top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

Bireysel Başvuru Kararları  ·  İŞ HUKUKU  ·  BİREYSEL BAŞVURUNUN KABUL EDİLEMEZLİĞİ

Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm — Ek Özel Hizmet Tazminatının Reddinde Sendikal Faaliyetle Bağ Aranması

 

B. No: 2014/156 · 4 Ekim 2017

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 20 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Sendika yöneticisi olan belediye görevlisi, ek özel hizmet tazminatı talebinin sendikal faaliyetleri nedeniyle reddedildiğini ileri sürdü. Derece mahkemeleri, tazminatı büro dışında çalışma koşulu gerçekleşmediği için vermemişti. Anayasa Mahkemesi, sendikal faaliyetle ilişkilendirilen görevlendirme yazısının davanın konusu olmadığını ve tazminatın reddiyle sendikal faaliyet arasında bağ kurulamadığını belirledi. Sendika hakkına müdahale iddiasını açıkça dayanaktan yoksun, ayrı adil yargılanma şikâyetini anayasal ve kişisel önemden yoksun buldu.

 

Hukuki İlke

 

Ücrete veya tazminata ilişkin bir kararın sendika hakkı yönünden değerlendirilebilmesi için dava konusu işlem ile sendikal faaliyet arasında somut bir bağ ortaya konulmalıdır.

 

Sonuç

 

Örgütlenme özgürlüğü şikâyeti açıkça dayanaktan yoksun, adil yargılanma şikâyeti anayasal ve kişisel önemden yoksun bulunarak oy birliğiyle kabul edilemez sayıldı.

 

İlgili Mevzuat

 

  • Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m. 36, 51
    Kararda anılan

  • 6216 sayılı Kanun — m. 48/2
    Kararda anılan

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Kişileri belirleyebilen bilgiler “...” ile gizlenmiştir.

 

TÜRKİYE CUMHURİYETİ


ANAYASA MAHKEMESİ


 


 


İKİNCİ BÖLÜM


 


KARAR


 


... BAŞVURUSU (2)


(Başvuru Numarası: 2014/156)


 


Karar Tarihi: 4/10/2017


 


İKİNCİ BÖLÜM


 


KARAR


 


 


Başkan


:


Engin


YILDIRIM


Üyeler


:


Serdar


ÖZGÜLDÜR


 


 


Celal Mümtaz


AKINCI


 


 


Muammer


TOPAL


 


 


M. Emin KUZ


Raportör


:


Ayhan KILIÇ


Başvurucu


:


...


Vekili


:


Av. ...


 


I. BAŞVURUNUN KONUSU


1. Başvuru, ek özel hizmet tazminatı ödenmesi istemiyle yapılan


başvurunun sendikacılık faaliyetlerinden dolayı reddedilmesi nedeniyle


örgütlenme özgürlüğünün; bu işleme karşı açılan davanın reddedilmesi, yargılama


sırasında davalı idarenin savunmalarının tebliğ edilmemesi ve yargılamanın uzun


sürmesi nedenleriyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına


ilişkindir.


II. BAŞVURU SÜRECİ


2. Başvuru 26/12/2013 tarihinde yapılmıştır.


3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön


incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.


4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm


tarafından yapılmasına karar verilmiştir.


5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve


esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.


6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına


(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, Anayasa Mahkemesinin önceki kararlarına ve


bu kapsamda sunulan görüşlerine atfen başvuru hakkında görüş sunulmayacağını


bildirmiştir.


III. OLAY VE OLGULAR


7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar


özetle şöyledir:


8. Başvurucu 1957 doğumlu olup İstanbul'da ikamet etmektedir.


9. Başvurucu olay tarihinde Bahçelievler Belediye Başkanlığı


(Belediye) emrinde teknisyen olarak görev yapmakta olup aynı zamanda Belediye


ve Mahalli İdare Çalışanları Birliği Sendikasının (Sendika) şube yöneticisidir.


10. Belediye tarafından 2005 yılında uygulamaya konulan


"Dijital Ortamda Parmak İzi Tanımalı Kart Okuma Yöntemi ile Personel


Kontrol Sistemi"ne (kart sistemi) Sendika itiraz


etmiş ve kart sisteminin yanlışlığı hakkında görüş beyan etmiştir.


11. Başvurucu, şube yöneticisi olduğu Sendikanın kart sistemine


itirazlarda bulunması nedeniyle kendisine psikolojik taciz (mobbing)


uygulandığını, bu kapsamda çok sık bir şekilde kurum içinde statüsü ve onuruyla


bağdaşmayan görev yeri değişikliği ve görevlendirmelere maruz kaldığını iddia


etmiştir.


12. Başvurucu 3/5/2006 tarihinde teknisyen kadrosu bulunmayan


Hukuk İşleri Müdürlüğü emrinde teknisyen olarak görevlendirilmiştir. Hukuk


İşleri Müdürlüğünün 12/5/2006 tarihli yazısıyla başvurucudan, dava konusu olan


bir taşınmaza ilişkin olarak;


-Taşınmaz üzerinde Belediye tarafından gerçekleştirilen herhangi


bir yol, tretuar, kaldırım ve benzeri işgalin mevcut


olup olmadığının, mevcut ise ne kadar olduğunun ve söz konusu yolun ne zamandan


beri kullanılır olduğunun gerek mahalle muhtarlıklarının ve gerekse bölge


sakinlerinin yazılı ifadeleri ile tespiti ve bunların tutanak altına alınması,


-Taşınmazın bulunduğu bölgedeki piyasa rayiç bedellerinin


taşınmazın bulunduğu bölgeden ve tapu kayıtlarından araştırılması ve


gayrimenkulün rayiç bedelinin tayini,


-Bu bağlamda gün içerisinde yapılmış olan çalışmanın, ilgili


mahkemesine delil olarak sunulmak üzere teferruatlı rapor ile günlük olarak


saat 16.30'a kadar Müdürlüğe teslimi ve Müdürlük makamı tarafından


incelendikten sonra uygunluğu cihetinde tasdikinin sağlanması,


-Her bir taşınmaz için yapılacak çalışmanın müstakil bir dosya


hâlinde Hukuk İşleri Müdürlüğüne tevdii,


-İşbu çalışmanın tebliğ tarihinden itibaren beş iş günü içinde


tamamlanması göreviyle vazifelendirilmiştir.


13. Başvurucu bu ve bunun gibi görevlendirmeler sebebiyle 2006


Temmuz ayı sonuna kadar arazide çalıştığını belirtmektedir.


14. Başvurucu 6/6/2006 tarihinde 160 seri No.lu Devlet Memurları


Kanunu Genel Tebliği (Genel Tebliğ) uyarınca 15/5/2006 tarihinden itibaren büro


dışında gerçekleştirdiği bu çalışmalar nedeniyle ek özel hizmet tazminatından


yararlandırılması isteminde bulunmuştur. Başvuru, cevap verilmeksizin zımnen


reddedilmiştir.


15. Başvurucu zımni ret işleminin iptali istemiyle 3/10/2006


tarihinde İstanbul 8. İdare Mahkemesinde (Mahkeme) dava açmıştır. Mahkeme


12/12/2007 tarihinde heyet hâlinde verdiği kararla davayı reddetmiştir. Kararın


gerekçesinde, Genel Tebliğ uyarınca teknik hizmetler kadrosunda görev yapanlara


ek özel hizmet tazminatının ödenebilmesi için bu personelin büro, atölye, ısı


santrali, laboratuvar, tesis (sosyal tesisler dâhil) işletme, fabrika ve hizmet


binaları gibi kapalı mahaller dışında arazi, park, bahçe, şantiye, inşaat,


maden, açık alanlarda kurulu tarım ve hayvancılık uygulama birimleri, yol,


tünel, demiryolu, büyük içme suyu, köprü, kıyı yapıları ve baraj gibi açık


çalışma mahallerinde görevlendirilmiş ve bu mahallerde fiilen çalışmış olması


gerektiği ifade edildikten sonra başvurucunun ofis hizmetlerinde çalışması


nedeniyle ek özel hizmet tazminatına hak kazanmadığı sonucuna ulaşılmıştır.


