top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

KİRA HUKUKU  ·  ONAMA

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Araç Kirasında Teminat Bonosunun Borçla Sınırı

 

2023/1295 E., 2023/3126 K. · 8 Kasım 2023

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 5 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, araç kiralama sözleşmesinin teminatı olarak verilen bonoya dayanan takibi inceledi. Bilirkişi hesabı ve dosyadaki belgelerle kalan borç belirlenmiş, bono tutarının bu borcu aşan kısmı için borçsuzluk kararı verilmişti. Kiraya veren başka bir alacak kalemini somutlaştırıp kanıtlayamadı. Tarafların temyiz itirazları reddedilerek kısmi menfi tespit hükmü onandı; teminat senedinin tamamı kendiliğinden bedelsiz sayılmadı.

 

Hukuki İlke

 

Araç kirası için teminat olarak verildiği belirlenen bononun kapsamı, asıl ilişkiden kalan ve kanıtlanan borçla değerlendirilir. Bu dosyada hesaplanan borcu aşan bölüm yönünden menfi tespit kabul edilirken başka bir alacak kalemi ispatlanamadı.

 

Sonuç

 

Kısmi borçsuzluk tespitine ilişkin hüküm oy birliğiyle onandı; karar düzeltme yolu kapalı bırakıldı.

 

Kararın Dosyaya Etkisi

 

Bu karar esastan onamadır. Önceki savunma hakkı bozması son hüküm değildir; araç kiralamasındaki bütün teminat senetlerinin geçersizliği sonucu çıkarılamaz.

 

İlgili Mevzuat

 

  • 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu — m. 6

  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 190, 281, Geçici 3

  • 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu — m. 439, 440

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Resmî metindeki maskelemeler korunmuş; uyuşmazlık konusu aracın açık plakası ayrıca gizlenmiştir.

 

3. Hukuk Dairesi         2023/1295 E.  ,  2023/3126 K.


"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/62 E., 2022/696 K.

DAVA TARİHİ : 11.04.2014


Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.


Mahkeme kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:


I. DAVA

Davacılar vekili; davalı ile davacı ... arasında araç kiralama sözleşmeleri imzalandığını, araç kira sözleşmesinin teminatı olmak üzere davacı ...'ın asıl borçlu, davacı ...'in ise kefil sıfatıyla 03.05.2013 tanzim ve 17.01.2014 vade tarihli 30.000,00 TL bedelli bonoyu imzalayarak davalıya teslim ettiklerini, davalının aleyhlerinde kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlattığını, takibe konu bononun araç kiralama sözleşmesi imzalanırken teminat amaçlı olarak düzenlendiğini, bononun bedelsiz olduğunu ileri sürerek; bono nedeniyle davalıya borçlu olmadıklarının tespitini, takibin iptali ile lehlerine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.


II. CEVAP

Davalı vekili; davacıların imzaladıkları araç kira sözleşmeleri nedeniyle kendisine borçlu olduklarını, senede karşı senetle ispat gerektiğini, tanık dinletilmesine muvafakatinin bulunmadığını savunarak, davanın reddi ile lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.


III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 05.11.2015

tarihli ve 2015/318 E., 2015/746 K. sayılı kararıyla; bononun teminat maksatlı olarak davalıya verildiği gerekçesiyle, ... ... 14. İcra Müdürlüğünün 2014/7119 sayılı dosyasında davacıların davalıya 20.151,30 TL asıl alacak, 60,45 TL komisyon bedeli ve 2.221,45 TL işlemiş avans faizi olmak üzere toplam 22.433,20 TL borçlu olmadıklarının tespitine, fazlaya ilişkin taleplerinin reddi ile icra takibinin tedbiren durdurulmasına, %20 oranında kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.


IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkeme kararına karşı, taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.


2. Dairenin 27.03.2019 tarihli ve 2017/6046 E., 2019/2609 K. sayılı ilamıyla; davalıya bilirkişi raporunun tebliği ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 281 inci maddesi uyarınca itiraz hakkı tanındıktan sonra oluşacak sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, davalının savunma hakkı kısıtlanarak, adil yargılanma hakkına aykırı şekilde ve yargılama aşamalarına riayet edilmeksizin esasa ilişkin karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle, karar bozulmuştur.


B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; ... plakalı aracın kiralanmasına yönelik 03.05.2013 tarihli kira sözleşmesinin teminatı olarak verilen dava konusu senedin, teminatını teşkil ettiği asıl borç ilişkisinin bakiyesi kadar geçerlilik arz edeceği, davacıların sözleşme kapsamındaki aracı teslim ettikleri ancak dosya kapsamındaki ceza tutanakları ve faturalardan toplam 9.848,70 TL borçlu oldukları gerekçesiyle; davacıların 20.151,30 TL asıl alacak, 60,45 TL komisyon bedeli ve 2.221,45 TL işlemiş avans faizi olmak üzere toplam 22.433,20 TL borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmiştir.


V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.


B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı ... vekili; Mahkemece borçlu olduğu kabul edilen kısmın gerçek borç olup olmadığının araştırılmadığını, davalı beyanı doğrultusunda hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, davalıya her hangi bir borcu bulunmadığını ileri sürerek, kararın bozulmasını talep etmiştir.


2. Davalı vekili; bilirkişi raporuna itirazlarının dikkate alınmadan verilen kararın hatalı olduğunu ileri sürerek, kararın bozulmasını talep etmiştir.


C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık teminat amacıyla verilen bonodan dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.


2. İlgili Hukuk

1. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 6 ncı maddesi.


2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 190 ıncı maddesi.


3. Değerlendirme

Temyizen incelenen kararda; belirtilen gerekçeye, dava konusu bononun 03.05.2013 tarihli sözleşmenin teminatı olarak verildiğinin ve hükme esas alınan bilirkişi raporu ile dosya kapsamı uyarınca davacının borçlu olduğu miktarın doğru olarak tespit edilmiş olmasına, davalı tarafça somutlaştırılmış başka bir alacak kalemi bulunduğunun ispat edilememesine göre, taraf vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR


Açıklanan sebeplerle;


Temyiz olunan Mahkeme kararının 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 439 uncu maddesi uyarınca ONANMASINA,


Aşağıda yazılı bakiye temyiz harçlarının temyiz edenlere yükletilmesine,


6100 sayılı Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi atfıyla 1086 sayılı Kanun'un 440 ıncı maddesi gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,


08.11.2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

 

Benzer Kararlar

 

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Ruhsat Alınamayan Spor Salonunda Fesih ve Teminat

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Araç Kirasında Yıpranma ve Kilometre Birimi

 

Karşılaştırmalı Okuma

 

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Kira Bonosunda Ödeme ve Teminat İspatı

Tüm Kira Hukuku Kararları ›

 

Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

 

Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.

 

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi

 

Esas No

2023/1295

 

Karar No

2023/3126

 

Karar Tarihi

8 Kasım 2023

 

Oy Durumu

Oy birliği

 

Resmî Kaynak

Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

Kira ve Tahliye Davaları

Tüm Çalışma Alanları ›

 

Hesaplama Araçları

Kira Artış Oranı Hesaplama

Kira Tespit Davası Tarihleri

Tüm Hesaplama Araçları ›

bottom of page