top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

MEDENİ USUL HUKUKU  ·  İSTİNAF BAŞVURUSUNUN KABULÜ

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi — Tapuda Konut, Sözleşmede Dükkân Olan Taşınmaz Satışında Görevli Mahkemenin Araştırılması

 

2024/2168 E., 2024/1403 K. · 4 Temmuz 2024

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 5 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Tapu kaydı konut, satış sözleşmesi ise dükkân gösteriyorsa görevli mahkeme yalnız tek belgeye bakılarak belirlenemiyor. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi, taşınmazların aynı olup olmadığı, gerçek nitelik ve alıcının edinme amacı araştırılmadan verilen görevsizlik kararını kaldırdı. Dosya yeniden incelemeye gönderildi. Karar, tüketici mahkemesinin veya ticaret mahkemesinin kesin olarak görevli olduğunu söylemiyor. Tapu devri, bedel iadesi ve kira kaybı taleplerinin esası hakkında da sonuç kurmuyor.

 

Hukuki İlke

 

Bu satışta tapu ile sözleşme arasındaki konut–dükkân çelişkisi giderilip edinme amacı belirlenmeden görevli mahkeme hakkında karar verilemez.

 

Sonuç

 

Davalının istinaf başvurusu kabul edildi; görevsizlik kararı kaldırılarak dosya yeniden görülmek üzere ilk derece mahkemesine kesin ve oy birliğiyle gönderildi.

 

İlgili Mevzuat

 

  • 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun — m. 3/h, 3/k, 3/l, 73
    Taşınmazın niteliği, tüketici amacı ve görev

  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 1, 353/1-a/3
    Görev incelemesi ve kaldırma

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Resmî metindeki maskelemeler korunmuştur.

 

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

7. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2024/2168

KARAR NO: 2024/1403

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 08/02/2024

NUMARASI: 2023/541 Esas- 2024/89 Karar

DAVANIN KONUSU: Tapu İptali Ve Tescil (Satış Vaadi Sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ: 04/07/2024

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde ; Müvekkilleri ile davalı şirket arasında ''... ili, ... ilçesi, ... mahallesinde, ... pafta, 3428 ada, 6 parselde bulunan'' ... A.Ş. Adına kayıtlı, ... tipi dükkan, zemin kat, 42,00 metre² genel brüt, 27,64 metre² brüt, 25,92 metre² net alana sahip, ticari 16 numaralı bağımsız bölüm hakkında satış sözleşmesi akdedildiğini, işbu sözleşme kapsamında müvekkillerin KDV hariç 400.000 TL’yi ödemesi karşılığında söz konusu taşınmazın kendilerine satılması ve taşınmazın en geç 30.04.2020 tarihinde müvekkillerimiz adına tapu sicilinde tescili kararlaştırıldığını, taraflar arasındaki sözleşmeye istinaden müvekkillerinin edimlerini ifa ettiklerini ancak davalının tapu devrine yanaşmadığını, davalı yana gönderilen ihtarnamenin de sonuçsuz kaldığını, arabuluculuk sürecinin de olumlu neticelenmediğini belirterek öncelikle sözleşme konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile müvekkilleri adına tesciline karar verilmesini, kabul edilmemesi halinde taşınmazın rayiç bedeline göre müvekkillerinin ödedikleri tutarın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini, bu talebin de reddi halinde sayış vaadi sözleşmesi uyarınca müvekkilleri tarafından ödenen bedelin ve yapılan masrafların ödeme günlerinden itibaren işleyecek reeskont faizleriyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini ve ayrınca akdedilen sözleşme gereği mahrum kalınan kira bedellerinin tespiti ile muacceliyet tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte şimdilik 120.000,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili; davacıların mesnetsiz ve hukuka aykırı taleplerle açmış olduğu davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:Yerel mahkemece 08/02/2024 tarihli karar ile; Davalı tüzel kişi yasa gereği tacir ise de, davacı gerçek kişilerin tacir olup olmadığının usulünce araştırılması gereklidir. Bu sebeple mahkememizce davada görevli olunup olunmadığının tespiti için yukarıda açıklanan mevuzat hükümleri uyarınca usulünce araştırma yapılmış, bu kapsamda ilgili vergi dairesinden, ticaret odasından ve ticaret sicilden davacı yanın tacir bilgileri istenmiş ve nihayetinden müzekkerelere cevabi yazılardan davalı tarafın tacir olmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla davanın nispi ve mutlak ticari davalardan olmaması nedeniyle, mahkememizin görevli bulunmadığı, davalının davalı şirketçe satışa konu taşınmazın konut niteliğinde olduğu, davacının tacir vasfı taşımadığı, bu nedenle taraflar arasındaki ilişkinin 6502 sayılı Kanun kapsamında kaldığı ve davacının da 6502 sayılı yasa kapsamında, ''TÜKETİCİ'' tanımına uyduğu açık olup, olayda 6502 sayılı kanun hükümlerinin uygulanması gerekmekle; 6100 sayılı HMK.nun 1. maddesi gereği görevin kamu düzenine ilişkin olduğu ve mahkememizce yargılamanın her safhasında re’sen nazara alınması gerektiği ve görevli mahkemenin İstanbul tüketici Mahkemeleri olduğundan;1-Davanın, görev dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,2-Davaya bakmakla görevli mahkemenin İstanbul Anadolu Tüketici Mahkemesi OLDUĞUNA, 3-Karar kesinleştiğinde ve süresinde başvuru olması halinde dosyanın görevli İSTANBUL ANADOLU TÜKETİCİ MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE" şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; somut uyuşmazlık konusu nispi ticari davalardan olup görevli Mahkeme Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, TTK 4 uyarınca her iki tarafın tacir olduğu ve her iki tarafın ticari işletmesinden kaynaklanan davalar nispi ticari dava sayılır ve görevli mahkeme, Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, müvekkil tacir olup ticari işletmesinden kaynak bir uyuşmazlık bulunduğu konusunda herhangi bir tartışma bulunmadığını, İlk derece mahkemesi tarafından eksik ve hatalı irdelenen husus davacı tarafın tacir olup olmadığı noktasında toplandığını, ancak davacı taraf dava dilekçesinde, ... pafta, ... ada, ... parselde bulunan ticari ... numaralı bağımsız bölümü satın aldığını iddia ettiğini, anlaşılacağı üzere davacı taraf, satın aldığını iddia ettiği ticari nitelikte bağımsız bölümde ticari faaliyetlerini sürdürecek olup bunu kendisi halihazırda bildiğinden davasını da asliye ticaret mahkemesinde ikame ettiğini, her ne kadar müzekkere cevaplarından bahisle davacının tacir olmadığı kanaatine varılmışsa da ticari faaliyetlerini işletmek üzere ticari bağımsız bölüm aldığını iddia eden davacı, tacir gibi hareket ettiğinden tacir sayılacak ve tacire ilişkin hükümler uygulama alanı bulacağını, davacının satın aldığını iddia ettiği ticari nitelikteki bağımsız bölümde ticari faaliyetlerini sürdüreceği dosya kapsamından anlaşılmakta olup uyuşmazlık konusunun davacının ticari işletmesine ilişkin olduğu da sabit olduğunu, Bu doğrultuda nispi ticari davanın tüm şartları somut uyuşmazlıkta mevcut olup görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, ancak ilk derece mahkemesince, müzekkere cevaplarında davacının tacir olmadığı belirtildiğinden bahisle görev dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş, somut olayın özellikleri incelenmediğini, açıklanan nedenlerle hukuka aykırı İstanbul Anadolu 6.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/541 E. ve 2024/89 K. Sayılı, 08.02.2024 tarihli kararına karşı istinaf başvurusunun kabulüne, davanın görev dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine ilişkin kararın tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasına, yargılamaya devam edilmesi adına dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, Yargılama ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine

karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER: Tüm dosya kapsamı.

DOSYADA YER ALAN DELİLLER VE DEĞERLENDİRME:Dava; Satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptal ve tescil olmadığı takdirde bedel iadesi istemine ilişkindir. 28.05.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsamaktadır.Konut satış sözleşmeleriyle devre tatil ve uzun süreli tatil hizmeti sözleşmeleri de kanun kapsamına alınmıştır. Anılan Kanunun 3/h maddesinde de "Mal: Alışverişe konu olan; taşınır eşya, konut veya tatil amaçlı taşınmaz mallar..." hükmünü içermektedir. Aynı kanunun 3. maddesinin (k) bendindeki tanıma göre tüketici; ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi, (1) bendindeki tanıma göre de tüketici işlemi; mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanunun 73. maddesinin (1) bendi gereğince de bu kanun uygulaması ile ilgili çıkacak her türlü ihtilaflara tüketici mahkemelerinde bakılması gerekir.Dava konusu taşınmazın taraflar arasında imzalanan sözleşmede dükkan olarak belirtildiği, sözleşmenin devamı maddelerinde de dükkan olarak nitelendirildiği, dükkan niteliğindeki bağımsız bölümün satış sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlığın dava edildiği anlaşılmaktadır. Dava konusu taşınmazın tapu kaydında 16 nolu bağımsız bölüm A-B-C bloklarda konut olarak kayıtlı olduğu, taraflar arasındaki sözleşmede ticari dükkan olarak belirtildiği, taşınmazın niteliği konusunda tapu kaydı ile sözleşme arasında açık çelişki ve farklılık bulunduğu anlaşılmıştır. Şayet taşınmaz sözleşmede yazılı olduğu gibi dükkan niteliğinde ise 6502 Sayılı Kanunun 3/h maddesinde belirtilen mallardan olmadığından 6502 Sayılı Kanunun 73.maddesi uyarınca uyuşmazlık Tüketici Mahkemesinin görev alanına girmeyeceğinden Tüketici Mahkemesinde çözülemeyecektir. Bu halde çekişmenin genel mahkeme olarak Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi kanundan kaynaklanan bir zorunluluk olacaktır.Ancak taşınmaz tapuda kayıtlı olduğu üzere konut niteliğinde ise ve davacı tarafından kişisel ihtiyaçları için alındığı tespit edilmesi durumunda davacı tüketici konumunda olup dava tüketici mahkemesinde görülecektir. Bu nedenle öncelikle görevli mahkemenin tespiti açısından dosyada tapu kaydı mevcut taşınmaz ile sözleşmeye konu taşınmazın aynı taşınmaz olup olmadığı, taşınmazın niteliği ile taşınmazın davacı tarafça alınma amacının tespiti ve sözleşme ile tapu kaydı arasındaki taşınmazın niteliği konusundaki açık çelişki ve farklılığın sebebi ve nereden kaynaklandığı araştırılmalı ve açıklığa kavuşturulmak suretiyle giderilmelidir. İDM'ce görevli mahkemenin tespiti açısından dava konusu taşınmazın niteliği ve davacı tarafça satın alma amacı tespit edildikten sonra görev hususu konusunda karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırmayla görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup doğru görülmemiştir. Davalı vekilinin istinaf başvuru sebep ve gerekçeleri yerinde görülmekle kabulü gerekir. Açıklanan nedenlerle davalı vekilinin vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İDM karanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a/3. maddesi gereğince kaldırılmasına, dairemiz kararı gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine ilişkin kesin olarak karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a/3. maddesi gereğince KABULÜNE,2-İstanbul Anadolu 6.Ticaret Mahkemesi'nin 08/02/2024 tarih, 2023/541 Esas- 2024/89 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,3-Dosyanın dairemiz kararına uygun şekilde işlem yapılmak ve yeniden karar verilmek üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,4-Davalı tarafından yatırılan istinaf maktu karar harcının istem halinde davalıya iadesine,5-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesi tarafından verilecek kararda değerlendirilmesine ve hükme bağlanmasına,6-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından kendisini vekille temsil ettiren davalı yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1 bendi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 04/07/2024

 

Karşılaştırmalı Okuma

 

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Tüketici Davasında Talep Miktarını Açıklatma

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi Avukatlık Sözleşmesinde Görevli Mahkeme

 

Atıf ve Uygulama Kararları

 

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi — Yatırım Amaçlı Konutta Görevli Mahkeme

Tüm Medeni Usul Hukuku Kararları ›

 

İlgili Sayfalar

 

İçtihat Arama Merkezi

Taşınmaz Satışında Sözleşmenin Kapsamı ve Görevli Mahkeme

 

Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

 

Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.

 

Karar Künyesi

 

Mahkeme

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

 

İlgili Hukuk Dalı

Medeni Usul Hukuku

 

Esas No

2024/2168

 

Karar No

2024/1403

 

Karar Tarihi

4 Temmuz 2024

 

Oy Durumu

Oy birliği

 

Resmî Kaynak

Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

Tüm Çalışma Alanları ›

bottom of page