MEDENİ USUL HUKUKU · BOZMA · TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİ
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi
Alacağın Kısmi Temliki ve Aktif Husumet
2025/9344 E., 2026/901 K. · 20 Ocak 2026
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 1 Kasım 2026
Kararın Özeti
Trafik kazasından doğan tazminat alacağının bir bölümü başkasına temlik edilmişse bu bölüm için tazminat isteme hakkı kime aittir? Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, kısmi temlikte temlik edilen miktarın alacaklısının artık temlik alan olduğunu belirterek itiraz hakem heyetinin bu miktar yönünden aktif husumeti değerlendirmesi gerektiğini kabul etti. Daire, sigortacının temlik savunması karşısında eksik incelemeyle karar verildiğini belirtti ve temlik sözleşmesinin, sigorta alacağının temlikini yasaklayan düzenlemeden önce yapıldığının da gözetilmesini istedi. Maluliyet raporları arasındaki çelişkiyi de bozma nedeni sayarak itiraz hakem heyeti kararını oy birliğiyle bozdu.
Hukuki İlke
Daire, tazminat alacağının bir bölümünün temlik edildiği savunulan bu dosyada, temlik edilen miktar için alacaklı sıfatının temlik alana geçtiğini ve itiraz hakem heyetinin delil toplama yetkisinin bulunduğunu esas alarak, temlik konusu miktar yönünden aktif husumetin değerlendirilmesi gerektiğini kabul etti.
Sonuç
Davalının diğer temyiz itirazları reddedildi; temyiz itirazları temlik ve maluliyet raporu yönünden kabul edilerek itiraz hakem heyeti kararı oy birliğiyle bozuldu. Davalının ödemeye ilişkin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verildi. Dosya mahkemeye gönderildi.
Kararın Dosyaya Etkisi
İtiraz hakem heyeti, temlik sözleşmesini inceleyerek temlik edilen miktar yönünden davacının aktif husumetini belirleyecek; maluliyet raporları arasındaki çelişkiyi giderecek yeni bir rapor da alarak yeniden karar verecek.
İlgili Mevzuat
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu — m. 30/23
Dairenin, kanunda hüküm bulunmayan hâllerde Hukuk Muhakemeleri Kanununun sigortacılıktaki tahkimde kıyasen uygulanacağına ve buradan itiraz hakem heyetinin delil toplama yetkisine dayanak yaptığı hüküm.
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
4. Hukuk Dairesi 2025/9344 E. , 2026/901 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2022/696 E., 2022/683 K.
SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ
SAYISI : 2022/İHK-36290
SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ
SAYISI : K-2022/48509
İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; 28.07.2018 tarihinde yolcu konumundaki müvekkilinin bulunduğu araç ile davalıya Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı aracın karıştığı kaza sonucu müvekkilinin yaralandığını, sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı için 5.100,00 TL tazminatın başvuru tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davacı vekili talebini 66.782,29 TL'ye yükseltmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; başvurunun usulüne uygun olmadığını, ödeme yapıldığını, dosyaya sunulan maluliyet raporunun yeterli olmadığını, medikal firma tarafından yapılan incelemeye göre davacının maluliyeti olmadığını, kaza ile illiyet bağı olmadığını ve hesaplanacak vekalet ücretinin 1/5'ine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.
III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafından sunulan maluliyet raporuna göre alınan hesap raporu gereği davanın kabulü ile 66.782,29 TL sürekli iş göremezlik ve taleple bağlılık ilkesi gereği 500,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 67.282,29 TL tazminatın 17.02.2019 tarihinden itibaren işlemiş yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesi karar verilmiştir.
IV. İTİRAZ
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kabul edilen tutarda rakamsal hata olduğu gerekçesiyle davalının itirazının kısmen kabulü ile hükmün düzeltilmesine davanın kısmen kabulü ile 66.282,29 TL sürekli iş göremezlik ve taleple bağlılık ilkesi gereği 500,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 66.782,29 TL tazminatın 17.02.2019 tarihinden itibaren işlemiş yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; maluliyet raporunun hatalı olduğunu, ödeme yapıldığını, 30.000,00 TL tutar için temlikname düzenlendiğinden husumetten ret gerektiğini, hesaplamanın hatalı olduğunu, vekalet ücretinin yanlış hesaplandığını, hatır taşıması indirimi uygulanması gerektiğini belirmiştir.
B.Değerlendirme ve Gerekçe:
Uyuşmazlık; davalıya Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı araç ile davacının yolcu olduğu aracın karıştığı kazada davacının yaralanması nedeniyle sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Hukuki bir işlem (tasarrufi işlem) olan alacağın temliki sonrasında alacak üçüncü kişiye intikal etmektedir. Bu andan itibaren üçüncü kişi, borçlu karşısında alacaklı sıfatını kazanmaktadır. Niteliği itibariyle alacağın temliki, alacaklının tasarruf işlemidir. Temlik, alacağın tamamı için yapılabileceği gibi bir kısmı için de yapılabilir. Tam temlikte alacağın aslı ve fer’ileri temlik alana geçmekte olup alacaklı borç ilişkisinde taraf olmaktan çıkar. Temlik alan, temliki ve alacağın varlığını ispat ederek borçludan talepte bulunur. Temlik ile birlikte temlik alan, alacağın aslı ve fer’ileriyle birlikte, alacağa bağlı rüçhan haklarını da iktisap eder. Dolayısıyla temlik konusu alacak itibariyle dava ve takip hakkı da temlik alana geçer. Alacağın temlikinde esasen borç değişmez, sadece onu talep edecek taraf değişmiş olur.
Davalı vekili aşamalardaki savunmasında alacağın temliki sözleşmesiyle dava konusu alacağın davacı tarafından dava dışı kişiye temlik edildiğini, temlik edilen kısmın tazminattan mahsup edilmesi gerektiğini savunmuştur. Eksik incelemeyle karar verilemez.
Bu durumda, alacağın temliki ile kısmi temlikte temlik edilen miktarın alacaklısının yerine yeni bir alacaklının geçeceği kuşkusuz olup, 5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 30/23 maddesinde kanunda hüküm bulunmayan hallerde HMK hükümlerinin sigortacılıktaki tahkim hakkında da kıyasen uygulanacağı düzenlenmiş olduğuna göre İtiraz Hakem Heyetinin delil toplama yetkisinin bulunduğu gözetilerek mükerrer ödemenin ve sebepsiz zenginleşmenin önlenmesi, gerçek zararın tespiti amacı ile davalının savunmalarında belirttiği ... 7. Noterliği'nin 12.07.2020 tarihli (kaza tarihi farklı yazılmış olmakla birlikte) temlik sözleşmesinin sigorta alacağını temlik yasağını getiren yasal düzenlemenin yapıldığı tarihten önce yapıldığı da gözetilerek yukarıdaki açıklamalar ışığında temlik konusu miktar yönünden aktif husumet ehliyeti konusunda bir değerlendirme yapılıp sonucuna göre karar verilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.
3.Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının tespiti açısından sürekli iş göremezlik oranının doğru bir şekilde belirlenmesi zorunludur. Söz konusu belirlemenin, bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastaneler veya sağlık kuruluşları tarafından çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetince kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılması gerekir.
Somut olayda davacının hakem heyetine müracaatı sırasında sunduğu Tokat ... Uygulama ve Araştırma Hastanesi Adli Kurulunca düzenlenen 30.10.2019 tarihli sağlık kurulu raporunda, davacının trafik kazası sonrası sürekli iş göremezlik oranı %8 olarak hesaplandığı, ancak İtiraz Hakem Heyetince dosyada aldırılan ... Üniversitesi Tıp Fakültesince düzenlenen 08.06.2022 tarihli raporda ise davacının sürekli iş göremezlik oranı %28 olarak tespit edilmiş olup İtiraz Hakem Heyetince davalı lehine olduğundan ilk rapor hükme esas alınmıştır. Ancak davacının maluliyet oranları göz önüne alındığında raporlar arasında çelişki oluşmuştur.
Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince; davacının kazaya ilişkin tüm tedavi evrakı eklenip (eksik varsa temini ile) dosyada bulunan sağlık kurulu raporları da irdelenerek raporlar arası çelişkinin giderilmesi için davacı bizzat muayene edilmek suretiyle kaza tarihinde yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak ve yukarıda açıklandığı şekilde içerisinde yaralanmayla ilgili uzmanının da bulunduğu başka bir üniversitenin adli tıp anabilim başkanlığından rapor alınıp (davalının usuli kazanılmış hakları gözetilerek) sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.
4.Bozma ilamının kapsam ve şekline göre, davalı vekilinin ödemesine ilişkin temyiz itirazları şimdilik incelenmemiştir.
VI. KARAR
1. Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,
2. Yukarıda (2) ve (3) numaralı bentlerde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,
3.Yukarıda (3) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davalı vekilinin ödemesine ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,
Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,
20.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi — İki Maluliyet Raporu Arasındaki Çelişki
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi — Maluliyet Tespitinde Bilirkişi Görüşü
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi — Maluliyet Raporu ve Muayenesiz Mütalaa
Tüm Medeni Usul Hukuku Kararları ›
İlgili Sayfalar
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi
İlgili Hukuk Dalı
Medeni Usul Hukuku
Esas No
2025/9344
Karar No
2026/901
Karar Tarihi
20 Ocak 2026
Oy Durumu
Oy birliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları