BORÇLAR HUKUKU · BOZMA
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi — İskân Alınmadan Kademeli Ferağın Son Diliminde Tapu Tescili
2026/124 E., 2026/2141 K. · 18 Mayıs 2026
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 15 Kasım 2026
Kararın Özeti
Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi, yükleniciye düşen tapuların aşamalı devrini ve son yüzde onun iskândan sonra verilmesini öngörüyordu. Yüklenici ve ondan daire satın alan kişi, arsa sahibi aleyhine tapu iptali ve tescil davası açtı. Mahkemeler, inşaatın yüzde doksan dokuz oranında tamamlandığını ve eksik iş bedelinin depo edildiğini belirterek davaları kabul etti. Yargıtay, iskân alınmadığını, yapı ruhsatının hükümsüz kaldığını ve imara aykırılıklar bulunduğunu belirterek bunlar araştırılmadan tescile karar verilemeyeceği gerekçesiyle bozdu.
Hukuki İlke
Sözleşmede son tapu diliminin devri iskân alınmasına bağlanmışsa yüklenici ve ondan temlik alan kişi, iskân alınmadan bu dilime ilişkin tapu devrini isteyemez; inşaatın büyük oranda tamamlanması ve eksik iş bedelinin depo edilmesi tek başına yeterli değildir. Bu dosyada imara aykırılıkların giderilip giderilemeyeceği ve iskân alınıp alınamayacağının belediyeden de sorularak belirlenmesi, alınamayacaksa tescil istemlerinin reddi, alınabilecekse yükleniciye yetki ve süre verilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf başvurusunu esastan reddeden kararı ortadan kaldırıldı ve İlk Derece Mahkemesi kararı, tapu iptali ve tescil davalarında davalı olan arsa sahibi yararına oybirliğiyle bozuldu; arsa sahibi lehine 40.000,00 TL duruşma vekâlet ücretine hükmedildi.
İlgili Mevzuat
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — m. 97
Karşılıklı borç yükleyen sözleşmede kendi borcunu ifa etmeyenin karşı edimin ifasını isteyememesi
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Kişileri belirleyebilen bilgiler “...” ile gizlenmiştir.
6. Hukuk Dairesi 2026/124 E. , 2026/2141 K.
"İçtihat Metni"
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/969 E., 2025/1291 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Gaziantep 7. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/296 E., 2025/212 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, asıl ve birleşen 2014/1054 Esas sayılı davada davalı-birleşen 2016/167 Esas, birleşen 2020/282 Esas sayılı davalarda davacı ... vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 18.05.2026 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde asıl ve birleşen 2014/1054 Esas sayılı davada davalı-birleşen 2016/167 Esas, birleşen 2020/282 Esas sayılı davalarda davacı ... vekili Avukat ... ile asıl davada davalı-birleşen davalarda davacı ... ... vekili Avukat ... geldi. Tebligata rağmen başka gelen olmadığı anlaşılmakla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra, işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. Asıl davada davacı yüklenici ... vekili dava dilekçesinde; davalının da aralarında bulunduğu arsa sahipleri ile müvekkili arasında düzenlenen 25.05.2025 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca inşaatlar tamamlandığı ve iskân ruhsatı başvurusu yapıldığı halde, davalı arsa sahibi ...’ın müvekkiline isabet eden bir kısım taşınmazın tapu ferağını vermediğini ileri sürerek, tapuda davalı adına kayıtlı bulunan ...... nolu parseldeki hisse ile aynı ada 2 nolu parseldeki 2 ve 5 nolu bağımsız bölümlerin tapu kayıtlarının iptali ile müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
2. Birleşen 2014/1054 Esas sayılı davada davacı ... vekili dava dilekçesinde; davalı yüklenici ...’nun arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca kendisine isabet eden 2 nolu parseldeki 5 nolu daireyi müvekkiline sattığını, müvekkilinin iki yıldan beri dairede oturduğunu, ancak davalı arsa sahibi ...’ın dairenin tapusunu devretmediğini ileri sürerek, bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
3. Birleşen 2016/167 Esas sayılı davada davacı arsa sahibi ... vekili dava dilekçesinde; davalı yüklenicinin sözleşmede belirlenen süre dolmuş olmasına rağmen halen işi tamamlamadığını, pek çok eksik ve ayıplı imalat bulunduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla eksik ve ayıplı imalatlar için 1.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
4. Birleşen 2020/282 Esas sayılı davada davacı arsa sahibi ... vekili dava dilekçesinde; davalı yüklenicinin inşaatı teslim etmediğini, gecikme nedeniyle tahakkuk eden kira bedellerine ilişkin olarak daha önce farklı mahkemelerde tazminata hükmedildiğini ileri sürerek, işbu davada üç daire ve bir dükkan için 25.11.2010 tarihinden itibaren kira bedeline hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Arsa sahibi ıslah yoluyla, birleşen 2016/167 Esas ve 2020/282 Esas sayılı davalardaki toplam 21.500,00 TL olan talebini, ıslah yoluyla 257.016,00 TL'ye çıkarmıştır.
II. CEVAP
1. Asıl ve birleşen 2014/1054 Esas sayılı davada davalı arsa sahibi ... vekili cevap dilekçesinde; asıl davada davacı yüklenicinin sözleşmede kararlaştırılan sürede edimini yerine getirmediğini, pek çok eksik ve ayıplı imalat bulunduğunu, iskân ruhsatının alınmadığını, %10'luk tapu devrinin iskâna bırakıldığını, müvekkilinin kendisine isabet eden bağımsız bölümlerden iki adedini üçüncü kişilere sattığını, eksik işler nedeniyle satış yaptığı kişilerle uyuşmazlık yaşadığını, kendisine isabet eden 1 dükkan ve 3 daireye ilişkin eksik ve ayıplı işten kaynaklı zararının tazmin edilmesi gerektiğini, müvekkilinin bu sebeplerle tapu devri yapma yükümlülüğü bulunmadığını ileri sürerek, asıl ve birleşen 2014/1054 Esas sayılı davanın reddini istemiştir.
2. Birleşen 2014/1054 Esas sayılı davada davalı yüklenici ... vekili cevap dilekçesinde; diğer davalı arsa sahibi tapu devri yükümlülüğünü yerine getirmediğinden, davacının tapusunu devremediklerini, davanın açılmasına sebebiyet vermediklerini, dava konusu 2 parsel 5 nolu bağımsız bölümün davacı ... adına tesciline muvafakat ettiklerini beyan etmiştir.
3. Birleşen 2016/167 Esas ve 2020/282 Esas sayılı davalarda davalı yüklenici ... vekili cevap dilekçesinde; davacı arsa sahibi zamanında tapu devirlerini yapmadığından inşaatın finansmanı için daire satışı yapamadığını, inşaatın bu nedenle geciktiğini, iskân için belediyeye başvuru yaptığını ancak davacı arsa sahibi devretmesi gereken hisseyi devretmediğinden iskân işlemlerinin yarım kaldığını, eksik işlerin tamamlandığını, davacı arsa sahibinin kendisine isabet eden daire ve dükkanları kullandığını, kira kaybı ve eksik iş bedeli talebinin yersiz olduğunu savunarak, birleşen davaların reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile inşaatın %99 oranında tamamlandığı, arsa sahibinin payına düşen 4.962,00 TL tutarındaki eksik iş bedelinin yüklenici tarafından depo edildiği, bu durumda, arsa sahibinin yükleniciye isabet eden 3 nolu parseldeki hisse ile 2 nolu parseldeki 2 nolu bağımsız bölümü yükleniciye, 2 nolu parseldeki 5 nolu bağımsız bölümü ise birleşen 2014/1054 Esas sayılı davada yükleniciden temlik alan davacı ...'na devretmekle yükümlü olduğu, arsa sahibi dava tarihleri itibariyle tapu devri talebine karşı koymakta haklı olduğundan, bu davalarda yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu olmadığı, birleşen davalarda davacı arsa sahibinin eksik iş bedeline ve kira bedeline ilişkin taleplerinin haklı olduğu gerekçesiyle, tapu iptal ve tescil talebine ilişkin asıl ve birleşen 2014/1054 Esas sayılı davanın kabulü ile ...... nolu parseldeki 2 nolu bağımsız bölüm ile aynı ada 3 nolu parselde davalı adına kayıtlı 269/2400 hissenin tapu kaydının iptali ile asıl davada davacı yüklenici adına tesciline, aynı ada 2 nolu parseldeki 5 nolu bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ile birleşen davada davacı (yükleniciden temlik alan) ... adına tesciline, arsa sahibi tarafından açılan birleşen 2016/167 Esas sayılı davanın kabulü ile depo edilen 4.962,00 TL eksik iş bedelinin davacıya derhal ödenmesine, birleşen 2020/280 Esas sayılı davanın kabulü ile 139.313,75 TL kira tazminatının davalı yükleniciden tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen 2014/1054 Esas sayılı davada davalı arsa sahibi vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Asıl ve birleşen 2014/1054 Esas sayılı davada davalı-birleşen 2016/167 Esas, birleşen 2020/282 Esas sayılı davalarda davacı ... arsa sahibi vekili temyiz dilekçesinde; yüklenicinin edimlerini sözleşmeye uygun bir şekilde ve süresi içesinde ifa etmediği gibi yapının iskân ruhsatını da almadığını, dolayısıyla fiili ve hukuki teslimin gerçekleşmediğini, bu nedenle yüklenicinin ve ondan temlik alanın tapu devri talep edemeyeceğini, yüklenicinin arsa sahiplerine karşı sorumluluğunun devam ettiğini, iskân ruhsatının yüklenici ve onun halefleri tarafından alınması gerektiğini, tüm edimler yerine getirilmeden tescile hükmedilemeyeceğini beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, asıl davada arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı tapu iptal tescil, birleşen 2014/1054 Esas sayılı davada ise yükleniciden temlik alınan şahsi hakka dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunu’nun 97. maddesine göre, karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmenin ifasını talep eden kimse sözleşmede aksine bir hüküm yoksa, kural olarak kendi borcunu ifa etmedikçe karşı taraftan edimin ifasını isteyemez. İmar mevzuatına uygun imalat, inşaatın iskân alınabilecek duruma getirilerek fiili ve hukuki yönden eksiksiz olarak arsa sahibine teslim edilmesi anlamını taşır ve sözleşmeye göre inşaatı eksiksiz tamamlaması gereken yüklenici bu edimini yerine getirince kendisine düşen bağımsız bölümlerin arsa payının devrini isteyebilir. Arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmelerinde, ücret, devri kararlaştırılan arsa payıdır. Kural olarak, ücret (arsa payı) sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa (kademeli ferağ öngürülmemişse) işin yapılmasından sonra ödenir (devredilir). Bu durumda, inşaat yapma borcunu yerine getirmeyen yüklenici ve yükleniciden temlik alanlar arsa sahibinden tapu devrini isteyemez.
Somut olayda, asıl ve birleşen 2014/1054 Esas sayılı davada davalı-birleşen 2016/167 Esas, birleşen 2020/282 Esas sayılı davalarda davacı ... vekili yüklenici ile davalının da aralarında bulunduğu arsa sahipleri arasında düzenlenen 09.12.2005 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin yükleniciye isabet eden bağımsız bölümlerin devrine ilişkin 11. maddesinde; “Arsa sahipleri, binanın sıva bittikten sonra müteahhit hissesine düşen dairelerin %50 tapusunu (seçimi müteahhit yapacaktır.), yine binanın boyası bittiğinde %30 tapusunu, pencereler takıldığında %10 tapusunu, iskân alındıktan sonra kalan %10 tapusunu verecektir” düzenlemesine yer verilmiştir.
Asıl davada yüklenici ve birleşen 2014/1054 Esas sayılı davada yükleniciden temlik alan davacı ... inşaatın tamamlandığını ileri sürerek, dava konusu bağımsız bölümlerin tapu kayıtlarının iptali ile adlarına tescilini talep etmektedir.
Mahkemece, yüklenicinin inşaatı %99 oranında tamamladığı, eksik işlerin bedelini yargılama sırasında depo ettiği gerekçesiyle, tapu iptal tescil istemlerinin kabulüne karar verilmiş ise de, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarından ve belediyeden gelen yazılardan, binanın iskân ruhsatının alınmadığı, 26.10.2006 tarihinde alınan yapı ruhsatının beş yıl içinde iskân ruhsatı alınmadığından hükümsüz hale geldiği ve yapıda imara aykırılıklar bulunduğu anlaşılmıştır.
Sözleşmenin yukarıda anılan kademeli ferağa ilişkin hükmü uyarınca, yüklenicinin son %10’luk bağımsız bölümün tapusuna hak kazanabilmesi için iskân ruhsatını almış olması gerekir. Bu durumda, mahkemece, gerekirse mahallinde yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak, binadaki imara aykırılıklar ile bunların giderilip giderilmeyeceğinin, giderilecek ise ne şekilde giderileceğinin, binaya iskân ruhsatı alınıp alınamayacağının ve bunun için yapılacak tüm iş ve işlemler ile yapılacak masrafların, ilgili belediyesinden de sorulmak suretiyle belirlenmesi, imara aykırılıklar giderilemeyecek ve iskân ruhsatı alınamayacak ise tapu iptal ve tescil istemlerinin reddine karar verilmesi, aksi durumda asıl ve birleşen davada yükleniciye imara aykırılıkları gidermesi ve iskân ruhsatı alması için yetki ve süre verilerek, asıl ve birleşen 2014/1054 Esas sayılı davada sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının, asıl ve birleşen 2014/1054 Esas sayılı davada davalı arsa sahibi ... yararına BOZULMASINA,
Dairemizdeki duruşmada vekille temsil olunan asıl ve birleşen 2014/1054 Esas sayılı davada davalı arsa sahibi ... yararına takdir olunan 40.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin, asıl davada davacı ... ile birleşen 2014/1054 Esas sayılı davacı ...’dan alınarak, adı geçen davalıya verilmesine,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,18.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — İnşaatta Tamamlanma Seviyesi ve Tescil
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi — Tapu İptalinde Yüklenicinin Pasif Husumeti
Tüm Borçlar Hukuku Kararları ›
İlgili Sayfalar
Arsa Payı Karşılığı İnşaatta Tapu Devri ve İskân
Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi: Şekli, Tapu Devri, Fesih ve Arsa Sahibinin Hakları
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi
Esas No
2026/124
Karar No
2026/2141
Karar Tarihi
18 Mayıs 2026
Oy Durumu
Oybirliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları