top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

KİRA HUKUKU  ·  BOZMA  ·  TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİ

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Kiralanana Fiilen El Konulmadan Önceki İşletme Giderleri

 

2022/1259 E., 2022/7098 K. · 27 Eylül 2022

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 20 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Şirket, kiraladığı yerde yaptığı imalatlar ve işçileri için ödediği sigorta primleri nedeniyle tazminat istedi. Yargıtay, belediye fiilen el koyana kadar yerin kiracının kullanımında kaldığını belirtti. Kullanım dönemine ait işletme giderlerinin bu nedenle ayrı değerlendirilmesini istedi. Ayrıca zorunlu ve faydalı nitelikteki sökülemeyen imalatların tespit edilmesini, yapım değerinden yıpranma payının düşülmesini aradı. Bu iki kalem yönünden hükmü bozdu.

 

Hukuki İlke

 

Kiracının kullanım dönemindeki işletme giderleri ile taşınmazda kalan imalatların bedeli aynı hesaba girmez. Daire, imalat yönünden niteliğin, yapım değerinin ve yıpranma payının ayrı belirlenmesini istedi.

 

Sonuç

 

Yargıtay, prim giderleri ile imalat tazminatı bakımından kararı her iki taraf yararına oy birliğiyle bozdu. Diğer temyiz itirazlarını reddetti ve vekâlet ücretine ilişkin itirazı bu aşamada incelemedi.

 

İlgili Mevzuat

 

  • 818 sayılı Borçlar Kanunu m.410 ve devamı
    Kararda anılan

  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu geçici m.3
    Kararda anılan

  • 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu m.428 ve m.440
    Kararda anılan

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.

 

3. Hukuk Dairesi         2022/1259 E.  ,  2022/7098 K.


"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki tazminat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda; davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hüküm, taraf vekillerince duruşmalı olarak temyiz edilmekle; duruşma günü olarak belirlenen 27/09/2022 tarihinde davacı vekili Av. ... geldi. Başka gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı ve hazır bulunan vekilin sözlü açıklaması dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için saat 14.00'e bırakılması uygun görüldüğünden, belli saatte dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı; davalı ile dava dışı Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanlığı arasında imzalanan 27/10/2006 tarihli protokole istinaden, davalı ile 13/11/2006 tarihinde kira sözleşmesi imzaladığını ancak davalının işbu sözleşme ile yüklendiği edimlerini yerine getirmediğini ileri sürerek; kira sözleşmesinin feshi ile diğer zararlarının tazmini karşılığında şimdilik 1.000.000 TL alacağının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı; iddiaların asılsız olduğunu, yükümlülüklerini yerine getirdiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davanın açıldığı asliye hukuk mahkemesince, ticaret mahkemesi sıfatıyla verilen görevsizlik kararının temyiz incelemesinden geçerek kesinleşmesi sonrasında davanın görüldüğü mahkemece; davanın kısmen kabulü ile 13/11/2006 tarihli kira sözleşmesinin 14/05/2008 tarihinden itibaren feshine, işletme için yapılan harcamalar yönünden imalat bedelleri toplamı 123.220 TL'nin davanın açıldığı 18/03/2009 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, dava konusu olmayan kira alacağına ilişkin borçta, yapılan kira ödemelerinin mahsubu hakkında karar verilmesine yer olmadığına; araç alımından dolayı meydan gelen zarar yönünden talepten vazgeçilmiş olduğundan bu hususta karar verilmesine yer olmadığına; davacı şirket bünyesinde çalışan işçilere ait sigorta primleri yönünden 22.918,45 TL'nin dava tarihi olan 18/03/2009 tarihinden itibaren işleyecek ticari işlerde faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine; işçilere ödenen ücretler ispatlanamadığından talebin reddine karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, tarafların sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Kiracı, akdi ilişkinin devamı sırasında kiralananda yaptığı değer arttırıcı masraf ve harcamalarını, 6098 sayılı dava tarihinde yürürlükte olan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 410 ve devamı maddelerinde düzenlenen vekâletsiz işgörme hükümlerine göre kiraya verenden talep etme hakkına sahiptir.


-2-


Buna göre, sözleşmede aksi kararlaştırılmadığı sürece; kiracı, kiralanana yaptığı faydalı ve zorunlu masrafları yaptığı tarih itibariyle belirlenecek değerinden, yıpranma payı düşülmek suretiyle elde edilecek değeri kiraya verenden isteyebilir. Kural olarak, bu gibi zorunlu ve faydalı masrafların kira sözleşmesinin başlangıcında yapılmış olduğu kabul edilmektedir. Bu nedenle kiracı kiralananda kalan ve kiraya veren tarafından benimsenen imalatlar için sebepsiz zenginleşilen oranında ve yapıldıkları tarih itibarıyla rayiç bedeller üzerinden bedelin tazminini talep edebilir. Kiraya verenin sorumluluğu, zorunlu ve faydalı imalatların imal tarihindeki değerinden yıpranma payı düşülmek suretiyle bulunacak değer kadardır.

Bu durumda mahkemece; öncelikle davacının kiralanana yaptığı faydalı ve zorunlu masraflara ilişkin maddi tazminat taleplerinin açıklattırılması, tarafların bu hususa ilişkin tüm delilleri toplanmak suretiyle alanında uzman bilirkişi heyetince davacı kiracı tarafından yapılan imalatların nelerden ibaret olduğunun ayrıntılı ve tereddüte yer vermeyecek şekilde tek tek tespit edilmesinden sonra, hangilerinin zorunlu ve faydalı masraflar, hangilerinin lüks masraflar olduğunun belirlenmesi, buna göre sökülüp götürülemeyen faydalı ve zorunlu nitelikteki masrafların yapıldıkları tarih itibariyle (bu tarih tespit edilemediği takdirde sözleşme tarihinde yapılmış olduğu kabul edilerek) değerini belirleyerek bu tutardan yıpranma payı düşülmek suretiyle davacının talep edebileceği tutarı belirleyen rapor alınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

3-Davalının, davacı şirket bünyesinde çalışan işçilere ait sigorta primleri yönünden kurulan hükme yönelik temyiz itirazının incelenmesinde;

Her ne kadar mahkemece, hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davacı şirket bünyesinde çalışan işçilere ait sigorta primleri yönünden davanın kabulüne karar verilmiş ise de, dosya kapsamından; kiralananın, Belediyenin fiili el koyma tarihi olan 28/01/2009 tarihine kadar kiracının kullanımında bulunduğu anlaşılmakta olup, kiralananın kullanım dönemine ilişkin yapılan harcama kalemlerinin davalıdan talep edilemeyeceği değerlendirilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi de doğru değildir.

4-Bozma nedenine göre, davacının hükmedilen vekalet ücretine yönelik temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle tarafların sair temyiz itirazlarının REDDİNE, ikinci ve üçüncü bentte açıklanan nedenlerle kararın HUMK'nın 428’inci maddesi gereğince taraflar yararına BOZULMASINA, dördüncü bentte açıklanan nedenle davacının vekalet ücretine yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, 8.400 TL Yargıtay duruşması vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, peşin alınan temyiz harçlarının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 6100 sayılı HMK'nın Geçici Madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nın 440. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 27/09/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

 

Benzer Kararlar

 

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi: Zorunlu ve Faydalı İmalat Giderleri

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Kiracı İmalatlarında Yapım Tarihi ve Yıpranma Hesabı

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Belediyeden Kiralanan Fırının Haksız Feshinde Kâr Kaybının Hesabı

Tüm Kira Hukuku Kararları ›

 

İlgili Sayfalar

 

Kiracı İmalatları ve Kira Sözleşmesinden Doğan Zararlar

 

Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

 

Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.

 

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi

 

Esas No

2022/1259

 

Karar No

2022/7098

 

Karar Tarihi

27 Eylül 2022

 

Oy Durumu

Oy birliği

 

Resmî Kaynak

Yargıtay Karar Arama

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

Kira ve Tahliye Davaları

Tüm Çalışma Alanları ›

 

Hesaplama Araçları

Kira Artış Oranı Hesaplama

Kira Tespit Davası Tarihleri

Tüm Hesaplama Araçları ›

bottom of page