İŞ HUKUKU · BOZMA
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — İşe Hiç Başlamayan Doktorun Ceza Koşulu Talebi
2016/23339 E., 2020/9175 K. · 24 Eylül 2020
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 16 Kasım 2026
Kararın Özeti
Radyoloji doktoru, hastanede çalışmak üzere iki yıl süreli sözleşme imzaladı; sözleşmede haksız fesih ve sözleşmeye aykırılık için iki ayrı ceza koşulu öngörülmüştü. Doktor, işe başlatılmadığını ve sözleşmenin haksız feshedildiğini ileri sürerek ceza koşulunu istedi; işveren gerekli evrakın getirilmediğini savundu. Mahkeme, sözleşmeye aykırılık hâlindeki ceza koşuluna hükmetti. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, doktorun işyerinde bir gün bile çalışmadığını ve iş ilişkisinin fiilen kurulmadığını belirtti. Ceza koşulu dönme cezası olarak düzenlenmediğinden istenemeyeceğini kabul ederek kararı bozdu.
Hukuki İlke
Bu dosyada yazılı iş sözleşmesi imzalanmış olsa da çalışma olgusu gerçekleşmediğinden iş ilişkisinin fiilen kurulmadığı kabul edilmiştir. Sözleşmedeki ceza koşulu dönme cezası niteliğinde olmadığından, iş ilişkisi kurulmadan sona eren sözleşmeye dayanılarak istenemez.
Sonuç
Davacının tüm, davalının bozma kapsamı dışındaki temyiz itirazları reddedildi; ceza koşulu isteminin kabulüne ilişkin karar bozuldu. Karar oy birliğiyle verildi.
İlgili Mevzuat
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
İş kanunlarında hüküm bulunmayan hâllerde ceza koşuluna uygulanan genel kanun
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
9. Hukuk Dairesi 2016/23339 E. , 2020/9175 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :... Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : ALACAK
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, müvekkilinin davalı işyerine ait ... Hastanesinde radyoloji doktoru olarak çalışmak üzere 11/08/2014 tarihinde davalı ile anlaşmaları üzerine 2 yıl süreli ... sözleşmesi imzalandığını, davalının ... sözleşmesini haksız ve bildirimsiz olarak feshettiğini beyanla sözleşmede düzenlenen cezai şartın davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekili, davacının evraklarını tamamlamadığını ve işe başlamadığını, iddialarının gerçek dışı olduğunu, davacı ile davalı arasında 11/08/2014 tarihinde sözleşme imzalandığını, davacının belirtilen tarihte işe başlayabilmesi için gerekli evraklarını işyerine getirmediğini beyanla davanın reddini savunmuştur.
Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, dosya içeriği ve bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir.
Temyiz:
Karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacının tüm davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2-Cezai şartın en yaygın kullanıldığı alanlardan biri ... hukukudur. Gerek mülga 1475 sayılı ... Kanunu’nda gerekse 4857 sayılı ... Kanunu’nda cezai şarta ilişkin bir hüküm yer almamaktadır. Bununla birlikte, 6098 sayılı ... Borçlar Kanunu(TBK) genel kanun niteliğinde olduğundan, ... Kanunlarında hüküm bulunmayan hâllerde niteliğine uygun düştüğü ölçüde ... Borçlar Kanunu hükümleri uygulanacağından, 6098 sayılı ... Borçlar Kanunu’nun açıklanan düzenlemeleri kural olarak ... hukukunda da geçerlidir.
... hukukunda kararlaştırılan cezai şartın genellikle ... sözleşmesinin belirli süreli boyunca haklı neden olmaksızın feshini önlemek, eğitim verilen işçinin asgari çalışma şartına uyulmaması hâlinde eğitim giderlerini geri talep edebilmek veya rekabet yasağı sözleşmesine uygun davranılmasını sağlamak amacıyla getirildiği görülmektedir. Tüm bu hâllerde taraflar sözleşmeden doğan bir yükümlülük yüklenmekte ve cezai şart ile söz konusu taahhütlerin etkinliği sağlanmaktadır (.../Erener, s. 230).
Somut uyuşmazlıkta taraflar arasında imzalanan 11/08/2014 düzenleme tarihli ... sözleşmesinde, ... ilişkisinin 18/08/2014 tarihinde ... Hastanesinde başlayacağı ve sözleşmenin 2 yıl süreli olduğu açıklanmış, sözleşmenin fesih başlıklı 10.maddesi a ve b bentlerinde iki ayrı cezai şart düzenlenmiş, buna göre tarafların sözleşmeyi karşılıklı görüşerek feshedebilecekleri ve bu durumda sözleşmenin bildirimsiz ve haksız feshi halinde sözleşmenin kalan süresi kadar doktorun ortalama aylık hak edişi üzerinden karşı tarafa tazminat bedeli ödeneceğinin ve tarafların sözleşmenin herhangi bir maddesine aykırı hareket etmeleri halinde karşı tarafa son ayda doktora ödenen brüt maaşın 2 katı tutarında cezai şart ödemeyi ve bunun fahiş olmadığını kabul ve taahhüt edeceklerinin belirtildiği görülmüştür.
Davacı anılan sözleşmenin 10. maddesine izafeten cezai şart talebinde bulunmuş, mahkemece davacının işe başlatılmayarak ... sözleşmesinin işverence feshedildiği kabul edilmiş ve sözleşmenin 10/b maddesinde düzenlenen cezai şarta hükmedilmiş ise de davacının söz konusu sözleşmeye istinaden davalı işveren işyerinde bir gün bile çalışması olmadığı dosya kapsamı ile sabittir. Esasen davacının davalı işveren işyerinde hiç çalışmadığı mahkemenin de kabulündedir. O halde taraflar arasında yazılı ... sözleşmesinin varlığına rağmen çalışma olgusu gerçekleşmemiş ve fiilen ... ilişkisi kurulmamıştır. Sözleşmede öngörülen cezai şart dönme cezası olmadığından ... sözleşmesi kurulmaması nedeniyle davacı tarafça istenilemeyeceği düşünülmeksizin davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde isteğin kabulü hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir. hatalı olmuştur.
SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeple BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine 24/09/2020 gününde oybirliği ile karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — İş Güvencesi Kapsamındaki İşçide Haksız Fesih Cezai Şartı
İlgili Sayfalar
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi
Esas No
2016/23339
Karar No
2020/9175
Karar Tarihi
24 Eylül 2020
Oy Durumu
Oybirliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları
Hesaplama Araçları