Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — 2019 Kira Artışında TÜFE ve Fazla Ödemenin İadesi

Kararın Tam Metni

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 49. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/3170 E., 2025/2042 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 12. Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/922 E., 2021/1000 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davaya konu taşınmazın 18.09.2012 tarihli sözleşme ile müvekkilleri tarafından kiralandığını, davalı tarafça düzenlenen 08.08.2019 tarihli yazıda yenilenen dönem kira bedelinin ÜFE üzerinden yapılan artışla 179.320,00 TL'ye çıkarılacağının tebliğ edildiğini, davalı tarafça haksız ve Kanuna aykırı olarak tek taraflı artış oranı uygulandığını ileri sürerek; haksız şekilde talep edilen kira bedelinin iptali ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (6098 sayılı Kanun) ile genelgeler uyarınca belirlenecek TÜFE artış oranı üzerinden kira bedelinin tespiti ile fazla ödemenin iadesine karar verilmesini talep etmiş, 30.09.2021 tarihinde 20.09.2019 tarihinde başlayan yeni dönem kira bedeline ilişkin uygulanacak zam oranının %19,62 olarak tespiti ile dava tarihine kadar fazla ödenen 51.708,30 TL'nin iadesine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; dava konusu taşınmaza ilişkin davacılar tarafından daha önce açılan kira bedelinin tespitine ilişkin davanın halen derdest olduğunu, dava konusu taşınmazın kira artışlarının sözleşme uyarınca her yıl TÜİK/ÜFE 12 aylık ortalama değişim oranına göre belirlendiğini, 20.09.2019 –19.09.2020 dönemi için de artışın %32,34 ÜFE oranı esas alınarak hukuka uygun şekilde uygulandığını, davacıların dayandığı ve kira artışlarının TÜFE oranına göre uygulanmasını öngören genelgenin ise 01.10.2019 tarihinde yürürlüğe girerek sonraki kira dönemlerini kapsadığını, dava konusu artışın bu tarihten önceki döneme ilişkin olması nedeniyle geriye dönük uygulanmasının mümkün olmadığını savunarak; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; hükme esas alınabilir nitelikteki bilirkişi raporu doğrultusunda, 6098 sayılı Kanunun 344. maddesinde yapılan değişiklik gereğince 20.09.2019–19.09.2020 kira dönemi için kira artışının ÜFE yerine %19,62 oranındaki TÜFE 12 aylık ortalaması esas alınarak hesaplanacağı gerekçesiyle; davanın kısmen kabulü ile dava konusu taşınmazın aylık kira bedelini 20.09.2019 tarihinden itibaren 162.083,90 TL olarak tespiti ile davacının dava tarihine kadar fazla ödediği 51.708,30 TL kira farkının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar vermiş, karar, davalı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Mahkeme kararında bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A.Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; 18.01.2019 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 7161 sayılı Vergi Kanunları ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 56... . maddeleri ile 6098 sayılı Kanunun kira bedelinin belirlenmesine ilişkin 344. maddesinde yer alan ÜFE artış ibaresinin TÜFE on iki aylık ortalamalara göre değişim şeklinde değiştirildiğini, 01.10.2019 tarihli ve 15 sayılı Genelge uyarınca, uzun dönem kira sözleşmelerinde ÜFE oranında uygulanan kira artışlarının, dönem sonlarında 6098 sayılı Kanunun 344. maddesi uyarınca TÜFE on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı baz alınarak uygulanması talimatı verildiğini, davaya konu taşınmazın kira dönem artışının ise işbu Kanun ve Genelge öncesi döneme ait olup davacı yanca geriye dönük işlem yapılmasının talep edilmekte olduğunu, kira artışlarının geriye dönük olarak uygulanmasının mümkün olmadığını ileri sürerek; kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, yeni dönem kira bedeline uygulanacak artış hükmünün tespiti ile istirdat istemine ilişkindir.

Temyiz eden tarafından ileri sürülen sebepler gözetilerek yapılan incelemede 18.01.2019 tarihinde yürürlüğe giren 7161 sayılı Kanunun 56... . maddeleri gereğince, bu tarihten itibaren 6098 sayılı Kanunun 344. maddesi kapsamında kira artış oranının "Tüketici Fiyat Endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı" esas alınarak belirleneceği ve anılan hükmün kiracısı tacir olan işyeri kiraları bakımından da uygulanacağı anlaşılmakla, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,

Davalı kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.