top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

Bireysel Başvuru Kararları  ·  İŞ HUKUKU  ·  HAK İHLALİ  ·  BİREYSEL BAŞVURUNUN KABUL EDİLEMEZLİĞİ

Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm — İşe İade Davasında Fesihten Sonraki Yeni İşe Alımların Değerlendirilmesi

 

B. No: 2014/12780 · 9 Mayıs 2019

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 20 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Çalıştığı birimin taşınması ve yeni işyerinde uygun görev bulunmadığı gerekçesiyle işçinin sözleşmesi feshedildi. İşçi, fesih sonrasında aynı işyerinde yeni çalışanların işe alınmasını gerekçe göstererek işe iade istedi. Anayasa Mahkemesi, bu alımlara ilişkin belgelerin fesih sebebinin gerçekliğini değerlendirebilmek açısından önemli olduğunu belirledi. Derece mahkemelerinin sonuca etkili olabilecek bu itirazı karşılamaması nedeniyle gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine ve yeniden yargılamaya karar verdi.

 

Hukuki İlke

 

İşe iade davasında fesihten sonraki işe alımlar, fesih sebebinin gerçekliğini etkileyebilecekse ilgili belge ve esaslı itirazların gerekçede karşılanması gerekir.

 

Sonuç

 

Gerekçeli karar hakkının ihlali tespit edildi ve yeniden yargılama kararı verildi. Makul süre şikâyeti iç hukuk yolları tüketilmediği için kabul edilemez bulundu.

 

İlgili Mevzuat

 

  • Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m. 36
    Kararda anılan

  • 6384 sayılı Kanun geçici — m. 1
    Kararda anılan

  • 7145 sayılı Kanun — m. 20
    Kararda anılan

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Kişileri belirleyebilen bilgiler “...” ile gizlenmiştir.

 

TÜRKİYE CUMHURİYETİ


ANAYASA MAHKEMESİ


 


 


İKİNCİ BÖLÜM


 


KARAR


 


... BAŞVURUSU


(Başvuru Numarası: 2014/12780)


 


Karar Tarihi: 9/5/2019


 


İKİNCİ BÖLÜM


 


KARAR


 


 


Başkan


:


Engin YILDIRIM


Üyeler


:


Recep KÖMÜRCÜ


 


 


Celal Mümtaz AKINCI


 


 


Muammer TOPAL


 


 


Recai AKYEL


Raportör


:


Yakup MACİT


Başvurucu


:


...


Vekili


:


Av. ...


 


I. BAŞVURUNUN KONUSU


1. Başvuru; işe iade davasında esaslı iddiaların mahkeme ve


Yargıtay kararında cevaplandırılmaması nedeniyle gerekçeli karar hakkının,


yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle de makul sürede yargılanma hakkının ihlal


edildiği iddialarına ilişkindir.


II. BAŞVURU SÜRECİ


2. Başvuru 6/8/2014 tarihinde yapılmıştır.


3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön


incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.


4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm


tarafından yapılmasına karar verilmiştir.


5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve


esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.


6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına


(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüş bildirmemiştir.


III. OLAY VE OLGULAR


7. Başvurucu, Verem Savaş Derneğine (Dernek, işveren) bağlı


Ankara'nın Ulus semtindeki birimde 1/5/1999-31/3/2010 tarihleri arasında


hizmetli olarak çalışmıştır.


8. Sağlık Bakanlığının kararıyla Ulus'taki birim kapatılarak


Ankara Çukurambar'daki yerine taşınması nedeniyle


yeni işyerinde davacının çalışabileceği pozisyon bulunmadığı belirtilmiş ve


başvurucunun iş sözleşmesi feshedilmiştir.


9. Başvurucu 6/4/2010 tarihinde, Ankara 8. İş Mahkemesinde


(Mahkeme) açtığı davada işyerinin Ankara merkezde olduğunu, taşınılan yerin de


aynı il sınırları içinde yer aldığını, işin niteliği, kapasitesi ve teknik


donanımında herhangi bir değişikliğin söz konusu olmadığını, iş akdinin sona


erdirilmesinden sonraki üç yıllık sürede işyerine yirmiye yakın işçi


alındığını, bu açıdan iş akdinin haksız olarak feshedildiğini belirterek feshin


geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.


10. Yargılama sırasında dinlenen davalı işveren tanıkları


beyanlarında; başvurucunun taşınılan işyerinde istihdam edilme imkânının


olmadığını, nakil yapılan yerde Sağlık Bakanlığı elemanlarının çalıştığını,


Verem Savaş Derneği çalışanlarının Derneğin Cebeci'de bulunan merkezinde ve


Ulus'taki hastanede çalıştıklarını, başvurucunun işine son verildikten sonra


ablasının da işten ayrılmasıyla yerine bir bayan elemanın alındığını ifade


etmişlerdir. Başvurucunun yargılama sırasında dinlenen tek tanığı beyanında;


Sağlık Bakanlığının başvurucunun çalıştığı birimi kapatması üzerine taşınılan


yerde Bakanlığın kadrolu elemanlarını çalıştırdığını, davalı işverenin kapanan


birimi dışında başka dispanserleri de olduğunu, buralarda çalışan birçok


personelin işten çıkarıldığını belirtmiştir.


11. Mahkeme 29/3/2011 tarihli kararında, dinlenen tanık


beyanlarına göre davacının Derneğe ait Ankara Ulus'taki hastanede ya da


Cebeci'deki merkezde istihdam edilme imkânının olduğunu, bu nedenle feshin


geçersiz sebebe dayandığını belirterek başvurucunun işe iadesine karar


vermiştir.


12. Temyiz üzerine Yargıtay 22. Hukuk Dairesi (Daire) 21/5/2012 tarihli


kararında, tanık sözlerine dayanılarak sonuca ulaşılamayacağını, başvurucunun


çalıştığı birimin başka bir yere taşınmasının ve bu birimde başvurucuyu


çalıştırabilecek herhangi bir yer olmamasının işveren tarafından iş


sözleşmesinin fesih sebebi olarak gösterildiğini belirtmiştir. Daire ayrıca,


uzman bir bilirkişiye inceleme yaptırılarak başvurucunun davalı Derneğin


Ankara'daki işyerlerinde çalıştırılma olanağının bulunup bulunmadığının tespit


ettirilmesi ve bundan sonra delillerin yeniden değerlendirilerek oluşacak


sonuca göre karar verilmesi gerektiğini belirterek hükmü bozmuştur.


13. Mahkemece bozma kararına uyularak bilirkişiden rapor


aldırılmıştır. Mahkeme 31/1/2014 tarihli kararında, 2010 yılının Ocak ayında


davalı Dernekçe çalıştırılan işçi sayısının elli olduğunu, işçi sayısının iş


akdinin feshedildiği tarihte kırk yedi, Temmuz 2013 döneminde ise kırk iki


kişiye düştüğünü belirtmiştir. Mahkeme, iş akdinin feshinden sonra davacının


yapabileceği işleri yapmak üzere yeni işçi alınmadığını, dosyaya gelen davalı


başkanlık yazısına göre, davadan sonra işe alındığı anlaşılan iki hizmetlinin


de kadın olduğunu, iş akdi çeşitli nedenlerle sona eren diğer işçilerin de


yerine yenilerinin alınmadığını, bu nedenle davacının Derneğe bağlı başka bir


işyerinde veya başka bir görevde istihdam edilmesinin mümkün olmadığını, feshin


geçerli nedene dayandığı belirtilerek davanın reddine karar vermiştir.


14. Temyiz üzerine karar, Dairenin 8/5/2014 tarihli kararıyla


onanmıştır.


15. Onama kararı başvurucuya 16/7/2014 tarihinde tebliğ edilmiş,


6/8/2014 tarihinde yapılan bireysel başvuruda bulunulmuştur.


IV. İLGİLİ HUKUK


16. 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu'nun 18.


maddesinin ilgili kısmı şöyledir:


"Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran


işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş


sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya


da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe


dayanmak zorundadır.


..."


17. Olay tarihinde yürürlükte olan 4857 sayılı Kanun'un


12/10/2017 tarihli ve 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 11. maddesi ile


değiştirilmeden önceki 20. maddesinin ilgili kısımları şöyledir:


"İş sözleşmesi feshedilen işçi, fesih


bildiriminde sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli bir sebep


olmadığı iddiası ile fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir ay


içinde iş mahkemesinde dava açabilir...


...


Feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat


yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia


ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.


...".


V. İNCELEME VE GEREKÇE


18. Mahkemenin 9/5/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru


incelenip gereği düşünüldü:


A. Gerekçeli Karar Hakkının İhlal


Edildiğine İlişkin İddia


1. Başvurucunun İddiaları


19. Başvurucu; iş akti sona


erdirildikten sonra üçü kadın, biri erkek dört kişinin işe alındığını,


Mahkemenin gerekçeli kararında işten çıkarıldıktan sonra iki bayan hizmetlinin


işe alındığının belirtildiğini, davalı Dernek bünyesinde neden kadın personelin


tercih edildiği ve kendisinin çalıştırılamayacağına ilişkin hususun açıklanmadığını,


iş tanımı değişmediği hâlde on bir yıl hizmetli olarak çalıştığı işyerinde


-başka kişilerin işe alındığı gözönüne alındığında-


çalıştırılmama nedeninin makul olarak açıklanmadığını belirterek gerekçeli


karar hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.


2. Değerlendirme


20. Anayasa’nın 36. maddesinin birinci fıkrası şöyledir:


 “Herkes,


meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı


veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir.”


21. Başvurucunun davanın esasına yönelik itirazının Mahkeme ve


Yargıtay kararlarında karşılanmaması nedeniyle ileri sürdüğü ihlal iddiasının


gerekçeli hakkı kapsamında incelenmesi gerektiği anlaşılmıştır.


a. Kabul Edilebilirlik Yönünden


22. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine


karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan


gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir


olduğuna karar verilmesi gerekir.


b. Esas Yönünden


i. Genel İlkeler


23. Anayasa'nın 36. maddesinin birinci fıkrasında herkesin adil


yargılanma hakkına sahip olduğu belirtilmiş ancak gerekçeli karar hakkından


açıkça söz edilmemiştir. Bununla birlikte Anayasa'nın 36. maddesine "adil yargılanma" ibaresinin


eklenmesine ilişkin gerekçede, Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası


sözleşmelerce de güvence altına alınan adil yargılama hakkının madde metnine


dâhil edildiği vurgulanmıştır. Nitekim Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin


(Sözleşme) 6. maddesinin (1) numaralı fıkrasındaki hakkaniyete uygun yargılanma


hakkının kapsamına gerekçeli karar hakkının da dâhil olduğu Avrupa İnsan


Hakları Mahkemesinin (AİHM) birçok kararında vurgulanmıştır. Dolayısıyla


Anayasa’nın 36. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının gerekçeli karar


hakkı güvencesini de kapsadığının kabul edilmesi gerekir (Canan Tosun, B. No: 2014/8891, 10/5/2017,


§ 22).


24. Anayasa'nın 141. maddesinin üçüncü fıkrasında da "Bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli


olarak yazılır." denilerek mahkemelere kararlarını gerekçeli


yazma yükümlülüğü yüklenmiştir. Anayasa’nın bütünlüğü ilkesi gereği anılan


Anayasa kuralı da gerekçeli karar hakkının değerlendirilmesinde gözönünde bulundurulmalıdır (Canan Tosun, § 23).


25. Gerekçeli karar hakkı, kişilerin adil bir şekilde


yargılanmalarını sağlamayı ve denetlemeyi amaçlamaktadır. Tarafların muhakeme


sırasında ileri sürdükleri iddialarının kurallara uygun biçimde incelenip


incelenmediğini bilmeleri ve ayrıca demokratik bir toplumda kendi adlarına verilen


yargı kararlarının sebeplerini toplumun öğrenmesinin sağlanması için de


gereklidir (Sencer Başat ve diğerleri


[GK], B. No: 2013/7800, 18/6/2014, §§ 31, 34).


26. Mahkemelerin anılan yükümlülüğü, yargılamada ileri sürülen


her türlü iddia ve savunmaya karar gerekçesinde ayrıntılı şekilde yanıt


verilmesi gerektiği şeklinde anlaşılamaz. Ancak derece mahkemeleri, kendilerine


sunulan tüm iddialara yanıt vermek zorunda değilse de (Yasemin Ekşi, B. No: 2013/5486, 4/12/2013,


§ 56) davanın esas sorunlarının incelenmiş olduğu gerekçeli karardan


anlaşılmalıdır.


27. Bir kararda tam olarak hangi unsurların bulunması gerektiği,


davanın niteliğine ve koşullarına bağlıdır. Muhakeme sırasında açık ve somut


bir biçimde öne sürülen iddia ve savunmaların davanın sonucuna etkili olması,


başka bir deyişle davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikte bulunması hâlinde


davayla doğrudan ilgili olan bu hususlara mahkemelerce makul bir gerekçe ile


yanıt verilmesi gerekir (Sencer Başat ve


diğerleri, § 35).


28. Aksi bir tutumla mahkemenin davanın sonucuna etkili olduğunu


kabul ettiği bir husus hakkında ilgili ve


yeterli bir yanıt vermemesi veya yanıt verilmesini gerektiren usul


veya esasa dair iddiaların cevapsız bırakılmış olması hak ihlaline neden


olabilecektir (Sencer Başat ve diğerleri,


§ 39).


29. Öte yandan temyiz merciinin yargılamayı yapan mahkemenin


kararını uygun bulması hâlinde bunu ya aynı gerekçeyi kullanarak ya da bir


atıfla kararına yansıtması yeterlidir. Burada önemli olan husus, temyiz


merciinin bir şekilde temyizde dile getirilmiş ana unsurları incelediğini,


derece mahkemesinin kararını inceleyerek onadığını ya da bozduğunu


göstermesidir (Yasemin Ekşi, §


57).


ii. İlkelerin Olaya Uygulanması


30. Başvurucu, işyerinin taşınması ve yeni birimde hizmetliye


ihtiyaç olmaması nedeniyle iş akdinin sona erdirildiğini ancak fesih tarihinden


sonra dört kişinin hizmetli olarak işe alındığını, bu olguya dayanarak feshin


geçerli bir nedene dayanmadığına ilişkin itirazlarının Mahkeme ve Yargıtay


tarafından ilgili ve yeterli bir gerekçeyle cevaplandırılmadığını ileri


sürmüştür.


31. Dosya kapsamına alınan resmi kurum yazıları ve elde edilen


delillere göre fesih ve dava tarihinden sonraki süreçte davalı işverenin


15/4/2010-2/4/2012-5/6/2012 ve 17/12/2014 tarihlerinde üçü kadın, biri erkek


olmak üzere dört kişiyi hizmetli olarak işe aldığı anlaşılmaktadır.


32. Mahkeme "2010


yılının Ocak ayında davalı dernekçe çalıştırılan işçi sayısının 50 olduğu, bu


sayının iş akdinin feshi tarihinde 47'ye, Temmuz 2013 döneminde ise 42'ye


düştüğü, davacının iş akdinin feshinden sonra davacının yapabileceği işleri


yapmak üzere yeni işçi alınmadığı, davadan sonra işe alındığı anlaşılan 2


hizmetlinin de bayan olmasının dışında, iş akdi çeşitli nedenlerle sona eren


diğer işçilerin de yerine yenilerinin alınmadığı, bu açıdan, davacının derneğe


bağlı başka bir işyerinde veya başka bir görevde çalıştırılmasının mümkün


olmadığı" gerekçesine


dayanarak hüküm kurmuş, Daire formül kararla hükmü onamıştır.


33. Başvurucunun yargısal süreçte, iş akdinin feshine dayanak


gösterilen olgunun gerçekliğinin mevcut delillere göre kabul edilebilir


nitelikte olmadığı, başka bir ifadeyle Mahkemenin gerekçeli kararındaki kabule


göre fesih tarihinden sonra iki kadın işçi, gelen yazı içeriğine göre üçü


kadın, biri erkek olmak üzere dört işçinin farklı tarihlerde işyerinde istihdam


edilmesine rağmen hangi objektif ve kabul edilebilir nedenlerle işe devam


edemeyeceği, dolayısıyla fesih nedeninin geçersiz olduğuna yönelik esaslı


iddialarının Mahkeme ve Yargıtay tarafından ilgili ve yeterli bir gerekçe ile


karşılanmadığı anlaşılmıştır.


34. Buna göre başvurucunun ayrı ve açık bir yanıt verilmesini


gerektiren ve uyuşmazlığın çözümü için esaslı olan iddiaların Mahkeme ve


Yargıtay kararında değerlendirilmediği, dava koşullarında bu taleple ilgili


olarak hangi gerekçelerle ret kararı verildiğinin makul ve kabul edilebilir


ölçüde ortaya konulmadığı sonucuna ulaşılmıştır.


35. Açıklanan gerekçelerle başvurucunun Anayasa’nın 36.


maddesinde güvence altına alınan gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine


karar verilmesi gerekir.


B. Makul Sürede Yargılanma Hakkının İhlal


Edildiğine İlişkin İddia


1. Başvurucunun İddiaları


36. Başvurucu, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini


ileri sürmüştür.


2. Değerlendirme


37. Bireysel başvuru sonrasında, 31/7/2018 tarihli ve 30495


sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 25/7/2018 tarihli


ve 7145 sayılı Kanun'un 20. maddesiyle 9/1/2013 tarihli ve 6384 sayılı Avrupa


İnsan Hakları Mahkemesine Yapılmış Bazı Başvuruların Tazminat Ödenmek Suretiyle


Çözümüne Dair Kanun'a geçici madde eklenmiştir.


38. 6384 sayılı Kanun'a eklenen geçici maddeye göre


yargılamaların uzun sürmesi ve yargı kararlarının geç veya eksik icra edilmesi


ya da icra edilmemesi şikâyetiyle Anayasa Mahkemesine yapılan ve bu maddenin


yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Anayasa Mahkemesi önünde derdest olan


bireysel başvuruların başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle verilen kabul


edilemezlik kararının tebliğinden itibaren üç ay içinde yapılacak müracaat


üzerine Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Tazminat Komisyonu Başkanlığı (Komisyon)


tarafından incelenmesi öngörülmüştür.


39. Ferat Yüksel (B. No: 2014/13828, 12/9/2018) kararında


Anayasa Mahkemesi yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı ya da yargı


kararlarının geç veya eksik icra edildiği ya da hiç icra edilmediği iddiasıyla


31/7/2018 tarihinden önce gerçekleştirilen bireysel başvurulara ilişkin olarak


Tazminat Komisyonuna başvuru imkânının getirilmesine ilişkin yolu ulaşılabilir


olma, başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesinin bulunup


bulunmadığı yönlerinden inceleyerek bu yolun etkililiğini tartışmıştır.


40. Ferat Yüksel kararında özetle anılan başvuru


yolunun kişileri mali külfet altına sokmaması ve başvuruda kolaylık sağlaması


nedenleriyle ulaşılabilir olduğu, düzenleniş şekli itibarıyla ihlal iddialarına


makul bir başarı şansı sunma kapasitesinden mahrum olmadığı ve tazminat


ödenmesine imkân tanıması ve/veya bu mümkün olmadığında başka türlü telafi


olanakları sunması nedenleriyle potansiyel olarak yeterli giderim sağlama


imkânına sahip olduğu hususunda değerlendirmelerde bulunulmuştur (Ferat Yüksel, §§ 27-34). Bu gerekçeler


doğrultusunda Anayasa Mahkemesi, ilk bakışta ulaşılabilir olan ve ihlal


iddialarıyla ilgili başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesi


olduğu görülen Tazminat Komisyonuna başvuru yolu tüketilmeden yapılan


başvurunun incelenmesinin bireysel başvurunun ikincil niteliği ile


bağdaşmayacağı sonucuna vararak başvuru yollarının tüketilmemiş olması


nedeniyle kabul edilemezlik kararı vermiştir (Ferat Yüksel, §§ 35, 36).


41. Somut başvuru yönünden de söz konusu karardan ayrılmayı


gerektiren bir durum bulunmamaktadır.


42. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının diğer kabul


edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez


olduklarına karar verilmesi gerekir.


C. Adil Yargılanma Hakkına İlişkin Diğer İhlal


İddiaları


43. Başvurucu; açtığı işe iade davasında tanık beyanlarıyla


davasını ispatlamasına rağmen Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin tanık delilinin


yetersiz olduğunu ve dosyada bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini


belirterek hükmü bozduğunu, bozma kararına uyularak yapılan yargılamada


dosyanın usulsüz bir şekilde Mahkemece resen bilirkişiye tevdi edilerek rapor


aldırıldığını, bilirkişinin yemin etmediğini, bu açıdan raporun hukuken yok


hükmünde olduğunu, çözümü teknik inceleme gerektirmeyen bir mesele olmasına


rağmen dosyanın bilirkişiye tevdi edilmesinin de usulsüz olduğunu, raporun


cinsiyet ayrımcılığı düşüncesi esas alınarak düzenlendiğini belirtmiştir.


Başvurucu ayrıca işten çıkarıldıktan sonra başka kişilerin işe alındığı


hususunun resmî belgelerle ispatlandığını, Mahkemenin deliller arasında


hiyerarşik bir değerlendirme yaparak tanık beyanlarına değerlenmediğini, bu


açıdan kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu belirterek adil yargılanma


hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.


44. Somut başvuruda, Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına


alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki gerekçeli karar hakkı ile ilgili


ihlal sonucuna varıldığından başvurucunun bu başlık altında dile getirdiği


şikâyetler hakkında ayrıca değerlendirme yapılmasına gerek görülmemiştir.


D. 6216 Sayılı Kanun'un


50. Maddesi Yönünden


45. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin


Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralı


fıkrasının ilgili kısmı ve (2) numaralı fıkraları şöyledir:


"(1) Esas inceleme sonunda, başvurucunun


hakkının ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı


verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması


gerekenlere hükmedilir…


 (2)


Tespit edilen ihlal bir mahkeme kararından kaynaklanmışsa, ihlali ve


sonuçlarını ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere dosya ilgili


mahkemeye gönderilir. Yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmayan


hâllerde başvurucu lehine tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava


açılması yolu gösterilebilir. Yeniden yargılama yapmakla yükümlü mahkeme,


Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında açıkladığı ihlali ve sonuçlarını ortadan


kaldıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir."


46. Anayasa Mahkemesinin


Mehmet Doğan ([GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018) kararında, ihlal


sonucuna varıldığında ihlalin nasıl ortadan kaldırılacağının belirlenmesi


hususunda genel ilkeler belirlenmiştir.


47. Mehmet Doğan


kararında özetle uygun giderim yolunun belirlenebilmesi açısından öncelikle


ihlalin kaynağının belirlenmesi gerektiği vurgulanmıştır. Buna göre ihlalin


mahkeme kararından kaynaklandığı durumlarda 6216 sayılı Kanun’un 50. maddesinin


(2) numaralı fıkrası ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün


79. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendi uyarınca kural olarak ihlali


ve sonuçlarını ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapılmak üzere kararın


bir örneğinin ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmedilir (Mehmet Doğan, §§ 57, 58).


48. Anayasa Mahkemesinin tespit edilen ihlalin giderilmesi


amacıyla yeniden yargılama yapılmasına hükmettiği hâllerde ilgili usul


kanunlarında düzenlenen yargılamanın yenilenmesi kurumundan farklı olarak


yargılamanın yenilenmesi sebebinin varlığının kabulü ve önceki kararın


kaldırılması hususunda derece mahkemesinin herhangi bir takdir yetkisi


bulunmamaktadır. Zira ihlal kararı verilen hâllerde yargılamanın yenilenmesinin


gerekliliği hususundaki takdir derece mahkemelerine değil ihlalin varlığını


tespit eden Anayasa Mahkemesine bırakılmıştır. Derece mahkemesi Anayasa


Mahkemesinin ihlal kararında belirttiği doğrultuda ihlalin sonuçlarını gidermek


üzere gereken işlemleri yapmakla yükümlüdür (Mehmet


Doğan, § 59).


49. Başvurucu, ihlalin tespiti ile 40.000 TL maddi, 60.000 TL


manevi tazminata karar verilmesi talebinde bulunmuştur.


50. Anayasa Mahkemesi, başvurucunun işe iade istemiyle açmış


olduğu davada gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği sonucuna varmıştır.


Dolayısıyla somut başvuruda ihlalin mahkeme kararından kaynaklandığı


anlaşılmaktadır.


51. Bu durumda mahkemeye erişim hakkına yönelik ihlalin


sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki


yarar bulunmaktadır. Buna göre yapılacak yeniden yargılama ise 6216 sayılı


Kanun'un 50. maddesinin (2) numaralı fıkrasına göre ihlalin ve sonuçlarının


ortadan kaldırılmasına yöneliktir. Bu kapsamda derece mahkemelerince yapılması


gereken iş, öncelikle ihlale yol açan mahkeme kararının ortadan kaldırılması ve


tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda yargılama yapılarak esas hakkında


bir karar verilmesinden ibarettir. Bu sebeple kararın bir örneğinin yeniden


yargılama yapılmak üzere Ankara 8. İş Mahkemesine gönderilmesine karar


verilmesi gerekir.


52. Gerekçeli karar hakkının ihlalinin sonuçlarının ortadan


kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunduğu


sonucuna varıldığından tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir.


53. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 2.475


TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.681,10 TL yargılama giderinin başvurucuya


ödenmesine karar verilmesi gerekir.


VI. HÜKÜM


Açıklanan gerekçelerle;


A. 1. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin


iddianın başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle


KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,


2. Gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın


KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,


B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil


yargılanma hakkı kapsamındaki gerekçeli karar hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,


C. Adil yargılanma hakkına ilişkin diğer ihlal iddialarının


İNCELENMESİNE GEREK BULUNMADIĞINA,


D. Kararın bir örneğinin gerekçeli karar hakkının ihlalinin


sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak amacıyla


Ankara 8. İş Mahkemesine(E.2012/719, K.2014/120) GÖNDERİLMESİNE,


E. Başvurucunun tazminat talebinin REDDİNE,


F. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 2.475


TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.681,10 TL yargılama giderinin BAŞVURUCUYA


ÖDENMESİNE,


G. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve


Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına,


ödemede gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine


kadar geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,


H. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE


9/5/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

 

Benzer Kararlar

 

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm — İşe İade Davasında İstinafın Fesih Gerekçesini Eski Ceza Dosyalarıyla Değiştirmesi

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Kabin Memurunun Sendikal Fesih İddiasında Üyelik ve Yeniden İşe Alım Kayıtları

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Öğretmenin Sendikal Feshinde Üyelik ve İşe Alım Kayıtlarının Karşılaştırılması

Tüm İş Hukuku Kararları ›

 

İlgili Sayfalar

 

İş Hukuku

 

Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

 

Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.

 

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm

 

Karar Türü

Bireysel Başvuru

 

Başvuru No

2014/12780

 

Karar Tarihi

9 Mayıs 2019

 

Oy Durumu

Oy birliği

 

Resmî Kaynak

Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

İş Hukuku Davaları

Tüm Çalışma Alanları ›

 

Hesaplama Araçları

İşçilik Alacakları Hesaplama

Tüm Hesaplama Araçları ›

bottom of page