KİŞİLER HUKUKU · BOZMA
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Nüfusa Hiç Kaydedilmeyen Anneannenin Doğum ve Ölüm Bilgilerinde Görev
2026/424 E., 2026/3093 K. · 24 Mart 2026
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 20 Kasım 2026
Kararın Özeti
Davacı, anneannesi olduğunu ileri sürdüğü kişinin nüfus kaydının oluşturulmasını, doğum ve ölüm olaylarının aile kütüğüne işlenmesini istedi. İlk derece mahkemesi istemi idari işlem kapsamında görerek davayı usulden reddetti. Yargıtay, talebin mevcut bir belgenin sicile yanlış geçirilmesinden kaynaklanan maddi hatanın giderilmesiyle sınırlı olmadığını, soybağını ilgilendirdiğini ve nüfus kayıtlarında mahkeme kararı gerektiren düzeltme doğurabileceğini belirtti. Daire bu nedenle uyuşmazlığın adli yargıda görülmesi gerektiğine karar verdi.
Hukuki İlke
Sicile kayıt istemi soybağını ilgilendiriyor ve maddi kayıt hatasının giderilmesini aşıyorsa görevli yargı yolu bu dosyada adli yargıdır. Daire, anneanne olduğuna dair iddianın ispatı hakkında karar vermedi.
Sonuç
İstinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin karar kaldırıldı ve ilk derece mahkemesinin usulden ret kararı bozuldu.
İlgili Mevzuat
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu — m. 2/1
Kararda anılan4721 sayılı Türk Medeni Kanunu — m. 39
Kararda anılan5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu — m. 31/4, 35, 36
Kararda anılan
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
2. Hukuk Dairesi 2026/424 E. , 2026/3093 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ: Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/1508 E., 2025/1271 K.
DAVA TÜRÜ : Nüfus
İLK DERECE MAHKEMESİ: Gaziantep 14. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2025/85 E., 2025/196 K.
Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı vekili tarafından davanın tespit davası değil eda davası niteliğinde olduğu, uyuşmazlığın çözümünde adli yargının görevli olduğu, davanın esastan incelenmesi yerine usulden ret kararı verilmesinin yanlış olduğunu beyanla tamamı yönünden temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
1.2577 sayılı Kanun’un "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2 nci maddesinin birinci fıkrasına göre idarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları ile tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davaların idari dava türleridir.
2.4721 sayılı Kanun’un 39 uncu maddesi gereğince; Mahkeme kararı olmadıkça, kişisel durum sicilinin hiçbir kaydında düzeltme yapılamaz.
3.5490 sayılı Kanun'un "Bildirim Yükümlülüğü ve süresi" başlıklı 31. Maddesinin dördüncü fıkrasına göre; ölenin kaydı yok ise yapılacak soruşturma sonunda Türk vatandaşlığı ve ailesi tespit edildiği takdirde doğum tutanağı düzenlenerek aile kütüğüne önce doğum, sonra ölüm olayı işlenir. Aynı Kanunun " "Kayıt düzeltilmesi" başlıklı 35. maddesinin birinci fıkrası gereğince kesinleşmiş mahkeme hükmü olmadıkça nüfus kütüklerinin hiçbir kaydı düzeltilemez ve kayıtların anlamını ve taşıdığı bilgileri değiştirecek şerhler konulamaz. Ancak olayların aile kütüklerine tescili esnasında yapılan maddî hatalar nüfus müdürlüğünce dayanak belgesine uygun olarak düzeltilir. Aynı Kanun'un "Nüfus davaları" başlıklı 36 ncı maddesi gereğince nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları, düzeltmeyi isteyen şahıslar ile ilgili resmî dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet savcıları tarafından yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılır. Kayıt düzeltme davaları, nüfus müdürü veya görevlendireceği nüfus memuru huzuru ile görülür ve karara bağlanır. Haklı sebeplerin bulunması hâlinde aynı konuya ilişkin düzeltme yapılması hâkimden istenebilir.
4.Uyuşmazlık Mahkemesinin 08.04.2025 tarihli ve 2025/113 Esas, 2025/261 Karar ve 12.01.20 26... /5 12... /3 Karar sayılı kararlarında da açıklandığı üzere, nüfus kaydına ilişkin bazı işlemler adli, bazı işlemler idari kararlarla yapılmaktadır. Adli yargının görev alanına giren maddi hata dışındaki davaların ise nüfus kayıtlarının düzeltilmesi davaları olduğu açıkça belirlenmiştir. Davacının isteminin maddi hata kapsamında bulunmadığı, soybağını ilgilendiren nitelik taşıdığı ve tarafların nüfus kayıtlarında düzeltme yapılmasını gerektirdiği gözetildiğinde, uyuşmazlığın Türk Medeni Kanunu ve Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 35 ve devamı hükümleri uyarınca adli yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
5.Somut olayda ise, davacının murisi anneannesi olduğunu iddia ettiği kişinin nüfusa kaydının yapılması, aile kütüğüne önce doğum sonra ölüm olayının işlenmesi istemiyle açılan davanın nüfus kayıtlarında düzeltme yapılmasını gerektirdiği gözetilmeksizin davanın idari işlem olduğu şeklinde yanılgılı değerlendirmeyle davanın usulden reddine karar verilmesi doğru görülmemiş kararın bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.
KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz edene iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
24.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — Baştan Yanlış Nüfus Kaydı İddiasında Görevli Mahkeme
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Nüfus Kaydı Düzeltmede Miras Hakkı Etkilenmeyenlerin Temyizi
Yargıtay 18. Hukuk Dairesi — Ölen Kişinin Kapalı Nüfus Kaydında Anne Adının Tespiti
Tüm Kişiler Hukuku Kararları ›
İlgili Sayfalar
5490 Sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu — Kabul Edilen Metin
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi
Esas No
2026/424
Karar No
2026/3093
Karar Tarihi
24 Mart 2026
Oy Durumu
Oy birliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları