Bireysel Başvuru Kararları · CEZA MUHAKEMESİ HUKUKU · HAK İHLALİ
Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm — Kamu Zararına Dolandırıcılık Davasında Sınav Sorularının Nasıl Elde Edildiğinin Açıklanması
B. No: 2021/2710 · 18 Haziran 2026
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 7 Kasım 2026
Kararın Özeti
Sınav sorularının önceden alınması yoluyla kamu görevine girildiği ve maaş ödemeleri nedeniyle kurumun zarara uğratıldığı ileri sürüldü. Başvurucu önceki sınava göre daha çok doğru cevap vermiş, iptalden sonraki sınava katılmamıştı. Anayasa Mahkemesi, soruların kimden ve nasıl alındığının mahkûmiyet gerekçesinde gösterilmediğini ve savunmanın buna ilişkin itirazlarının karşılanmadığını belirledi. İnceleme, kamu kurumu zararına dolandırıcılıktan verilen hükmün gerekçesine ilişkindi.
Hukuki İlke
Bir sınavdan alınan yüksek puan ile daha sonra elde edilen kamu geliri arasında bağ kurulurken, hileli davranışa ilişkin hangi delilin esas alındığı ve sanığın itirazlarının neden reddedildiği açıklanmalıdır.
Sonuç
Gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine, dosyanın yeniden yargılama için Ankara 2. Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmesine ve tazminat talebinin reddine oybirliğiyle karar verildi.
İlgili Mevzuat
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m. 36
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — m. 158
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
... BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2021/2710)
Karar Tarihi: 18/6/2026
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Basri BAĞCI
Üyeler
:
Engin YILDIRIM
Rıdvan GÜLEÇ
Yıldız SEFERİNOĞLU
Metin KIRATLI
Raportör
:
Tahir Hami TOPAÇ
Başvurucu
:
...
Vekili
:
Av. ...
I. BAŞVURUNUN ÖZETİ
1. Başvuru, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık suçundan verilen mahkûmiyet hükmü nedeniyle gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir. Başvuruda başkaca temel hak ve özgürlüklerin ihlal edildiği iddiaları da bulunmaktadır.
2. Kamu Personeli Seçme Sınavı (KPSS) ülkemizde bazı kamu görevlerine atanabilmek için yapılan sınavın genel adıdır. Bu sınav, birden fazla alan kategorisinde gerçekleştirilmekte ve adaylar kendi branşlarındaki alan sınavlarına girerek başarı sağlamaya çalışmaktadır. 10/7/2010 tarihinde yapılan KPSS sonucunda genel yetenek, genel kültür ve eğitim bilimleri alanlarında 3.227 aday 120 soruda 100 ve üzeri net yaparak %1'lik dilime girmiştir. 3.227 adaydan 1.500'e yakın kişinin akrabalık bağı bulunduğu hatta yaklaşık 900 kişinin eş olduğu anlaşılmıştır. Bunun üzerine kamuoyunda sınav sorularının önceden adaylara verildiği iddiası gündeme gelmiştir.
3. Bu iddialar gündeme geldikten sonra Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı (ÖSYM) tarafından soruşturma başlatılarak uzman kişilerden bilirkişi heyetleri oluşturulmuştur. Düzenlenen bilirkişi raporlarında kopya ihtimalinin kuvvetlenmesi üzerine ÖSYM, ilgili sınavın iptaline ve yeni bir sınav yapılmasına karar vermiştir. Adı geçen 3.227 adaydan 1.175 kişi tekrarlanan sınava girmemiştir. Tekrarlanan sınava giren adaylar ise bu kez daha düşük puan almıştır.
4. Bu veriler üzerine Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı (Başsavcılık) tarafından aralarında başvurucunun da bulunduğu bazı adaylar hakkında Fetullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanmasına (FETÖ/PDY) üye olma, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık ve resmî belgede sahtecilik suçlarından soruşturma başlatılmıştır.
5. Başsavcılık; soruşturma sonucunda başvurucunun kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık, resmî belgede sahtecilik ve terör örgütüne üye olma suçlarından cezalandırılması istemiyle kamu davası açmıştır.
6. İddianamede 2010 yılında gerçekleştirilen KPSS sorularının sınav öncesinde bazı kişiler tarafından ele geçirilerek dağıtıldığı iddialarına ilişkin soruşturmanın başlangıcı ve gelişimi açıklanmış; çeşitli şüphelilerin ifadelerine, farklı Cumhuriyet başsavcılıklarınca yürütülen soruşturma dosyalarına, yapılan aramalarda elde edilen materyaller üzerinde gerçekleştirilen bilirkişi incelemelerine ve düzenlenen raporlara yer verilmiş; başvurucunun iptal edilen sınavdan önce 2009 yılında girdiği sınava nazaran gösterdiği başarının oldukça yüksek olduğunun anlaşıldığı, başvurucunun sınavın iptali üzerine tekrar sınava girmediği ifade edilmiştir. Ayrıca başvurucunun genel yetenek testinin otuz dokuz numaralı sorusuna verdiği cevapta yanlış seçenekte birleşen adaylardan biri olduğunu, iptal edilen testte 100 ve üzeri net yapan bir şüpheli aday ve bir dosya şüphelisi ile telefon irtibatının bulunduğunu, KPSS eğitim bilimleri testinde 100 ve üzeri net yapan çok sayıda kişi ile farklı dönemlerde aynı işyerlerinde çalıştığının tespit edildiği gibi bulgulara yer verilmiştir.
7. Kamu davası Ankara 2. Ağır Ceza Mahkemesinin (Mahkeme) 2016/181 esas numaralı dosyası üzerinden yürütülmüştür. Başvurucu; savunmasında 2009 yılında hiç çalışmadan KPSS'ye girdiğini, sonraki süreçte A. Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Kütüphanesinde bir yıl boyunca ailesinden ve sosyal hayatından fedakârlıkta bulunarak yaptığı sıkı çalışma sonucunda 2010 yılında yapılan sınavda başarılı olduğunu, kayıtlarda bu durumun görüleceğini, tekrar edilen sınava ise motivasyonunun bozulması, sınav yerinin İstanbul'a alınması ve eşinin Ankara dışında yaşama ve öğretmen olarak tayin olma fikrine soğuk bakması nedeniyle girmediğini, ÖSYM atamasıyla değil açıktan atama usulüyle TRT'de göreve başladığını, otuz dokuzuncu soruda yanlışta birleşme iddiasını kabul etmediğini, basit bir hatayla yanlış şıkkı işaretlediğini, soruları daha önceden temin etmiş olsaydı tüm testlerde on dokuz soruda yanlışta birleşmiş olması gerektiğini ifade etmiştir.
8. Mahkeme yargılama sonucunda başvurucunun resmî belgede sahtecilik suçundan beraatine, terör örgütüne üye olma ile kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık suçlarından ise mahkûmiyetine karar vermiştir. Gerekçeli kararın ilgili kısmı şöyledir:
"2003 yılında Ankara Üniversitesi İlahiyat Bölümünden mezun olan [başvurucunun] SGK verilerine göre; 2004-2005 yılları arasında [C. Şti.], 2005 yılında [V. Şti.], 2005-2006 yılları arasında [Y. Şti.], 2006-2010 yılları arasında [G. Şti.] isimli firmalarda çalıştığı,
2005-2010 yılları arasında (2) kez KPSS sınavına girdiği, bu sınavlarda:
Eğitim Bilimleri Testinde; 2009 yılında (120) sorudan (54) soruyu doğru, 10.07.2010 tarihinde düzenlenen ve iptal edilen KPSS Eğitim Bilimleri Testinde (120) sorudan (117) soruyu doğru cevapladığı, 31.10.2010 tarihinde tekrarlanan Eğitim Bilimleri Testine girmediği,
Genel Yetenek Testine; 2005-2010 yılları arasında (2) kez girdiği, bu sınavlarda; 2009 yılında (60) sorudan (40) soruyu doğru ve 2010 yılında ise (60) sorudan (55) soruyu doğru cevapladığı,
Genel Kültür Testine; 2005-2010 yılları arasında (2) kez girdiği, bu sınavlarda; 2009 yılında (60) sorudan (24) soruyu doğru ve 2010 yılında ise (60) sorudan (49) soruyu doğru cevapladığı anlaşılmıştır.
10/07/2010 tarihinde düzenlenen 2010 KPSS'ye girerek öğretmen olabilmek için Eğitim Bilimleri testini de yapan ve sınavda yüksek başarı elde etmesine rağmen bu sınavın iptali üzerine 31/10/2010 tarihinde tekrarlanan sınava girmeyen 1175 aday bulunduğu, 1. sınavda Genel Yetenek, Genel Kültür ve Eğitim Bilimleri testlerinin üçünden de yüksek puan almalarına rağmen, bu adayların tekrarlanan Eğitim Bilimleri testine katılmamalarının doğal ve beklenen bir durum olmadığı bildirilerek, bu adayların isim listeleri verilmiş olup, [başvurucunun] isminin de bu listede bulunduğu görülmüştür.
2010 yılı Genel Kültür ve Genel Yetenek Testi ile 2006 yılı Genel Yetenek ve Genel Kültür Testi doğru cevap sayıları karşılaştırıldığında şüphelinin doğru cevap sayısındaki artışın Genel Yetenek Testinde 15 ve Genel Kültür Testinde ise 25 olduğu, KPSS 2010 Genel Yetenek ve Genel Kültür Testlerinden aldıkları puanların, 2009 KPSS Genel Yetenek ve Genel Kültür Testlerindeki doğru cevap sayısı farkının 8 ve daha çok olan adayların bu artışlarının, standart hata ile açıklanacak kadar küçük olmadığı, bu bağlamda adayın iki ayrı sınavdaki başarı farklılığının tesadüfi olamayacağına yönelik GÜÇLÜ KANAAT OLUŞTUĞU, söz konusu adayların başarılarındaki farklılaşmaların sınav sorularını cevaplamalarında kendi yeteneklerinden başka dış faktörlerin etkili olduğu kanaatine varılmıştır.
[Başvurucunun] 2010 KPSS’nın iptal edilmeyen ancak soruların önceden sızdırıldığı mahkememizce kabul edilen Genel Yetenek ve Genel Kültür testlerinden almış olduğu TRT Genel Müdürlüğüne memur olarak ÖSYM’ce yerleştirilmesinin yapıldığı, iddianame tanzim tarihine kadar maaş vs. olmak üzere toplam 252.002,00 TL gelir elde ettiği anlaşılmıştır.
ÖSYM tarafından 10.07.2010 tarihinde düzenlenen ve iptal edilen KPSS Eğitim Bilimleri Testinde 100 ve üzeri net yapan (1) şahısla 2004-2005 yılları arasında [C. Şti.], (3) şahısla 2005 yılında [V. Şti.], (42) şahısla 2006-2010 yılları arasında [G. Şti.] isimli firmalarda aynı yıllarda çalıştığı tespit edilmiştir.
[Başvurucu] hakkında yukarıda bahsedilen deliller değerlendirildiğinde; 2009 yılında (120) sorudan (54) soruya doğru, 10.07.2010 tarihinde düzenlenen ve iptal edilen KPSS Eğitim Bilimleri Testinde (120) sorudan (117) soruyu doğru cevapladığı nazara alındığında, ölçme değerlendirme bilirkişi raporunda belirtildiği üzere 2010 yılındaki başarı grafiğindeki anormal yükselişin şüpheli olduğu, 31.10.2010 tarihinde tekrarlanan Eğitim Bilimleri Testine ise ilk sınavda aldığı yüksek başarıya rağmen katılmadığı, yine Genel Kültür Testinde ve Genel Yetenek Testinde ölçme değerlendirme bilirkişi raporunda belirtildiği üzere 2010 yılında önceki yıla nazaran başarı grafiğindeki anormal yükselişin şüpheli olduğu, nazara alındığında [başvurucunun] FETÖ/PDY tarafından çalınan sınav sorularının sınav öncesinde örgüt tarafından kendisine verilmesi üzerine sınava hazırlandığı ve 2010 KPSS sınavındaki iptal edilen Eğitim Bilimleri ile iptal edilmeyen Genel Kültür-Genel Yetenek testlerindeki başarısının bundan kaynaklandığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Anlatılan nedenlerle; FETÖ/PDY tarafından sızdırılan 2010 KPSS sorularını önceden alarak sınavda yüksek başarı elde eden [başvurucunun] FETÖ/PDY üyesi olduğu, örgütün 2010 yılında aldığı kararla hem kendi okullarında maaşlı olarak çalıştırdığı üyelerini kamuya aktarıp maaş yükünden kurtulmak, yeni gelenlere yer açmak, bu şekilde himmet adı altında topladığı aidatları artırmak ve hem de mahrem hizmetlerdeki örgüt mensuplarının eşlerinin ve mahrem imamların kamuya atanması için sınav sorularını sızdırdığı, [başvurucunun] sınav öncesi örgüt tarafından kendisine verilen sorulara çalışarak sınavda gerçek başarısının üzerinde performans gösterip, sıralamada diğer adayların önüne geçtiği, iptal edilmeyen ancak kopya çekildiği mahkememizce kabul edilen Genel Kültür-Genel Yetenek testlerinden aldığı puanla TRT’ye memur olarak atandığı ve iddianame tanzim tarihine kadar maaş vs. olmak üzere toplam gelir elde ettiği, sınav sorularını önceden alarak hileli hareketlerle sınavda gerçek başarısının üzerinde performans gösterip, sıralamada diğer adayların önüne geçtiği anlaşılmış, bu sebeple anılan terör örgütünün üyesi olduğu sabit olmuş, hukuki kesintinin iddianamenin tanzimi ile gerçekleşeceği cihetle, [başvurucunun] birleşen dosyalarının bir kül halinde değerlendirilmesi sonucu 'tek' örgüt üyeliği suçunun oluştuğu anlaşılarak bu suçtan mahkûmiyet; bunun yanında [başvurucunun] diğer adayların önüne geçtiği, hileli bu hareketiyle haksız şekilde kamu görevine atandığı ve birden fazla kez maaş aldığı için [başvurucunun] eyleminin zincirleme nitelikli dolandırıcılık suçunu oluşturduğu sonuç ve kanaatine varılarak bu suçlardan cezalandırılmasına karar vermek gerekmiştir."
9. Başvurucu hakkındaki hükmün kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık suçu bakımından ilgili kısmı şöyledir:
"Sanığın sabit olan kamu kurumu aleyhine dolandırıcılık suçundan Türk Ceza Kanununun 158/1-e-son maddesi gereğince suçun işleniş biçimi, göz önüne alınarak takdiren 3 YIL HAPİS ve suçtan elde edilen menfaatin iki katı (252.002,00 x 2 = 504.004,00-TL)'nin günlüğü 20 TL’den karşılığı olan 25.200 GÜN KARŞILIĞI ADLİ PARA CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA,
Dolandırıcılık eylemi zincirleme olarak gerçekleştiğinden sanığın cezası TCK’nın 43/1 maddesi gereğince takdiren 1/4 oranında artırılarak 3 YIL 9 AY HAPİS VE 31.500 GÜN KARŞILIĞI ADLİ PARA CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA,
Sanığın duruşmadaki iyi hali lehine takdiri indirim nedeni kabul edildiğinden cezası TCK’nın 62. maddesi gereğince takdiren 1/6 oranında indirilerek 3 YIL 1 AY 15 GÜN HAPİS VE 26.250 GÜN ADLİ PARA CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA,
Sanık hakkında verilen cezada başkaca kanuni ve takdiri indirim ya da artırıma yer olmadığına,
Türk Ceza Kanununun 52/2 maddesi gereğince sanığın sosyal ve ekonomik durumları nazara alınarak takdiren bir günü 20,00 TL’den hesap edilmek üzere 26.250 gün adli para cezası karşılığı olarak 217.500 ,00 TL ADLİ PARA CEZASIYLA CEZALANDIRILMASINA,
Sonuç olarak sanığın 3 YIL 1 AY 15 GÜN HAPİS VE 525.000,00 -TL ADLİ PARA CEZASIYLA CEZALANDIRILMASINA."
10. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Ceza Dairesi 25/11/2020 tarihinde kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık suçundan verilen mahkûmiyet hükmüne yönelik istinaf kanun yolu başvurusunu kesin olmak üzere, terör örgütüne üye olma suçundan verilen mahkûmiyet hükmünü ise temyizi kabil olmak üzere esastan reddetmiştir.
11. Başvurucu, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık suçundan kesinleşen kararı 26/11/2020 tarihinde öğrendikten sonra 25/12/2020 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
12. Bireysel başvurudan sonra, başvurucu hakkında terör örgütüne üye olma suçundan kurulan mahkûmiyet hükmü Yargıtay 3. Ceza Dairesinin 16/9/2021 tarihli kararı ile düzeltilerek onanmıştır.
13. Komisyonca adli yardım talebinin kabulüne, kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının, makul sürede yargılanma hakkının, müdafi yardımından yararlanma hakkı ile silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin ihlal edildiğine ilişkin iddiaların kabul edilemez olduğuna, diğer iddiaların kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
II. DEĞERLENDİRME
14. Başvurucu; mahkûmiyet kararının keyfîlik içermesi ve bariz takdir hatasına dayanması nedeniyle hakkaniyete uygun yargılanma hakkının, yeterli inceleme yapılmaksızın karar verilmesi nedeniyle masumiyet karinesinin, kararın yeterli gerekçe içermemesi nedeniyle gerekçeli karar hakkının, emeğinin karşılığında aldığı maaşın kurum zararı olarak nitelendirilmesi nedeniyle angarya yasağı ve mülkiyet hakkının, suçun maddi unsurunu oluşturan fiillerin suç tanımında yer almaması, kopya çekme fiilinin suç olarak düzenlenmemesi ve eylemin gerçekleşme tarihinden çok sonra suç olarak kabul edilmesi nedeniyle suçta ve cezada kanunilik ilkesinin ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
15. Adalet Bakanlığı (Bakanlık) görüşünde; mevcut başvuruda inceleme yapılırken Anayasa ve ilgili mevzuat hükümlerinin, içtihatların ve somut olayın kendine özgü koşullarının dikkate alınması gerektiği belirtilmiştir. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanda bulunmamıştır.
16. Başvurucunun iddialarının adil yargılanma hakkı kapsamındaki gerekçeli karar hakkı yönünden incelenmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
17. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan başvurunun kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.
18. Anayasa Mahkemesi, önüne gelen birçok başvuruda gerekçeli karar hakkının kapsam ve içeriğini belirlemiştir. Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki gerekçeli karar hakkı, Anayasa'nın 141. maddesi de dikkate alındığında kişilerin adil bir şekilde yargılanmalarını sağlamayı ve denetlemeyi amaçlamaktadır. Gerekçeli karar hakkı, yargılamada ileri sürülen tüm iddialara ayrıntılı şekilde yanıt verilmesi gerektiği şeklinde anlaşılamaz. Bu nedenle, gerekçe gösterme zorunluluğunun kapsamı kararın niteliğine göre değişebilir. Tarafların uyuşmazlığın sonucuna etkili nitelikteki iddia ve itirazlarının mahkemesince ilgili ve yeterli bir gerekçe ile karşılanması gerekir. Diğer taraftan kanun yolu incelemesi yapan merciin, yargılamayı yapan mahkemeyle aynı sonuca ulaşması ve bunu aynı gerekçeyi kullanarak veya aynı atıfla kararına yansıtması, kararın gerekçelendirilmiş olması bakımından yeterlidir. Bununla birlikte ilk derece mahkemesince karşılanmayan iddia ve itirazların bu defa kanun yolu merciince de değerlendirilmemesi gerekçeli karar hakkının ihlaline yol açar (Muhittin Kaya ve Muhittin Kaya İnşaat Taahhüt Madencilik Gıda Turizm Pazarlama Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. [2. B.], B. No: 2013/1213, 4/12/2013, §§ 25, 26; Vesim Parlak [2. B.], B. No: 2012/1034, 20/3/2014, §§ 33, 34; Yasemin Ekşi [1. B.], B. No: 2013/5486, 4/12/2013, §§ 56, 57; Sencer Başat ve diğerleri [GK], B. No: 2013/7800, 18/6/2014, §§ 31-39; Münür Ata [2. B.], B. No: 2014/4958, 22/1/2015, §§ 37-43; Hikmet Çelik ve diğerleri [2. B.], B. No: 2013/4894, 15/12/2015, §§ 54-59; Şah Tarım İnşaat Turizm Seyahat Yatçılık San. ve Tic. Ltd. Şti. [2. B.], B. No: 2013/7847, 9/3/2016, §§ 36-48; Mehmet Yavuz [1. B.], B. No: 2013/2995, 20/2/2014, § 51).
19. Kuşkusuz adil yargılanma hakkı suç isnadıyla ilgili yargılamalarda bile mahkemelerin fiilî ve hukuki karinelere dayanmasını bütünüyle yasaklamamaktadır. Ancak suç isnadına ilişkin bir yargılamada karinenin adil yargılama hakkını ihlal etmemesi için karineyle kişinin otomatik olarak suçlu ilan edilmemesi, bu bağlamda karinenin aksinin ispat edilebilir nitelikte olması ve başvurucunun karinenin aksini ispatlama gayesiyle yaptığı açıklama ve sunduğu delillerin mahkeme tarafından titizlikle ele alındığının gösterilmiş olması gerekir (Gurbet Çoban [1. B.], B. No: 2019/38857, 17/11/2021, § 47).
20. Bununla birlikte genel anlamda suçun kanıtlanması yükümlülüğü iddia edende kaldığı sürece savunmasını oluşturmak için ispat yükünü sanığa devreden kurallar ile hukuki veya fiilî varsayımların olduğu durumlarda ispat yükünün yer değiştirmesi masumiyet karinesine aykırılık taşımaz (AYM, E.2013/38, K.2014/58, 27/3/2014). Ancak suç isnadını içeren karinenin aksinin başvurucu tarafından yargılama sırasında ispat edilebilmesinin mümkün olması, hâkimin de bu yönde ileri sürülen iddiaları inceleyip kararını buna göre verebilmesi, bir başka ifadeyle karinelerin kişiyi otomatik olarak suçlu hâline getirmemesi gerekir. Karineler, masumiyet karinesini ihlal eder boyuta ulaşmamalı ve suç isnadı altındaki kişi savunma imkânlarından yararlandırılmalıdır (Adem Hüseyinoğlu [2. B.], B. No: 2014/3954, 15/2/2017, § 36; Umut Çongar [GK], B. No: 2017/36905, 21/10/2021, § 44).
21. Mahkemece başvurucunun 2009 yılında girdiği KPSS'den aldığı sonuca göre 2010 yılında düzenlenen ve iptal edilen KPSS'de yüksek oranda elde ettiği başarısına, iptal edilen sınav sonrasında tekrarlanan sınava girmemesine ve 100 ve üzeri net yapan çok sayıda kişi ile farklı dönemlerde aynı işyerlerinde çalıştığının tespit edilmesine dayanılmıştır. Bu sonuca ulaşılırken başvurucunun FETÖ/PDY tarafından soruların ele geçirilip dağıtılması neticesinde tüm soruları daha önceden ele geçirmesi ve bu şekildeki hileli hareketiyle sınavda başarı sağladığı kabul edilmiştir.
22. Başvurucu savunmalarında bir yıl boyunca A. Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Kütüphanesinde yaptığı sıkı çalışma sonucunda 2010 yılında yapılan sınavda başarılı olduğunu, kayıtlarda bu durumun görüleceğini, ayrıca açıktan atama yoluyla işe başladığını ileri sürmüştür. Buna karşın savunmasının doğruluğu hususunda Mahkemece herhangi bir araştırma yapılmamıştır.
23. Bu noktada belirtmek gerekir ki Anayasa Mahkemesinin doğrudan ilgili soruşturma ve yargılama makamlarının yerine geçerek delil değerlendirmesi yapması söz konusu olamaz. Bu konuda asıl sorumlu ve yetkili olanlar ilk elden olayları inceleyen yetkili adli ve idari mercilerdir (Cemil Danışman [1. B.], B. No: 2013/6319, 16/7/2014, § 58). Ancak başvurucunun savunmasında belirttiği iddialarının kararın sonucunu değiştirebilme ihtimali olan iddialar olduğu ve bildirilen bu durum hakkında herhangi bir değerlendirmede bulunulmadığı görülmektedir.
24. Mahkemenin değerlendirdiği delillerin hiçbirinin başvurucunun soruları sınavdan önce kimden ve ne şekilde aldığını, diğer bir ifadeyle olayın nasıl gerçekleştiğini doğrudan ortaya koyamadığının altı çizilmelidir. Dahası Mahkeme, gerekçeli kararda başvurucunun farklı tarihlerde yapılan sınavlarda sergilediği başarı farkına dayanmakla birlikte başvurucunun sınav sorularını sınavdan önce hileli bir davranışla elde ettiğini ortaya koyan bir delil göstermemiştir. Bununla birlikte Mahkeme; başvurucunun sübuta, ceza hukukunun temel prensiplerine ve Yargıtay uygulamasına (bkz. Yargıtay 3. Ceza Dairesinin 13/9/2023 tarihli ve E.2022/1548, K.2023/5483; 8/12/2021 tarihli ve E.2021/4666, K.2021/10380 sayılı kararları) temas eden ve kararın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki savunma ve itirazları hakkında somut bir değerlendirmede de bulunmamıştır.
25. Buna göre başvurucu üzerine atılı suçu işlemediğine dair iddiasını destekleyebilecek mahiyette iddia ve talepler sunmasına rağmen Mahkemece bu durum gerekçeli kararda ayrı ve açık olarak tartışılmamış ve başvurucunun iddialarına cevap verilmemiştir (aynı yönde kararlar için bkz. Rafiye Çakar [2. B.], B. No: 2021/18462, 1/10/2025; Mustafa Seyhan [2. B.], B. No: 2021/58283, 1/10/2025).
26. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.
27. Başvurucu ayrıca hakkaniyete uygun yargılanma hakkının, mülkiyet hakkının, masumiyet karinesinin, angarya yasağı ile suçta ve cezada kanunilik ilkesinin de ihlal edildiğini ileri sürmüştür. Başvurucunun gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine karar verildiğinden kararda varılan sonuca ve uygun görülen giderime göre ileri sürdüğü anılan bu şikâyetleri hakkında kabul edilebilirlik ve esas yönünden ayrıca bir inceleme yapılmasına ihlalin sonuçları itibarıyla bu aşamada gerek olmadığına karar verilmesi gerekir.
III. GİDERİM
28. Başvurucu; ihlalin tespiti, yeniden yargılama yapılması ile miktar belirtmeksizin maddi ve 500.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmuştur.
29. Başvuruda tespit edilen anayasal hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar ve zorunluluk bulunmaktadır. Anayasa'nın 148. ve 153. maddeleri ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. ve 66. maddeleri uyarınca ihlal kararının gönderildiği yargı mercilerince yapılması gereken iş, yeniden yargılama işlemlerini başlatıp Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında belirtilen ilkelere ve gerekçelere uygun biçimde yürütülecek yargılama sonunda hak ihlalinin nedenlerini gidererek yeni bir karar vermektir (yeniden yargılama konusunda bkz. Mehmet Doğan [GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018, §§ 54-60; Aligül Alkaya ve diğerleri (2) [1. B.], B. No: 2016/12506, 7/11/2019, §§ 53-60, 66; Kadri Enis Berberoğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, §§ 93-100).
30. Öte yandan hak ihlali kararından Anayasa Mahkemesinin davanın neticesiyle ilgili bir tutum sergilediği sonucu çıkarılmamalıdır. Anayasa Mahkemesince verilen hak ihlali kararı uyuşmazlığın sonuçlarından bağımsız olup beraate veya mahkûmiyete karar verilmesi gerektiği anlamına gelmemektedir. Kural olarak yargılamanın her aşamasında olduğu gibi ihlalin sonuçlarını gidermek üzere yeniden yapılacak yargılama sonunda da delillerin dava ile ilişkisini kurma ve bunları değerlendirip sonuç çıkarma yetkisi ilgili mahkemelere aittir.
31. Maddi zarara ilişkin olarak bilgi/belge sunulmadığı için maddi tazminat talebinin, ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasının yeterli bir giderim sağlayacağı anlaşıldığından manevi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir.
IV. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki gerekçeli karar hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. Kararın bir örneğinin gerekçeli karar hakkının ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere Ankara 2. Ağır Ceza Mahkemesine (E.2016/181, K.2019/464) GÖNDERİLMESİNE,
D. Başvurucunun tazminat talebinin REDDİNE,
E. 40.000 TL vekâlet ücretinden oluşan yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMESİNE,
F. Ödemenin kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 18/6/2026 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay 11. Ceza Dairesi: Çekle Dolandırıcılıkta Borcun Doğumu ve Eksik Araştırma
Yargıtay 11. Ceza Dairesi: Dolandırıcılıkta Üçüncü Kişiyle Birliktelik
Yargıtay 4. Ceza Dairesi — Hükmün Açıklanmasında Gerekçe Zorunluluğu
Tüm Ceza Muhakemesi Hukuku Kararları ›
İlgili Sayfalar
Dolandırıcılık Davalarında Delil ve Savunma
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm
Karar Türü
Bireysel Başvuru
İlgili Hukuk Dalı
Ceza Muhakemesi Hukuku
Başvuru No
2021/2710
Karar Tarihi
18 Haziran 2026
Oy Durumu
Oybirliği
Resmî Kaynak
Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları