AİLE HUKUKU · BOZMA
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Hayvan İşletmesinde Katılma Alacağının Gelir Değerine Göre Hesaplanması
2025/6428 E., 2026/8282 K. · 17 Eylül 2026
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 16 Kasım 2026
Kararın Özeti
Katılma alacağı davasında davalı erkeğin hayvan işletmesindeki hayvanların tamamı edinilmiş mal sayılmış ve sürüm değeri üzerinden hesap yapılmıştı; istinaf başvurusu esastan reddedildi. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, işletmenin evlenmeden önce 05.12.2001 tarihinde kurulduğunu, evlenme tarihinde işletmede kaç hayvan bulunduğu ve kişisel mal yerine geçen değer olup olmadığı belirlenmeden karar verilemeyeceğini belirtti. Ayrıca hayvansal işletmelerin tarımsal işletme niteliğinde olduğunu, katılma alacağının sürüm değeri yerine gelir değeri dikkate alınarak hesaplanması gerektiğini açıklayarak kararı bozdu.
Hukuki İlke
Bu dosyada Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, evlenmeden önce kurulan hayvan işletmesinde mal rejiminin başlangıcında kaç hayvan bulunduğu ve kişisel mal yerine geçen değer olup olmadığı belirlenmeden hayvanların tamamının edinilmiş mal sayılmasını hatalı bulmuştur. Hayvansal işletme tarımsal işletme niteliğindedir; Türk Medeni Kanununun 233. maddesi uyarınca katılma alacağı, sürüm değeri kuralının istisnası olarak gelir değeri dikkate alınarak belirlenir.
Sonuç
İstinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararı ortadan kaldırıldı; davalı erkek vekilinin temyiz itirazları kısmen kabul edilerek İlk Derece Mahkemesi kararı kişisel mal savunması ve değerleme yöntemi yönlerinden bozuldu. Yargılama giderlerine yönelik itirazların şimdilik incelenmesine yer olmadığına, bozma kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine oybirliğiyle karar verildi.
İlgili Mevzuat
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu — m. 220, 233
Mal rejiminin başlangıcında eşe ait malvarlığı değerleri ile kişisel mal yerine geçen değerlerin kişisel mal sayılması; tarımsal işletmede değer artış payı ve katılma alacağının gelir değerine göre hesaplanması5488 sayılı Tarım Kanunu — m. 3
Tarımsal işletme tanımı
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
2. Hukuk Dairesi 2025/6428 E. , 2026/8282 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/779 E., 2025/1110 K.
DAVA TÜRÜ : Katılma Alacağı
İLK DERECE MAHKEMESİ : Erzincan 1. Aile Mahkemesi
SAYISI : 2018/890 E., 2024/333 K.
Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı erkek vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı erkek vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Davalı erkek vekilinin kişisel mal savunmasına yönelik temyiz itirazlarının incelemesinde;
Mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait bulunan malvarlığı değerleri (TMK md. 220/1, b.2) ile kişisel mallar yerine geçen değerler, kişisel mal niteliğindedir (TMK 220/1, b. 4).
Somut olayda, Mahkemece, hayvanlar yönünden yazılı şekilde karar verilmiş ise de karar hatalı olmuştur. Şöyle ki, davalı erkeğin evlenme tarihinden önce 05.12.2001 tarihinde hayvan işletmesini kurduğu, ancak işletmede evlenme tarihinde kaç hayvan olduğu belirlenmeden mal rejiminin sona erdiği tarihte ve 1 gün önce kesimi yapılan hayvanların tamamının edinilmiş mal olduğu kabul edilerek karar verildiği anlaşılmaktadır. O halde, Mahkemece, mal rejiminin başlangıcında (evlenme tarihi) işletmede kaç hayvan olduğu ve kişisel mal yerine geçen değer olup olmadığı değerlendirmeden yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuş, bozmayı gerektirmiştir.
3. Davalı erkek vekilinin değere yönelik temyiz itirazlarının incelemesinde;
Mal rejiminin tasfiyesinde, malların sürüm (rayiç) değerinin dikkate alınacağı kuralının istisnası, tarımsal işletmeler için gelir değerinin dikkate alınmasıdır.
TMK'nin '2. Gelir değeri/ a. Genel olarak' başlıklı 233. maddesi;
'Bir eşin malik olarak bizzat işletmeye devam ettiği veya sağ kalan eş ya da altsoyundan birinin kendisine bir bütün olarak özgülenmesini istemeye haklı olduğu bir tarımsal işletme için değer artışından alacağı pay ve katılma alacağı, bunların gelir değeri göz önünde tutularak hesaplanır.
Tarımsal işletmenin maliki veya mirasçıları, diğer eşe karşı ileri sürebilecekleri değer artışı payının veya katılma alacağının, işletmenin sadece sürüm değeri üzerinden hesaplanmasını isteyebilir.
Değerlendirmeye ve işletmenin kazancından mirasçılara pay ödenmesine ilişkin miras hukuku hükümleri kıyas yoluyla uygulanır.'
şeklinde düzenlenmiştir
Tarımsal işletme; üretim faktörlerini kullanarak bitkisel ve/veya hayvansal ve/veya su ürünlerinin üretimi için tarımsal faaliyet yapan veya söz konusu tarımsal faaliyete ilave olarak işleme, depolama, muhafaza ve pazarlamaya yönelik faaliyetlerde bulunan işletmeye denir (5488 sayılı Tarım Kanunu md. 3/1, i). Hayvansal işletmeler de, bir tarımsal işletme niteliğindedir.
Yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler uyarınca; Mahkemece, hayvansal işletmelerin de tarımsal işletme niteliğinde olduğu ve TMK'nin 233. maddesi uyarında hayvan işletmesinin tasfiyede gelir değerinin dikkate alınarak katılma alacağının belirlenmesi gerektiği göz ardı edilerek hayvanların belirlenen sürüm (rayiç) değeri üzerinden katılma alacağının belirlenmesi karar verilmesi hatalı olmuş, bozmayı gerektirmiştir.
KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. Davalı erkek vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile, temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda (2) ve (3) nolu bentte açıklanan sebeplerle BOZULMASINA, bozma sebebine göre yargılama giderlerine yönelik temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,
3. Davalı erkek vekilinin bozma kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine,
Temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
17.09.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Kişisel Mal Yerine Geçen Konut İddiası
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Mal Rejiminin Tasfiyesinde Tarlanın Değeri ve Traktör Kredisi
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Katılma Alacağında İnşaat Seviyesi
İlgili Sayfalar
Boşanmada Mal Rejiminin Tasfiyesi ve Katılma Alacağı
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi
Esas No
2025/6428
Karar No
2026/8282
Karar Tarihi
17 Eylül 2026
Oy Durumu
Oybirliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları