CEZA MUHAKEMESİ HUKUKU · TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİ · BOZMA
Yargıtay 8. Ceza Dairesi — İddianamede Anlatılmayan Bağlama Eyleminden Hürriyetten Yoksun Kılma Mahkûmiyeti
2024/20813 E., 2026/4325 K. · 30 Mart 2026
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 16 Kasım 2026
Kararın Özeti
Rehabilitasyon merkezinde bakıcı olarak çalışan sanık hakkında, zihinsel engelli katılana tokat atma, başına vurma ve soğuk suyla yıkama eylemleri nedeniyle kasten yaralama suçundan dava açıldı. İstinaf bozmasından sonra ilk derece mahkemesi eziyet ile kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından mahkûmiyet kurdu. Yargıtay 8. Ceza Dairesi, iddianamede katılanın yatağa bağlanmasına ilişkin anlatım ve sevk bulunmadığını, bu eylem için önce suç duyurusu ve iddianame gerektiğini belirterek hürriyetten yoksun kılma hükmünü bozdu; eziyet hükmüne yönelik temyiz istemlerini kesinlik nedeniyle reddetti.
Hukuki İlke
Hüküm ancak iddianamede unsurları gösterilen fiil ve fail hakkında kurulabilir. Bu dosyada iddianamede anlatılmayan yatağa bağlama eylemi için önce suç duyurusunda bulunulması, dava açılırsa mümkünse birleştirme yoluna gidilmesi gerektiği kabul edildi; koruma göreviyle davaya katılan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı lehine vekâlet ücretine hükmedilemeyeceği de belirtildi.
Sonuç
Eziyet suçundan kurulan hükme yönelik temyiz istemleri, bölge adliye mahkemesi kararı kesin olduğundan oy birliğiyle reddedildi; kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan kurulan hüküm oy birliğiyle bozuldu.
İlgili Mevzuat
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — m. 170, 225, 286, 298, 302
İddianameyle bağlılık, temyiz sınırı ve bozma5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — m. 86, 96, 109
Kasten yaralama, eziyet ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
8. Ceza Dairesi 2024/20813 E. , 2026/4325 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2024/697 Esas, 2024/483 Karar
SUÇLAR : Eziyet, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma
SUÇLARIN TARİHİ : 16.01.2016-07.04.2016
HÜKÜMLER : İstinaf başvurularının esastan reddi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Ret-Onama
Sanık hakkında eziyet suçundan kurulan hükmün incelenmesinde Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın kesin nitelikte bulunduğu belirlenmiştir.
Sanık hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan kurulan hükmün yapılan ön inceleme neticesinde temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde olduğu, temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
A. İlk Derece Mahkemesi Kararı
1. Çankırı 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 25.03.2021 tarihli ve 2016/265 Esas, 2021/318 Karar sayılı kararı ile sanığın mağdur ...'a karşı kasten yaralama suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 86/2, 86/3-b-d ve 53. maddeleri uyarınca 9 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarının uygulanmasına karar verilmiştir. Karara karşı katılanlar vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
2. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin, 25.10.2021 tarihli ve 2021/1150 Esas, 2021/2368 Karar sayılı kararı ile hükmün "...Sanık hakkındaki iddianamede katılana yönelik kasten yaralama suçundan kamu davası açılıp eziyet ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan açılmış bir davanın bulunmadığı gözetilerek, suç duyurusunda bulunulması, dava açılması halinde; eylemler arasında hukuki ve fiili irtibat bulunması, verilecek kararların bir birlerinin hukuki sonuçlarını etkileyecek nitelikte olması, delillerin ve sanığın hukuki durumunun birlikte değerlendirilmesinin gerekmesi nedeniyle birleştirilmeleri sonrası bir karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi..., Kamusal faaliyetin özel hukuk kişileri eliyle ve ihale yoluyla yürütülmesinin bahse konu görevlileri kamu görevlisi haline getirmeyeceği gözetilerek, sanığın ... Zihinsel Engelliler Rehabilitasyon ve Bakım Merkezinde bakıcı olarak çalışmasına dair ihale, sözleşme ve diğer belgelerin getirtilerek, incelenmesi sonrası sanık hakkında TCK'nın 86/3-d maddesinin uygulanıp uygulanamayacağının karar yerinde tartışılması yerine yazılı şekilde karar verilmesi, katılanın yasal temsilcilerinin yokluğunda karar verilmesi, katılanın TCK'nın 86/3-b maddesinde bildirilen kişilerden olup olmadığına yönelik adli rapor alınmaksızın yazılı şekilde uygulama yapılması, katılan ... Bakanlığının vekil ile temsil edilmesine rağmen katılan lehine vekalet ücreti taktir edilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,..." nedenleriyle bozulmasına karar verilmiştir.
3. Çankırı 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 28.11.2023 tarihli ve 2021/1060 Esas, 2023/967 Karar sayılı kararı ile sanığın eziyet suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 96/2-a ve 53. maddeleri uyarınca 4 yıl 6 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarının uygulanmasına karar verilmiştir. Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan ise, 5237 sayılı Kanun'un 109/2, 109/3-f ve 53. maddeleri uyarınca 6 yıl 12 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarının uygulanmasına karar verilmiştir. Karara karşı katılan ... vekili ve sanık müdafii tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
B. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin, 22.04.2024 tarihli ve 2024/697 Esas, 2024/483 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükümlere yönelik katılan ... vekili ve sanık müdafinin istinaf başvurularının 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 280/1-a maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.
II. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1. Katılan Kurum Vekilinin Temyiz İstemi
Sanığın cezasında zincirleme suç hükümlerinin uygulanması gerektiğine, ayrıca cezada 5237 sayılı Kanun'un 109/3-d maddesi uyarınca artırım yapılması gerektiğine ilişkindir.
2. Katılan ... Vekilinin Temyiz İstemi
Sanığın eylemi ile orantılı şekilde cezanın alt sınırdan daha fazla uzaklaşılarak ceza tayin edilmesi gerektiğine ilişkindir.
3. Sanık Müdafinin Temyiz İstemi
Mağdurun beyanlarına dayanılarak karar verilmesinin hukuka aykırı olduğuna ve beraat kararı verilmesi gerektiğine ilişkindir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
1, Eziyet Suçundan Kurulan Hüküm Yönünden
5271 sayılı Kanun’un 286/2-a maddesinde yer verilen “İlk derece mahkemelerinden verilen beş yıl veya daha az hapis cezaları ile miktarı ne olursa olsun adlî para cezalarına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine dair bölge adliye mahkemesi kararları”nın temyiz incelemesine tabi olmadığına ilişkin düzenleme ile incelemeye konu suçun, aynı Kanun’un 286/3. maddesi kapsamında da bulunmadığı dikkate alındığında bu suçtan kurulan hükme yönelik temyiz başvurularının reddine karar verilmiştir.
2. Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma Suçundan Kurulan Hüküm Yönünden
Dava dosyası kapsamına göre, Rehabilitasyon merkezinde bakıcı olarak çalışan sanığın, zihinsel engelli olan katılan ...'ı 16.01.20 16... .04.2016 tarihleri arasında sistematik şekilde darp ettiği, katılanın yüzüne tokatla vurup katılanı soğuk suyla yıkadığı, bu itibarla katılanın ruh ve beden yönünden acı çekmesine neden olduğu iddiasına ilişkin olarak;
1. Dairemizin 05.12.2024 tarihli ve 2023/2443 Esas, 2024/9373 Karar sayılı ilamında da açıklandığı üzere; 5271 sayılı Kanun’un 225. maddesinde, “Hüküm, ancak iddianamede unsurları gösterilen suça ilişkin fiil ve fail hakkında verilir. Mahkeme, fiilin nitelendirilmesinde iddia ve savunmalarla bağlı değildir.” hükmü yer almaktadır. Bu düzenleme uyarınca, hakkında dava açılan fail ve fiil ile sınırlı olarak yargılama yapılabilir ve hüküm kurulabilir. İddianamede açıklanan ve suç oluşturduğu ileri sürülen eylemin dışına çıkılarak, davaya konu edilmeyen bir fiil veya olay hakkında yargılama yapılması ve hüküm kurulması, hukuka açık aykırılık teşkil eder. Öğretide “davasız yargılama olmaz” ve “yargılamanın sınırlılığı” olarak ifade edilen bu ilke gereğince hâkim, yalnızca hakkında dava açılmış fiil ve kişi yönünden yargılama yaparak somut uyuşmazlığı çözmekle yükümlüdür. Somut olayda; sanık hakkında düzenlenen 08.06.2016 tarihli iddianamede, katılan ...’a yönelik olarak tokat atmak, başına vurmak ve soğuk suyla yıkamak şeklindeki eylemler anlatılmış ve bu fiiller nedeniyle 5237 sayılı Kanun’un 86/2 ve 86/3-d maddeleri uyarınca kasten yaralama suçundan cezalandırılması talebiyle kamu davası açılmıştır. Bu suçtan verilen hükme karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve kararın bozulmasına karar verilmiştir. Ancak bozma ilamı sonrasında sanık hakkında eziyet ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından mahkûmiyet hükmü kurulmuştur. Oysa iddianamede kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçuna ilişkin herhangi bir anlatım (mağdurun yatağa bağlanması) ya da sevk maddesi bulunmamaktadır. Bu itibarla; sanığın mağduru yatağa bağlama şeklindeki eylemi yönünden öncelikle 5271 sayılı Kanun’un 170/3. maddesine uygun şekilde suç duyurusunda bulunulması, akabinde bu fiile ilişkin iddianame düzenlenerek kamu davası açılması ve mümkün olması hâlinde mevcut dava ile birleştirilmesi suretiyle hüküm kurulması gerekirken, bu husus gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulması,
2. Dairemizin 12.09.2023 tarihli ve 2023/1471 Esas, 2023/6013 Karar sayılı; 17.09.2025 tarihli ve 2025/4017 Esas, 2025/6714 Karar sayılı kararları ile yerleşmiş içtihatlarında izah edildiği üzere, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının davaya katılmasının doğrudan Anayasa ve kanundan kaynaklanan koruma görevine ilişkin olduğu gözetilerek katılan ... vekili lehine vekalet ücretine hükmedilemeyeceğinin gözetilmemesi,
Nedenleriyle sanık hakkında kurulan hüküm hukuka aykırı bulunmuştur.
III. KARAR
1. Eziyet Suçundan Kurulan Hüküm Yönünden
Gerekçenin (1). bölümünde açıklanan nedenle katılanlar vekillerinin ve sanık müdafinin temyiz isteminin, 5271 sayılı Kanun’un 298/1. maddesi uyarınca Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle REDDİNE,
2. Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma Suçundan Kurulan Hüküm Yönünden
Gerekçenin (2). bölümünde açıklanan nedenlerle katılanlar vekillerinin ve sanık müdafinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin, 22.04.2024 tarihli ve 2024/697 Esas, 2024/483 Karar sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi uyarınca Tebliğnameye aykırı olarak, oybirliğiyle BOZULMASINA,
Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/2-a maddesi uyarınca Çankırı 2. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 30.03.2026 tarihinde karar verildi.
...
Benzer Kararlar
Yargıtay 2. Ceza Dairesi — İddianamede Unsurları Gösterilmeyen Fiil
Tüm Ceza Muhakemesi Hukuku Kararları ›
İlgili Sayfalar
Ceza Yargılamasında İddianame ve Hüküm İlişkisi
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 8. Ceza Dairesi
İlgili Hukuk Dalı
Ceza Muhakemesi Hukuku
Esas No
2024/20813
Karar No
2026/4325
Karar Tarihi
30 Mart 2026
Oy Durumu
Oybirliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları