Yargıtay 3. Hukuk Dairesi: Araç Kirasında İzinsiz Alt Kiralama

Kararın Tam Metni

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/... E., 2025/1003 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 5. Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2021/... E., 2022/726 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 24.03.2026 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde gelen davacı vekili Avukat ...’ün sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra, işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saat 14.00'te Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin filo araç kiralama işi ile iştigal ettiğini,13.11.2017 başlangıç tarihli motorlu kara nakil araçları kiralama sözleşmesi uyarınca müvekkilinin davalıdan kiraladığı bir takım araçlar ile ayrıca kendisine ait araçları yüklenici sıfatıyla ...ile .... Dan. Ltd. Şti. ne uzun dönem ile kiraya verdiğini, davalının henüz süresi sona ermemiş kira sözleşmesini 30.07.2019 tarihli ihtarname ile haksız şekilde feshettiğini, ayrıca müvekkilinin kendi araçları ile birlikte davalıdan kiralayıp yüklenici sıfatıyla kiraya verdiği dava dışı .... Şti. de bulunan araçlara el koyduğunu, davalının sözleşmeyi haksız şekilde feshederek araçları müvekkilinin sözleşme yaptığı dava dışı şirketlere kiraya vermesinin müvekkilinin maddi ve manevi zararına sebebiyet verdiğini ileri sürerek; müvekkilinin zararının ve kazanç kaybının tespiti ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; sözleşmede, kiracı davacıya araçları üçüncü bir gerçek ya da tüzel kişiye kiraya verme hakkı tanınmadığını, alt kiralama için müvekkilinin açık ve yazılı onayının alınması gerektiğini, kiralanan araçların muvafakatleri dışı üçüncü kişilere alt kiralama yolu ile kiralanıp sözleşmeye aykırı davranılması nedeniyle sözleşmenin haklı nedenle fesih edildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının da kabul ettiği üzere davalıdan kiralanan motorlu araçların dava dışı şirketlere alt kiraya verildiği, sözleşmenin (12.) maddesi uyarınca kiracının sözleşmeye konu araçları alt kiraya veremeyeceği, (11/1.) maddesinde kiracının sözleşmede yer alan hükümlere riayet etmemesi halinde kiraya verenin fesih hakkının bulunduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin davalı tarafından feshedilmesinin haklı bir sebebe dayandığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayılı belirtilen kararıyla; taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin (12.) maddesi uyarınca kiracının sözleşmeye konu araçları alt kiraya vermesi hususunda yasağın olduğuna dair hükmün yer aldığı, yine aynı sözleşmenin (11/1.) maddesinde kiracının sözleşmede yer alan hükümlere riayet etmemesi halinde kiralayanın fesih hakkının bulunduğu, davacı tarafından yargılama sırasında dava dışı şirketlerle yapılan araç kiralama sözleşmelerinden kaynaklı alacağı hakkında davalı ile yapılan alacağın temliki sözleşmesinden bahsedilmediği, taraflar arasındaki sözleşmenin davalı şirket tarafından fesh edilmesi halinin haklı bir sebebe dayandığı, Mahkemece davanın reddine karar verilmesinin doğru olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; taraflar arasında imzalanan kira sözleşmesi uyarınca müvekkilinin davalıdan kiraladığı araçlar ile ayrıca kendisine ait araçları dava dışı şirketlere kiraya verdiğini, kira sözleşmesinin imzalanmasından sonra müvekkilinin dava dışı ... A.Ş. ye kiraya verdiği davalıya ait araçlardan doğan hak ve alacaklarını, davalının borçlu olduğu kredi borcuna istinaden temlik ettiğini, alacaklarını temlik alan davalının araçların onay alınmadan alt kiraya verildiğini beyan edemeyeceğini, davalı henüz süresi sona ermemiş kira sözleşmesini haksız şekilde feshettiğini ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, kira sözleşmesinin feshi nedeniyle uğranılan zararın kiraya verenden tazmini istemine ilişkindir.

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında; hukuki ilişkinin ve bu ilişki nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlığa ilgili kanun maddelerinin doğru şekilde uygulanmasına, davacının kira sözleşmesine aykırı şekilde kiralanan araçları alt kiraya vermesi nedeniyle sözleşmenin feshinin haklı nedene dayalı olmasına, davalının alt kira sözleşmelerine muvafakat ettiğinin ispatlanamadığının anlaşılmasına göre, davacının temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

24.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.