16. Kararı temyizen inceleyen Danıştay


İkinci Dairesi (Daire) 28/6/2012 tarihli kararıyla uyuşmazlığın tek hâkim


tarafından çözümlenmesi gerekirken heyet hâlinde karara bağlanmış olması


nedeniyle kararı bozmuştur. Kararın gerekçesinde, idari işlemin toplam 98,05 TL


alacağı içerdiği ve bunun da tek hâkim tarafından çözümlenmesi gereken uyuşmazlıklar


kapsamında olduğu vurgulanmıştır.


17. Bozma kararına uyan Mahkeme, tek hâkim tarafından verilen


19/10/2012 tarihli kararla davayı aynı gerekçeyle reddetmiştir. Mahkeme kararı


İstanbul Bölge İdare Mahkemesinin 4/6/2013 tarihli kararıyla onanmış, karar


düzeltme istemi de aynı Bölge İdare Mahkemesinin 5/11/2013 tarihli kararıyla


reddedilmiştir. Nihai karar 28/11/2013 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir.


18. Başvurucu 26/12/2013 tarihinde bireysel başvuruda


bulunmuştur.


IV. İLGİLİ HUKUK


A. Ulusal Hukuk


19. 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun


152. maddesinin ilgili bölümü şöyledir:


“II- Tazminatlar:


Görevin önem, sorumluluk ve niteliği, görev


yerinin özelliği, hizmet süresi, kadro unvan ve derecesi ve eğitim seviyesi


gibi hususlar gözönüne alınarak bu Kanunda belirtilen


en yüksek Devlet Memuru aylığının (ek gösterge dahil) brüt tutarının,


A - ÖZEL HİZMET TAZMİNATI:


...


c) Teknik Hizmetler Sınıfına dahil kadrolarda


görev yapanlardan;


1. Dört yıl ve daha fazla süreli yüksek


öğrenim veren okul mezunları için % 168'ine, (18)


Yüksek Mühendis, Yüksek Mimar, Mühendis, Mimar


ve Şehir Plancısı kariyerlerini haiz olup (Bunlardan Müdür ve daha üst merkez ve


taşra birim yöneticileri dahil) 1-4 üncü derecelerden aylık alan ve


kurumlarınca belirlenen büyük yatırım projelerinde fiilen çalışanlara bu


projelerde çalıştıkları sürece ayrıca % 30'una,


Ancak, bu hükme göre ilave ödeme yapılacak


toplam personel sayısı, ilgili kurumun belirtilen kariyerleri haiz toplam


personel sayısının % 10'unu geçemez. (Hesaplamalarda küsurlar tama iblağ


edilir.)


2. Dört yıldan aşağı yükseköğrenim veren okul


mezunları için % 100 üne,


3. Lise dengi mesleki öğrenim veren okul


mezunları için % 72 sine,


Ancak, Teknik Hizmetler Sınıfına ait


kadrolarda görevli olup da, bu görevleri ile ilgili olmayan bir üst öğrenimi


bitirenler için önceki öğrenim durumlarına ait tazminat oranları esas alınır.


Teknik Hizmetler Sınıfına dahil kadrolarda bulunan


personelden kalkınmada öncelikli yörelere sürekli görevle atananlara, bu


yörelerde fiilen çalıştıkları sürece ayrıca 35 puana kadar ilave yapılabilir.


(Ek paragraf: 21/3/2006 – 5473/3 md.) Teknik Hizmetler Sınıfına dahil kadrolarda bulunan


personelden açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara, bulundukları kadrolar


esas alınmak suretiyle, çalışılan her gün için belirlenecek oranlarda ve üçer


aylık dönemler itibarıyla toplamı 60 puanı aşmayacak şekilde, dönem sonlarında


ödenmek üzere ek özel hizmet tazminatı verilebilir.”


20. Genel Tebliğ'in ilgili bölümü şöyledir:


“C - II Sayılı Cetvele İlişkin Açıklamalar


...


6- II sayılı Cetvelin (E) Teknik Hizmetler


Bölümünün 6 ncı sırasında, Teknik Hizmetler Sınıfına


ait kadrolarda bulunan personelden; büro, atölye, ısı santralı, laboratuar, tesis (sosyal tesisler dahil), işletme, fabrika


ve hizmet binaları dışında olmak şartıyla arazi, şantiye, inşaat, baraj, park,


bahçe, maden, açık alanlarda kurulu tarım ve hayvancılık uygulama birimleri ve


yol gibi açık çalışma mahallerinde fiilen çalışanlara (belirtilen mahallerde


yapılan kontrollük hizmetleri dahil), çalışılan her gün için %3, %2 ve %1,2


oranlarında ek özel hizmet tazminatı ödeneceği; bu şekilde ödenecek ek özel


hizmet tazminatı toplamının üçer aylık dönemler itibarıyla %60, %40 ve %24


oranlarını aşamayacağı, bu ilave tazminatın kimlere ödeneceğinin ise iş


programları ve çalışma mahallerinin özellikleri dikkate alınarak, üçer aylık


dönemler halinde, ilgili birim amirlerince belirleneceği ve ödemelerin görevin


fiilen yerine getirilmesinden sonra üçer aylık dönem sonlarında yapılacağı


hükme bağlanmıştır.


Buna göre, kadroları Teknik Hizmetler


Bölümünün l ila 4 üncü sırasında sayılanlara, söz konusu ek özel hizmet


tazminatının ödenebilmesi için;


a) Bu personelin büro, atölye, ısı santralı, laboratuar, tesis (sosyal tesisler dahil), işletme, fabrika


ve hizmet binaları gibi “kapalı mahaller” dışında arazi, park, bahçe, şantiye,


inşaat, maden, açık alanlarda kurulu tarım ve hayvancılık uygulama birimleri,


yol, tünel, demiryolu, büyük içme suyu, köprü, kıyı yapıları, baraj v.b. açık çalışma mahallerinde görevlendirilmiş ve bu


mahallerde fiilen çalışmış olmaları,


b) Söz konusu görevlendirmelere ilişkin olarak


ilgili birim amirlerince belirlenen görev ve isimleri ihtiva eden listelerin


ibrazı,


yeterli olacaktır."


B. Uluslararası Hukuk


21. İlgili uluslararası hukuk için bakınız (K.V. [GK], B. No: 2014/2293, 1/12/2016, §§


25-35).


V. İNCELEME VE GEREKÇE


22. Mahkemenin 4/10/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda


başvuru incelenip gereği düşünüldü:


A. Örgütlenme


Özgürlüğünün İhlal Edildiğine İlişkin İddia


23. Başvurucu şube yöneticisi olduğu Sendikanın Belediye


tarafından 2005 yılında yürürlüğe konulan kart sistemine itirazda bulunması


sebebiyle uygulanmaya başlanan mobbing kapsamında


yapılan görevlendirme gereği ofis dışında çalıştığı hâlde ek özel hizmet


tazminatı ödenmemesinin örgütlenme özgürlüğünü ihlal ettiğini ileri sürmüştür.


24. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin


Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 48. maddesinin (2) numaralı


fıkrasında açıkça dayanaktan yoksun başvuruların Anayasa Mahkemesince kabul


edilemezliğine karar verilebileceği belirtilmiştir. Bu bağlamda başvurucunun


ihlal iddialarını kanıtlayamadığı, temel haklara yönelik bir müdahalenin


olmadığı veya müdahalenin meşru olduğu açık olan başvurular ile karmaşık veya


zorlama şikâyetlerden ibaret başvurular açıkça dayanaktan yoksun kabul


edilebilir (Hikmet Balabanoğlu,


B. No: 2012/1334, 17/9/2013, § 24).


25. Anayasa'nın 51. maddesinin birinci ve ikinci fıkraları


şöyledir:


"Çalışanlar ve işverenler, üyelerinin


çalışma ilişkilerinde, ekonomik ve sosyal hak ve menfaatlerini korumak ve


geliştirmek için önceden izin almaksızın sendikalar ve üst kuruluşlar kurma,


bunlara serbestçe üye olma ve üyelikten serbestçe çekilme haklarına sahiptir.


Hiç kimse bir sendikaya üye olmaya ya da üyelikten ayrılmaya zorlanamaz.


Sendika kurma hakkı ancak, millî güvenlik,


kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahlâk ile


başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması sebepleriyle ve kanunla


sınırlanabilir."


26. Anayasa’nın 51. maddesinde güvenceye bağlanan sendika hakkı,


demokratik toplumun temeli olan örgütlenme özgürlüğünün bir parçasıdır.


Örgütlenme özgürlüğü, bireylerin kendi menfaatlerini korumak için kollektif oluşumlar meydana getirerek bir araya gelebilme


özgürlüğüdür. Bu özgürlük, bireylere topluluk hâlinde siyasal, kültürel, sosyal


ve ekonomik amaçlarını gerçekleştirme imkânı sağlar. Sendika hakkı da çalışanların,


bireysel ve ortak çıkarlarını korumak amacıyla bir araya gelerek örgütlenebilme


serbestliğini gerektirmekte ve bu niteliğiyle örgütlenme özgürlüğünün bir


parçası olarak görülmektedir (AYM, E.2014/177, K.2015/49, 14/5/2015).


27. Sendika hakkı, çalışanların ve çalıştıranların sadece


istedikleri sendikaları kurmaları ve bunlara üye olmaları yolunda bir hakla


sınırlı kalmamakta, aynı zamanda oluşturdukları tüzel kişiliklerin varlığının


ve bu tüzel kişiliklerin kendine özgü faaliyetlerinin de garanti altına


alınmasını içermektedir. Üyelerinin ekonomik, sosyal ve kültürel ortak


menfaatlerini korumak ve geliştirmek amacıyla kurulan sendikalar ve bunların


üst kuruluşlarının serbestçe sendikal faaliyetlerde bulunabilmesi, bu kapsamda


iş uyuşmazlığı çıkarması, toplu görüşme ve toplu sözleşme yapması, grev ve


lokavt kararı vermesi ve uygulaması da sendika hakkının gereklerindendir (AYM,


E.2014/177, K.2015/49, 14/5/2015).


28. Sendika hakkı, sendika üyesinin gerek sendikaya üye olması


gerekse mensubu bulunduğu sendikanın faaliyetlerine katılması nedeniyle


yaptırıma uğramamasını da güvence altına almaktadır. Bu durumda bir çalışanın


herhangi bir sendikaya üye olması veya mensubu bulunduğu sendikanın


faaliyetlerine katılması sebebiyle yaptırıma maruz kalması, örgütlenme


özgürlüğüne müdahale oluşturabilir.


29. Derece mahkemelerinde görülen davanın konusu, başvurucuya ek


özel hizmet tazminatı ödenmesi isteminin reddine ilişkin işlemdir. Hukuk İşleri


Müdürlüğünün 12/5/2006 tarihli yazısı, görülen davanın konusunu


oluşturmamaktadır. Başvurucu tarafından sendikacı kişiliğiyle ilgili olarak


ileri sürülen iddiaların daha çok Hukuk İşleri Müdürlüğünün 12/5/2006 tarihli


görevlendirme yazısıyla alakalı olduğu anlaşılmaktadır. Başvuru dilekçesinde


ileri sürülen iddialar, başvurucunun yürüttüğü sendikacılık faaliyeti ile


başvurucuya ek özel hizmet tazminatı ödenmemesi yolunda tesis edilen işlem


arasında bağ kurulabilmesi bakımından yeterli bir temel sağlamamaktadır. Zira


başvurucu tarafından açılan dava, başvurucunun ofis dışında çalışmış olması


koşulunun gerçekleşmediği gerekçesiyle reddedilmiştir. Başvurucunun ofis


dışında çalışma koşulunu sağlamadığı hususu sendikacı kişiliğinden bağımsız


olarak yapılan hukuki bir değerlendirmedir. Derece mahkemelerinin, başvurucunun


sendikacı kişiliğini dikkate alarak bu sonuca ulaştığı yolunda bir iddiası


bulunmadığı gibi bu kanaate varılmasını temin edecek herhangi bir veri de


dosyada yer almamaktadır. Bu durumda başvurucuya ek özel hizmet tazminatı


ödenmemesinin sendikal faaliyette bulunması sebebine dayandığı iddiasının ve


dolayısıyla örgütlenme özgürlüğüne müdahalenin varlığının kanıtlanamadığı


sonucuna ulaşılmaktadır.


30. Açıklanan nedenlerle başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez


olduğuna karar verilmesi gerekir.


B. Adil Yargılanma


Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia


1. Başvurucunun İddiaları


31. Başvurucu, Hukuk İşleri Müdürlüğünün 12/5/2006 tarihli


yazısıyla kendisine verilen görevlerin ofis dışında çalışmayı gerektirdiğini ve


bu çerçevede 2006 yılı Temmuz ayı sonuna kadar sahada çalıştığını ileri


sürmüştür. Genel Tebliğ uyarınca da ek özel hizmet tazminatı ödenmesinin


koşullarının oluştuğunu savunan başvurucu, Mahkemenin yeterli inceleme yapmadan


ofis hizmetlerinde çalışıldığı gerekçesiyle davayı reddetmesinin hukuka aykırı


olduğunu belirterek adil yargılanmadığına dair şikâyette bulunmuştur. Başvurucu


ayrıca davalı idarenin savunma yazılarının tebliğ edilmediğini belirtmiştir.


Başvurucu son olarak yargılamanın makul süreyi aştığından da yakınmıştır.


.


2. Değerlendirme


32. 6216 sayılı Kanun'un "Bireysel


başvuruların kabul edilebilirlik şartları ve incelenmesi" kenar


başlıklı 48. maddesinin (2) numaralı fıkrası şöyledir:


"Mahkeme, Anayasanın uygulanması


ve yorumlanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi


açısından önem taşımayan ve başvurucunun önemli bir zarara uğramadığı


başvurular ile açıkça dayanaktan yoksun başvuruların kabul edilemezliğine karar


verebilir."


a. Anayasal ve Kişisel


Önemden Yoksun Olma Kriterine İlişkin Genel İlkeler


33. Anayasa’nın 148. maddesinin üçüncü fıkrasında herkesin


bireysel başvuru hakkına sahip olduğu belirtilmiştir. Buna karşılık yukarıda


yer verilen Kanun maddesinde (bkz. § 32) anayasal ve kişisel önemi düşük olan


veya bulunmayan başvuruların esastan incelenmeksizin reddedilebileceği hüküm


altına alınmıştır. Anılan düzenlemenin kaynağı, hâkimin küçük/önemsiz işlerle


uğraşmaması gerektiğini ifade eden kadim "De minimis


non curat praetor" ilkesidir. Bu ilkenin temelinde yatan


düşüncelerden biri mahkemelerin asıl işlevlerine odaklanmalarını sağlamak ve


buna engel teşkil edecek olan önem derecesi düşük davaların ve başvuruların iş


yükü oluşturmasını önlemektir (K.V.,


§ 47).


34. Anılan hükümle anayasal ve kişisel önemden yoksun


başvuruların esastan incelenmemesine imkân tanıyan kabul edilebilirlik ek


kriteri getirilmiştir. Dolayısıyla diğer tüm kabul edilebilirlik kriterlerini


taşısa hatta esas hakkında incelemeye geçildiğinde ihlal kararı verilebilecek


nitelikte olsa bile Kanun’da belirtilen nitelikteki bir başvuru kabul edilemez


bulunabilecektir (K.V., § 55).


Kanun’da anayasal ve kişisel önemden yoksun başvuruların kabul edilemez


bulunabilmesi için iki koşul öngörülmüştür: “Anayasal önem” olarak


adlandırılabilecek olan birinci koşul "başvurunun Anayasa’nın uygulanması


ve yorumlanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi


açısından önem taşımaması”, “kişisel önem” olarak adlandırılabilecek olan


ikinci koşul ise “başvurucunun önemli bir zarara uğramaması”dır


(K.V., § 57).


35. Anayasal önem koşulunun uygulanmasıyla ilgili olarak kanun


koyucu “Anayasa’nın uygulanması açısından önem taşıma”, “Anayasa’nın


yorumlanması açısından önem taşıma” ve “temel hakların kapsamının ve sınırlarının


belirlenmesi açısından önem taşıma” şeklinde üç unsur belirlemiş olmakla


birlikte temel hak ve özgürlüklerle ilgili Anayasa hükümlerinin yorumlanması


işin doğası gereği temel hak ve özgürlüklerin kapsamının ve sınırlarının


belirlenmesini de içermektedir. Bu nedenle anayasal önemin, temel hak ve


özgürlüklere ilişkin Anayasa hükümlerinin “yorumlanması” ve “uygulanması”


açısından önem taşıma şeklinde ifade edilebilecek iki unsurunun bulunduğunu


kabul etmek gerekir (K.V., § 61).


36. İşin doğası ve kanun metni dikkate alındığında bir


başvurunun anayasal öneminin bulunduğu sonucuna varılabilmesi için onun bu iki


unsurdan biri açısından önem taşımasının yeterli olduğu anlaşılmaktadır (K.V., § 62). Anayasa hükümlerinin


yorumlanması açısından önem taşıma unsurunun başta Anayasa Mahkemesinin


bireysel başvuru yoluyla daha önce yorumlamadığı meseleleri kapsadığında kuşku


bulunmamaktadır. Bununla birlikte Mahkeme, bir meseleyle ilgili olarak daha


önce Anayasa’nın ilgili hükümlerini yorumlamış olsa bile değişen durumları


dikkate alarak yeniden yorumlama ihtiyacı duyabilir. Bu durumda da o meseleye


ilişkin başvurunun anayasal öneminin bulunduğunu kabul etmek gerekir(K.V., § 63).


37. Anayasa’nın uygulanması açısından önem taşıma unsuru ise


özellikle Mahkemenin Anayasa hükümleriyle ilgili yorumu ile kamu makamları ve


derece mahkemelerinin uygulamaları arasındaki farklılıkta kendisini gösterir.


Ancak her uygulama farklılığı, başvurunun Anayasa’nın uygulanması açısından


“önemli” olduğu anlamına gelmez. Anayasa hükümlerinin uygulanması açısından


başvurunun önem taşıdığının söylenebilmesi için kamu makamları ve derece


mahkemelerinin belli bir meseleye ilişkin uygulamalarının Anayasa Mahkemesi


yorumlarından farklı olması ve bu farklılığın da önemli olması gerekir (K.V., § 64).


38. Kişisel önemin bulunmaması koşulu, başvurucunun önemli bir


zarara uğramamış olmasını ifade eder. Bu koşul, somut olayın başvurucunun


kişisel durumu üzerindeki olumsuz etkisinin derecesiyle ilgilidir. Somut olayda


ortaya çıkan kişisel zararın önemli olup olmadığını başvurucunun subjektif algısı belirlemez. Bu husus başvurucunun içinde


bulunduğu koşullar da dâhil olmak üzere her olayın kendine özgü koşulları


dikkate alınarak ve objektif verilerden hareket edilerek Anayasa Mahkemesi


tarafından değerlendirilir (K.V.,


§§ 66, 67).


b. İlkelerin Olaya


Uygulanması


39. Başvuru konusu olayda başvurucu tarafından ek özel hizmet


tazminatı ödenmesi istemiyle yapılan idari başvurunun zımnen reddine ilişkin


işleme karşı açılan davada verilen kararın sonucu itibarıyla hukuka aykırı


olması, bu davada davalı idarenin savunmalarının tebliğ edilmemesi ve


yargılamanın uzun sürmesi nedenleriyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği


şikâyetinde bulunulmuştur.


40. Anayasa Mahkemesi daha önce önüne gelen birçok başvuruda,


mahkeme kararlarının sonucu itibarıyla hukuka aykırı olduğuna ilişkin


şikâyetler ile çelişmeli yargılanma hakkının ihlal edildiğine ve yargılamada


makul sürenin aşıldığına ilişkin şikâyetleri incelemiş; bu şikâyetler bağlamında


adil yargılanma hakkının kapsam ve içeriğini belirlemiş; bu konuda uygulamaya


yön verebilecek zenginlikte içtihat oluşturmuştur (Ahmet Sağlam, B. No: 2013/3351, 18/9/2013; Faik Gümüş, B. No: 2012/603, 20/2/2014; Abdullah Özen, B. No: 2013/4424, 6/3/2014;


Güher Ergun ve diğerleri, B. No:


2012/13, 2/7/2013; B.E., B. No:


2012/625, 9/1/2014; Selahattin Akyıl,


B. No: 2012/1198, 7/11/2013; Nesrin Kılıç,


B. No:2013/772, 7/11/2013; Mehmet Salih


Ayyıldız, B. No: 2012/397, 17/11/2014).


41. Somut başvuruda dile getirilen benzer şikâyetlerin Anayasa


Mahkemesince daha önce incelendiği ve ilgili Anayasa kurallarının yorumlandığı


anlaşılmaktadır. Buna göre Mahkemenin sıklıkla uygulanmış açık bir içtihadının


bulunduğu, mahkeme kararının sonucu itibarıyla hukuka aykırı olduğu şikâyeti


ile çelişmeli yargılanma hakkının ihlal edildiği ve yargılamanın makul süreyi


aştığı şikâyetlerini içeren başvurunun genel bir soruna işaret etmediği gibi


Anayasa'nın uygulanması ve yorumlanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının


belirlenmesi açısından da önem taşıdığının ortaya konulamadığı sonucuna


varılmaktadır.


42. Başvurucu tarafından dava konusu edilen idari işlemin


içeriğindeki ek özel hizmet tazminatının miktarı 98,05 TL'dir. Objektif olarak


bakıldığında bu tutarın yasal faiz eklenmiş hâlinin dahi yüksek olmadığı


açıktır. Başvurucu tarafından da bu miktarın, mali durumunu ciddi anlamda


etkilediği ve kendileri için önemli olduğu hususunda herhangi bir açıklama


yapılmamıştır. Bu nedenle başvuru konusu miktarın başvurucu açısından önemli


bir zarara yol açtığı kanaati edinilememiştir. Tüm bunlar birlikte


değerlendirildiğinde 98,05 TL ek özel hizmet tazminatının başvurucular


açısından önemli bir zarar doğurmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.


43. Öte yandan davanın konusunu teşkil eden 98,05 TL ek özel


hizmet tazminatının ödenmemesinin önemli zarara neden olmadığı sonucuna


ulaşılmış olması karşısında, bu tutara ilişkin yargılamanın makul süreyi


aştığına ve yargılamada çelişmeli yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin


şikâyetler yönünden de aynı sonuca ulaşmak gerekir.


44. Açıklanan gerekçelerle anayasal ve kişisel önemden yoksun


olduğu anlaşılan başvurunun diğer kabul edilebilirlik şartları yönünden


incelenmeksizin kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.


VI. HÜKÜM


Açıklanan gerekçelerle;


A. 1. Örgütlenme özgürlüğünün ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle


KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,


2. Adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın anayasal ve kişisel önemden yoksun olması nedeniyle


KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,


B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA


4/10/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

 

Benzer Kararlar

 

Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm — Beyaz Yakalı İşçinin Sendikal Tazminat Talebinin Reddi

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm — Sendika Kararıyla Belletici Nöbetini Tutmayan Öğretmene Kınama Cezası

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Sendika Şubesinin Üye Sayısı Değiştirilirken Failin Belirlenmesi ve Uzaklaştırma Cezası

Tüm İş Hukuku Kararları ›

 

İlgili Sayfalar

 

Sendikal Hakların Çalışma ve Ücret Koşullarına Etkisi

 

Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

 

Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.

 

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm

 

Karar Türü

Bireysel Başvuru

 

Başvuru No

2014/156

 

Karar Tarihi

4 Ekim 2017

 

Oy Durumu

Oy birliği

 

Resmî Kaynak

Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

İş Hukuku Davaları

Tüm Çalışma Alanları ›

 

Hesaplama Araçları

İşçilik Alacakları Hesaplama

Tüm Hesaplama Araçları ›

bottom of page