KİRA HUKUKU · BOZMA
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Dövizli Kira Tespiti ve Kesinleşmeden Tahsil Talebi
2010/14300 E., 2010/14709 K. · 21 Eylül 2010
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 20 Kasım 2026
Kararın Özeti
Avro ile kararlaştırılan kira sözleşmesinin süresi dolunca kiraya veren, 2007 dönemine ait yeni bedelin aynı para biriminde tespit edilmesini ve iki yıllık tutarın tahsilini istedi. Kiracı dövizle tespit istemine karşı çıktı. Yargıtay, bu uyuşmazlıkta yabancı para cinsinden tespit için tarafların açık muvafakati gerektiğini belirtti. Tespit kararının kesinleşmesinden önce aynı hükümle kira farkının tahsiline karar verilmesini de hukuka aykırı bularak hükmü bozdu.
Hukuki İlke
2007 dönemine ilişkin bu uyuşmazlıkta avro cinsinden tespit, tarafların açık muvafakatine bağlı tutuldu. Tespitten doğan kira farkının tahsili de tespit hükmünün kesinleşmesini gerektiriyordu.
Sonuç
Dövizli kira tespiti bakımından açık muvafakatın araştırılmaması ve kesinleşmeden tahsile karar verilmesi nedeniyle hüküm bozuldu.
İlgili Mevzuat
1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu m.428
Kararda anılan
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
3. Hukuk Dairesi 2010/14300 E. , 2010/14709 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ
Dava dilekçesinde kira parasının 1.7.2007 gününden başlayarak yıllık 80.000 Euro olarak tesbiti ve tahsili istenilmiştir.
Mahkemece davanın kısmen kabulü ile 75.000 Euro tespiti ile 150.000 Euro nın tahsili cihetine gidilmiş, hüküm taraf vekili
tarafından temyiz edilmiştir.
YARGITAYKARARI
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.
Davacı vekili dava dilekçesinde, 1.7.2007 tarihinden itibaren yıllık kira parasının 80.000 Euro olarak tespitini ve tespit
edilecek kiranın 1.7.2007 tarihinden itibaren en yüksek banka faizi ile tahsilini talep etmiş, mahkemece; yıllık kira parasının
75.000 Euro tespitine ve iki yıllık kira bedeli 150.000 Euro nun davalıdan tahsiline karar verilmiş, hükmü taraf vekilleri
temyiz etmiştir.
Taraflar arasında düzenlenen ilk kira sözleşmesi 1.7.2000 başlangıç tarihli olup, 5 yıl sürelidir.Yenilenen 1.7.2005 tarihli
sözleşme ise 2 yıl sürelidir ve dava konusu dönem sözleşmeyi takip eden dönemdir. Sözleşmelerde kira parası Euro
olarak kararlaştırılmıştır.
Kira tespit kararlarının asıl görevi sadece kira sözleşmesinin ücret unsurunu belirlemekten ibarettir. Buna göre kira tespit
davasına ilişkin ilamda hem tespit, hemde tespit edilen kira parasının tahsili talep edilemez. Çünkü tespit edilen kira
alacağının talep edilebilmesi için ifa zamanının gelmiş olması gerekir. İfa zamanı için alacağın muaccel olması başka bir
deyişle alacaklının edayı takip ve bu sebeple borçluyu dava edebileceği zamanın gelmiş olmasına bağlıdır. 7.7.1965 gün
ve 5/5 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere tespit edilen kira farkının mahkemede dava edilebilir veya
icrada takip edilebilir hale gelmesi için miktarının kesin olarak belli olması gerekir. Bu belirlilik ise ancak tespite ilişkin
kararın kesinleşmesi ile oluşabilir. Bu nedenle kira parasının tespitine ilişkin kararın kesinleşmesinden sonra ancak kira
parasının tahsili talep edilebileceğinden, mahkemece; kesinleşmeden önce kiranın tahsiline karar verilmesi doğru
görülmemiştir.
Ayrıca, yabancı para ile kararlaştırılan kira sözleşmesinin sona ermesinden sonra yenilenen dönemde kira parasının
tespitinin istenilmesi halinde, Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatları uyarınca tarafların açık muvafakatları bulunmadığı sürece kira
parasının TL olarak tespiti gerekir.
Dava konusu olayda, davacı kira parasının yabancı parayla tespitini istemekte, davalı kiracı ise yabancı parayla ödeme
yapmasına rağmen, kiranın döviz olarak tespit edilmesine karşı olduklarını beyan ettiği anlaşılmaktadır. Bu durumda
mahkemece taraflardan sorularak yabancı para ile kira parasının tespitini istedikleri takdirde kira parasını Euro cinsinden
tespit etmek, aksi halde davayı reddetmek olmalıdır.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu
nedenlerle yerinde olduğundan kabu
lü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz
edene iadesine, 21.09.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Dövizli Otel Kirasında Tespit Dönemi ve Hakkaniyet İndirimi
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu: Kira Farkı
İlgili Sayfalar
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi
Esas No
2010/14300
Karar No
2010/14709
Karar Tarihi
21 Eylül 2010
Oy Durumu
Oy birliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları
Hesaplama Araçları