KİRA HUKUKU · ONAMA
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Kiracının İlave İmalatında İmar Barışı Bedelinin Paylaştırılması
2025/508 E., 2025/4412 K. · 29 Eylül 2025
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 4 Kasım 2026
Kararın Özeti
Hastane olarak kiralanan taşınmaz için ödenen imar barışı bedelinin tamamı kiracıya yüklenmedi. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, kiracının yaptığı ek imalatlara düşen bölümün ayrılarak hesaplanmasını uygun buldu. Sözleşmede tadilat yetkisi verilmiş olsa da kiracının bu çalışmalarla taşınmazı ayıplı hale getirdiği ölçüde sorumluluğu bulunduğunu belirtti. Kiraya verenin kullanım amacına elverişli teslim yükümlülüğü de dikkate alındı. Ek alanla sınırlı bedelin tahsiline ilişkin hüküm onandı.
Hukuki İlke
Kiracıya verilen imalat yetkisi tüm imar barışı bedelini kiracıya yüklemez; bu dosyada kiracının oluşturduğu ek alan ve ayıba neden olma kapsamı esas alınmıştır.
Sonuç
Kiracıya ait ilave imalat bölümüne düşen bedelin tahsiline ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararı onandı.
İlgili Mevzuat
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 370/1
Onamanın açık dayanağı; maddi kira hükümlerinin numarası metinde verilmemiştir.
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Resmî metindeki maskelemeler korunmuştur.
3. Hukuk Dairesi 2025/508 E. , 2025/4412 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 55. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1710 E., 2024/2310 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 12. Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/685 E., 2022/44 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; maliki olduğu taşınmaza imar mevzuatına aykırı imalatlar yapıldığı gerekçesiyle 34.438,30 TL para cezasını içeren Üsküdar Belediyesi Encümen kararı ve aykırı imalatın kaldırılması yolunda yıkım kararını havi 26.02.2018 tarihli yapı tatil tutanağının davacı şirkete tebliğ edildiğini, aynı tutanakta para cezasının derhal ödenmesi ve ödeme makbuzunun bir kopyasının iletilmesi, projeye, ruhsata ve imara aykırı imalatların da ortadan kaldırılarak eski hale getirilmesinin talep ve ihtar edildiğini, halen ... Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi olarak kullanılmakta olan taşınmazda davalının yapmış olduğu projeye ve imara aykırı imalatların kaldırılmadığını, binanın eski hale getirilmediğini, aksine binanın mevcut haliyle işletmeye alındığını, imar barışı müracaatının davacı şirket tarafından yapıldığını, davalının yaptığı 3.089 m² büyüme nedeniyle ilgili idareye 28.06.2019 tarihinde yapı kayıt belgesi başvurusu için toplam 1.343.307,69 TL ödeme yaptıklarını ileri sürerek; imar barışı kapsamında idareye ödenen 1.343.307,69 TL'nin ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili; davacının halefi olduğu ... Kumları Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile davalı arasında 05.08.2013 tarihinde intifa hakkı ve kira sözleşmesi başlıklı sözleşme imzalandığını, sözleşmenin (2.3.) maddesine göre, intifa hakkına ve kira sözleşmesine konu taşınmazın davalı tarafından "Hastane ve Üniversite amaçları doğrultusunda gerekli diğer tesisler" şeklinde kullanılacağının açıkça belirtildiğini, sözleşmenin (4.2.) maddesine göre; kiraya verenin açıkça ve yazılı bir şekilde söz konusu taşınmazda değişiklikler ve ek binalar yapılmasına rıza gösterdiğini, taşınmazın imar ve ruhsat durumunun, sözleşmenin ifa edilmesine uygun hale getirilmesinin taşınmaz malikinin sözleşmeden kaynaklanan temel bir borcu olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dosyada mevcut kira sözleşmesinin özel şartlarında, davalı kiracıya mecurun üzerindeki binaya ek inşaat/tadilat yapma hususunda açıkça yetki verildiği, imalat ve tadilatın projenin imara aykırı yapılması durumunda da her türlü hukuki sorumluluğun davalı kiracıya ait olacağının düzenlendiği; 27.06.2021 tarihli raporda Yapı Kayıt Belgesi harcının 12.336,20 m² üzerinden 1.343.307,69 TL olduğunun ve toplam bedel içinde tadilatla ilave 3.089 m² inşaat alanına düşen kısmın da 335.826,92 TL olarak hesaplandığı, dolayısıyla davalı kiracı tarafından mecurda yapılan proje ve imara aykırı inşaat alanına düşen 335.826,92 TL'den davacıya karşı sorumlu olduğu gerekçesiyle; davanın kısmen kabulüne, 335.826,92 TL ana paranın 08.07.2019 tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; karara karşı, taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı