BORÇLAR HUKUKU · ONAMA
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Adi Yazılı Satış Vaadinde Bedelin Denkleştirici Adaletle İadesi
2025/5409 E., 2026/2511 K. · 28 Nisan 2026
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 16 Kasım 2026
Kararın Özeti
Davacı, 2010'da bir bağımsız bölüm için adi yazılı satış vaadi sözleşmesi yapıp bedeli ödediği hâlde taşınmaz 2012'de kararlaştırılan tarihte teslim edilmedi. İlk derece mahkemesi, resmî şekilde yapılmayan sözleşmenin geçersiz olduğunu ve tarafların verdiklerini sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri isteyebileceğini belirterek ödenen bedelin ifanın imkânsızlaştığı tarihteki alım gücüne göre belirlenen karşılığına hükmetti. Bölge Adliye Mahkemesi, cevap verilmediği için ilk kez istinafta ileri sürülen zamanaşımı definin incelenemeyeceğini belirterek istinafı reddetti. Yargıtay, ödenen bedelin denkleştirici adalet ilkesine göre belirlenen değerinin istenebileceğini kabul ederek kararı onadı.
Hukuki İlke
Bu dosyada taşınmaz süresinde teslim edilmediği için sözleşmeden dönen alıcının, resmî şekilde yapılmadığından geçersiz olan satış vaadine dayanarak ödediği bedelin denkleştirici adalet ilkesine göre belirlenen değerini isteyebileceği kabul edilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesinin, davaya cevap vermeyen davalının ilk kez istinafta ileri sürdüğü zamanaşımı definin incelenemeyeceği yönündeki değerlendirmesini içeren karar da onanmıştır.
Sonuç
İflas hâlindeki davalı şirketi temsilen iflas idaresinin temyiz itirazları reddedildi; istinaf başvurusunu esastan reddeden Bölge Adliye Mahkemesi kararı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 maddesi uyarınca oy birliğiyle onandı. Böylece ödenen bedelin bilirkişice belirlenen 513.297,38 Türk liralık karşılığının dava tarihinden itibaren yasal faiziyle tahsiline ilişkin hüküm korundu.
İlgili Mevzuat
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 370/1
Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanması
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
3. Hukuk Dairesi 2025/5409 E. , 2026/2511 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 57. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2091 E., 2025/1572 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 7. Tüketici Mahkemesi
SAYISI : 2021/558 E., 2022/336 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Şirketi temsilen İflas İdaresince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; müvekkilinin 20.02.2010 tarihinde davalı ile İstanbul, Esenyurt, ... Mahallesinde bulunan bağımsız bölümün 85.000,00 TL bedel karşılığında satın alınması konusunda satış vaadi sözleşmesi imzaladığını, taşınmazın 30.04.2012 tarihinde teslim edileceğinin kararlaştırıldığını, satış bedelinin ödenmesine rağmen süresinde teslimatın yapılmadığını ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak şimdilik 20.000,00 TL olmak üzere, sözleşmenin ayıplı ifa edilmesi ya da hiç ifa edilmemesi nedeniyle denkleştirici adalet ilkesine göre karşılığının işleyecek en yüksek banka mevduat faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; bilahare davacı vekili dava değerini 513.297,38 TL olarak belirlemiştir.
II. CEVAP
Davalı, dava dilekçesine karşı cevap dilekçesi vermemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının sözleşmedeki ifasını yerine getirdiği, davalının ise teslim ve tescile ilişkin taahhüdünü yerine getirmediği, davanın dayanağını oluşturan taşınmaz satışına ilişkin sözleşme adi yazılı şekilde düzenlenmiş olup, yasal olarak resmi şekilde yapılmadığından geçersiz olduğu ve sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre de tarafların karşılıklı olarak verdiklerini geri alma hakkına sahip oldukları, ödenen satış bedelinin ifanın imkânsız hale geldiği tarih itibariyle ulaşacağı alım gücünün belirlenmesi için bilirkişiden denetime elverişli rapor alındığı gerekçesiyle; 513.297,38 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş; karara karşı davalı şirketi temsilen İflas İdaresi istinaf başvurusunda bulunmuştur.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayılı belirtilen kararıyla; davaya konu taşınmaz satış sözleşmesinin geçersiz olduğu, geçersiz satışta tarafların aldıklarını sebepsiz iktisap hükümleri dairesinde iade ile yükümlü bulundukları, davalı vekili her ne kadar istinaf dilekçesinde zamanaşımı defini ileri sürmüş ise de, davaya cevap vermediğinden İlk Derece Mahkemesinde süresi içerisinde ve usulünce ileri sürülmeyen zamanaşımı definin de bu aşamada inceleme olanağı bulunmadığı gerekçesiyle; davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalıyı temsilen iflas idaresi temyiz isteminde bulunmuştur.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
İflas halinde ... Gıda İnş. Malz. Taah. San. ve Tic. A.Ş. yi temsilen İflas İdaresi; iflas dosyasında henüz 2. alacaklılar toplantısı yapılmadığını, dava konusu taleplerin zamanaşımına uğradığını, müflis şirket iflas sürecinde olup dava sürecinin usule uygun yürütülmediğini, müflis şirkete yapıldığı iddia edilen ödemelerin tespitinin yapılmadığını, davacının geçersiz sözleşme gereğince güncelleştirilmiş veya denkleştirici adalet ilkesi gereğince belirlenen değeri talep edemeyeceği gibi herhangi bir temerrüt işlemi yapılmadan faiz talebinde de bulunamayacağını, müflis şirketin kusuru olmaksızın idari işlemlerden dolayı teslimi yerine getiremediğini belirterek; kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, adi yazılı şekilde yapılan sözleşme nedeniyle ödenen bedelin sebepsiz zenginleşme kapsamında davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
Temyiz edilen kararda belirtilen gerekçeye, özellikle sözleşme gereği davalının süresinde taşınmazı teslim edemediği, bu durumda davacının sözleşmeden dönerek ödediği bedelin denkleştirici adalet ilkesi gereğince belirlenen değerini talep edebileceği, mahkemece usul hükümlerine uygun yargılama yapıldığı anlaşıldığından, davalı İflas İdaresinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
28.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Riskli Yapı Nedeniyle Sona Eren Uzun Kirada Peşin Döviz Bedelinin İadesi
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Dövizle Peşin Ödenen Uzun Süreli Kiranın Yeni Malikten İadesi
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Hasılat Paylaşımlı İnşaatta Arsa Sahibinin Alıcıya Karşı Sorumluluğu
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Tapuda Devredilen Konutun Eksik İmalatından Satıcı Şirketin Sorumluluğu
Tüm Borçlar Hukuku Kararları ›
İlgili Sayfalar
Taşınmaz Satış Vaadi Sözleşmesinin Şekli ve Sonuçları
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi
Esas No
2025/5409
Karar No
2026/2511
Karar Tarihi
28 Nisan 2026
Oy Durumu
Oy birliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları