KİRA HUKUKU · BOZMA
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi — Paydaşın Kira Tespitinde Hangi Dönemin İstendiğinin Açıklanması
2014/12135 E., 2014/14301 K. · 22 Aralık 2014
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 20 Kasım 2026
Kararın Özeti
Yargıtay, başka paydaşların imzaladığı sözleşmeye dayanarak kira tespiti ve kendi payına düşen bedelin tahsilini isteyen kişinin talep ettiği dönemin açıklattırılmasını istedi. İlk derece mahkemesi, sözleşmenin başlangıcını ve istenen dönemi belirlemeden tutar tespit etmişti. Daire, başlangıç ve istenen dönem belirlenmeden tespit yapılamayacağını, tespit hükmü kesinleşmeden paya düşen yeni tutarın tahsiline karar verilemeyeceğini belirterek ilk derece kararını bozdu.
Hukuki İlke
Bir paydaş belirsiz dönem için kira tespiti istemişse talep açıklattırılır ve diğer paydaşların yaptığı sözleşmenin başlangıcı belirlenir. Yeni tutara dayalı pay alacağının tahsili için tespit hükmü kesinleşmelidir.
Sonuç
İlk derece mahkemesinin kira tespiti ve paya düşen tutarın tahsiline ilişkin kararı davalının temyizi üzerine bozuldu.
İlgili Mevzuat
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.345 ve 347
Kararda anılan6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu geçici m.3
Kararda anılan1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu m.428
Kararda anılan
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
6. Hukuk Dairesi 2014/12135 E. , 2014/14301 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Küçükçekmece 3. Sulh Hukuk Mahkemesi
TARİHİ : 14/05/2014
NUMARASI : 2013/277-2014/546
Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı kira bedelinin tespiti ve kira alacağı davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Dava, kira parasının tespiti ile kira alacağı istemine ilişkindir. Mahkemece,taşınmazların her birinin aylık kira bedelinin brüt 8.500,00 TL (toplam 17.000,00 ) olarak tespitine,toplam 2.215,32 TL kira alacağının tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Davacı vekili dava dilekçesinde, dava konusu taşınmazın başka paydaşlar tarafından kiraya verildiğini kira bedelinin müvekkili tarafından bilinmediğini, 01.07.2012 tarihi itibariyle davacının hissesine düşen kira bedelinin yatırılması için ihtar çekildiğini, yatırılmadığını, müvekkilinin hissedarı olduğu taşınmazın rayiç kira bedelinin 20.000,00 TL olarak tespiti ile davacının hissesine düşen kira bedelinin belirlenerek davalıdan tahsilini istemiştir. Davalı vekili,son ödenen kira parasının aylık toplam 5.000,00 TL olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, taşınmazların her birinin aylık kira bedelinin brüt 8.500,00 TL (toplam 17.000,00 ) olarak tespitine,toplam 2.215,32 TL kira alacağının tahsiline karar verilmiştir.
Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nu 347. maddesi hükmüne göre, kiracı kira süresinin bitiminden en az onbeş gün önce kiralananı tahliye edeceğini yazılı olarak bildirmediği takdirde, sözleşme aynı şartlarla bir yıl uzamış sayılır. Kanunun bu maddesinden anlaşılacağı üzere konut ve çatılı iş yerlerine ait kira sözleşmelerinde sözleşme sonunda sebep göstermeden akdi feshetme yetkisi kural olarak sadece kiracıya tanınmıştır. Kiraya veren sebep göstermeden yalnızca süre bitimi nedeniyle böyle bir sözleşmeyi sona erdiremez. 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 345 / 1 maddesi hükmüne göre, kira bedelinin belirlenmesine ilişkin dava her zaman açılabilir. Aynı maddenin ikinci fıkrası gereğince ise, bu dava, yeni dönemin başlangıcından en geç otuz gün önceki bir tarihte açıldığı ya da kiraya veren tarafından bu süre içinde kira bedelinin artırılacağına ilişkin olarak kiracıya yazılı bildirimde bulunmuş olması koşulu ile izleyen yeni kira dönemi sonuna kadar açıldığı takdirde, mahkemece belirlenecek kira bedeli, yeni kira döneminin başlangıcından itibaren kiracıyı bağlar. Maddenin üçüncü fıkrasına göre de, sözleşmede yeni kira döneminde kira bedelinin artırılacağına ilişkin hüküm varsa, yeni kira döneminin sonuna kadar açılacak davada mahkemece belirlenecek kira bedeli de, bu yeni dönemin başlangıcından geçerli olur. Maddedeki düzenlemenin anlamı ve amacı kiracının 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 347. maddesindeki süreden yararlanma olanağını ortadan kaldırmamaktır. Yeni kira yılında kiranın artırılacağı tehdidi altında olan kiracı akdi devam ettirip ettirmeme konusunda düşünerek bir karar verecektir. Yine taraflar arasındaki kira sözleşmesinin özel şartlar bölümünde kira parasının her yıl belirli bir oranda artırılacağı kararlaştırılmış ise, gerek yasal düzenleme, gerek yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre yeni dönem kira parasının geçerli olacağı tarih saptanırken 21.11.1966 gün ve 18 / 10 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nda sözü edilen ihtar ve dava dilekçesinin tebliği tarihinin önemi yoktur. Davanın tespiti istenen dönem içinde açılması yeterlidir. Böyle bir sözleşmede kiracı olan kimse, yeni dönemde kira parasının artırılacağını bilir. Bu nedenle isterse yazılı ihbarda bulunmak şartı ile kira sözleşmesini sona erdirebilir.
Olayımıza gelince; Davacı 31.07.2012 tarihinde açtığı kira parasının tespiti davası ile rayiç kira değerinin 20.000,00 TL olarak tespitini talep etmiş, tespitini talep ettiği dönemi açıklamamıştır. Mahkemece bu husus davacı vekiline açıklattırılmalıdır. Davacı dava dışı paydaşlar ile davalı tarafça yapılan kira sözleşmesine dayanarak kira parasının tespitini talep etmişse de kira sözleşmesinin başlangıç tarihi bildirilmemiştir.Mahkemece öncelikle kira bedelinin tespiti talep edilen dönem açıklattırıldıktan sonra kira başlangıç tarihi belirlenerek dönemin hak ve nesafet dönemi içinde kalıp kalmadığı hususu üzerinde durularak sonucuna göre karar verilmesi gerekir.Öte yandan kira parasının tespitine dair mahkeme kararı kesinleşmeden paya düşen kira parası belirlenerek kira alacağına karar verilmesi de doğru değildir.
Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 22.12.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Paydaşın Kira Bedeli Tespiti Davası
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — Paydaşın Topladığı Kira Gelirinden Alacak
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu: Kira Farkı
İlgili Sayfalar
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi
Esas No
2014/12135
Karar No
2014/14301
Karar Tarihi
22 Aralık 2014
Oy Durumu
Oy birliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları
Hesaplama Araçları