top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

Bireysel Başvuru Kararları  ·  İŞ HUKUKU  ·  BİREYSEL BAŞVURUNUN KABUL EDİLEMEZLİĞİ

Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu — Güvenlik Kartı İadesi ve Sürekli İşçi Kadrosuna Geçiş

 

B. No: 2022/75743 · 2 Temmuz 2026

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 20 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Özel güvenlik kartı iade edilen bir işçi sürekli işçi kadrosuna geçmek istedi. İdare, işçinin 4 Aralık 2017 tarihinde çalışıyor olma şartını taşımadığını belirterek talebi reddetti. Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, kart iptali ve fesih hakkındaki önceki yargı kararları ile yeni başvuru hakkı tanıyan bir düzenlemenin gösterilememesini değerlendirdi. Somut olayda bariz takdir hatası veya açık keyfîlik görmeyen çoğunluk başvuruyu kabul edilemez buldu.

 

Hukuki İlke

 

Bu kararda kadroya geçiş uyuşmazlığı adil yargılanma hakkı kapsamında incelendi. Çoğunluk, güvenlik kartının iadesi ve kovuşturmama kararının somut olayda kadroya geçiş için yeni bir başvuru hakkı doğurduğunun gösterilmediğini belirtti.

 

Sonuç

 

Hakkaniyete uygun yargılanma hakkı iddiası açıkça dayanaktan yoksun bulundu ve başvuru oy çokluğuyla kabul edilemez sayıldı. Beş üye karşı oy kullandı. Yargılama giderleri başvurucu üzerinde bırakıldı.

 

İlgili Mevzuat

 

  • Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m. 36, 148/4
    Kararda anılan

  • 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname geçici — m. 23
    Kararda anılan

  • 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname — m. 127
    Kararda anılan

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Kişileri belirleyebilen bilgiler “...” ile gizlenmiştir.

 

TÜRKİYE CUMHURİYETİ


ANAYASA MAHKEMESİ


 


 


GENEL KURUL


 


KARAR


 


... BAŞVURUSU


(Başvuru Numarası: 2022/75743)


 


Karar Tarihi: 2/7/2026


R.G. Tarih ve Sayı: 6/10/2026 - 33392


 


 


GENEL KURUL


 


KARAR


​


Başkan


:


Kadir ÖZKAYA


Başkanvekili


:


Basri BAĞCI


Başkanvekili


:


İrfan FİDAN


Üyeler


:


Engin YILDIRIM


Recai AKYEL


Yusuf Şevki HAKYEMEZ


Yıldız SEFERİNOĞLU


Selahaddin MENTEŞ


Kenan YAŞAR


Muhterem İNCE


Yılmaz AKÇİL


Ömer ÇINAR


Metin KIRATLI


Şaban KAZDAL


Raportör


:


Ali KOZAN


Başvurucu


:


...


Vekili


:


Av. ...


​


I. BAŞVURUNUN KONUSU


1. Başvuru, sürekli işçi kadrosuna geçirilme talebinin reddedilmesi nedeniyle hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.


II. BAŞVURU SÜRECİ


2. Başvuru 18/7/2022 tarihinde yapılmıştır. Komisyon, başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir.


3. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı beyanda bulunmamıştır.


4. Birinci Bölüm, başvurunun Genel Kurul tarafından incelenmesine karar vermiştir.


III. OLAY VE OLGULAR


5. Başvuru formları ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde ilgili olaylar şöyledir:


6. Başvurucu, güvenlik hizmeti veren özel bir şirket bünyesinde Diyarbakır Valiliği Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünde güvenlik görevlisi olarak çalışmıştır. İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 30/11/2016 tarihli yazısıyla ekli listede yer alan özel güvenlik şirketlerinde çalışan özel güvenlik görevlilerinden merkez birimlerce yapılan inceleme ve araştırma sonucu Fetullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanmasına (FETÖ/PDY) mensubiyeti, bu örgütle iltisak veya irtibatı tespit edilenlerin özel güvenlik kartının ve özel güvenlik çalışma izninin iptal edilmesini valiliklerden istemiştir. Başvurucunun özel güvenlik kartı ile özel güvenlik çalışma izni de Diyarbakır Valiliği İl Özel Güvenlik Komisyonu (Komisyon) tarafından 16/12/2016 tarihinde anılan terör örgütüne mensubiyeti, bu örgütle iltisak veya irtibatı tespit edildiği gerekçesiyle iptal edilmiştir. Ayrıca başvurucunun iş sözleşmesi çalıştığı şirket tarafından Komisyonun anılan kararına dayanılarak 24/12/2016 tarihinde feshedilmiştir.


7. Öte yandan başvurucu hakkında terör örgütüne üye olma suçundan başlatılan ceza soruşturmasında ise Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı 15/4/2019 tarihinde delil yetersizliğinden kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermiştir. Kararın gerekçesinde, terör örgütüyle irtibatlı şirkette çalıştığı ve Bank Asyada hesabı bulunduğundan bahisle başvurucu hakkında soruşturma açılmışsa da anılan bankada başvurucunun maaş hesabının bulunduğunu, örgütün talimatı ile hesabına para yatırıldığına dair yeterli şüphenin oluşmadığını belirtmiştir. Bununla birlikte başvurucunun terör örgütüyle irtibatı ve iltisakı olduğuna dair dosya kapsamında başka bir delil de olmadığını vurgulamıştır. Bu karar sonrası özel güvenlik belgesi başvurucuya 17/2/2020 tarihinde iade edilmiştir.


8. Başvurucu, hakkında kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar verildiğini ve özel güvenlik belgesinin iade edildiğini belirterek sürekli işçi kadrosuna geçirilmesi talebiyle idareye başvurmuştur. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (İdare) Personel Genel Müdürlüğü 18/3/2020 tarihinde talebin reddine karar vermiştir. Kararda; Diyarbakır 4. İş Mahkemesi tarafından iş sözleşmesinin feshinin geçerli olduğuna karar verildiği ayrıca 24/12/2017 tarihli ve 30280 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan yürürlüğe giren 20/11/2017 tarihli ve 696 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (696 sayılı KHK) 127. maddesiyle 30/6/1989 tarihli ve 20211 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 2802 Sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu, 2914 Sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu, 5434 Sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu ile Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması, Devlet Memurları ve Diğer Kamu Görevlilerine Memuriyet Tabanaylığı ve Kıdem Aylığı ile Ek Tazminat Ödenmesi Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'ye (375 sayılı KHK) eklenen geçici 23. maddeye göre "04/12/2017 tarihi itibarıyla çalıştırılmakta olanlardan belirtilen şartları taşıyan ve yapılacak sınav sonucunda başarılı olanların sürekli işçi kadrosuna geçirilmek için" başvurabileceğinin belirlendiği, başvurucunun anılan şartı taşımadığı belirtilmiştir.


9. Başvurucu, bu idari işlemin iptali talebiyle dava açmış: dava dilekçesinde özel güvenlik kimlik kartı iptal edilmemiş ve hakkındaki ceza soruşturması geç sonlandırılmamış olsaydı kadroya geçiş için açılan sınava katılabileceğini ve kadroya geçebileceğini ancak kendi iradesi dışında gelişen olumsuzluklar nedeniyle sınava giremediğini vurgulamıştır. İdare savunmasında başvurucunun işçi alacaklarının tahsili amacıyla açtığı davada iş mahkemesinin feshin geçerli nedene dayandığına karar verdiğini, ayrıca 375 sayılı KHK ile ''04/12/2017 tarihi itibarıyla çalışıyor olmanın'' kesin kural olarak belirlendiğini vurgulamıştır. Bununla birlikte anılan KHK ile sürekli işçi kadrosuna geçişin sınav sonucuna bağlı olduğunu, sınava girmemiş başvurucunun doğrudan kadroya alınmasının da eşitlik ilkesine aykırılık oluşturacağını belirtmiştir.


10. Diyarbakır 2. İdare Mahkemesi (Mahkeme) 11/2/2021 tarihinde oyçokluğuyla davanın reddine karar vermiştir. Kararın gerekçesinde, İdarenin istihdam sağladığı alanda hizmetlerin sürekli ve düzenli bir biçimde yürütülmesini sağlayacak şekilde istihdam hakkından faydalanılabilmesi için ilgililer tarafından yapılacak başvurularda makul bir süre belirlemesinin idarenin istikrarı, belirliliği ve kamu hizmetinin sürekliliği ilkesinin bir gereği olduğu ifade edilmiştir. Başvurucuyla ilgili güvenlik kimlik kartı ve çalışma izninin iptaline ilişkin idari işlemin iptali talebiyle açılan davanın reddedildiği, İş Mahkemesi tarafından da iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayandığına karar verildiği ifade edilmiştir. Bu bağlamda ilgili mevzuatta yer alan "hizmet alım sözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafından 04/12/2017 tarihi itibariyle çalıştırılmakta olanlar" şartının sağlanmadığı ve kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair kararının başvurucuya yeni bir başvuru hakkı tanıyacağına ilişkin yasal bir düzenlemede bulunmadığı vurgulanarak idari işlemin hukuka uygun olduğu değerlendirmesine yer verilmiştir. Karşıoy gerekçesinde ise başvurucunun 4/12/2017 tarihi itibarıyla çalışamamasının kendi kusurundan kaynaklanmadığı, bu süreçte davacı hakkında başlatılan soruşturmanın uzun sürmesinden ve idarenin kusurundan kaynaklı olduğu anlaşıldığından dava konusu işlemin hukuka uygun olmadığı belirtilmiştir.


11. Başvurucunun istinaf   kanun yoluna başvurusu, Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi Dördüncü İdari Dava Dairesi tarafından 23/5/2022 tarihinde reddedilmiştir.


12. Başvurucu, nihai kararı 28/6/2022 tarihinde öğrenmiştir.


13. Öte yandan başvurucunun özel güvenlik kimlik kartının ve özel güvenlik çalışma izninin iptaline dair idari işlemin iptali talepli davasının Diyarbakır 2. İdare Mahkemesinin 27/9/2017 tarihli kararıyla reddedildiği, bu kararın istinaf incelemesinden geçerek 2/7/2018 tarihinde kesinleştiği görülmüştür. Kararın gerekçesinde; mevzuat aktarılarak güvenlik soruşturması olumsuz olan şahıslara çalışma izni verilip verilmemesine il özel güvenlik komisyonunun karar verebileceği hatırlatıldıktan sonra başvurucu hakkında yapılan güvenlik soruşturmasının Bank Asyada "arttıran hesap" adı altında hesabının olduğu tespitiyle olumsuz sonuçlandığı, İdarenin kanunen sahip olduğu takdir yetkisini özel güvenlik görevinin önem ve özelliğine uygun olarak kullandığı belirtilmiştir. İdarenin takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gerekleri dışında subjektif nedenlerle kullandığına dair herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı vurgulanarak idari işlemin hukuka uygun olduğu ifade edilmiştir. Anılan karar istinaf incelemesinden geçerek 2/7/2018 tarihinde kesinleşmiştir.


14. Ayrıca başvurucunun güvenlik şirketine karşı açtığı işçilik alacaklarına dair davada Diyarbakır 4. İş Mahkemesi (İş Mahkemesi) 4/12/2019 tarihinde feshin geçerli nedene dayandığına hükmederek işçilik alacakları yönünden kısmen kabul kararı vermiştir. Bu karara karşı davalı şirketin yaptığı istinaf başvurusunun ise süreden reddedilmesiyle anılan karar 13/7/2020 tarihinde kesinleşmiştir. Mahkeme kararında başvurucunun davalı işyerinde özel güvenlik görevlisi olarak çalıştığı, Komisyonun kararı gerekçe gösterilerek davacının iş akdinin feshedildiği, özel güvenlik kimlik kartı olmadan başvurucunun çalışmasının mümkün olmadığı, bu konuda yasal engel bulunduğu vurgulanarak feshin geçerli nedene dayandığı kabul edilmiştir.


IV. İLGİLİ HUKUK


15. 375 sayılı KHK'ya 696 sayılı KHK'nın 127. maddesiyle eklenen geçici 23. maddenin ilgili kısmı şöyledir:


"5018 sayılı Kanuna ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri (MİT Müsteşarlığı hariç) ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, bu Kanuna ekli (I) sayılı listede yer alan idarelerin merkez ve taşra teşkilatlarında; ödemeleri merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumu, fon, kefalet sandığı, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı, gençlik hizmetleri ve spor il müdürlüğü bütçelerinden veya döner sermaye bütçelerinden, anılan liste kapsamındaki diğer idareler için ise kendi bütçelerinden karşılanan 4734 sayılı Kanun ve diğer mevzuattaki hükümler uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafından 4/12/2017 tarihi itibarıyla çalıştırılmakta olanlar;


a) 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinin (A) bendinin (1), (4), (5), (6), (7) ve (8) numaralı alt bentlerinde belirtilen şartları taşımak,


b) Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik, yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanmamış olmak,


c) Bu kapsamda çalıştırılmalarına ilişkin olarak açtıkları davalardan ve/veya icra takiplerinden feragat edeceğine dair yazılı beyanda bulunmak,


ç) En son çalıştığı idare ile daha önce kamu kurum ve kuruluşlarında alt işveren işçisi olarak çalıştığı iş sözleşmelerinden dolayı bu madde ile tanınan haklar karşılığında herhangi bir hak ve alacak talebinde bulunmayacağını ve bu haklarından feragat ettiğine dair yazılı bir sulh sözleşmesi yapmayı kabul ettiğini yazılı olarak beyan etmek, kaydıyla, bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on gün içinde idaresinin hizmet alım sözleşmesinin yapıldığı birimine, sürekli işçi kadrolarında istihdam edilmek üzere yazılı olarak başvurabilirler. Başvuranların şartları taşıyıp taşımadıklarının tespiti, bu tespite itirazların karara bağlanması, şartları taşıyanların idarelerince belirlenen usul ve esaslara göre yapılacak yazılı ve/veya sözlü ya da uygulamalı sınava alınması, sınav sonuçlarına itirazların karara bağlanması ve sınavda başarılı olanların kadroya geçirilmesine ilişkin süreç bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren doksan gün içinde idarelerince sonuçlandırılır...


Birinci fıkrada yer alan 4/12/2017 tarihi itibarıyla çalışıyor olmak şartının tespitinde, Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmiş olan sigortalı işe giriş bildirgeleri, işten ayrılış bildirgesi ve aylık prim ve hizmet belgeleri esas alınır. Ancak söz konusu tarihe ilişkin olarak anılan Kuruma yasal süresi dışında verilen belgelere dayanılarak bu madde hükmünden yararlanılamaz. 4/12/2017 tarihi itibarıyla çalıştırılmakta olduğu idarelerince tespit edilenlerden, hakkında bu tarihten sonra işten ayrılış bildirgesi verilenler bu madde hükümlerinden yararlanabilir.


Birinci fıkradaki personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında bulunmakla birlikte 4/12/2017 tarihinde doğum veya sağlık kurulu raporuyla belgelendirilen sağlık sorunları nedenleriyle iş sözleşmeleri askıda olanlar veya anılan tarih itibarıyla askerde bulunanlar hakkında da bu madde hükümleri uygulanır. Birinci fıkrada belirtilen süreler, askerlik veya askı süresinin sona erdiği tarihten itibaren başlar. Sürekli işçi kadrolarına geçirilme süreci, birinci fıkra kapsamında olmakla birlikte bu sürecin tamamında veya herhangi bir aşamasında askerde bulunanlar için askerlik süresinin sona erdiği tarihten itibaren başlar veya kaldığı yerden devam eder..."


V. İNCELEME VE GEREKÇE


16. Anayasa Mahkemesinin 2/7/2026 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:


A. Başvurucunun İddiaları ve Bakanlık Görüşü


17. Başvurucu; hakkındaki ceza soruşturmasında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğini ancak bu soruşturmanın üç yıldan fazla sürmesi nedeniyle sürekli işçi kadrosuna geçiş sınavına iştirak edemediğini belirtmiştir. Hakkında ceza soruşturması açılması ve soruşturmanın makul sürede sonuçlandırılmamasında sorumluluğu bulunmadığını, İdarenin kusurlu olduğunu iddia etmiştir. Ayrıca güvenlik belgesi iptal edilmemiş ve kısa sürede soruşturma sonuçlandırılmış olsaydı idarenin açtığı sınava katılarak sürekli işçi kadrosuna geçebileceğini vurgulamıştır. Bu bağlamda makul sürede sonuçlandırılmayan soruşturma nedeniyle adil yargılanma hakkı ile çalışma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.


18. Bakanlık görüşünde; yargı makamlarının iddia ve savunmaları dikkate alarak uyuşmazlığı çözüme kavuşturmak amacıyla gerekli tüm araştırmayı yaptığı, elde ettiği bilgi ve belgeler ışığında yürürlükteki mevzuatı değerlendirdiği ve verdiği kararı makul bir şekilde gerekçelendirdiği belirtilmiştir. Ayrıca başvurucunun temel hak ve hürriyetlerinin ihlal edilip edilmediği konusunda yapılacak incelemede Anayasa ve ilgili mevzuat hükümleri ile somut olayın kendine özgü koşullarının dikkate alınması gerektiği ifade edilmiştir. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanda bulunmamıştır.


B .    Değerlendirme


19. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder. Şikâyetlerin özünün sürekli işçi kadrosuna geçişinin kendi kusurundan kaynaklanmayan bir nedene dayanılarak reddedilmesine yönelik olduğu anlaşıldığından başvuru hakkaniyete uygun yargılanma hakkı kapsamında incelenmiştir.


1. Uygulanabilirlik yönünden


20. Anayasa’nın 36. maddesinin birinci fıkrası şöyledir:


   "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir."


21. Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı suç isnadına bağlı yargılamaların yanında bir kimsenin medeni hak ve yükümlülüklerinin karara bağlanmasıyla ilgili yargılamalarda da uygulanır. Anayasa'nın 36. maddesinin (birinci) numaralı fıkrasının medeni meselelerde uygulanabilmesi için ortada hukuk düzeni tarafından kişiye tanınmış veya en azından savunulabilir temeli olan bir hakkın bulunması gerekir. Bu hakkın Anayasa'da doğrudan veya dolaylı olarak tanımlanan ve güvence altına alınan bir hakka ilişkin olması zorunlu değildir. Bu bakımdan kanunla kişilere tanınan hak ve ayrıcalıklar da -mahkemelerde ileri sürülebilmesi koşuluyla- Anayasa'nın 36. maddesi bağlamında hak kavramına dâhildir. İkinci olarak bu hakla ilgili olarak ilgili kişinin menfaatini etkileyen bir uyuşmazlık mevcut olmalıdır. Öte yandan bu uyuşmazlık ihtilaf konusu hakkın tespiti ve bu haktan yararlanılması bakımından belirleyici bir nitelik arz etmelidir (Mehmet Güçlü ve Ramazan Erdem [2. B.], B.No:2015/7942, 28/5/2019, § 28).


22. Başvuru konusu olayda, 696 sayılı KHK ile 375 sayılı KHK'ya eklenen geçici 23. madde uyarınca alt işveren bünyesinde çalışan işçilere sürekli işçi kadrosuna geçiş hakkı tanınmıştır. Başvurucunun da bir alt işverende işçi statüsünde çalıştığı, anılan KHK'daki şartları sağlaması durumunda sürekli işçi kadrosuna geçiş hakkının olduğu açıktır. Sürekli işçi kadrosuna geçişin özlük hakları ve statüsü bağlamında başvurucunun çalışma koşullarında değişiklik yapacağı ve bu haktan yararlanmasında hukuki menfaatinin olduğu söylenebilir. Bu durumda mevzuatla tanınan maddi bir hakkın mevcut olduğunun kabulü gerekir. Ayrıca yargı makamlarının kararlarının ve değerlendirmelerinin hakkın tespitine ve kullanım şartlarına ilişkin olduğu gözetildiğinde, başvuru konusunun medeni hak ve yükümlülük olarak kabul edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.


23. Bu bağlamda başvurucunun dile getirdiği iddialar bir bütün olarak adil yargılanma hakkı kapsamında görülerek hakkaniyete uygun yargılanma hakkı kapsamında incelenmiştir.


2.   Kabul Edilebilirlik Yönünden


a. Genel İlkeler


24. Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı maddi adaleti değil şeklî adaleti temin etmeye yönelik güvenceler içermektedir. Bu bakımdan adil yargılanma hakkı davanın taraflardan biri lehine sonuçlanmasını garanti etmemektedir. Adil yargılanma hakkı temel olarak yargılama sürecinin ve usulünün hakkaniyete uygun olarak yürütülmesini teminat altına almaktadır (M.B. [GK], B. No: 2018/37392, 23/7/2020, § 80).


25. Anayasa'nın 148. maddesinin dördüncü fıkrasında kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlara ilişkin şikâyetlerin bireysel başvuruda incelenemeyeceği belirtilmiştir. Bu kapsamda ilke olarak mahkemeler önünde dava konusu yapılmış maddi olay ve olguların kanıtlanması, delillerin değerlendirilmesi, hukuk kurallarının yorumlanması ve uygulanması ile uyuşmazlık konusunda varılan sonucun adil olup olmaması bireysel başvuru konusu olamaz. Ancak bireysel başvuru kapsamındaki hak ve özgürlüklere müdahale teşkil eden, bariz takdir hatası veya açık bir keyfîlik içeren tespit ve sonuçlar bu kapsamda değildir (konuya ilişkin birçok karar arasından bkz. Ahmet Sağlam [2. B.], B. No: 2013/3351, 18/9/2013).


26. Temel hak ve özgürlüklere müdahalenin söz konusu olduğu durumlarda mahkemelerin takdir ve değerlendirmelerinin Anayasa'daki güvencelere etkisini nihai olarak değerlendirecek merci Anayasa Mahkemesidir. Bu itibarla Anayasa'da öngörülen güvenceler dikkate alınarak bireysel başvuru kapsamındaki temel hak ve özgürlüklerin ihlal edilip edilmediğine ilişkin herhangi bir inceleme kanun yolunda gözetilmesi gereken hususun incelenmesi olarak nitelendirilemez (Şahin Alpay (2) [GK], B. No: 2018/3007, 15/3/2018, § 53).


27. Diğer taraftan Anayasa Mahkemesi, çok istisnai durumlarda temel hak ve özgürlüklerden biri ile doğrudan ilgili olmayan bir şikâyeti kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlara ilişkin yasak kapsamına girmeden inceleyebilir. Açık bir keyfîlik nedeniyle yargılamanın hakkaniyetinin temelden sarsıldığı ve adil yargılama hakkı kapsamındaki usule ilişkin güvencelerin anlamsız hâle geldiği çok istisnai hâllerde aslında yargılamanın sonucuna ilişkin olan bu durumun bizatihi kendisi usule ilişkin bir güvenceye dönüşmüş olur. Dolayısıyla Anayasa Mahkemesinin mahkemelerin değerlendirmelerinin usule ilişkin güvenceleri anlamsız hâle getirip getirmediğini ve açık bir keyfîlik nedeniyle yargılamanın hakkaniyetinin temelden sarsılıp sarsılmadığını incelemesi, yargılamanın sonucunu değerlendirdiği anlamına gelmez. Sonuç olarak Anayasa Mahkemesi, mahkemelerin delillerle ilgili değerlendirmelerine ancak açık bir keyfîlik ve adil yargılanma hakkı kapsamındaki usule ilişkin güvenceleri anlamsız hâle getiren bir uygulama varsa müdahale edebilecektir (Ferhat Kara [GK], B. No: 2018/15231, 4/6/2020, § 149; M.B. [GK], B. No: 2018/37392, 23/7/2020, § 83).


b. İlkelerin Olaya Uygulanması


28. Öncelikle ilgili KHK'da sürekli işçi kadrosuna geçiş talebine ilişkin başvuru süresi irdelenmeli ve yargı makamlarının bu hususa dair değerlendirmelerinin yargılamanın hakkaniyetini zedeleyip zedelemediği tespit edilmelidir. Bu bağlamda ilgili düzenlemeye göre, sürekli işçi kadrosuna geçiş talep eden işçinin 4/12/2017 tarihi itibarıyla alt işverende çalışıyor olması ve düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on gün içinde başvuruda bulunması gerektiği anlaşılmaktadır. Anılan KHK'da; 4/12/2017 tarihinde sağlık sorunları nedenleriyle iş sözleşmeleri askıda olanlar ile anılan tarih itibarıyla askerde bulunanlar on günlük başvuru süresinin istisnası olarak düzenlenmiş, ancak bunun dışında herhangi bir istisnaya yer verilmemiştir. Ayrıca sürekli işçi kadrosuna geçiş talep eden ve mevzuatta öngörülen şartları taşıyan işçilerin yapılacak sınav sonucuna göre kadroya geçişlerinin tamamlanacağı düzenlenmiştir.


29. Başvurucunun iş akdinin feshinin Komisyon kararı ile özel güvenlik kartının ve özel güvenlik çalışma izninin iptal edilmesine dayandığı anlaşılmaktadır. Başvurucunun açtığı işçi alacaklarına ilişkin davada İş Mahkemesi sözleşmenin feshini iş hukuku kapsamında tartışarak feshin geçerli nedene dayandığını kabul etmiştir. Bununla birlikte idare mahkemesinin de özel güvenlik kartının ve özel güvenlik çalışma izninin iptal edilmesine yönelik idari işlemi hukuka uygun bulduğu görülmüştür (bkz. §§ 13,14). Dolayısıyla başvurucunun maruz kaldığı ve haksız olduğunu iddia ettiği işlemlerin yargı makamları tarafından iş hukuku ve idare hukuku bağlamında değerlendirilerek kesin olmak üzere sonuçlandırıldığı sabittir. Başvurucu anılan kararların aksine ve bu kararları ortadan kaldıracak nitelikte bir yargı kararı veya yasal bir düzenlemenin mevcut olduğunu iddia etmemiştir.


30. Bununla birlikte başvurucunun kovuşturmaya yer olmadığına dair karara istinaden İdareden sürekli işçi kadrosuna alınma talebinde bulunduğu, talebin reddiyle bir statü kaybına uğramadığı, aksine şikâyetlerini mevcut durumdan farklı bir statüye geçme olasılığına dayandırdığı açıktır. Öte yandan ilgili mevzuatta belirlenen bir tarih aralığında başvuru yapanların mevzuatta aranan şartları sağlaması hâlinde sürekli işçi kadrosuna geçişe ilişkin sınava girme hakkı verildiği görülmüştür. Kamuya alımlarda belli şartlar ve başvuru süresi belirleme konusunda idarenin geniş takdir yetkisi olduğunu kabul etmek gerektiği, bu durumun kamu hizmetinin etkili şekilde yürütülmesinin bir parçası olduğu söylenebilir. Diğer yandan başvurucu ceza soruşturmasının uzun süre sonuçlandırılmamasının başvuru süresinin geçirilmesi yönünden haklı bir mazeret olarak kabul edilmesi gerektiğini iddia etmektedir. Ancak kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair kararın başvurucuya yeni bir başvuru hakkı tanıyacağına ilişkin bir yasal düzenleme olduğu ise ortaya konulamamıştır.


31. Ayrıca başvurucunun maruz kaldığı işlemlerin esasen iş mahkemesi ile idare mahkemesinin konusu kapsamında kalan bir uyuşmazlık olduğu, başvurucunun işlemlerin haksız olduğuna ve hukuka uygun olmadığına dair hukuk mahkemelerince verilmiş bir kararın mevcut olmadığının altı çizilmelidir. Bu durumda somut olayın koşullarında sadece ceza soruşturmasının/kovuşturmasının makul sürede sonuçlandırılmamasının bir neticesi olarak idarece belirlenen sürenin canlandırılarak yeniden başvuru hakkı tanınmasının, her hâlde kamu hizmetinin gereği gibi ve etkin yürütülmesi yönündeki devletin pozitif yükümlülüğüyle de bağdaşacağı söylenemez. Somut olayda da yargı makamlarının soruşturmanın makul sürede sonuçlandırılmaması hususunu, feshin geçerli nedene dayandığına dair İş Mahkemesi kararı ile mevzuatı gözeterek başvurucunun mevzuatta belirtilen tarihte fiilen çalışmadığını kabul ederken anılan pozitif yükümlülük bağlamında değerlendirme yaptıkları anlaşılmaktadır.


32. Bu bağlamda yargı makamları tarafından başvurucunun iddiaları mevzuat ile birlikte somut olayın koşulları çerçevesinde değerlendirilerek dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığının yeterli gerekçeyle ortaya konulduğu görülmüştür. Bununla birlikte başvurucunun davaya katılımının sağlanarak usule ilişkin güvencelerden yararlandığı da gözetildiğinde yargısal değerlendirmelerin, hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasından ibaret olduğu ve bariz takdir hatası veya açık bir keyfîlik oluşturan bir unsur içermediği anlaşılmıştır.


33. Bu itibarla somut olayda başvurucunun ileri sürdüğü iddiaların yargılama mercilerince delillerin değerlendirilmesine ve hukuk kurallarının yorumlanmasına ilişkin olduğu, mahkeme kararında bariz takdir hatası veya açık bir keyfîlik oluşturan bir durumun da bulunmadığı dikkate alındığında ihlal iddiasının kanun yolu şikâyeti niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.


34. Açıklanan gerekçelerle başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.


Engin YILDIRIM, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, Yıldız SEFERİNOĞLU, Selahaddin MENTEŞ ve Kenan YAŞAR bu görüşe katılmamıştır.


VI. HÜKÜM


Açıklanan gerekçelerle;


A. Hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA Engin YILDIRIM, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, Yıldız SEFERİNOĞLU, Selahaddin MENTEŞ ve Kenan YAŞAR'ın karşıoyu ve OYÇOKLUĞUYLA,


B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde bırakılmasına 2/7/2026 tarihinde karar verildi.


​


​


​


KARŞIOY GEREKÇESİ


1. Başvuru, sürekli işçi kadrosuna geçirilme talebinin reddi nedeniyle hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.


2. Çoğunluk, başvurucunun sürekli işçi kadrosuna geçirilme talebinin reddine ilişkin yargısal değerlendirmelerin hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasından ibaret olduğu, kararlarda bariz takdir hatası veya açık keyfîlik bulunmadığı ve başvurunun kanun yolu şikâyeti niteliğinde olduğu gerekçesiyle başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olduğuna karar vermiştir. Aşağıda açıklanan nedenlerle çoğunluk görüşüne iştirak edilmemiştir.


3. Somut olayda başvurucu, alt işveren bünyesinde kamu kurumunda özel güvenlik görevlisi olarak çalışmakta iken özel güvenlik kartı ve çalışma izni FETÖ/PDY ile irtibat veya iltisak bulunduğu gerekçesiyle iptal edilmiş, buna bağlı olarak iş sözleşmesi sona erdirilmiştir. Bu nedenle başvurucu, 696 sayılı KHK ile getirilen sürekli işçi kadrosuna geçiş sürecinde 4/12/2017 tarihi itibarıyla fiilen çalışıyor olma şartını sağlayamamıştır.


4. Bununla birlikte başvurucu hakkında yürütülen ceza soruşturması sonucunda delil yetersizliğinden kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiş; kararda Bank Asya hesabının maaş hesabı olduğu, örgütün talimatıyla para yatırıldığına dair yeterli şüphe bulunmadığı ve dosya kapsamında başvurucunun terör örgütüyle irtibatı ya da iltisakını gösteren başka bir delil olmadığı belirtilmiştir. Bu karar sonrasında başvurucunun özel güvenlik belgesi de kendisine iade edilmiştir.


5. Başvurucunun iddiasının özü, 4/12/2017 tarihinde çalışmıyor olmasının kendi iradesinden veya kusurundan değil, idarenin güvenlik değerlendirmesine ve uzun süren ceza soruşturmasına bağlı olarak ortaya çıkan fiilî ve hukuki engelden kaynaklandığıdır. Başvurucu, güvenlik belgesi iptal edilmemiş ve ceza soruşturması makul sürede sonuçlandırılmış olsaydı sürekli işçi kadrosuna geçiş sınavına katılabileceğini ileri sürmüştür.


6. Bu iddia, sıradan bir kanun yolu şikâyeti olarak görülemez. Zira başvurucu, yalnızca mevzuatın yanlış yorumlandığını değil; mevzuatta öngörülen şartı yerine getirememesinin bizzat idarenin daha sonra dayanağı zayıflayan işlemlerinden ve soruşturmanın uzun sürmesinden kaynaklandığını ileri sürmektedir. Bu yönüyle uyuşmazlık, hakkaniyete uygun yargılanma hakkı bakımından esaslı bir değerlendirme yapılmasını gerektirmektedir. Mevzuatın, başvurucunun kişisel durumu ve uyuşmazlığın kendine özgü koşulları gözetilmeksizin istisnasız ve bireyselleştirilmemiş biçimde uygulanması; idarenin kendi işleminden ve sonradan ceza soruşturması bakımından delillendirilemediği anlaşılan güvenlik değerlendirmesinden doğan sonuçların orantısız biçimde başvurucuya yüklenmesine yol açmıştır. Bu nedenle somut olayda derece mahkemelerinin yaklaşımı, yalnızca mevzuat yorumu olarak görülemez; hakkaniyete uygun yargılanma hakkını zedeleyen bariz bir takdir hatası niteliği taşımaktadır.


7. Derece mahkemelerinin, 4/12/2017 tarihinde fiilen çalışıyor olma şartını şekli biçimde uygulamakla yetinmeyip, başvurucunun bu şartı sağlayamamasına yol açan sürecin onun kusurundan kaynaklanıp kaynaklanmadığını, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın ve özel güvenlik belgesinin iadesinin bu değerlendirme bakımından ne ifade ettiğini tartışması gerekirdi.


8. Nitekim sürekli işçi kadrosuna geçişe ilişkin düzenlemede bulunmamasına rağmen içtihat yoluyla askerlik, doğum ve hamilelik gibi kişinin iradesi dışında ortaya çıkan durumlar bakımından bazı istisnaların kabul edildiği ve “çalışıyor olma” koşulunun katı biçimde uygulanmadığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Somut olayda başvurucunun durumu, bu örneklerden daha zayıf değil, aksine daha güçlü bir haklılık içermektedir. Çünkü başvurucu, 4/12/2017 tarihinde çalışıyor olma koşulunu tamamen kendi iradesi dışında, idari güvenlik değerlendirmesine bağlı olarak ve sonradan ceza soruşturması bakımından delillendirilemeyen bir şüphe nedeniyle sağlayamamıştır.


9. Başvurucunun güvenlik kartının iptaline ilişkin davanın ve iş sözleşmesinin feshine ilişkin uyuşmazlığın daha önce sonuçlanmış olması, eldeki başvuruda ileri sürülen temel iddianın karşılandığı anlamına gelmez. Çünkü bu başvuruda tartışılan mesele, özel güvenlik kartının iptali ya da iş sözleşmesinin feshi değil; başvurucunun kendi kusuru dışında oluşan bir engel nedeniyle sürekli işçi kadrosuna geçiş sürecinden yararlandırılmamasının hakkaniyete uygun biçimde değerlendirilip değerlendirilmediğidir.


10. İş Mahkemesinin feshin geçerli nedene dayandığına ilişkin kabulü de başvurucunun kusurlu olduğunu göstermez. Özel güvenlik kartı bulunmadan başvurucunun çalıştırılamayacağı yönündeki hukuki engel, işveren bakımından feshi geçerli kılabilir. Ancak bu durum, başvurucunun daha sonra sürekli işçi kadrosuna geçiş imkânından tamamen mahrum bırakılmasının hakkaniyete uygun olduğu sonucunu zorunlu olarak doğurmaz.


11. Aynı şekilde, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın başvurucuya kendiliğinden yeni bir başvuru hakkı tanıyan açık bir düzenleme bulunmadığı gerekçesiyle etkisiz görülmesi de yeterli değildir. Yargı makamlarından beklenen, bu kararın başvurucunun iddiaları bakımından taşıdığı anlamı değerlendirmektir. Zira bu karar, başvurucunun çalışma izninin iptaline ve dolayısıyla 4/12/2017 tarihinde çalışamamasına neden olan şüphenin ceza soruşturması bakımından delillendirilemediğini göstermektedir.


12. Başvurucunun iddiası, doğrudan sürekli işçi kadrosuna geçirilmesi gerektiği şeklinde de anlaşılmamalıdır. Başvurucunun temel talebi, kendi kusuru dışında ve sonradan dayanaksız kaldığı ileri sürülen bir süreç nedeniyle katılamadığı kadroya geçiş süreci bakımından durumunun hakkaniyete uygun şekilde değerlendirilmesidir. Bu ayrım yapılmadan, yalnızca “4/12/2017 tarihinde çalışmıyordu” sonucuna dayanılması, başvurucunun esaslı iddialarını karşılamamaktadır.


13. Başvurunun yalnızca hakkaniyete uygun yargılanma hakkı yönünden değil, çalışma hayatına etkileri bakımından özel hayata saygı hakkı ile bağlantılı olarak da ele alınması mümkündür. Zira başvurucunun özel güvenlik görevlisi olarak çalışma imkânını kaybetmesi, sonrasında sürekli işçi kadrosuna geçiş sürecinden yararlanamaması ve bu durumun mesleki hayatı ile ekonomik geleceği üzerindeki etkileri, kişinin sosyal kimliği ve mesleki itibarıyla doğrudan bağlantılıdır. Bu nedenle yargı makamlarının başvurucunun çalışma hayatı üzerinde doğan sonuçları da gözeterek daha özenli ve bireyselleştirilmiş bir değerlendirme yapması gerekirdi.


14. Mahkeme kararında, başvurucunun ceza soruşturmasının uzun sürmesinden kaynaklanan mağduriyet iddiası, özel güvenlik belgesinin iade edilmiş olması ve kovuşturmaya yer olmadığına dair kararda yer verilen tespitler birlikte ve yeterli derinlikte değerlendirilmemiştir. Bu nedenle başvurucunun dava sonucunu etkileyebilecek nitelikteki iddialarının karşılandığı söylenemez.


15. Anayasa Mahkemesinin görevi, başvurucunun sürekli işçi kadrosuna geçirilip geçirilmeyeceğine karar vermek değildir. Bu husus derece mahkemelerinin ve ilgili id

 

Benzer Kararlar

 

Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm — Kadroya Geçiş İtirazı Tebliğ Edilmeden Dava Süresinin Başlatılması

Kadroya Geçişte Sulh ve Feragat Sözleşmesi

Kadroya Geçişte Toplu İş Sözleşmesi

Tüm İş Hukuku Kararları ›

 

İlgili Sayfalar

 

İş Hukuku ve İşçilik Uyuşmazlıkları

6 Ekim 2026 Tarihli Resmî Gazete’de Yayımlanan Karar

Sürekli İşçi Kadrosuna Geçiş Usul ve Esasları

 

Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

 

Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.

 

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu

 

Karar Türü

Bireysel Başvuru

 

Başvuru No

2022/75743

 

Karar Tarihi

2 Temmuz 2026

 

Oy Durumu

Oy çokluğu

 

Resmî Kaynak

Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

İş Hukuku Davaları

Tüm Çalışma Alanları ›

 

Hesaplama Araçları

İşçilik Alacakları Hesaplama

Tüm Hesaplama Araçları ›

bottom of page