BORÇLAR HUKUKU · ONAMA
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Geçersiz Taşınmaz Satışında İade Taahhüdü ve Zilyetlik
2025/5833 E., 2026/2977 K. · 12 Mayıs 2026
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 5 Kasım 2026
Kararın Özeti
Daire olarak satılan bölümün ortak kullanım alanı olduğu anlaşılınca alıcı, ödediği bedelle yaptığı masrafları istedi. Satış resmî şekilde yapılmamıştı; bazı imzacılar satıcı olmadıklarını savundu. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, sözleşme yerine getirilmezse paranın iade edileceğine ilişkin imzalı taahhüdü dikkate alarak sorumluluğu kabul eden kararı onadı. Taşınmazın zilyetliğinin alıcıya devredilmiş olmasını zamanaşımı itirazı bakımından da belirleyici gördü. Tapu verilmesine değil, iade ve masraf alacağına ilişkin hüküm korundu.
Hukuki İlke
Geçersiz taşınmaz satışında sözleşmenin yerine getirilmemesine bağlı iade taahhüdü ayrıca değerlendirilir. Bu dosyada imzalı taahhüt sorumluluk, zilyetliğin devri ise zamanaşımının işlememesi bakımından esas alındı.
Sonuç
Davalıların temyiz itirazları reddedildi; ödenen bedel ve taşınmaza yapılan masrafların tahsiline ilişkin karar oy birliğiyle onandı.
Kararın Dosyaya Etkisi
Bozma yapılmadı. Onanan hüküm bedel ve masraf iadesine ilişkindir; alıcı adına tapu tescili hükmü kurulmadı.
İlgili Mevzuat
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 370/1
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Resmî metindeki maskelemeler korunmuştur.
3. Hukuk Dairesi 2025/5833 E. , 2026/2977 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/628 E., 2025/1277 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İnegöl 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/96 E., 2025/33 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalılardan ... vekili ile ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; müvekkilin yaklaşık 9 yıl önce ... Mah. ... Sk. ... Sitesi No:14 B BLok Zemin Kat 1 nolu daireyi davalılardan ...'den 48.000,00 TL bedel karşılığında satın aldığını, ancak satış yapıldığında tapuların henüz verilmediği belirtilerek inşaat sahipleri olan diğer davalılar ... ve ...'ün de taahhüdü ile aralarında bir sözleşme imzaladıklarını, müvekkilin davalıların iyiniyetine güvenerek kaba inşaat halinde aldığı daireyi kullanılır hale getirmek için satış bedeli dışında yaklaşık 35.000,00 TL kadar masraf yaptığını, ancak dairenin tapusunun kendisine verilmediğini, Belediyeye yapmış oldukları başvuru neticesinde 14.09.2017 tarihli cevabi yazı ile dairenin proje ve eklerine uygun olmadığını ve kanuna göre ortak kullanım alanı olduğunun belirtildiğini, bu haliyle dairenin tapulandırma ihtimalinin olmadığının ortaya çıktığını ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik toplam 113.000,00 TL'nin yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 11.01.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 148.600,00 TL’ye artırmıştır.
II. CEVAP
1. Davalı ...; sözleşmenin 08.11.2007 tarihli olması nedeniyle davanın zamanaşımına uğradığını, sözleşmede taahhüt edilen tüm hususların yerine getirildiğini, davacının talep ettiği masrafların sözleşmede daire sahiplerine ait olacağının belirtildiğini, Belediyeden kaynaklı nedenlerle ruhsat alınamadığı için davacıya devir işleminin yapılamadığını, davacının satın aldığı daireden yaklaşık 10 yıldır kira getirisi sağladığını, bu kira getirisinin talep edilen alacaktan mahsup edilmesi gerektiğini, davanın değer artış talebinin hukuken mümkün olmadığını savunarak, davanın reddine istemiştir.
2. Davalı ... vekili; davanın zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin diğer davalıların yapmakta oldukları inşaatın kapı ve pencere doğramaları işini yaptığını, bu iş karşılığı olarak kendisine daire verileceğinin vaat edildiğini, ancak ilgili daireye hiçbir zaman malik ve/veya zilyet olmadığını, süreç içerisinde müvekkilinin müşteri bularak tarafları tanıştırdığını, dava konusu dairenin diğer davalılar tarafından davacıya satıldığını, satıştan elde edilen miktar ile müvekkilinin alacağının ödendiğini savunarak; davanın reddini istemiştir.
3. Davalı ...; davanın zamanaşımına uğradığını, tapu devrinin Belediyeden kaynaklanan nedenlerle yapılamadığını, hukuki bir imkansızlık bulunmadığını, davacının kira geliri elde etmesi nedeniyle zararının olmadığını, sözleşme tarihinde dairenin tapusunun olmadığının davacı tarafça da bilindiğini, satış bedelinin davalı ...’e ödenmesi nedeniyle kendisinin sorumluluğunun bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; hükme esas alınan ek rapora göre 48.000,00TL bedelin “denkleştirici adalet” ilkesine göre 14.09.2017 tarihine uyarlanması neticesinde 108.430,17 TL bedele ulaşılmış olduğunun tespit edildiği, davacının dava konusu daireye haricen 50.615,00 TL harcama yaparak oturulabilir hale getirdiği, ıslah ile dava değerinin 148.600,00 TL olarak belirlendiği, diğer davalılar ... ve ...'ün inşaat sahibi sıfatıyla adı yazılıysa da sözleşmede satıcı sıfatlarının bulunmadığı, bu nedenle haklarında usulden ret kararı verilmesi gerektiği gerekçesiyle; davalılar ... ve ... hakkında açılan davanın usulden reddine, davalı ... hakkında açılan davanın kabulü ile toplam 148.600,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; karara karşı, davacı vekili ile davalılardan ... tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayılı belirtilen kararıyla; sözleşme maddeleri uyarınca ve garanti sözleşmelerinin niteliği gereği sözleşme geçersiz olsa da davalıların garantör oldukları, davacıya karşı borçlarının devam ettiği, ... ve ...'ün sözleşmenin yerine getirilmesini davacıya garanti etmeleri nedeniyle dava konusu alacaktan da sorumlu oldukları, taraflar arasında düzenlenen adi yazılı belge içeriği itibariyle tapulu taşınmazın satışına ilişkin olup, resmi şekilde düzenlenmediği ve satıcı ... müteahhit olmayıp müteahhitten satın alınmaması nedeniyle hukuken geçersiz olduğu, geçersiz sözleşmede tarafların ancak aldıklarını iade ile yükümlü bulunduğu, denkleştirici adalet kuralı gereğince iadeye karar verilirken, satış bedeli olarak verilen paranın alım gücünün ifanın imkansız hale geldiği tarihteki alım gücüne uyarlanması gerektiği, davada 2 kez ıslah olamayacağı gerekçesiyle; davacı vekilinin başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden davanın kabulüne, 148.600,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmiş; karara karşı davalılardan ... vekili ile ... tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1- Davalı ... vekili; davanın zamanaşımına uğradığını, davacının taşınmazı diğer davalı ...'den aldığını ve satış bedelini bu kişiye ödediğini, yapılan sözleşme geçersiz olduğundan müvekkilinin garantör olarak gösterilerek husumet yöneltilmesinin hatalı olduğunu, geçersiz sözleşme nedeniyle tarafların sadece aldıklarını iade ile mükellef olduğunu belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.
2- Davalı ... ...; sözleşmenin 08.11.2007 tarihinde yapılması nedeniyle 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, davacının satış bedelini taşınmazı satın aldığı davalı ...’e ödediğini, satış nedeniyle kendisinin herhangi bir menfaatinin bulunmadığını, davaya konu dairenin bulunduğu siteden daire satın almış olması nedeniyle sözleşmeye tanık olarak imza attığını, site veya kooperatif ile ilgili hiçbir resmi sorumluluğu olmadığını belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, adi yazılı taşınmaz satış vaadi sözleşmesi nedeniyle ödenen bedelin sebepsiz zenginleşme kurallarına göre iadesi ve taşınmaza yapılan masrafların tahsili istemine ilişkindir.
Temyiz edilen kararda belirtilen gerekçeye, özellikle taraflar arasında imzalanan sözleşmede davalıların imzalarının yer aldığı ve sözleşme şartları yerine getirilmediği takdirde paranın iadesinin taahhüt edildiği, sözleşmeye konu taşınmazın zilyetliğinin davacıya devredilmesi nedeniyle zamanaşımı süresinin işlemeyeceğinin anlaşılmasına göre de, davalıların temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harçlarının temyiz eden davalılara yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
12.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Geçersiz Taşınmaz Satışında İade Bedelinin Alım Gücü Tarihi
Karşılaştırmalı Okuma
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Geçersiz Satışta Uzun Süren Zilyetlik ve İade Alacağının Zamanaşımı
Tüm Borçlar Hukuku Kararları ›
İlgili Sayfalar
Borç İlişkileri ve Tazminat Uyuşmazlıkları
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi
Esas No
2025/5833
Karar No
2026/2977
Karar Tarihi
12 Mayıs 2026
Oy Durumu
Oy birliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları