İŞ HUKUKU · BOZMA
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi
İcap Nöbetinde Fazla Çalışma Hesabı
2025/8939 E., 2026/2554 K. · 24 Mart 2026
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 31 Ekim 2026
Kararın Özeti
İşyeri dışında çağrıya hazır beklenen icap nöbetinin tamamı fazla çalışma sayılır mı? Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, nöbetin tamamının çalışma sayılmayacağını; işyerine gidilerek çalışılan sürenin hesaba katılacağını, daha fazla çalışma kanıtlanmadıkça nöbet süresinin sekizde birinin çalışma sayılacağını belirtti. Ayda bir hafta nöbet tutan işçi için Daire, nöbet haftasında hafta içi her gün iki, hafta sonu her gün üç saat fazla çalışma kabul edilmesini istedi. Fazla çalışma alacağını tümüyle reddeden karar oy birliğiyle bozuldu.
Hukuki İlke
Daire, icap nöbetinde işçinin zamanını serbestçe kullanabildiğini ancak her an işe çağrılmaya hazır beklediğini gözeterek, fiilen daha fazla çalışıldığı kanıtlanmadıkça nöbet süresinin sekizde birinin çalışma süresine katılması gerektiğini kabul etti.
Sonuç
İstinaf başvurusunu esastan reddeden bölge adliye mahkemesi kararı kaldırıldı ve ilk derece mahkemesi kararı oy birliğiyle bozuldu. Dosya ilk derece mahkemesine, kararın bir örneği bölge adliye mahkemesine gönderildi.
Kararın Dosyaya Etkisi
Fazla çalışma alacağı, imzalı kayıt bulunan ve zamanaşımına uğrayan dönemler dışında kalan süre için nöbet haftalarındaki ek saatler esas alınarak yeniden hesaplanacak. Davalının fesih, tazminat, prim ve ücret kesintisine yönelik itirazları yerinde görülmediğinden bu konular bozmanın dışında kaldı.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
9. Hukuk Dairesi 2025/8939 E. , 2026/2554 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 50. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/4121 E., 2025/1100 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 24. İş Mahkemesi
SAYISI : 2017/657 E., 2020/553 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildi.
Davalı vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 24.03.2026 Salı günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.
Duruşma günü davacı vekili Avukat .. .. ile davalı vekili Avukat .. .. geldiler.
Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.
Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 23.01.2006-27.11.2017 tarihleri arasında bakımcı olarak görev yaptığını, müvekkilinin haklarını alamadığından bahisle .. .. Kurumuna şikâyet dilekçesiyle başvurduğunu, şikâyeti öğrenen işverence iş sözleşmesinin haksız şekilde feshedildiğini, müvekkilinin normal çalışma saatlerinin dışında ayda bir hafta nöbet tuttuğunu, bu nöbet sırasında 24 saat boyunca işveren emrine hazır beklediğini; ancak sadece servise gittiği saatlerin ücretlerinin ödendiğini, bakiye fazla çalışma ücretinin bulunduğunu, ayrıca ödenmeyen performans primi alacağı bulunduğunu, ücretinden haksız şekilde yapılan benzin kesintisinin de iadesi gerektiğini ileri sürek kıdem ve ihbar tazminatları ile fazla çalışma ücreti, performans primi ile ücret kesintisi alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının 23.01.2006-27.11.2017 tarihleri arasında bakım ve arıza uzmanı olarak çalıştığını, iş sözleşmesinin davacının işini gereği gibi yerine getirmemesi, üst düzey yöneticileri ile uygunsuz konuşması, davacının şahsi kullanımına bırakılmayan sadece arıza hizmetlerine tahsis edilen Şirket aracını şahsi aracı gibi kullanması nedenleriyle haklı sebeple feshedildiğini, davacının çalışmalarının kayıt altında tutulduğunu, ödenmeyen fazla çalışma ücreti alacağının bulunmadığını, davacı taleplerinin zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının davalıya ait işyerinde 23.01.2006-27.11.2017 tarihleri arasında çalıştığı, son ücretinin brüt 3.596,00 TL olduğu, dosya kapsamına sunulan bilgi ve belgeler ile dinlenen tanıkların beyanı dikkate alındığında, davacıya görevinin hatırlatıldığı veya ısrarla görevine gitmediği yönünde yazılı uyarı vs. belge ve delil sunulmadığı, davacının davalı işyerindeki hizmet süresi dikkate alındığında çalıştığı dönem boyunca bu yönde savunma talep yazısı, uyarı gibi herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı, dosya kapsamında aracın davacıya teslim koşulları ile kullanma talimatına ilişkin yazılı belge sunulmadığı, aracın davacı tarafından il dışına çıkarıldığına dair dosya kapsamında somut delil bulunmadığı ve davacı tarafından yöneticisine gönderilen e-posta içeriği de dikkate alındığında davalı tarafından yapılan feshin geçerli nedenle yapıldığı hususu kabul olunsa dahi haklı nedene dayandığı hususunun yöntemince ispatlanamadığı, bu sebeple davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı; 2017 yılı Kasım ayında davacıya ait ücretten yasal bir gerekçe olmaksızın 698,27 TL benzin kesintisi yapıldığı, yapılan bu kesintiye davacının muvafakati bulunmadığı; tanık beyanlarına göre işyerinde yıllık performans prim uygulamasının bulunduğu, belirlenen hedeflerin bölge bazında tutturulması hâlinde yılda bir kez brüt ücretin %20'sine kadar prim ödendiği anlaşılmakla, davacı yönünden bölge hedeflerinin tutturulmadığına dair dosya kapsamında somut belge bulunmadığından davacının prim alacağına hak kazandığının kabulü gerektiği; dosyaya sunulu ücret bordrolarında fazla çalışma tahakkuku bulunmakta olup yine davalı tarafça 12.08.2013-24.07.2016 tarihleri arasını kapsayan davacı tarafından imzalı işyeri giriş çıkış kayıtlarının sunulduğu, imzalı işyeri kayıtları olan dönem dışlanmış olup kayıt sunulmayan dönem yönünden tanık beyanları esas alındığında davacının haftalık 45 saati aşan çalışmasının tespit edilemediği, bu itibarla davacının fazla çalışma yaptığı hususunu yöntemince ispat edemediği anlaşıldığından bu yöndeki talebin reddi gerektiği gerekçesiyle kıdem ve ihbar tazminatı, ücret, prim alacaklarının kabulüne; fazla çalışma ücreti alacağının reddine dair davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; toplanan deliller, ... Kurumu ve işveren kayıtları, hükme esas alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, iş sözleşmesinin davalı tarafça haklı nedenle feshedildiğinin somut olarak ispatlanamaması dikkate alındığında kıdem ve ihbar tazminatının hüküm altına alınmasının yerinde olduğu, ücret kabulünde isabetsizlik bulunmadığı, zamanaşımı def'i dikkate alındığında yazılı delil dışında kalan sürelerde davacının fazla çalışması bulunmadığı, benzin kesintisinin davacı muvafakati olmaksızın yapılması nedeniyle ücret alacağı kabulünün de dosya kapsamına uygun olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; tanık beyanlarından da anlaşıldığı üzere ayda en az bir hafta 7 gün 24 saat nöbet uygulaması bulunduğunu, nöbet sisteminde hazır hâlde beklenildiğini, bu çalışmaları için fazla çalışma ücreti alacağının hüküm altına alınması gerekirken reddinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.
2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde;
a. Dosya kapsamında yer alan iki bilirkişi raporu arasındaki çelişki giderilmeksizin karar verilmesinin hatalı olduğunu,
b. İş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini, davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanamadığını,
c. Davacının işverene ait aracı kendi şahsi işlerinde kullanması sebebiyle yapılan benzin kesintisinin hukuka uygun olduğunu,
d. Arıza sorumluluğunda olduğu hâlde arızaya müdahale etmeyen ve davacı tarafça Şirkete gönderilen e-postalarda dahi kendi performansının düşük olduğunu ikrar eden davacı bakımından performans primi alacağına hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, iş sözleşmesinin feshinin haklı nedene dayanıp dayanmadığı ve davacının kıdem ve ihbar tazminatlarına hak kazanıp kazanmadığı, performans pirimi ve fazla çalışma alacaklarının ispatı ile davacının ücretinden yapılan benzin kesintisinin hukuka uygun olup olmadığı hususlarına ilişkindir.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin tüm; davacı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.
Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.
İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazı kaydının bulunması hâlinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille söz konusu olabilir. Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazı kayıtsız olması durumunda dahi işçinin geçerli bir yazılı belge ile bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delille ispatlaması gerekir. Bordrolarda tahakkuk bulunmasına rağmen bordroların imzasız olması hâlinde ise varsa ilgili dönem banka ve tüm ödeme kayıtları celp edilmeli ve ödendiği tespit edilen miktarlar yapılan hesaplamadan mahsup edilmelidir.
İşçi icap nöbetinde evinde ve bulunduğu yerleşim yerinde zamanı serbestçe değerlendirebilir. İhtiyaç duyulduğunda işyerine girmek zorunda olması icap nöbetinde geçen tüm sürenin çalışma süresinden sayılmasını gerektirmez. İşçinin nöbet sırasında işyerine giderek gerçekleştirdiği çalışma nedeniyle geçen süre, çalışma süresinden sayılacaktır. İşyerine gitmesini gerektirecek bir durumun ortaya çıkmaması durumunda ise uygun bir sürenin çalışma süresinden sayılması hakkaniyet gereğidir. Zira işçi her ne kadar serbestçe kullanabileceği bir zamana sahip ise de işyerine gitmek için her an hazır durumda olması gerekmektedir. Tüm bu hususlar dikkate alınarak icap nöbetinde fiilen daha fazla çalışıldığı kanıtlanmadığı takdirde, icap nöbetinde geçen sürenin 1/8’i çalışma süresinden sayılmalıdır (Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 2016/22112 Esas, 2020/8240 Karar sayılı kararı).
Somut uyuşmazlıkta davacı; davalıya ait işyerinde arıza ve bakım elemanı olarak çalıştığını, normal çalışma saatleri dışında ayda bir hafta nöbet tuttuğunu, nöbet sırasında 24 saat boyunca işverenin emrine hazır beklediğini; ancak yalnızca servise gittiği saatlerin ücretlerinin ödendiğini, nöbet günlerinde il dışına çıkamadığını ve teyakkuz hâlinde beklemek zorunda kaldığını, ayrıca nöbet dışı hafta sonu bakım işlerinde yılda 100 saat, akşam saatlerindeki arıza ve tamirat işlerinde ise 60 saat olmak üzere yılda en az 160 saat fazla çalışma yaptığını ileri sürmüştür. Davalı vekili ise davacının çalışmalarının kayıt altında tutulduğunu ve ödenmeyen fazla çalışma ücreti alacağının bulunmadığını savunmuştur.
Dosya kapsamında 12.08.2013-24.07.2016 tarihleri arasına ait imzalı puantajlar yer almakta olup bu dönemde yapılan çalışmaların karşılığının ödendiği sabittir. İmzalı puantaj kaydı bulunmayan dönem yönünden tanık beyanlarıyla sonuca gidilmesi mümkün olmakla birlikte tanık beyanlarının çelişkili olduğu ve itibar edilmesi hâlinde dahi davacının haftalık 45 saati aşan çalışmasının bulunmadığı gerekçesiyle fazla çalışma ücreti alacağı reddedilmiştir.
Ne var ki dosyada dinlenen davacı ve davalı tanıkları ile işyeri kayıtlarından, davacının haftanın 5 günü 08.00-17.15 saatleri arasında normal çalışma yapmasının yanı sıra ayda bir hafta icap nöbeti usulüyle çalıştığı anlaşılmaktadır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının yalnızca haftanın bir günü 24 saatlik nöbet usulüyle çalıştığının kabulü ile hesaplama yapılması hatalıdır. Dairenin ilke kararı uyarınca davacının ayda bir hafta nöbete kaldığı haftalarda hafta içi günde 2 saat, hafta sonu ise günde 3 saat fazla çalışma yaptığının kabulü gerektiğinden o hafta için toplam 16 saat, bir aylık sürede haftalık ortalama 4 saat fazla çalışma yapıldığının kabulü ile sonuca gidilmesi gerekmektedir. Bu itibarla kayıt bulunmayan ve zamanaşımına uğrayan dönem dışındaki hesap dönemi bakımından belirtilen esaslara göre fazla çalışma ücreti alacağının kabulü gerekirken reddi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Davacı yararına takdir edilen 40.000,00 TL duruşma vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
24.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
İlgili Hukuk Alanı
İlgili Sayfalar
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi
Esas No
2025/8939
Karar No
2026/2554
Karar Tarihi
24 Mart 2026
Oy Durumu
Oy birliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları
Hesaplama Araçları