AİLE HUKUKU · BOZMA
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi
Nüfus Kaydının İptalinde Hekim Tanıklığı
2026/1178 E., 2026/3702 K. · 6 Nisan 2026
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 1 Kasım 2026
Kararın Özeti
Miras bırakanın nüfus kaydında çocuğu olarak görünen ve gerçekte var olmadığı ileri sürülen kişinin kaydının iptali davası, yokluğu kanıtlanamadı diye reddedilebilir mi? Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, tescile dayanak doğum formunu imzalayan hekim tanık olarak dinlenmeden ve deliller birlikte değerlendirilmeden verilen ret kararını eksik incelemeye dayalı buldu. Daire, bu tür kayıt düzeltme davalarının zamanaşımına ve hak düşürücü süreye bağlı olmadığını, DNA testi dâhil her türlü delile başvurulabileceğini belirtti. İlk derece mahkemesi davayı reddetmiş, bölge adliye mahkemesi bu kararı korumuştu; Daire istinaf kararını kaldırıp ilk derece kararını oy birliğiyle bozdu.
Hukuki İlke
Daire, miras bırakanın nüfus kaydında çocuğu olarak görünen kişinin gerçekte var olmadığı ileri sürülerek açılan bu kayıt iptali davasında, tescile dayanak doğum formunu imzalayan hekim tanık olarak dinlenip öteki delillerle birlikte değerlendirilmeden verilen ret kararını eksik incelemeye dayalı kabul etti.
Sonuç
Bölge adliye mahkemesinin istinaf başvurusunu esastan reddeden kararı kaldırıldı ve ilk derece mahkemesi kararı bozuldu; karar oy birliğiyle verildi. Dosya ilk derece mahkemesine, kararın bir örneği bölge adliye mahkemesine gönderildi.
Kararın Dosyaya Etkisi
İlk derece mahkemesi, doğum formunu imzalayan hekimin tanıklığına başvuracak ve bunu tarafların öteki delilleriyle birlikte değerlendirerek kaydın iptali istemi hakkında yeniden karar verecek.
İlgili Mevzuat
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 33
Daire, davayı nitelendirip uygulanacak kuralı belirleme görevinin hâkime ait olduğunu açıklarken bu maddeye dayandı.
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
2. Hukuk Dairesi 2026/1178 E. , 2026/3702 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/646 E., 2025/2289 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Finike 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/393 E., 2022/346 K.
Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı vekili tarafından davanın reddi yönünden temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
1.Davacı tarafından açılan nüfus kaydının iptali davasında İlk derece Mahkemesi tarafından hükmedilen son kararda davanın reddine karar verilmiş olup kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir. Karara karşı davacı vekili tarafından temyiz talebinde bulunulmuştur.
2.04.06.1958 tarihli ve 15/6 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı gereğince, maddî olayları açıklamak taraflara; ileri sürülen olayları hukuken nitelemek, uygulanacak Kanun hükümlerini tespit etmek ve uygulamak görevi hakime aittir. Nitekim 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 33 üncü maddesinde hâkimin, Türk Hukuku'nu re'sen uygulayacağı belirtilmiştir. Bu ilke gereği açılan davayı nitelemek ve açılmış bir dava hakkında doğru hukuk kurallarını bulup uygulamak hâkime düşen bir görevdir. Kayıt düzeltilmesi, aile kütüğüne işlenmiş kaydın bir kısmının düzeltilmesi veya değiştirilmesidir. Nüfus kütüklerindeki doğru olmayan kayıtların düzeltilmesi için mahkemeden karar alınması zorunludur. İşte bu noktada, nüfus kütüğünde yer alan doğru olmayan kayıtlar, ilgilileri veya Cumhuriyet savcısı tarafından açılacak olan kayıt düzeltme davası ile gerçek durumuna uygun hale getirilebilir ki, bu dava uygulamada nüfus kaydının düzeltilmesi davası olarak adlandırılmakta olup zamanaşımı ve hak düşürücü süreye bağlı olmayan nüfus kaydının düzeltilmesine ilişkin davalarda, DNA testi dahil her türlü kanıta başvurulabilir.
3.Somut olayda davacı dava dilekçesinde; davacının miras bırakanı ... T.C. Kimlik numaralı ...'ın 11.06.2018 tarihinde vefat ettiği, davacının veraset ilamı çıkartabilmek amacıyla nüfus müdürlüğüne gittiğinde nüfus kaydında ... isimli 1991 doğumlu ve 2002'de kayıt yaptırılmış bir kişinin bulunduğunun görüldüğünü ancak davacının miras bırakanınının böyle bir çocuğunun olmadığı, bu kişinin kim olduğunun ve kayıtlara ne şekilde işlendiğinin bilinmediği hatta böyle bir kişinin dahi olmadığı bu nedenlerle ilgili nüfus kaydının düzetilmesini, davacının mirasbırakanı ...'ın nüfus kaydındaki ... isimli kişinin kaydının iptaline karar verilmesini dava etmiştir. İlk Derece Mahkemesince kurulan son hükümde davanın reddine karar verilmiş olup hükmün davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince itirazın esastan reddine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince her ne kadar ... isminde bir kişinin bulunmadığı ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de; dosya kapsamında bulunan nüfusa tescile dayanak belge olan ...'a ait 20.09.2002 tarihli doğum formunda adı geçen ve imzası bulunan Hükümet Tabibi Dr. ... 'ın tanık olarak beyanı alınarak tarafların diğer delilleri birlikte değerlendirilip oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.
KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz edene iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
06.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — Tanığın Dinlenmemesi ve Yazılı Beyan
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — DNA İncelemesi Yapılamayan Nüfus Kaydı Davasında Diğer Deliller
Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm — Beyana Dayalı Anne Kaydının Nüfustan Silinmesi ve Aile Hayatı
İlgili Sayfalar
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi
Esas No
2026/1178
Karar No
2026/3702
Karar Tarihi
6 Nisan 2026
Oy Durumu
Oy birliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları