top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

KİŞİLER HUKUKU  ·  BOZMA

Yargıtay 18. Hukuk Dairesi — Yanlış Beyana Dayalı Kaydın Terkininde Nitelendirme ve Yasal Hasım

 

2016/4999 E., 2016/7759 K. · 12 Mayıs 2016

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 12 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Davacılar, ölen amcalarının nüfusta kızı olarak görünen davalının amcalarıyla kan bağı bulunmadığını ileri sürerek kaydın terkinini istedi. Mahkeme davayı tanıma beyanının iptali sayıp iptali gerektiren delil sunulmadığı ve davalının ölene kadar murise ve eşine baktığı gerekçesiyle reddetti. Yargıtay, tescilin yanlış beyana dayandığı iddiasında davanın tanımanın iptali değil nüfus kaydının düzeltilmesi olduğunu belirtti. Tanık ve taraf beyanlarıyla yetinilmeyip DNA testi yaptırılması ve nüfus müdürü ya da memurunun yasal hasım olarak davada yer alması gerektiğinden hükmü bozdu.

 

Hukuki İlke

 

Kişinin Türk Medeni Kanunu'nun 282. maddesine uygun soybağı kurulmadan yanlış beyanla başkasının çocuğu olarak kaydedildiği iddiası, tanımanın iptali değil nüfus kaydının düzeltilmesi davasıdır; hukuki nitelendirme mahkemeye aittir. Kamu düzeniyle ilgili bu davalarda mahkeme gerektiğinde re'sen araştırma yaparak doğru sicili oluşturmalı, bu dosyada DNA testi yaptırmalıdır; 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 36. maddesi uyarınca nüfus müdürü veya memuru yasal hasım olarak davada bulunmalıdır.

 

Sonuç

 

Hüküm, eksik inceleme ile karar verilmesi ve yasal hasım nüfus idaresi temsilcisinin yokluğunda yargılama yapılması gerekçeleriyle oybirliğiyle bozuldu; temyiz peşin harcının istek hâlinde iadesine karar verildi.

 

İlgili Mevzuat

 

  • 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu — m. 282
    Soybağının kurulma yolları; somut olayda bu yollarla soybağı kurulmadığı belirtildi

  • 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu — m. 36
    Nüfus kaydı düzeltme davalarında nüfus müdürü veya memurunun yasal hasım olması

  • 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu — m. 428
    Bozma kararının dayanağı

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.

 

18. Hukuk Dairesi         2016/4999 E.  ,  2016/7759 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVACILAR : ... vd. Vek.Av....

Dava dilekçesinde, yanlış beyana dayalı kaydın iptali istenilmiştir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacılar dava dilekçesinde, murisleri olan amcaları ... ile kan bağı ve hısımlığı bulunmayan ancak kızı olarak görünen davalının amcalarının nüfus kaydından terkinini istemişler, mahkemece davanın tanıma beyanının iptali olduğu, davacıların ise bunun iptalini gerektirecek delil sunmadıkları gibi, davacıların murisi olduğunu iddia ettikleri ... ve eşine ölene kadar davalı ... tarafından bakıldığı, bunun aksine de delil bulunmadığı gerekçesiyle reddine karar verilmiştir.

1-Bir davada olayları açıklamak taraflara, hukuki nitelendirme mahkemeye aittir. Davacıların iddialarının kabulü halinde murisin kayden çocuğu görünen ... yönünden nüfus kaydının “gerçek durumu” yansıtmadığı, baştan yanlış olarak kütüğe geçirildiğinden söz edilmesi gereklidir. Çünkü ... ile muris arasında Türk Medeni Kanunu'nun 282. maddesine uygun şekilde soybağı ilişkisi kurulmamış, tescil yanlış beyana dayalı olarak yapılmıştır.Bu yönlerden dava tanımanın iptali değil, nüfus kaydının düzeltilmesi davasıdır.

Nüfus kayıtlarındaki düzeltme istemine ilişkin davalar kamu düzeni ile yakından ilgilidir. Bu özelliklerinden dolayı mahkemeler, tarafların beyanlarına bağlı kalmaksızın gerektiğinde re'sen yapacağı araştırma sonucu elde edeceği bulgulara göre doğru sicili oluşturmak mecburiyetindedir. Somut olayda salt tarafların ve tanıkların beyanları ile yetinilmeyip bu iddia ile ilgili olarak DNA testi yaptırılıp alınacak rapor da gözetilerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi yerine, tanık anlatımları ve tarafların beyanları ile yetinilip eksik inceleme ile davanın reddi,

2-Nüfus Hizmetleri Kanununun 36.maddesi hükmüne göre, nüfus kayıtlarının düzeltilmesine (ad ve soyadı değişikliği davaları dahil) ilişkin davalarda yasal hasım Nüfus Müdürü veya Memurunun bulunması ve kararın onların önünde verilmesi zorunludur. Bu yasa hükmü dikkate alınmadan Nüfus İdaresi Temsilcisinin yokluğunda yargılama yapılarak hüküm kurulması,

Doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine 12.05.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.

 

Benzer Kararlar

 

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — Baştan Yanlış Nüfus Kaydı İddiasında Görevli Mahkeme

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Nüfus Kaydının İptalinde Hekim Tanıklığı

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Nüfus Kaydı Düzeltmede Taraf Teşkili

Tüm Kişiler Hukuku Kararları ›

 

İlgili Sayfalar

 

Nüfus Kaydının Düzeltilmesi ve Kayıt Terkini

 

Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

 

Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.

 

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Yargıtay 18. Hukuk Dairesi

 

Esas No

2016/4999

 

Karar No

2016/7759

 

Karar Tarihi

12 Mayıs 2016

 

Oy Durumu

Oybirliği

 

Resmî Kaynak

Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

İsim ve Soyisim Değiştirme

Tüm Çalışma Alanları ›

bottom of page