MEDENİ USUL HUKUKU · BOZMA
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Yeni Kira Dönemi İhtarı ve Derdestlik İtirazı
2017/7392 E., 2017/17060 K. · 5 Aralık 2017
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 20 Kasım 2026
Kararın Özeti
Kiraya veren, on yıllık uzama süresine dayanarak aynı kiralanan için yeniden tahliye davası açtı. İlk dava önceki yıla ait ve tebliğ edilmemiş bir ihtara dayanıyordu. İkinci davada ise bir sonraki kira dönemi için gönderilen yeni bildirim ileri sürüldü. Yargıtay, iki davanın dayanağı olan ihtarları ve dava tarihlerindeki koşulları ayrı değerlendirdi. Bu nedenle derdestlikten ret kararını bozarak tahliye isteminin esasının incelenmesini istedi.
Hukuki İlke
Daire, bu dosyada yeni uzama dönemi için gönderilen başka bir ihtarın ikinci davaya ayrı dayanak oluşturduğunu ve derdestlik nedeniyle ret verilemeyeceğini kabul etti.
Sonuç
Yargıtay, derdestlik nedeniyle verilen ret hükmünü davacı yararına bozdu. Davalının diğer temyiz itirazlarını bu aşamada incelemedi.
İlgili Mevzuat
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.347
Kararda anılan6101 sayılı Kanun geçici m.2
Kararda anılan6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.114/1-ı ve geçici m.3
Kararda anılan1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu m.187/4, m.428 ve m.440
Kararda anılan
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
3. Hukuk Dairesi 2017/7392 E. , 2017/17060 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasındaki kiralananın tahliyesi davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde taraflarca temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı ; 01.01.1996 başlangıç tarihli sözleşmeye göre 10 yıllık uzama süresinin bittiğini, davalıya ihtar gönderdiklerini buna rağmen taşınmazı tahliye etmediğini ileri sürerek, davalının kiralanandan tahliyesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı; derdestlik itirazında bulunmuş ve davanın sürede olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece; derdestlik nedeni ile davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1-Davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde; Kiralanan, niteliği itibariyle Türk Borçlar Kanununun konut ve çatılı iş yeri kiralarına ilişkin hükümlere tabidir. 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 347. maddesi hükmü gereğince konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracı, belirli süreli sözleşmelerin süresinin bitiminden en az onbeş gün önce bildirimde bulunmadıkça, sözleşme aynı koşullarla bir yıl için uzatılmış sayılır. Kiraya veren, sözleşme süresinin bitimine dayanarak sözleşmeyi sona erdiremez. Ancak, on yıllık uzama süresi sonunda kiraya veren, bu süreyi izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunmak koşuluyla, herhangi bir sebep göstermeksizin sözleşmeye son verebilir.
6101 sayılı Türk Borçlar Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkındaki Kanunu'nun Geçici 2. maddesinde bu kanunun yürürlüğe girmesinden önce Türk Borçlar Kanununun 347. Maddesinin son cümlesinde öngörülen kira sözleşmelerinden on yıllık uzama süresi dolmamış olmakla birlikte geri kalan süre beş yıldan daha kısa olanlar hakkında, yürürlüğe girdiği tarihten itibaren beş yıl, on yıllık uzama süresi dolmuş olanlar hakkında da yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl sonra uygulanacağı belirlenmiştir.
HMK'nın 114/1-ı maddesinde aynı davanın, daha önceden açılmış ve halen görülmekte (derdest) olması da dava şartları arasında düzenlenmiştir. Derdestlik; dava açılmasının usul hukuku bakımından ortaya çıkardığı
sonuçlardan biridir. Aynı konuda, aynı taraflar arasında, aynı dava sebebine dayanarak daha önce bir dava açılmış ve bu dava görülmekte ise, aynı konunun yeni bir dava konusu yapılması mümkün değildir. Çünkü; aynı konuda iki dava açılmasında davacının korunmaya layık bir menfaati yoktur. Daha önce HUMK m.187/4'de bir ilk itiraz olarak nitelenen bu husus HMK m. 114/1-ı hükmü ile dava şartı haline getirilmiştir.
Somut olayda; davada dayanılan ve hükme esas alınan 01.01.1996 başlangıç tarihli ve bir yıl süreli kira sözleşmesi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Mahkemenin red kararına gerekçe gösterdiği derdestlik itirazına konu ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2015/91 Esas sayılı davasında davacı, 25.07.2014 tarihli ihtara dayanarak 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 347. maddesi hükmü gereğince tahliye kararı verilmesini talep etmiş, ihtarnamenin tebliğ edilmediği gerekçesi ile Mahkemenin 20.10.2015 tarihli kararı ile davanın reddine karar verilmiş ve hüküm davacı tarafından temyiz edilmemiştir. Davacı 07.01.2016 tarihinde açtığı bu davada ise 29.07.2015 tarihli ihtara dayanarak 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 347. maddesi hükmü gereğince tahliye talep etmiştir. Her dava; açıldığı tarihte gerçekleşmiş koşullara göre incelenip, dava tarihi itibariyle sonuç doğuracak biçimde hükme bağlanacağından, davacının yeni kira dönemi için yeniden ihtar keşide ederek dava açması nedeniyle somut olayda iki dava arasında derdestlikten söz edilemez.
Bu durumda mahkemece işin esasına girilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde derdestlik nedeniyle davanın reddine karar verilmesi doğru değildir.
Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.
2-Bozma nedenine göre davalının temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davacı yararına BOZULMASINA, ikinci bentte açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nun 440.maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 05.12.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi: Üç Yıllık Kirada On Yıllık Uzama Hesabı
İkinci Tahkim Başvurusunda Derdestlik
Kısmi Davada Ek Dava ve Derdestlik
Tüm Medeni Usul Hukuku Kararları ›
İlgili Sayfalar
Kira Süresi, Fesih Bildirimi ve Tahliye
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi
İlgili Hukuk Dalı
Medeni Usul Hukuku
Esas No
2017/7392
Karar No
2017/17060
Karar Tarihi
5 Aralık 2017
Oy Durumu
Oy birliği
Resmî Kaynak
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları