top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

Bireysel Başvuru Kararları  ·  CEZA HUKUKU  ·  HAK İHLALİ

Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm — Ceza İnfaz Kurumunda Defter İçeriği Nedeniyle Hücreye Koyma Cezası

 

B. No: 2024/35456 · 24 Eylül 2026

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 12 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Tutuklu başvurucunun odasında yapılan aramada, bir yazarın kitaplarından bölümlerin el yazısıyla aktarıldığı defterler bulundu. Disiplin kurulu, yasaklanmış eşya bulundurduğu gerekçesiyle yedi gün hücreye koyma cezası verdi; infaz hâkimliği ve itiraz mercii ağır ceza mahkemesi başvuruları reddetti. Anayasa Mahkemesi, defterlerin hangi kısmının disiplin suçu oluşturduğunun, kitapların mahkemece yasaklanıp yasaklanmadığının ve kurum güvenliğine etkisinin açıklanmadığını belirledi. Cezanın zorunlu bir toplumsal ihtiyacı karşıladığı gösterilmediğinden ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine karar verdi.

 

Hukuki İlke

 

Bu başvuruda Anayasa Mahkemesi, ceza infaz kurumunda bir eylemin disiplin suçu tanımına uymasının tek başına yeterli olmadığını, eylemin kurumun güvenliğini, disiplinini veya düzenli yaşamı bozacak nitelikte olması gerektiğini vurguladı. Kitaplardan alıntılar içeren defterlerin yasaklanmış eşya sayılabilmesi için kitapların mahkemece yasaklanıp yasaklanmadığının ve içeriğin kurum düzenine olumsuz etkisinin ilgili ve yeterli gerekçeyle ortaya konulması gerekir.

 

Sonuç

 

İfade özgürlüğüne ilişkin iddia kabul edilebilir bulundu; Anayasa'nın 26. maddesinde güvence altına alınan ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine ve yeniden yargılama yapılmak üzere kararın Diyarbakır 3. İnfaz Hâkimliğine gönderilmesine oybirliğiyle karar verildi. Başvurucuya net 15.000 TL manevi tazminat ödenmesine, maddi tazminat dahil diğer tazminat taleplerinin reddine hükmedildi. Üye Ömer Çınar, ihlalin gerekçeli karar hakkı yönünden bulunması gerektiği görüşüyle sonuca farklı gerekçeyle katıldı.

 

İlgili Mevzuat

 

  • Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m. 26
    İfade özgürlüğü ve kamu düzeni nedeniyle sınırlama

  • 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun — m. 37, 44, 62
    Disiplin cezasının genel koşulları; yasaklanmış eşya bulundurma disiplin suçu; hükümlülerin yayınlardan yararlanması

  • 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun — m. 50, 66
    İhlalin giderilmesi için yeniden yargılama

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Kişileri belirleyebilen bilgiler “...” ile gizlenmiştir.

 

TÜRKİYE CUMHURİYETİ


ANAYASA MAHKEMESİ


İKİNCİ BÖLÜM


KARAR


... BAŞVURUSU


(Başvuru Numarası: 2024/35456)


Karar Tarihi: 24/9/2026


İKİNCİ BÖLÜM


KARAR


Başkan


:


Basri BAĞCI


Üyeler


:


Engin YILDIRIM


Yıldız SEFERİNOĞLU


Ömer ÇINAR


Metin KIRATLI


Raportör


:


Aydın AYGÜN


Başvurucu


:


...


I. BAŞVURUNUN ÖZETİ


1. Başvuru, ceza infaz kurumunda yapılan aramada ele geçen dokümanların içeriğinden dolayı başvurucunun disiplin cezasıyla cezalandırılması nedeniyle ifade özgürlüğünün ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.


2. Başvurucu, silahlı terör örgütüne üye olma suçundan tutuklu olarak Diyarbakır 2 No.lu Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda (Ceza İnfaz Kurumu/Kurum) bulunmaktadır.


3. Ceza İnfaz Kurumunda 5/3/2024 tarihinde başvurucunun bulunduğu odada kısmi arama yapılmıştır. Aramada başvurucuya ait yedi adet defter ele geçirilmiştir. Mektup okuma komisyonu tarafından 14/3/2024 tarihli tutanakla A.Ö.ye ait kitapların aramada ele geçirilen defterlere yazıldığı tespit edilmiş ve başvurucu hakkında disiplin soruşturması başlatılmıştır. Mektup okuma komisyonunun tutanağına göre başvurucuya ait olan defterlerde A.Ö.nün yazdığı Demokratik Uygarlık Manifestosu 1., 2., ve 3. kitap ile Yöntem ve Hakikat Rejimi Üzerine isimli kitabın belirli sayfa numaralarından itibaren kitap içeriğinin tamamının defterlere el yazısıyla geçirildiği belirtilmiştir. Bunun dışında defterlerdeki içerik hakkında bir belirlemenin yapılmadığı anlaşılmıştır.


4. Yapılan disiplin soruşturmasında başvurucu savunmasında özetle defterlerinin daha önceden incelendiğini, sakıncalı olanların alınarak kalanların kendisine verildiğini, bu nedenle üstlerinde "Görüldü" damgasının bulunmadığını belirtmiştir. Ayrıca sakıncalı görülen defterlerin kendisine ait olmadığını da ileri sürmüştür.


5. Ceza İnfaz Kurumu Disiplin Kurulu soruşturma sonucunda başvurucuya 13/12/2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 44. maddesinin (3) numaralı fıkrasının (k) bendi "Üçüncü fıkranın (g) bendinde belirtilenler dışında kalıp da Kanuna uygun olarak yasaklanmış bulunan her türlü eşya, araç, gereç veya malzemeyi ceza infaz kurumlarına sokmak, bulundurmak, kullanmak" uyarınca yedi (7) gün süreyle hücreye koyma cezası vermiştir. Başvurucu hakkında verilen cezanın dayanağı olan hükmün anılan Kanun'un aynı maddesinin (2) numaralı fıkrasının (g) bendinde yer aldığı, fıkra ve bendin sehven hatalı yazıldığı görülmüştür.


6. Disiplin Kurulu kararında başvurucunun defterlerinin daha önceden incelendiği beyanıyla, sakıncalı dokümanların kendisine ait olmadığı yönündeki savunmaların suçtan kurtulmaya yönelik olduğu değerlendirilmiştir. Ayrıca Kurul tarafından başvurucunun eyleminin cezasız kalması hâlinde Ceza İnfaz Kurumunun asayiş ve güvenliğinin zafiyete uğrayacağı vurgulanmıştır. Kararda defterlerdeki içeriğin ne şekilde yasaklanmış bulunan her türlü eşya, araç, gereç veya malzemeyi oluşturduğu açıklanmamış, yalnızca A.Ö'ye ait kitaplar olduğu tespit edilmekle yetinilmiştir.


7. Başvurucu, Disiplin Kurulu kararına karşı şikâyet yoluna başvurmuştur. Dilekçesinde başvurucu disiplin soruşturması kapsamında yaptığı savunmasının incelenmediğini, savunmasının doğruluğunu ortaya koymak için kamera kayıtlarının incelenmesini, böylece defterlerin kendisine ait olmadığının anlaşılacağını ileri sürmüştür. Diyarbakır 3. İnfaz Hâkimliği (İnfaz Hâkimliği) başvurucunun şikâyetini "Hükümlünün aşamalardaki savunması, olay tutanağı, mektup okuma komisyonu raporu ve tüm dosya kapsamına göre hükümlünün sabit olan eyleminden dolayı verilen disiplin cezasına yapılan itirazın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir." gerekçesiyle reddetmiştir.


8. Başvurucu İnfaz Hâkimliği kararına karşı itiraz kanun yoluna başvurmuştur. Diyarbakır 1. Ağır Ceza Mahkemesi (İtiraz Merci), İnfaz Hâkimliğinin kararının usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle itirazın reddine karar vermiştir.


9. Başvurucu, nihai kararı 27/5/2024 tarihinde öğrendikten sonra 10/6/2024 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.


10. Komisyon adli yardım talebinin kabulüne, başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir.


II. DEĞERLENDİRME


11. Başvurucu; kendisine ait olan defterlerin daha önceden Ceza İnfaz Kurumunca incelendiğini, defterlerin kendisine ait olmadığını, yaptığı şikâyet ve itiraz başvurularının gerekçesiz olarak karara bağlanarak itirazlarının incelenmediğini iddia etmiştir. Ayrıca kendisine ait olan beş adet defterde disiplin cezasını gerektirecek bir içeriğin bulunmadığını, bu defterlerdeki içeriğin şiir, hikaye ve benzeri yazılardan oluştuğunu belirterek adil yargılanma hakkının ve ifade özgürlüğünün ihlal edildiğini ileri sürmüştür.


12. Adalet Bakanlığı (Bakanlık) görüşünde, Anayasa Mahkemesinin somut olaya benzer olaylarda verdiği bazı kararlarına yer verilmiştir. Daha sonra Bakanlık, başvurucunun ifade özgürlüğünün ihlal edilip edilmediği noktasında inceleme yapılırken görüşte değinilen Anayasa ve ilgili mevzuat hükümleri, Anayasa Mahkemesi içtihadı ve somut olayın kendine özgü koşullarının dikkate alınması gerektiğini ifade etmiştir. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanda bulunmamıştır.


13. Ceza İnfaz Kurumundaki odasında bulundurduğu defterlerin içeriği nedeniyle başvurucu hakkında verilen disiplin cezasına yönelik şikâyetlerin bir bütün olarak ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır (benzer yöndeki kararlar için bkz. ... [2. B.], B. No: 2014/14655, 18/7/2018, § 33; ... (2) [1. B.], B. No: 2017/17252, 1/7/2020, § 26).


14. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan başvurunun kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.


15. Ceza İnfaz Kurumunda bulundurduğu doküman nedeniyle hakkında disiplin cezası uygulanan başvurucunun ifade özgürlüğüne bir müdahalede bulunulmuştur.


16. Müdahaleye dayanak olan 5275 sayılı Kanun'un 44. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (g) bendinin kanunla sınırlama ölçütünü karşıladığı, müdahalenin Anayasa'nın 26. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan kamu düzeninin korunması meşru amaçları kapsamında kaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Bundan sonra yapılması gereken müdahalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olup olmadığını değerlendirmektir. Temel hak ve özgürlüklere yönelik bir müdahalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun kabul edilebilmesi için zorunlu bir toplumsal ihtiyacı karşılaması ve orantılı bir müdahale olması gerekir (... [GK], B. No: 2014/12151, 4/6/2015, §§ 53-55; ... [GK], B. No: 2013/9343, 4/6/2015, §§ 70-72; ... [1. B.], B. No: 2014/15428, 17/7/2018, § 45).


17. Hükümlü ve tutuklular, Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (Sözleşme) ortak alanı kapsamında kalan temel hak ve hürriyetlerin tamamına kural olarak sahiptir (... ve diğerleri [2. B.], B. No: 2013/583, 10/12/2014, § 65). Bu bağlamda hükümlü ve tutukluların ifade özgürlüğünün de Anayasa ve Sözleşme kapsamında koruma altında olduğu konusunda hiçbir şüphe bulunmamaktadır (... (5) [2. B.], B. No: 2013/6223, 7/1/2016, § 27). Bununla birlikte ifade özgürlüğü mutlak bir hak değildir ve Anayasa'nın 26. maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen sebeplerle sınırlanabilir. Bu bağlamda ceza infaz kurumunda bulunmanın kaçınılmaz sonucu olarak suçun önlenmesi ve disiplinin sağlanması gibi kurumda güvenliğin ve düzenin korunmasına yönelik kabul edilebilir gerekliliklerin olması durumunda mahpusların sahip olduğu haklara sınırlama getirilebilecektir (... (5), § 29).


18. Disiplin suç ve cezaları yönünden genel hüküm niteliğinde olan 5275 sayılı Kanun'un 37. maddesi uyarınca, Kanun kapsamındaki bir disiplin suçunun oluşabilmesi ve cezasının uygulanabilmesi için sadece her bir disiplin suçu yönünden belirlenen özel hükümdeki şartların gerçekleşmesi yeterli olmayıp ayrıca 37. maddedeki şartların da gerçekleşmesi gerekmektedir. 5275 sayılı Kanun'un 37. maddesine göre ceza infaz kurumunda düzenli bir yaşamın sürdürülmesi, güvenliğin ve disiplinin sağlanması bakımından kanun, tüzük, yönetmelikler ile idarenin uyulmasını emrettiği veya gerekli kıldığı davranış ve tutumları, kusurlu olarak ihlal ettiğinde eyleminin niteliği ile ağırlık derecesine göre hükümlü hakkında kanunda belirtilen disiplin cezaları uygulanacaktır (AYM, E.2013/6, K.2013/111, 10/10/2013; ... [1. B.], B. No: 2017/38744, 20/10/2021, § 22).


19. Bu doğrultuda Anayasa Mahkemesi, ceza infaz kurumunda yapılacak bir eylemin 5275 sayılı Kanun'un 39. ile 44. maddeleri arasında öngörülen disiplin suçunu oluşturduğu açık olsa dahi bu durumun disiplin cezası verilmesi için tek başına yeterli olmayacağını, eylemin ceza infaz kurumundaki güvenliği veya disiplini bozacak ya da düzenli yaşamın sürdürülmesini önleyecek şekilde gerçekleştirilmesi gerektiğini kabul etmiştir (AYM, E.2013/6, K.2013/111, 10/10/2013; ... (5), §§ 43, 44; ... [2. B.], B. No: 2015/214, 9/5/2018, § 22). Dolayısıyla somut olayda başvurucunun defterlerinin kurumdaki güvenliği veya disiplini bozacak ya da düzenli yaşamın sürdürülmesini önleyecek nitelikte kabul edilmesinin mümkün olup olmadığı incelenmelidir.


20. Başvurucu hakkında aramada ele geçen defterlerin içeriği nedeniyle disiplin soruşturması başlatılmış ve soruşturma sonucunda 5275 sayılı Kanun'un 44. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (g) bendinde yer alan "Üçüncü fıkranın (g) bendinde belirtilenler dışında kalıp da Kanuna uygun olarak yasaklanmış bulunan her türlü eşya, araç, gereç veya malzemeyi ceza infaz kurumlarına sokmak, bulundurmak, kullanmak" eyleminden disiplin cezası uygulanmıştır. İdarenin kararında başvurucunun disiplin soruşturması kapsamında verdiği savunmaya neden itibar edilmediği açıklandıktan sonra başvurucunun eyleminin cezasız kalması durumunda Ceza İnfaz Kurumunun asayiş ve düzeninin bozulacağı belirtilerek başvurucunun defterine A.Ö.nün kitaplarından alınan kısımların yazılmasının disiplin cezasına konu fiili oluşturduğuna kanaat getirilmiştir. Dolayısıyla Disiplin kurulu kararında başvurucunun defterinde yer alan hangi kısımların disiplin suçu oluşturduğu yönünden bir değerlendirmeye ve defterlerin Kurumda bulundurulmasının Kurumun düzeni veya güvenliği üzerindeki olumsuz etkisinin ne olduğu açıklanmamıştır. Disiplin Kurulu kararına yönelik şikâyeti inceleyen İnfaz Hâkimliği disiplin soruşturmasına konu edilen defterlerin başvurucuya ait olmadığı yönündeki savunmasına ya da defterlerin içeriğinin ne şekilde defterleri yasaklanmış eşya konumuna getirdiğine dair bir değerlendirmeye yer vermeksizin dosya içeriğinde bulunan tutanak ve raporları tekrar etmekle yetinerek başvurucunun şikâyetini reddetmiştir. İtiraz Merci de anılan hususlara ilişkin bir değerlendirmede bulunmadan itirazı reddetmiştir (bkz. §§ 7, 8).


21. Hükümlülerin süreli veya süresiz yayınlardan yararlanma hakkını düzenleyen 5275 sayılı Kanun'un 62. maddesine göre hükümlülerin mahkemelerce yasaklanmamış olması koşuluyla süreli veya süresiz yayınlardan bedelini ödeyerek yararlanmaları mümkündür. Başvuruya konu olayda Disiplin Kurulu kararında başvurucunun defterlerinin içeriğinde A.Ö.nün yazdığı bazı kitaplardan alınmış bölümlerin olduğu tespit edilmekle yetinilmiş, söz konusu kitaplar hakkında mahkemelerce yasaklanmış olma durumuna ilişkin bir belirleme yapılmamıştır. Yargılama mercilerinin de bu konuda bir araştırma ve açıklama yapmadıkları görülmüştür. Bu bağlamda söz konusu defterlerin disiplin suçunun tipik fiili olan yasaklanmış bulunan eşya olma hâlinin nasıl oluştuğunun idare ve yargılama makamlarınca ilgili ve yeterli bir gerekçe ile açıklığa kavuşturulamadığı anlaşılmıştır.


22. Sonuç olarak başvuruya konu olayda başvurucunun bulundurduğu defterlerle Üçüncü fıkranın (g) bendinde belirtilenler dışında kalıp da Kanuna uygun olarak yasaklanmış bulunan her türlü eşya, araç, gereç veya malzemeyi ceza infaz kurumlarına sokmak, bulundurmak, kullanmak eylemini işlediği somut olgulara dayalı olarak ortaya konulamamıştır. Başvurucunun 5275 sayılı Kanun'un 37. maddesinde öngörülen kurumda düzenli bir yaşamın sürdürülmesi, güvenliğin ve disiplinin sağlanması için zorunlu mevzuat ve emirleri ihlal ettiği de Disiplin Kurulu ve yargı mercilerince değerlendirilmemiştir.


23. Anayasa Mahkemesi ifade özgürlüğüne yapılan bir müdahalenin kamu makamları tarafından ortaya konulan gerekçelerinin ilgili ve yeterli olup olmadığını denetler (diğerleri arasından bkz. ... [1. B.], B. No: 2014/1577, 25/10/2017, § 58; ..., § 56; ... [1. B.], B. No: 2014/6128, 7/7/2015, § 56; ... ve diğerleri [GK], B. No: 2018/17635, 26/7/2019, § 120; ... [GK], B. No: 2018/38143, 3/10/2019, § 60; hükümlü ve tutuklulara uygulanan disiplin cezaları bağlamında bkz. ..., §§ 50-54; ... (3) [1. B.], B. No: 2015/3370, 9/1/2020, §§ 33-37). Somut olayda yargılama makamları başvurucunun eylemi nedeniyle disiplin cezası ile cezalandırılmasının zorunlu bir toplumsal ihtiyacı karşıladığını ilgili ve yeterli bir gerekçe ile gösterememiştir. Bu nedenle başvurucunun ifade özgürlüğüne hücreye koyma cezası vermek suretiyle yapılan müdahalenin demokratik bir toplumda gerekli olduğunun söylenemeyeceği değerlendirilmiştir.


24. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 26. maddesinde güvence altına alınan ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.


Ömer ÇINAR bu sonuca farklı gerekçeyle katılmıştır.


III. GİDERİM


25. Başvurucu; ihlalin tespiti, yeniden yargılama yapılması ile 15.000 TL maddi ve 15.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmuştur.


26. Başvuruda tespit edilen anayasal hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar ve zorunluluk bulunmaktadır. Anayasa'nın 148. ve 153. maddeleri ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. ve 66. maddeleri uyarınca ihlal kararının gönderildiği yargı mercilerinin yapması gereken iş, yeniden yargılama işlemlerini başlatıp Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında belirtilen ilkelere ve gerekçelere uygun biçimde yürütülecek yargılama sonunda hak ihlalinin nedenlerini gidererek yeni bir karar vermektir (yeniden yargılama konusunda bkz. ... [GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018, §§ 54-60; ... ve diğerleri (2) [1. B.], B. No: 2016/12506, 7/11/2019, §§ 53-60, 66; ... (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, §§ 93-100).


27. Öte yandan hak ihlali kararından Anayasa Mahkemesinin davanın neticesiyle ilgili bir tutum sergilediği sonucu çıkarılmamalıdır. Anayasa Mahkemesince verilen hak ihlali kararı uyuşmazlığın sonuçlarından bağımsız olup şikâyetin kabulü veya reddi kararı verilmesi gerektiği anlamına gelmemektedir. Kural olarak yargılamanın her aşamasında olduğu gibi ihlalin sonuçlarını gidermek üzere yeniden yapılacak yargılama sonunda da delillerin dava ile ilişkisini kurma ve bunları değerlendirip sonuç çıkarma yetkisi ilgili mahkemelere aittir.


28. Bununla birlikte yalnızca ihlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları karşılığında ve eski hâle getirme kuralı çerçevesinde taleple bağlı kalınarak başvurucuya net 15.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir. Başvurucu, maddi zarara ilişkin olarak bilgi ve belge sunmadığından maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir.


IV. HÜKÜM


Açıklanan gerekçelerle;


A. İfade özgürlüğünün ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,


B. Anayasa'nın 26. maddesinde güvence altına alınan ifade özgürlüğünün İHLAL EDİLDİĞİNE,


C. Kararın bir örneğinin ifade özgürlüğünün ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere Diyarbakır 3. İnfaz Hâkimliğine (E.2024/2271, K.2024/2427) GÖNDERİLMESİNE,


Ç. Başvurucuya net 15.000 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,


D. Ödemenin kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,


E. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 24/9/2026 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.


FARKLI GEREKÇE


Başvuru, ceza infaz kurumunda yapılan aramada ele geçen dokümanların içeriğinden dolayı başvurucunun disiplin cezası ile cezalandırılmasının ifade özgürlüğünü ihlal ettiği iddiasına ilişkin olup, Mahkememiz çoğunluğu tarafından, başvurucunun Anayasanın 26. maddesinde güvence altına alınan ifade özgürlüğü hakkının ihlal edildiği kabul edilmiştir. Aşağıda belirttiğim nedenlerle başvurucunun, ifade özgürlüğü hakkının değil, Anayasanın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamında gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği kanaatinde olduğumdan, ihlal sonucuna katılmakla birlikte çoğunluk gerekçesine katılmıyorum.


Çoğunluk gerekçesinde belirtildiği üzere, Disiplin Kurulu kararında başvurucunun defterinde yer alan hangi kısımların disiplin suçu oluşturduğu yönünden bir değerlendirmeye ve defterlerin Kurumda bulundurulmasının Kurumun düzeni veya güvenliği üzerindeki olumsuz etkisinin ne olduğu açıklanmadığı gibi, Disiplin Kurulu kararına yönelik şikâyeti inceleyen İnfaz Hâkimliği tarafından disiplin soruşturmasına konu edilen defterlerin başvurucuya ait olmadığı yönündeki savunmasına ya da defterlerin içeriğinin ne şekilde defterleri yasaklanmış eşya konumuna getirdiğine dair bir değerlendirmeye yer verilmemiş, dosya içeriğinde bulunan tutanak ve raporları tekrar edilerek başvurucunun şikâyeti reddedilmiştir. İtiraz mercii de anılan hususlara ilişkin bir değerlendirmede bulunmamadan itirazı reddetmiştir.


Yukarıda yer verilen gerekçeler ve özellikle defterlerin başvurucuya ait olup olmadığının belirlenmediği yönündeki iddiaların yargılama makamlarınca açıklığa kavuşturulmadığı nazara alındığında artık başvurucunun ifade özgürlüğü hakkının ihlal edildiğinden bahsedilmesi mümkün değildir. Öyle ki, defterlerin başvurucuya ait olmadığı tespit edilirse defterlerde yazan ifadelerin hiçbir önemi kalmayacağı gibi, başvurucunun ifade özgürlüğü hakkının ihlal edilmesi de söz konusu olamayacaktır.


Yine çoğunluk gerekçesinde başvuruya konu olayda Disiplin Kurulu kararında başvurucunun defterlerinin içeriğinde A.Ö.nün yazdığı bazı kitaplardan alınmış bölümlerin olduğunun tespit edilmekle yetinildiği, söz konusu kitaplar hakkında mahkemelerce yasaklanmış olma durumuna ilişkin bir belirleme yapılmadığı, yargılama mercilerinin de bu konuda bir araştırma ve açıklama yapmadığı belirtilmiştir. Bu bağlamda söz konusu defterlerin disiplin suçunun tipik fiili olan yasaklanmış bulunan eşya olma hâlinin nasıl oluştuğunun idare ve yargılama makamlarınca ilgili ve yeterli bir gerekçe ile açıklığa kavuşturulamadığı anlaşıldığından, başvurucunun adil yargılanma hakkı kapsamındaki gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği sonucuna ulaşılmaktadır.


Açıklanan nedenlerle başvurucunun, Anayasa’nın 26. maddesinde güvence altına alınan ifade özgürlüğü hakkının değil, Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği kanaatinde olduğumdan, çoğunluk görüşüne farklı gerekçeyle katılıyorum.


Üye


Ömer ÇINAR

 

Benzer Kararlar

 

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm — Kitap Taslağının Ceza İnfaz Kurumu Dışına Gönderilmesinin Engellenmesi

Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu — Ceza İnfaz Kurumunda Kitap ve Belgelerin Alıkonulması Hakkında Pilot Karar

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm — Ceza İnfaz Kurumunda Toplu Yemek Almama ve Telefon Kısıtlaması

Tüm Ceza Hukuku Kararları ›

 

İlgili Sayfalar

 

Ceza Hukuku ve İnfaz Süreçleri

 

Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

 

Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.

 

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm

 

Karar Türü

Bireysel Başvuru

 

Başvuru No

2024/35456

 

Karar Tarihi

24 Eylül 2026

 

Oy Durumu

Oybirliği

 

Resmî Kaynak

Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

Ceza Hukuku

Tüm Çalışma Alanları ›

 

Hesaplama Araçları

İnfaz ve Yatar Hesaplama

Tüm Hesaplama Araçları ›

bottom of page