Yargıtay 2. Hukuk Dairesi — Paylı Mülkiyette Aile Konutu Şerhinin Kaldırılması

Kararın Tam Metni

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Özel mülkiyet paylarının sayısal ayrıntıları “...” ile gizlenmiştir. Paylı mülkiyetin niteliği, mahkeme künyesi ve hüküm korunmuştur.

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2025/1757 E., 2026/413 K.

DAVA TÜRÜ : Aile Konutu Şerhinin Terkini

İLK DERECE MAHKEMESİ : Çarşamba Aile Mahkemesi

SAYISI : 2024/304 E., 2025/408 K.

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı vekili tarafından davanın reddi, vekalet ücreti ve yargılama gideri yönünden temyiz edilmiş olup, kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Türk Medeni Kanunu’nun 193 üncü maddesi dikkate alındığında kural olarak eşlerin birbirleri ve üçüncü kişilerle her türlü hukuki işlem yapma serbestisi kabul edilmişken, aynı Kanun’un 194 üncü maddesi ile bu kurala istisna getirilmiş ve aile konutu üzerindeki hakların sınırlandırılması esası kabul edilmiştir. Bu düzenleme ile malik olmayan eşe, aile konutu ile ilgili tapu kütüğüne şerh verilmesini isteme hakkı tanınmış, eşlerin aile konutu ile ilgili bazı hukuksal işlemlerinin diğer eşin rızasına bağlı olduğu kuralı getirilerek eşlerin hukuki işlem özgürlüğü "aile birliğinin" korunması amacıyla sınırlandırılmıştır. Tapu kaydında aile konutu şerhi bulunmasa dahi aile konutuna ilişkin olarak; eşlerden biri diğer eşin açık rızası bulunmadıkça aile konutuyla ilgili kira sözleşmesini feshedemeyecek, aile konutunu devredemeyecek ve aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamayacaktır (YHGK’nın 15.05.2015 t.li ve 2013-2/2306 E., 2015/1356 K. sayılı kararı).

Her ne kadar mahkemece davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş ise de aile konutu şerhi konulan taşınmazın mülkiyeti .../... hissesi davalı ... adına, .../... hissesi de davacı adına tescilidir. Davalı kadın eşi ile birlikte, davacının paylı malik olduğu dava konusu taşınmaza aile konutu şerhinin konulması 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 194 üncü maddesinin kapsamına girmemektedir. Bu nedenle davacının dava açmada hukuki yararı vardır, davanın hukuki menfaat yokluğu nedeni ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. Davanın kabulü ile aile konutu şerhinin kaldırılmasına karar verimesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, bozma sebebine göre davacının yargılama giderleri ve vekâlet ücretine yönelik temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz edene iadesine,

Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

24.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.