ile önceki malik arasında 01.09.2014 başlangıç tarihli ve 30 yıl süreli yazılı kira/intifa hakkı tesisi sözleşmesi bulunduğu, davacının yeni malik sıfatıyla eski sözleşmeye halef olduğu, sözleşmenin, (4.2.) maddesinde davalıya taşınmazın altında veya üstünde inşaat/tek yapı yapma hakkı tanındığı, (4.3.) maddesinde taşınmaz üzerinde yapılacak tesislerin her türlü plan, proje, ruhsat, imar ve inşaat izinlerinin masrafları kendisine ait olmak üzere davalı tarafından alınacağı, (4.8.) maddesinde projeye, imar planına, alınan ruhsat, izin sair belge ve düzenlemelere aykırı olduğu iddia edilecek yapı ve inşaatlar nedeniyle resmi ve özel kurumlar nezdinde doğacak hukuki sorumluluğun davalıya ait olduğu, (4.11.) maddesinde de taşınmazda yapılacak her türlü inşaat, tadilat ve yenileme masraflarının davalıya ait olacağının kararlaştırıldığı, imara aykırı yapılan 3.089 m² alan için yapılan masraflardan davalının sözleşme maddeleri gereğince sorumlu olduğu, alacağın tamamından sorumluluğunun söz konusu olmadığı, davacının tüzel kişi tacir olduğu davalı ile aralarındaki sözleşme dolayısıyla işin her iki taraf bakımından ticari iş sayılması kapsamında ödeme tarihinden itibaren avans faiz talep edilebileceği, ancak davalı harçtan muaf olduğu halde hükümde bu hususun gözetilmediği, bu yönden davalıınn istinaf başvurusunun kısmen yerinde olduğu gerekçesiyle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile 335.826,92 TL ana paranın 08.07.2019 tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine, davalı harçtan muaf olduğundan ilk derece mahkemesinde harç alınmasına yer olmadığına, İlk Derece Mahkemesinde yatırılan 22.940,34 peşin harç ile 20,40 TL başvuru harcının talep halinde yatırana iadesine karar verilmiş; karara karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; öncesinde iskanı olan ve kat mülkiyeti kurulmuş bulunan binanın tamamında davalı tarafından yapılan eklemeler/imalatlar neticesinde binanın iskanı ve tesis edilmiş olan kat mülkiyetinin bozulmuş olduğunu, sözleşme hükümleri gereği binanın tamamındaki imara aykırılıktan doğrudan davalı kiracının sorumlu olduğunu, davacı kiraya verenin kiralananı kararlaştırılan tarihte, sözleşmede amaçlanan kullanıma elverişli bir durumda teslim ettiğini ve sözleşme süresince bu durumda bulundurduğunu, davalının da aksine bir iddiası ve itirazının da olmadığını, davalının mecurun mevcut hukuki ve fiziki yapısını bilerek kiraladığını, davacı kiraya verenin davalının bu mecurda hastane ruhsatı almasını garanti edecek bir taahhüdünün olmadığını, yapılan imara aykırı tadilat ve eklemelerin makul ve haklı olmadığını ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, davacı kiraya veren tarafından, kiralanan taşınmaz hakkında alınan yapı kayıt belgesi için ödenen bedelin davalı kiralayandan tahsili istemine ilişkindir.
Temyiz olunan kararda belirtilen gerekçeye, taraflar arasında imzalanan sözleşme ile taşınmazın kullanım amacına göre ihtiyaç duyulacak tüm sağlık, sosyal ve beşeri ihtiyaçlarının karşılanacağı alanları oluşturabilmek ve imal etmek, yeni ilave ve ek yapılar yapmak hususunda davalı kiracıya yetki verilmesine, davalı kiracı tarafından projeye, imar planına aykırı olarak yapılan yapı ve inşaatlar nedeniyle resmi ve özel kurumlar nezdinde doğacak hukuki sorumluluğun kiracıya ait olacağına ilişkin düzenleme karşısında; kiraya verenin sözleşmede amaçlanan kullanıma elverişli durumda teslim etmesi gerektiğine ve sözleşme süresince bu durumda bulundurmakla yükümlü olmasına, kiracının verilen yetki çerçevesinde yaptığı ve taşınmazın kullanım amacına uygun tadilat ve imalatlardan ancak taşınmazın ayıplı hale gelmesine sebep olduğu kadarından sorumlu olmasına ve kiraya verenin kusuru olmadığını ispat etmedikçe, kiralananın ayıplı olmasından doğan zararlardan sorumlu olmasına göre davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
29.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Erken Sona Eren Uzun Süreli Kirada Yapı ve Demirbaş Bedeli
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Kiracı Masrafı ve İcra İnkâr Tazminatı
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Kira Masrafında Çifte Yıpranma İndirimi
İlgili Sayfalar
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi
Esas No
2025/508
Karar No
2025/4412
Karar Tarihi
29 Eylül 2025
Oy Durumu
Oy birliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları
Hesaplama Araçları