top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

KİŞİLER HUKUKU  ·  BOZMA

Yargıtay 8. Hukuk Dairesi — Nüfusta Anne Adı Düzeltmesi ile Babalığın Tespiti Taleplerinde Görev Ayrımı

 

2018/15530 E., 2019/1768 K. · 21 Şubat 2019

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 20 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Davacı, doğumda gerçeğe aykırı biçimde dede ve üvey babaanne üzerine yapılan nüfus kaydının düzeltilmesini ve gerçek anne ile babasının kaydına geçmeyi istedi. Yargıtay, yanlış kaydın silinmesi ve gerçek anne adının yazılması istemlerini nüfus kaydı düzeltmesi olarak nitelendirdi. Birbiriyle evli olmayan anne ve babadan doğan davacının gerçek babasının belirlenmesini ise aile mahkemesinin görevinde saydı. Bütün talepler hakkında tek bir görevsizlik kararı verilmesini bozdu.

 

Hukuki İlke

 

Baştan yanlış tutulan anne kaydının düzeltilmesi ile evlilik dışında babalık bağının hükümle kurulması ayrı taleplerdir. Somut dosyada babalık isteminin ayrılması gerekti.

 

Sonuç

 

Bütün talepler yönünden verilen görevsizlik kararı oy birliğiyle bozuldu. Babalık isteminin ayrılması, kayıt düzeltme isteminin deliller toplanarak incelenmesi gerektiği belirtildi.

 

İlgili Mevzuat

 

  • 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu — m. 36
    Kararda anılan

  • 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu — m. 282, 301
    Kararda anılan

  • 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun — m. 4
    Kararda anılan

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Kişileri belirleyebilen bilgiler “...” ile gizlenmiştir.

 

8. Hukuk Dairesi         2018/15530 E.  ,  2019/1768 K.


"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Anne Baba Yönünden Nüfus Kaydının Düzeltilmesi


Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, mahkemenin görevsizliğine karar verilmiş olup hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.


K A R A R


Dava dilekçesinde, davacı ...'ın ... ... ve ... kızı olmasına rağmen, dedesi ... ile üvey babaannesi ... üzerine tescil edildiği bildirilerek davacının mevcut kaydının iptali ile gerçek anne ve babası nüfusuna tescil edilmesi istenmiş, Mahkemece, dosya içerisindeki mevcut nüfus kayıtlarına göre, anne- baba adının değiştirilmesi talep edilen davacının doğum tarihinde, iddia edilen genetik anne ve babanın evli olmadıkları, davanın, anne adının silinip genetik anne adının yazılması ve kayden baba olan kişinin isminin silinmesi talepleri yönünden nüfus kayıt düzeltim davası olmakla birlikte, nüfus kaydına genetik baba isminin yazılması yönünden soybağı davası niteliğinde olduğu, uyuşmazlığın özel mahkeme olan Aile Mahkemesi tarafından çözümlenmesi gerektiği nedeni ile görevsizlik kararı verilmiştir.

Davada maddi olguları ileri sürmek taraflara, nitelendirmesi hakime aittir. Davacı bu davada annesinin ..., babasının ... ... olduğu halde, nüfus kaydında babasının ..., annesinin ise ... gibi tescil edildiğini bildirerek, adı geçenlerin nüfus kaydındaki anne ve baba adlarının iptali ile gerçek anne ve babası olan ... ve ... ... olarak düzeltilmesini istediğinden, davacının birbiriyle bağlantılı iki ayrı davası vardır. İlki mevcut nüfus kaydındaki anne ve baba kaydının iptali, ikincisi ise gerçek anne ve baba üzerine kayıt istemidir.

Nüfus kaydının düzeltilmesi davası, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 30.01.2008 tarihli ve 2008/2-36-47 sayılı içtihadında açıklandığı üzere, resmi sicilin belgelediği olgunun doğru olmadığı, baştan yanlış olarak kütüğe geçirilmesi nedeniyle, mevcut kaydın düzeltilmesi davasıdır. Böyle bir dava sonucunda, kaydının düzeltilmesi istenen kişinin, o tarihe kadar kayıtlı olduğu haneden çıkıp, başka bir haneye tescil edilecek olması da, davayı soybağı davası haline dönüştürmez. Bu nedenle davacının birinci talebi, gerçeğe aykırı beyanla baştan beri yanlış olan sicilin düzeltilmesi niteliğinde olup, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 36. maddesi kapsamına giren nüfus kaydının düzeltilmesi davasıdır. Davacının gerçek anne ve baba hanesine kayıt istemi de anne yönünden yine nüfus kaydının düzeltilmesi davasıdır.

Davacının, gerçek babası üzerine kayıt istemi ise anne ve baba arasında evlilik ilişkisi olmadığından, baba yönünden soybağının düzeltilmesi davasıdır. Bilindiği üzere, çocukla ana arasındaki soybağı doğumla; baba arasındaki soybağı ise ana ile evlilik, tanıma ve hakim hükmü ile kurulur. Esasen soybağına ilişkin uyuşmazlıklarda, kişisel durum ile ilgili nüfus kaydında yer alan bilgi "doğru" olarak doğmuş ve kütüğe tescil edilmiştir. Bu doğru kayıt, daha sonra açılan bir dava, soybağının reddi veya sonradan evlenme yoluyla soybağına itiraz veya tanımaya itiraz veya tanımanın iptali yahut da Af Kanunları ile yapılan nesep düzeltmeye itiraz ile teknik olarak bir yanlışlığa dönüştürülmektedir.

Soybağına ilişkin hükümler 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 282. maddesi ve devamında düzenlenmiş olup aile mahkemelerinin görevi kapsamındadır. 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 36. maddesinde düzenlenen nüfus kaydının düzeltilmesi davalarına ise asliye hukuk mahkemesinde bakılır.

Davada, davacı ...'nin babası ... ... hanesine tescili istemi Türk Medeni Kanunu'nun 301 ve devamı maddelerinde düzenlenen babalığın tespiti istemine ilişkin olup, 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun'un 4.maddesinde 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun ikinci kitabından üçüncü kısım hariç olmak üzere (TMK.118-395) kaynaklanan bütün davalarda aile mahkemesinin görevli olduğunun hükme bağlandığı ve aile mahkemesi kurulmayan yerlerde Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenen asliye hukuk mahkemelerinde davanın aile mahkemesi sıfatı ile görülüp karara bağlanması gerektiği dikkate alındığında, babanın ... ... olduğuna ilişkin davanın tefrik edilerek davaya aile mahkemesinde bakılmak üzere görevsizlik kararı verilmelidir. Mevcut kayıtlarının iptali ile annesi ... üzerine tescili isteminde ise; nüfus kayıtlarındaki düzeltme davaları kamu düzeni ile yakından ilgili olup, mahkemeler hiçbir kuşku ve duraksamaya neden olmaksızın doğru sicil oluşturmak zorundadır. Bu bağlamda, adıgeçenin annesinin ... olarak düzeltilmesi durumunda hukuku etkilenecek olan ... mirasçılarının yöntemince davaya katılımı sağlanıp, iddia ile ilgili olarak ... testi yaptırılıp, iddianın kanıtlanması durumunda davacının dedesi ve babaannesi üzerindeki yanlış kaydının iptali ile Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 23. maddesinin 1. fıkrası içeriğine göre gerçek annesinin bekarlık hanesine tesciline karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan gerekçe ile görevsizlik kararı verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün 6100 sayılı HMK'nin Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, HUMK'un 440/III-1, 2, 3 ve 4. bentleri gereğince ilama karşı karar düzeltme yolu kapalı bulunduğuna, peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 21/02/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Yargıtay 8. Hukuk Dairesi

 

Esas No

2018/15530

 

Karar No

2019/1768

 

Karar Tarihi

21 Şubat 2019

 

Oy Durumu

Oy birliği

 

Resmî Kaynak

Yargıtay Karar Arama

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

İsim ve Soyisim Değiştirme

Tüm Çalışma Alanları ›

bottom of page