MEDENİ USUL HUKUKU
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi — Aile Konutundan İpoteğin Kaldırılması İsteminde Görevli Mahkemenin Belirlenmesi
2023/1864 E., 2023/2165 K. · 29 Kasım 2023
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 6 Kasım 2026
Kararın Özeti
Eşlerden biri, aile konutu olarak kullanıldığını ileri sürdüğü taşınmazdaki ipoteğin kaldırılması ve tapuya aile konutu şerhi verilmesi için dava açtı. Asliye hukuk ve asliye ticaret mahkemelerinin karşılıklı görevsizlik kararları üzerine dosya bölge adliye mahkemesine geldi. Daire, davacının talebinin aile konutunun korunmasına dayandığını belirledi. Davayı görmek üzere Urla Asliye Hukuk Mahkemesini aile mahkemesi sıfatıyla görevlendirdi.
Hukuki İlke
Görevli mahkemeyi belirlerken ipotek işleminin yanında davacının talebinin hukuki dayanağına bakılır. Bu dosyada eşin aile konutuna sağlanan korumaya dayanması, uyuşmazlığın aile mahkemesinde görülmesini gerektirdi.
Sonuç
Urla Asliye Hukuk Mahkemesi, aile mahkemesi sıfatıyla yargı yeri olarak belirlendi. Daire, temyiz yolu kapalı olmak üzere oybirliğiyle karar verdi.
Kararın Kapsamı
Karar, davaya hangi mahkemenin bakacağını belirler. İpoteğin geçerliliği ve tapuya şerh verilmesi taleplerinin esasını o mahkeme inceleyecektir.
İlgili Mevzuat
Türk Medeni Kanunu — m. 194
Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun — m. 4/1
Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 21, 22, 362/1-c
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO : 2023/1864
KARAR NO : 2023/2165
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İZMİR 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 23/03/2022
ESAS NO : 2021/595
KARAR NO : 2022/314
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :URLA ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ :16/06/2021
ESAS NO :2020/698
KARAR NO :2021/363
DAVANIN KONUSU : İpotek (İpoteğin Kaldırılması (Fekki))
KARAR TARİHİ :29.11.2023
GEREKÇELİ KARAR TARİHİ : 29.11.2023
Urla Asliye Hukuk Mahkemesi ile İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının yargı yeri belirlenmesi yoluyla giderilmesi İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından talep edilmekle dosya kapsamı incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Dava, aile konutu üzerine konulan ipoteğin kaldırılması ve tapu kaydına aile konutu şerhi konulması istemine ilişkindir.
Davanın açıldığı Urla Asliye Hukuk Mahkemesince, Urla ilçesi Büyükşehir Belediye sınırları içerisine alındığından Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatı kalmadığından Büyükşehir Belediyesi kapsamındaki yerlerde meydana gelen Ticaret Kanunundan kaynaklanan uyuşmazlıklara İzmir Asliye Ticaret Mahkemelerinin bakması gerektiğinden İzmir Asliye Ticaret Mahkemelerine görevsizlik kararı verilmiştir.
Dosyanın gönderildiği İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesince de, aile konutu olduğu iddia edilen taşınmaz üzerine konulan ipoteğin kaldırılması ve aile konutu şerhi verilemsi için açılan davada görevli mahkemenin aile mahkemesi olduğu gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verilmiştir.
TMK' nun 194. maddesinde ''Eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça, aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez veya aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz. Rızayı sağlayamayan veya haklı bir sebep olmadan kendisine rıza verilmeyen eş, hâkimin müdahalesini isteyebilir. Aile konutu olarak özgülenen taşınmaz malın maliki olmayan eş, tapu kütüğüne konutla ilgili gerekli şerhin verilmesini tapu müdürlüğünden isteyebilir. Aile konutu eşlerden biri tarafından kira ile sağlanmışsa, sözleşmenin tarafı olmayan eş, kiralayana yapacağı bildirimle sözleşmenin tarafı hâline gelir ve bildirimde bulunan eş diğeri ile müteselsilen sorumlu olur.'' şeklinde düzenlenmiştir.
Somut olayda; Dava, aile konutu üzerine konulan ipoteğin kaldırılması ve tapu kaydına aile konutu şerhi konulması istemine ilişkindir. Davacı ... ile davalı ... evlidirler. Uyuşmazlığın fiilen aile konutu olarak kullanılan taşınmaza ilişkin olduğu, davalılar arasında davacının eşinin de bulunduğu anlaşılmaktadır. 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanunu'nun, 5133 sayılı Kanunla değişik 4/1. maddesi uyarınca, 4721 sayılı Tük Medeni Kanunu'nun üçüncü kısmı hariç olmak üzere, ikinci kitabından kaynaklanan davalara aile mahkemelerinde bakılır. Buna göre uyuşmazlığın aile mahkemesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, yargı yeri olarak Urla Asliye Hukuk (Aile mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinin belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.
KARAR : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 21.ve 22. maddeleri gereğince Urla Asliye Hukuk (Aile mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
Dosyanın yargı yeri belirlenmesi talep eden mahkemesine iadesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 362/1-c maddesi uyarınca temyiz kanun yolu kapalı olmak üzere 29.11.2023 günü oybirliği ile karar verildi.
Tamamlayıcı Kararlar
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi: Aile Konutu İpoteğinde İmza İncelemesi
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Aile Konutu Davasında Nispi Harç
Tüm Medeni Usul Hukuku Kararları ›
İlgili Sayfalar
Eşin Borcu İçin Aile Konutu Üzerinde Takip Yapılması
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
İlgili Hukuk Dalı
Medeni Usul Hukuku
Esas No
2023/1864
Karar No
2023/2165
Karar Tarihi
29 Kasım 2023
Oy Durumu
Oybirliği
Resmî Kaynak
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları