KİRA HUKUKU · ONAMA
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Depozitonun Temsilcinin Hesabına Ödenmesinin Kişisel İade Borcuna Etkisi
2023/4734 E., 2024/3120 K. · 16 Ekim 2024
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 4 Kasım 2026
Kararın Özeti
Depozitonun şirket temsilcisinin hesabına yatırılması, bu dosyada temsilciyi kira sözleşmesinin tarafı ve kişisel iade borçlusu yapmadı. Büfe yerinin kiracısı, kullanımın sona erdiğini belirterek bedeli temsilciden istedi. Mahkemeler, ödemenin kiraya veren şirkete iletilmek üzere alındığını ve sözleşmenin şirketle kurulduğunu kabul etti. Yargıtay, sözleşmeye dayalı depozito iadesinin taraf olmayan kişiden istenemeyeceğini belirterek ret hükmünü onadı. Kişisel zenginleşmenin her olayda sorumsuzluk doğuracağı sonucuna varılmadı.
Hukuki İlke
Depozitonun temsilci aracılığıyla tahsili ile sözleşmeden doğan iade borcunun kime ait olduğu ayrılır; salt hesap sahibi olmak kiraya veren sıfatı yaratmaz.
Sonuç
Kiracının temyiz itirazları reddedildi; taraf olmayan temsilciye yöneltilen depozito iadesi için itirazın iptali talebinin reddi onandı.
İlgili Mevzuat
Türk Medeni Kanunu — m. 6
İspat yüküHukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 190/1, 370/1
İspat yükü ve onama
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Resmî metindeki maskelemeler korunmuş; açık kalan olay kişisi adları yayın kopyasında … ile gizlenmiştir.
3. Hukuk Dairesi 2023/4734 E. , 2024/3120 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2574 E., 2023/2039 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 14. Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/284 E., 2021/832 K.
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; davacının, davalının o dönem genel müdürü olduğu şirketin işlettiği Ankara ...'ta bulunan 6 nolu büfeyi kiraladığını, kira sözleşme gereğince belirlenen depozito bedelinin 150.000,00 TL'sinin davalının hesabına, 150.000,00 TL'sinin ise davalının kardeşi ...'in hesabına gönderildiğini, kiralama işleminden kısa bir süre sonra ...’ın başka bir şirkete devredildiğini, devralan şirketin cari harcamaları yapmaması sebebiyle ...'ın tamamen kapatıldığını, kiralanan büfeyi fiilen kullanma imkanı kalmadığını, ...'ın uzun süredir kapalı olduğunu, ...'ı kiralayan firma borçları ödeyemediğinden Ankara Büyükşehir Belediyesinin sözleşmeyi fesih sürecini yürüttüğünün bilindiğini, kira sözleşmesinin ifasının imkansız hale geldiğini, davalının kendi şahsi uhdesine aldığı 300.000,00 TL depozitoyu bu güne kadar iade etmemesi üzerine depozito bedelinin iadesi için aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalının haksız itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek; itirazın iptaline, takibin devamına ve davalı aleyhine icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili; davacı ile davalı arasında akdedilen bir kira sözleşmesi olmadığını, bu nedenle taraflar arasında kira sözleşmesinden kaynaklı bir alacak doğamayacağından Mahkemenin görevli olmadığını, ayrıca davalıya yöneltilmeyeceğini husumet sözleşmenin dava dışı ... A.Ş. ile imzalandığını, husumetin de bu şirkete yöneltilmesi gerektiğini, davacı tarafından 25.04.2019 tarihinde ... 6 nolu büfe depozito bedeli açıklaması ile gönderilen 150.000,00 TL'nin iki parça halinde 25.04.2019 tarihinde ... A.Ş.nin ortağı olan GBM A.Ş.ye, 26.04.2019 tarihinde ise kiraya veren ve sözleşmenin tarafı olan ... A.Ş.ye gönderildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; uyuşmazlık kira sözleşmesinden kaynaklandığından davanın görevli mahkemede açıldığı uyuşmazlığın kira sözleşmesinde belirtilen depozito bedellerinin iadesi noktasında olduğu, davalı asilin kira sözleşmesinin tarafı olmadığı, depozito bedelleri davalının hesabına yatırılmış olsa da davalının temsilci olarak hareket ettiği, bu nedenle pasif husumeti ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili; davalının, dava konusu borçtan müştereken müteselsilen sorumlu olduğunu, kiralananın kullanılmasının mümkün olmadığını, sözleşmenin ifasının imkansız hale geldiğini, depozito bedelinin 150.000,00 TL'sinin hesabına gönderildiğinin davalının da kabulünde olduğunu, davalının sebepsiz zenginleştiğini, davalı tarafından sunulan dekontların açıklama kısmında davaya konu depozito bedeli ile ilgili bir açıklama bulunmadığını, gönderilen bedelin ödenen depozito bedeli olduğu hususunun da ispatlanmadığını ileri sürerek; kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava dışı kiraya veren ... Tur. İşletmeleri Tic. A.Ş.nin, GBM Yapı Taahhüt Tic. A.Ş. ile Çelik Grup Mühendislik Peyzaj Gıda Bilgisayar İnş. Ltd. Şti.nin iş ortaklığı ticari işletmesi olarak kurulduğu, davalının sözleşme tarihinde GBM Yapı Taah. Tic. A.Ş.nin yönetim kurulu başkanı ve yetkili temsilcisi olduğu, davacı kiracı tarafından depozito bedeli olarak ödenen bedelin kiraya verene iletilmek üzere alındığının kabulü ile Mahkemece pasif husumet yokluğu nedeni ile davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; istinaf sebeplerini tekrar ederek, kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, depozito bedelinin iadesi için başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6 ncı maddesi,
2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) ''ispat yükü'' başlıklı 190 ıncı maddesinin birinci fıkrası
3. Değerlendirme
Temyiz olunan kararda belirtilen gerekçeye, dava dışı ... Turizm İşletmeleri A.Ş. ile ... Medikal Danışmanlık Turizm İnşaat-... arasında "Ankara İli, Yenimahalle İlçesi, ... Mahallesi, 2108 Ada 19 nolu parsel sayılı" taşınmazda yer alan 10 m² büyüklüğündeki 6 nolu büfe yerinin kiralanmasına ilişkin olarak ...’ın açılış tarihinden başlamak üzere 29 yıl süreli kira sözleşmesinin (27.) maddesi uyarınca 3 aylık kira bedeline denk gelen tutarın depozito olarak kiraya verene nakit olarak veya bu bedel tutarında teminat tutarı olarak ödeneceğinin kararlaştırılmasına, işbu kira sözleşmesi uyarınca ödenen depozito bedelinin sözleşmeye taraf olmayan davalıdan talep edilemeyeceğinin anlaşılmasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
16.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Kiracı Şirket Müdüründen Yangın Zararının Hangi Sıfatla İstenebileceği
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Kiraya Veren Adına İmzalayan Vekile Açılan Davada Taraf Değişikliği
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Çifte Temsille Düşük Kira Bedeli Belirlenmesi
İlgili Sayfalar
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi
Esas No
2023/4734
Karar No
2024/3120
Karar Tarihi
16 Ekim 2024
Oy Durumu
Oy birliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları
Hesaplama Araçları