KİŞİLER HUKUKU · BOZMA
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi — Vatandaşlıktan Çıkarma Nedeniyle Kapanan Mükerrer Nüfus Kaydında Tespit
2019/5479 E., 2020/15 K. · 13 Ocak 2020
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 21 Kasım 2026
Kararın Özeti
Davacı, babasına ait iki nüfus kaydı bulunduğunu ileri sürdü. İlk derece mahkemesi kayıtlardan birinin vatandaşlıktan çıkarma nedeniyle kapalı olmasını ve iddianın ispatlanamadığını gerekçe göstererek davayı reddetti. Yargıtay, kapalı kaydın tespit hükmüne kendiliğinden engel oluşturmadığını belirtti. Dava mirasçıların durumunu da etkilediği için ilgililerin davaya katılmasını, gerekli DNA incelemelerinin yapılmasını ve diğer delillerin değerlendirilmesini istedi. Eksik inceleme nedeniyle ret kararı bozuldu.
Hukuki İlke
Nüfus kaydının kapanmış olması, kayıt hakkında mahkemenin tespit yapmasına tek başına engel değildir. Miras haklarını etkileyen somut dosyada taraf teşkili ve soybağı delilleri ayrıca araştırılmalıdır.
Sonuç
Kapalı nüfus kaydı gerekçesiyle ve taraf teşkili ile DNA incelemesi tamamlanmadan verilen ret kararı oy birliğiyle bozuldu.
İlgili Mevzuat
5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu — m. 14/1-2
Kararda anılan403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu — m. 25/ç (olaydaki dayanak)
Kararda anılan1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu — m. 428, 440/1
Kararda anılan
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Kişileri belirleyebilen bilgiler “...” ile gizlenmiştir.
8. Hukuk Dairesi 2019/5479 E. , 2020/15 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : Mükerrer Nüfus Kaydının İptali
Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş olup, hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.
K A R A R
Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili ...'in babası ...'e ait mükerrer nüfus kaydının bulunduğunu ileri sürerek, nüfus kayıtlarının gerçeğe uygun olarak düzeltilmesini talep ve dava etmiş; Mahkemece, davacı tarafça ileri sürülen iddiaların ispatlanamadığı ve kapalı nüfus kayıtları üzerinde işlem yapılamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
1. 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 14. maddesinde; “(1) Nüfus kaydının kapatılması; ölüm, gaiplik, Türk vatandaşlığının kaybı, evlenme, boşanma, evlât edinilme, soybağının düzeltilmesi veya reddi gibi olaylar nedeniyle bir kaydın üzerinde işlem yapılamaz hale getirilmesidir. (2) Kaydın kapatılmasına ilişkin sebep ortadan kalktığında veya kaydın yeniden açılmasını gerektirecek yeni bir sebep ortaya çıktığında kayıt yeniden açılır. Kaydın açılmasından sonra kişisel durumda meydana gelmiş olan olaylar kişinin kaydına işlenir.” hükmü düzenlenmiştir. Her ne kadar, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 14. maddesinin 1. fıkrası kapalı olan kayıtta düzeltme yapılamayacağını düzenlemişse de, 2. fıkrasında yeni bir sebep ortaya çıktığında kapalı kaydın yeniden açılacağı ve kişisel durumda meydana gelen değişikliklerin kişinin kaydına işleneceği belirtilmiştir. (HGK, 11.04.2012, 2011/18-784-E. 2012/288 K.)
Yukarıya alınan yasal düzenlemeler ve yapılan açıklamalar dikkate alındığında; iptali istenen ... TC kimlik numaralı ..., 403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 25. maddesinin ç bendi uyarınca, Bakanlar Kurulu'nun 21.07.2003 tarihli ve 2003/5958 sayılı kararı ile vatandaşlıktan çıkarılmış, bu sebeple adı geçene ait nüfus kaydı kapatılmış ve Mahkemece iptali istenen nüfus kaydının kapalı olduğundan bahisle davanın reddine karar verilmiş ise de, yeni bir sebebin ortaya çıkması halinde kapalı nüfus kayıtlarının açılabileceği ve iptali istenen nüfus kaydının kapalı olmasının Mahkemenin tespit kararı vermesine engel olmadığının düşünülmemesi,
2-Dava sonucu itibariyle miras hukukunu yakından ilgilendirdiğinden; nüfus kayıtlarının düzeltilmesi istenen ..., ... TC kimlik numaralı ... ..., ... TC kimlik numaralı ... ..., anne olmadığı iddia edilen ... ve anne olduğu iddia edilen ... ...'in sağ iseler kendilerinin, ölü iseler mirasçılarının davalı sıfatı ile davaya katılmaları gerekirken, Mahkemece re'sen gözetilmesi gereken bu durum nazara alınmadan ve taraf teşkili de sağlanmadan davanın esası hakkında karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Buna göre, Mahkemece yapılacak iş, taraf teşkilini sağlamak;
a- Anne ve baba olmadığı iddia edilen ... ve ... TC kimlik numaralı ... ... ile tespit edilmesi halinde ... TC kimlik numaralı ... arasında, ...'in tespit edilememesi halinde adı geçenler ile davacı ... arasında,
b-Anne ve baba olduğu iddia edilen ... ve ... TC kimlik numaralı ... ... ile ... arasında, bu kişilerin veya mezar yerlerinin tespit edilememesi halinde bu kişilerin çocukları ile davacı ... arasında,
Somut olaydaki iddia ile ilgili olarak DNA testi yapmak, varsa diğer delilleri toplamak ve sonucuna göre bir karar vermektir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK'un 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, taraflarca HUMK'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 13.01.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm — Evlilikle Kapanan Nüfus Kaydında Önceki Soyadının Değiştirilmesi
Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm — Soyadı Değişikliği ve Nüfus Kaydının Düzeltilmesi
Yargıtay 18. Hukuk Dairesi — Farklı Soyadlarıyla Yapılan Mükerrer Nüfus Kaydının Mahkemece İptali
Tüm Kişiler Hukuku Kararları ›
İlgili Sayfalar
Nüfus Kaydı ve Ad-soyadı Değişikliği
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi
Esas No
2019/5479
Karar No
2020/15
Karar Tarihi
13 Ocak 2020
Oy Durumu
Oy birliği
Resmî Kaynak
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları