akdinin sonlandırılarak kendisine çıkış verildiğini, özel güvenlik görevlisi olarak çalışabilmek için getirilen şartları taşımadığı anlaşılan başvurucunun iş akdine haklı sebeple son verildiğini ifade etmiştir. Özel güvenlik izni ve özel güvenlik kimlik kartı iptal edilen başvurucunun 20/11/2017 tarihli ve 696 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (696 sayılı KHK) uyarınca başka bir iş pozisyonunda çalıştırılmasının mümkün olmadığını açıklamıştır.


17. Hukuk Dairesi 26/3/2021 tarihinde mahkeme kararını kaldırarak feshin geçerli nedene dayanması dolayısıyla davanın reddine karar vermiştir. Karar gerekçesinin ilgili kısmı şöyledir:


   "Dosya içeriğine göre, davacının özel güvenlik kartının kurum tarafından iptal edilmesi üzerine iş sözleşmesi feshedilmiştir. Davacı özel güvenlik görevlisi olarak çalışmakta olup bu çalışması idarenin vereceği izin belgesine bağlıdır. Fesih tarihi itibarıyla davacının özel güvenlik kartı idare tarafından iptal edilmekle davacının icra ettiği iş bakımından yeterlilik şartı ortadan kalkmıştır. Fesih olgusu fesih tarihindeki koşullara göre değerlendirilmesi gerekir. Fesih tarihi itibarıyla işveren yönünden yeterlilik şartı ortadan kalkan davacıyı özel güvenlik personeli olarak çalıştırması yasal olarak mümkün olmadığından geçerli fesih koşulları oluşmuştur. İleri sürülen fesih sebebine göre işçinin savunmasının alınmasına gerek yoktur. İşverence fesih usulüne uygun olarak yapılmıştır. Mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulü hatalı bulunmuştur."


18. Nihai karar başvurucuya 11/5/2021 tarihinde tebliğ edilmiştir.


IV. İLGİLİ HUKUK


1. Mevzuat Hükümleri


19. 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu’nun "Tanımlar" başlıklı 2. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:


"Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.


...


... Hizmet alımına dayanak teşkil edecek sözleşme ve şartnamelere;


a) İşe alınacak kişilerin belirlenmesi ve işten çıkarma yetkisinin kamu kurum, kuruluşları ve ortaklıklarına bırakılması,


b) Hizmet alım sözleşmeleri çerçevesinde ya da geçici işçi olarak aynı iş yerinde daha önce çalışmış olanların çalıştırılmasına devam olunması,


yönünde hükümler konulamaz."


20. 4857 sayılı Kanun'un "Feshin geçerli sebebe dayandırılması" başlıklı 18. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:


   ''Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.'


Altı aylık kıdem hesabında bu Kanunun 66 ncı maddesindeki süreler dikkate alınır.


Özellikle aşağıdaki hususlar fesih için geçerli bir sebep oluşturmaz:


   a) Sendika üyeliği veya çalışma saatleri dışında veya işverenin rızası ile çalışma saatleri içinde sendikal faaliyetlere katılmak.


   b) İşyeri sendika temsilciliği yapmak.


   c) Mevzuattan veya sözleşmeden doğan haklarını takip veya yükümlülüklerini yerine getirmek için işveren aleyhine idari veya adli makamlara başvurmak veya bu hususta başlatılmış sürece katılmak.


   d) Irk, renk, cinsiyet, medeni hal, aile yükümlülükleri, hamilelik, doğum, din, siyasi görüş ve benzeri nedenler.


      e) 74 üncü maddede öngörülen ve kadın işçilerin çalıştırılmasının yasak olduğu sürelerde işe gelmemek.


      f) Hastalık veya kaza nedeniyle 25 inci maddenin (I) numaralı bendinin (b) alt bendinde öngörülen bekleme süresinde işe geçici devamsızlık.


   İşçinin altı aylık kıdemi, aynı işverenin bir veya değişik işyerlerinde geçen süreler birleştirilerek hesap edilir. İşverenin aynı işkolunda birden fazla işyerinin bulunması halinde, işyerinde çalışan işçi sayısı, bu işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısına göre belirlenir.


..."


21. 4857 sayılı Kanun'un "Sözleşmenin feshinde usul" başlıklı 19. maddesi şöyledir:


   "İşveren fesih bildirimini yazılı olarak yapmak ve fesih sebebini açık ve kesin bir şekilde belirtmek zorundadır.


   Hakkındaki iddialara karşı savunmasını almadan bir işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesi, o işçinin davranışı veya verimi ile ilgili nedenlerle feshedilemez. Ancak, işverenin 25 inci maddenin (II) numaralı bendi şartlarına uygun fesih hakkı saklıdır."


22. 4857 sayılı Kanun'un "Geçersiz sebeple yapılan feshin sonuçları" başlıklı 21. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:


"İşverence geçerli sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli olmadığı mahkemece veya özel hakem tarafından tespit edilerek feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işveren, işçiyi bir ay içinde işe başlatmak zorundadır. İşçiyi başvurusu üzerine işveren bir ay içinde işe başlatmaz ise, işçiye en az dört aylık ve en çok sekiz aylık ücreti tutarında tazminat ödemekle yükümlü olur.


Mahkeme veya özel hakem feshin geçersizliğine karar verdiğinde, işçinin işe başlatılmaması halinde ödenecek tazminat miktarını da belirler.


Kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için işçiye en çok dört aya kadar doğmuş bulunan ücret ve diğer hakları ödenir.


...


İşçi kesinleşen mahkeme veya özel hakem kararının tebliğinden itibaren on işgünü içinde işe başlamak için işverene başvuruda bulunmak zorundadır. İşçi bu süre içinde başvuruda bulunmaz ise, işverence yapılmış olan fesih geçerli bir fesih sayılır ve işveren sadece bunun hukuki sonuçları ile sorumlu olur. "


23. 4857 sayılı Kanun'un ''İşverenin haklı nedenle derhal fesih hakkı'' başlıklı 25. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:


II- Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri:


...


e) İşçinin, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunması..."


2. Yargıtay Kararları


24. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 15/11/2018 tarihli ve E.2015/2715, K.2018/1720 sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir:


"İş sözleşmesini sona erdiren en önemli sebeplerden biri fesihtir. Fesih, sürekli (belirli ya da belirsiz süreli) bir iş sözleşmesini derhal veya belirli bir sürenin geçmesi ile sona erdiren, tek taraflı ve karşı tarafa ulaşması gerekli bozucu yenilik doğuran bir haktır. Dolayısıyla fesih karşı tarafa ulaştığı andan itibaren hüküm ve sonuçlarını doğuran, karşı tarafın kabulünü gerektirmeyen bir irade açıklamasıdır (Senyen Kaplan, E. Tuncay: Belirli Süreli İş Sözleşmesinin Haksız Feshinin Hüküm ve Sonuçları, Sicil İş Hukuku Dergisi, Yıl 2016, Sayı 36, s.23).


İş sözleşmesi işçi ile işveren arasında kurulan ve her iki tarafa borç yükleyen bir sözleşme olup, işçi ile işveren arasında karşılıklı güvene dayanan kişisel ve sürekli bir ilişki yaratır. Bu nedenle işçi veya işveren taraflarından birinin davranışı ile bu güveni sarsması hâlinde güveni sarsılan tarafın objektif iyi niyet kurallarına göre artık bu ilişkiyi sürdürmesinin kendisinden beklenemeyeceği durumlarda iş sözleşmesi ile bağlı kalamayacağı gerçeğinden hareket eden kanun koyucu, yaptığı düzenleme ile taraflara iş sözleşmesini haklı nedenle tazminatsız fesih hakkı tanımıştır.


Hukukumuzda 'olağanüstü fesih', 'bildirimsiz fesih', 'süresiz fesih', 'önelsiz fesih', 'derhal fesih', 'muhik sebeple fesih' gibi terimlerle ifade edilen haklı nedenle fesih Türk Borçlar Kanunu md. 435, İş K. md. 24 ve 25; Deniz İş K. md. 14, 16; Basın İş K. md. 11'de düzenlenmiş bulunmaktadır. Bu nedenle, haklı nedenle fesih kanunla tanınmış bir haktır. Bir tarafın işte bu haklı nedenle fesih hakkına dayanarak, karşı tarafa yöneltilmesi gereken irade beyanıyla iş sözleşmesine geçmişe etkili olmaksızın derhal son vermesi, haklı nedenle fesih olarak tanımlanmaktadır. Bu itibarla İş Kanunu, haklı nedenle fesih hakkını 'Haklı nedenle derhal fesih' başlığı altında düzenlemektedir (Mollamahmutoğlu, H./ Astarlı, M. / Baysal, U.: İş Hukuku Gözden Geçirilmiş ve Genişletilmiş 6. Bası, Ankara 2014, s. 794)."


25. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 4/4/2019 tarihli ve E.2015/3294, K.2019/400 sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir:


"Asıl-alt işverenlik ilişkisi 10.06.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4857 sayılı İş Kanunu'nun (4857 sayılı Kanun/Kanun/İK/İş Kanunu) 'Tanımlar' başlıklı 2’nci maddesinde düzenlenmiştir.


...


Bu hükme göre, asıl işveren-alt işveren ilişkisinin varlığından söz edebilmek için iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekmektedir. Kanuna uygun biçimde bir asıl-alt işveren ilişkisi kurulmuş ise, asıl işveren, alt işveren işçilerinin Kanundan, iş sözleşmesinden ve alt işverenin taraf olduğu bir toplu iş sözleşmesi bulunması hâlinde bundan doğan yükümlüklerden işçilere karşı alt işveren ile birlikte sorumlu olacaktır."


26. Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 5/4/2012 tarihli ve E.2011/13689, K.2012/6441 sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir:


"Davacının iş sözleşmesinin feshinin ekonomik krizden kaynaklandığı, sözleşmenin işverence işletmesel kararla feshedildiği savunulmaktadır. Feshin geçerli sebebe dayanıp dayanmadığının tespitinde fesih tarihindeki koşulların incelemede esas alınması gerektiği gözönünde bulundurulmalıdır. Fesih tarihinden çok sonra işçi alınmış olması tek başına işverenin tutarlı davranmadığını göstermez. Ayrıca alınan işçilerin çalıştırılacağı iş ile davacının çalıştığı işin aynı nitelikte olup olmadığı tespit edilmiş değildir.


Mahkemece feshe gerekçe gösterilen ekonomik sebeplerle ilgili olarak bilirkişi incelemesi yaptırılmış, iki ayrı heyetten rapor alınmıştır. Dosya içerisindeki bilirkişi raporları arasında farklılıklar bulunmaktadır. Bilirkişi raporları arasındaki çelişki giderilmeden karar verilmiştir. Bu sebeple üniversitelerden dava konusunda uzman bilim adamları arasından seçilecek üç kişilik bilirkişi kurulu marifeti ile mahallinde keşif yapılarak inceleme gerçekleştirilmeli, bundan sonra alınacak raporla birlikte deliller yeniden değerlendirmeye tabi tutulmalıdır. Eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması hatalıdır."


27. Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 1/11/2017 tarihli ve E.2017/41932, K.2017/23822 sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir:


"Taraflar arasında, iş sözleşmesinin haklı veya geçerli nedenle feshedilip feshedilmediği hususunda uyuşmazlık bulunmaktadır.


4857 sayılı Kanun’un 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır


4857 sayılı Kanun’un 18. maddesi bakımından işçinin davranışlarından kaynaklanan sebepler, işçinin aynı Kanun'un 25/II. maddesinde öngörülen ve işverene derhal fesih yetkisi tanıyan haklı sebepler niteliğinde ve ağırlığında olmayan, işyerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen, sözleşmeye aykırı davranışlarıdır. İşçinin davranışı ancak işyerinde olumsuzluklara yol açması halinde geçerli sebep olabilir. İşçinin sosyal açıdan olumsuz bir davranışı, toplumsal ve etik açıdan onaylanmayacak bir tutumu işyerinde üretim ve iş ilişkisi sürecine herhangi bir olumsuz etki yapmıyorsa geçerli sebep sayılamaz. Yargılama sırasında bu sebeplerin ağırlıkları her olayın özelliğine göre değerlendirilmelidir. İşçinin iyiniyet ve ahlak kurallarına uymayan davranışı sonucunda iş ilişkisine devam etmek işveren açısından çekilmez hale gelmişse, diğer bir anlatımla güven temeli çökmüşse işverenin haklı sebeple derhal fesih hakkı doğar. Buna karşılık, işçinin davranışı taraflar arasında bulunması gereken güven temelini çökertecek ağırlıkta bulunmamakla, iş ilişkisine devamı tam anlamıyla çekilmez hale getirmemekle birlikte, işin normal işleyişini bozuyorsa, işyerindeki uyumu olumsuz yönde etkiliyor ve işverenden bu nedenle iş ilişkisini yürütmesi normal olarak beklenemiyorsa 4857 sayılı Kanun'un 18/1. maddesi gereği geçerli fesih hakkı doğar.


4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin ikinci fıkrasına göre feshin geçerli sebebe dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.


Somut olayda, davacı vekilinin feshe konu paylaşımların davacı tarafından yapılmadığını beyan ettiği, davacının itirazları doğrultusunda bir araştırma yapılmadan davanın reddine karar verilmesinin dosyanın kapsamına uygun düşmediği görüldüğünden, söz konusu paylaşımların davacı tarafça yapılıp yapılmadığına dair bilirkişi incelemesi yaptırılıp sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın reddi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir."


28. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 18/11/2021 tarihli ve E.2019/(22)9-266, K.2021/1462 sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir:


"12. İş sözleşmesini sona erdiren en önemli sebeplerden biri fesihtir. Fesih, sürekli (belirli ya da belirsiz süreli) bir iş sözleşmesini derhal veya belirli bir sürenin geçmesi ile sona erdiren, tek taraflı ve karşı tarafa ulaşması gerekli bozucu yenilik doğuran bir haktır. Dolayısıyla fesih karşı tarafa ulaştığı andan itibaren hüküm ve sonuçlarını doğuran, karşı tarafın kabulünü gerektirmeyen bir irade açıklamasıdır (Senyen Kaplan, Emine Tuncay: Belirli Süreli İş Sözleşmesinin Haksız Feshinin Hüküm ve Sonuçları, Sicil İş Hukuku Dergisi, 2016, Sayı: 36, s. 23)


13. 4857 sayılı İş Kanunu’nun (İş Kanunu) 18. maddesinin 1. fıkrasında belirsiz süreli iş sözleşmesinin süreli feshinde işverenin geçerli bir nedene dayanması gerektiği öngörülmüş ve bu nedenlerin neler olduğu açıklanmıştır. Anılan düzenlemeye göre işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır


14. Diğer taraftan iş sözleşmesi, işçi ile işveren arasında kurulan ve her iki tarafa borç yükleyen bir sözleşme olup işçi ile işveren arasında karşılıklı güvene dayanan kişisel ve sürekli bir ilişki yaratması nedeniyle sözleşmenin taraflarından birinin davranışları ile bu güveni sarsması hâlinde güveni sarsılan tarafın objektif iyi niyet kurallarına göre artık bu ilişkiyi sürdürmesinin kendisinden beklenemeyeceği durumlarda iş sözleşmesi ile bağlı kalamayacağı gerçeğinden hareket eden kanun koyucu taraflara iş sözleşmesini haklı nedenle tazminatsız fesih hakkı tanımıştır


15. Hukukumuzda 'olağanüstü fesih', 'bildirimsiz fesih', 'süresiz fesih', 'önelsiz fesih', 'derhal fesih', 'muhik sebeple fesih' gibi terimlerle ifade edilen haklı nedenle fesih 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) m. 435, 4857 sayılı İş Kanunu m. 24 ve 25; 854 sayılı Deniz İş Kanunu m. 14, 16; Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanun m. 11'de düzenlenmiş bulunmaktadır. Bu nedenle, haklı nedenle fesih kanunla tanınmış bir haktır. Bir tarafın işte bu haklı nedenle fesih hakkına dayanarak, karşı tarafa yöneltilmesi gereken irade beyanıyla iş sözleşmesine geçmişe etkili olmaksızın derhal son vermesi, haklı nedenle fesih olarak tanımlanmaktadır. Bu itibarla İş Kanunu, haklı nedenle fesih hakkını 'Haklı nedenle derhal fesih' başlığı altında düzenlemektedir (Mollamahmutoğlu, Hamdi/ Astarlı, Muhittin/ Baysal, Ulaş: İş Hukuku, 6. Bası, Ankara 2014, s. 794).


...


25. Davalı işveren vekilinin Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünde verilen ifadesinin yer aldığı ve Kurum yetkilisi ile işveren vekilinin imzasını taşıyan tutanağın içeriğine itiraz edilmemiştir. Bu itibarla taraf beyanları bu konuda birbiriyle tutarlı olmakla işveren tarafından işçiye kıdem tazminatı ödemesinin gerçekleşen fesih üzerine yapılacağı konusunda davalı işverenin kabulünün olduğu anlaşılmaktadır. Sonuç itibariyle, davacının kıdem tazminatına hak kazanmayacağı şekilde işveren tarafından gerçekleşmiş bir feshin söz konusu olduğu işverence savunulmadığı gibi ispatlanamamıştır.


26. Bu durumda feshin geçerli nedene dayandığı ve iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiği işverence ispat edilemediğinden davacı işçi kıdem tazminatına hak kazanacaktır.


..."


29. Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 30/6/2022 tarihli ve E.2022/7365, K.2022/8554 sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir:


"Bilindiği üzere iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayalı olarak yapıldığını iddia eden davalı bu yöndeki iddiasını ispat ile mükelleftir. Dosya içeriğine göre davalı Bankanın, iddiasını ispat için tanık deliline dayandığı ancak bildirdiği adreste tebligat yapılamadığından davalı tanıkları dinlenilemedikleri görülmektedir Davalı tarafça bu husustaki eksiklik giderilip yeni adres bildirilmesi yerine, vekilinin duruşmadaki beyanı ve talebi üzerine dosyanı davalı tanıkları dinlenilmeden bilirkişiye gönderildiği anlaşılmaktadır. Davalı tarafça dosyaya ibraz olunan Soruşturma Raporunda ve dosya münderecatında iddia olunduğu gibi davacının yönetimi altında bulunup davacı yönlendirmesi ile rapor aldığı savunulan personel ve/veya personellerin ifadelerine ilişkin herhangi bir tutanak veya başkaca sair bilgi veya belge de bulunmamaktadır. Dosya kapsamında dinlenilen davacı tanıkları da konuya ilişkin görgüye dayalı bilgilerinin olmadıklarını ifade etmişler ve sadece duyum olarak edindikleri bilgileri aktarmışlardır. Davacı tanıkların beyanlarının bu hali ile davalı iddiasını doğruladığı söylenemez. Bu durumda Mahkemece tanık beyanlarının davalının feshe ilişkin iddiasını teyit ettiği yönündeki gerekçesi dosya kapsamına, tanık anlatımlarına ve mevcut delil durumuna uygun düşmemektedir.


Bu durumda davalı tarafından yöntemince ispat edilmeyen savunmasına itibar edilerek dosya kapsamına uygun olmayan yazılı gerekçeyle davanın reddine dair hüküm tesis edilmesi hatalı olup 4857 sayılı Kanun'un 20 nci maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir."


3. Bölge Adliye Mahkemesi Kararları


30. Van Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 11/3/2026 tarihli ve E.2026/156, K.2026/566 sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir:


"İşe iade davalarında yapılan fesih, feshin yapıldığı dönemdeki şartlara göre değerlendirilir. Dosya içeriğine göre, davacının özel güvenlik kartının kurum tarafından yenilenmemesi üzerine iş sözleşmesi feshedilmiştir. Davacı özel güvenlik görevlisi olarak çalışmakta olup bu çalışması idarenin vereceği izin belgesine bağlıdır. Fesih tarihi itibariyle davacının özel güvenlik kartı idare tarafından süre dolduktan sonra yenilenmemekle davacının icra ettiği iş bakımından yeterlilik şartı ortadan kalkmıştır. Fesih olgusu fesih tarihindeki koşullara göre değerlendirilmesi gerekir. Fesih tarihi işveren yönünden yeterlilik şartı ortadan kalkan davacıyı özel güvenlik personeli olarak çalıştırması yasal olarak mümkün olmadığından geçerli fesih koşulları oluşmuştur. İşe iade davasında verilen hükmün yargı yolundan geçerek kesinleştiği ve davalı tarafça; başlangıçta var olan şüphe nedeniyle geçerli nedenle fesih yapıldığı anlaşılmıştır. Diğer bir deyişle, davacı hakkında yürütülen soruşturma dosyasında takipsizlik kararı verilmesi, feshin yapıldığı dönemdeki fesih şartlarını değiştirmemekte, fesih anında işveren açısından varlığı istenen özel güvenlik kartının yokluğu hususunu ortadan kaldırmamaktadır. Kaldı ki davacının yargılamanın yenilenmesi olarak ileri sürdüğü sebepler (takipsizlik kararı verilmesi ve feshin süresi içerisinde yapılmaması) hususları yargılamanın yenilenmesine dayanak işe iade davasının yargılaması sırasında var olan hususlar olup sonradan ortaya çıkan vakıalar da değildir."


31. Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 10/12/2025 tarihli ve E.2025/1614, K.2025/2791 sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir:


"Dosya içeriğine göre, davacının özel güvenlik kartının valilik tarafından iptal edilmesi üzerine iş sözleşmesi feshedilmiştir. Davacı özel güvenlik görevlisi olarak çalışmakta olup bu çalışması idarenin vereceği izin belgesine bağlıdır. Fesih tarihi itibariyle davacının özel güvenlik kartı idare tarafından iptal edilmekle davacının icra ettiği iş bakımından yeterlilik şartı ortadan kalkmıştır. Fesih olgusu fesih tarihindeki koşullara göre değerlendirilmesi gerekir. Fesih tarihi itibariyle işveren yönünden yeterlilik şartı ortadan kalkan davacıyı özel güvenlik personeli olarak çalıştırması yasal olarak mümkün olmadığından geçerli fesih koşulları oluşmuştur. İleri sürülen fesih sebebine göre işçinin savunmasının alınmasına gerek yoktur. İşverence fesih usulüne uygun olarak yapılmıştır."


32. Adana Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 20/12/2024 tarihli ve E.2024/1718, K.2024/1827 sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir:


"Dosya içeriğine göre, davacının özel güvenlik kartının kurum tarafından iptal edilmesi üzerine iş sözleşmesinin fesih edildiği anlaşılmıştır. Davacı özel güvenlik görevlisi olarak çalışmakta olup bu çalışması idarenin vereceği izin belgesine bağlıdır. Fesih tarihi itibariyle davacının özel güvenlik kartı idare tarafından iptal edilmekle davacının icra ettiği iş bakımından yeterlilik şartı ortadan kalkmıştır. Fesih olgusu fesih tarihindeki koşullara göre değerlendirilmesi gerekir. Fesih tarihi itibariyle işveren yönünden yeterlilik şartı ortadan kalkan davacıyı özel güvenlik personeli olarak çalıştırması yasal olarak mümkün olmadığından geçerli fesih koşulları oluşmuştur. İşverence fesih usulüne uygun olarak yapılmıştır."


33. Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin 30/1/2024 tarihli ve E.2023/1562, K.2024/202 sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir:


"Davacının özel güvenlik kartının kurum tarafından iptal edilmesi üzerine iş sözleşmesi feshedilmiştir. Davacı özel güvenlik görevlisi olarak çalışmakta olup bu çalışması idarenin vereceği izin belgesine bağlıdır. Fesih tarihi itibariyle davacının özel güvenlik kartı idare tarafından iptal edilmekle davacının icra ettiği iş bakımından yeterlilik şartı ortadan kalkmıştır. Fesih olgusu fesih tarihindeki koşullara göre değerlendirilmesi gerekir. Fesih tarihi itibariyle işveren yönünden yeterlilik şartı ortadan kalkan davacıyı özel güvenlik personeli olarak çalıştırması yasal olarak mümkün olmadığından geçerli fesih koşulları oluşmuştur. İşverence fesih usulüne uygun olarak yapılmıştır. Davacının kanun yararına bozma talebinin sonucunun beklenmesi talebi varsa da, açıklanan nedenlerle sonucunun beklenmesi davanın esasına etkili değildir."


4. Anayasa Mahkemesi Kararları


34. Anayasa Mahkemesinin İrfan Şen ([2. B.] B. No: 2019/39177, 11/1/2023) kararına konu olayda başvurucu, özel güvenlik görevlisi olarak işçi statüsünde çalışmakta iken başvurucunun özel güvenlik kimlik kartı ve çalışma izni iptal edilmiş; daha sonra buna istinaden iş sözleşmesi feshedilmiştir. Başvurucu, özel güvenlik kimlik kartının iptal edilmesine karşı iptal davası açmıştır. İdare mahkemesi öncelikle işlemin yürütmesinin durdurulmasına, daha sonra ise iptaline karar vermiştir. Başvurucu, aynı zamanda idari yargı süreci devam ederken işveren aleyhine ayrıca tespit ve işe iade davası açmıştır. İş mahkemesi başvurucunun işe iadesine karar vermesine rağmen bölge adliye mahkemesi davayı reddetmiştir. Kararda, özel güvenlik kartının iptal edilmesine dair işlemin yürütmesi durdurulmuş olsa dahi işverence fesih işleminin yapıldığı tarih itibarıyla başvurucunun silahlı-silahsız özel güvenlik belgesi iptal edildiğinden şirketten başvurucuyu güvenlik görevlisi olarak istihdam etmesinin beklenemeyeceği ifade edilmiştir (İrfan Şen, §§ 6-21). Anayasa Mahkemesi iptal davası ile işe iade davası arasında doğal ve rasyonel bir bağlantının bulunduğunu, söz konusu yargılamalardan çıkacak kararların uyumlu olmasının icrai noktada önem arz ettiğini vurgulamıştır. İdare mahkemesince verilen iptal kararı ile geriye dönük olarak hukuka aykırı işlem ortadan kalkmasına rağmen Bölge Adliye Mahkemesi söz konusu idari işlemi feshin yapıldığı tarih itibarıyla geçerli kabul ederek hukuk âleminde birbirinden farklı kararlar ortaya çıktığını söylemiştir. Farklı kararlar çıkmasına bağlı olarak da yargılamanın hakkaniyetinin zedelendiği kanaatine varmış, Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan hakkaniyete uyg

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu

 

Karar Türü

Bireysel Başvuru

 

Başvuru No

2021/29752

 

Karar Tarihi

2 Temmuz 2026

 

Oy Durumu

Kısmen oyçokluğu, kısmen oybirliği

 

Resmî Kaynak

Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

İş Hukuku Davaları

Tüm Çalışma Alanları ›

 

Hesaplama Araçları

İşçilik Alacakları Hesaplama

Tüm Hesaplama Araçları ›

bottom of page