Yargıtay 10. Hukuk Dairesi
Rücu Davasında Yapılandırma Başvurusu

Kararın Tam Metni

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI : 2021/443 E., 2024/291 K.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davacı Kurum ve davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi .. .. .. tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davalı ... Madencilik Sanayi ve ... A.Ş.'ye ait iş yeri işçilerinden ..'nın 20.05.2012 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu vefat ettiğini, iş kazası nedeniyle hak sahiplerine bağlanan ilk peşin sermaye değerli gelirden oluşan Kurum zararının tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde sunulacak neden ve toplanacak deliller ve resen dikkate alınacak nedenlerle; toplanan/toplanacak olan deliller çerçevesinde mesnetsiz davanın 5510 sayılı Kanun'un 21. maddesi ve ilgili maddeleri bakımından Anayasa'ya aykırılık yetki, görev, derdestlik, zamanaşımı, hak düşürücü süre, pasif sıfat yokluğu, dava şartı yokluğu, taraf sıfatı yokluğu, hukuki yarar yokluğu, müvekkillerinin kusursuzluğu, sigortalının tam kusurluluğu, usul, esas ve mevcut mevzuata aykırılığı yönlerinden reddine, bu taleplerinin reddi halinde davanın esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı ... ve .. Madencilik Sanayi ve ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle Mahkemenin dava konusu iş kazasında müvekkillerinin kusursuz olduğunu ve davacı kurumun belirlediği dava konusu değerin fahiş olduğunu ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 19.02.2020 tarihli kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 19.02.2020 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı Kurum ve davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 28.12.2020 tarihli kararı ile istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 28.12.2020 tarihli kararının süresi içinde davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece; eksik inceleme sonucu karar verildiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Bozma sonrası İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarihi ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; iş kazasının meydana gelmesinde kurum sigortalısına kusur atfedilmesinin haksız ve mesnetsiz olduğunu, hükme esas alınan hesap raporunda yapılan hesaplamanın eksik olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... ve .. Madencilik San. ve Tic. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; iş kazasından dolayı davalılara kusur verilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, kazanın Kurum sigortalısının kendi davranışı neticesinde meydana geldiğini, sorumluluklarının bulunmadığını ileri sürmüştür.

3.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; davaya konu iş kazasının meydana gelmesinde ihmali ve kusurunun bulunmadığını, ayrıca yapılandırma kapsamında davanın müvekkil yönünden konusuz kaldığını ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Çekişmeli yargıda kural olarak, “tasarruf ilkesi” geçerlidir ve taraflar dava konusu üzerinde serbestçe tasarrufta bulunabilirler. Hâkim, gördüğü davada tahkikatı bitirip hüküm kurduktan sonra davadan elini çekmiş olur ve kural olarak dava sonunda verilen karar temyiz edilip bozulmadan ve bu suretle yargılamaya yeniden başlanmadan davanın esası ile ilgili hiç bir karar veremez.

Dava açıldıktan sonra meydana gelen bir olay nedeniyle dava konusunun ortadan kalkması; eş söyleyişle tarafların, davanın esası hakkında karar verilmesinde hukuki yararının kalmaması halinde, bu olayın hükümde göz önüne alınması gerekir.

Eldeki dava dosyası incelendiğinde, bozma sonrası yargılamada davalılardan .. Madencilik Sanayi ve ... A.Ş. tarafından yapılandırma başvurusunda bulunulduğunun ileri sürülmesi üzerine, Dairenin 16.04.2025 tarihli geri çevirme kararı sonrası gelen kayıt ve belgelerin incelenmesi neticesinde, işbu davaya konu Kurum alacağına ilişkin olarak anılan şirketin yapılandırma başvurusu yaptığı anlaşılmakta olup, Mahkemece bu yapılandırma başvurusunun ve davanın konusuz kalıp kalmadığının değerlendirilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı bozmayı gerektirmiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı Kurum ve davalılar vekillerin yerinde bulunan temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi Kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililerine iadesine,

22.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.