top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

İŞ HUKUKU  ·  BOZMA

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — İran’da Çalışan İşçinin Ücretinin Brütleştirilmesi ve İstifa

 

2025/9654 E., 2026/3188 K. · 14 Nisan 2026

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 6 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

İran’da çalışan işçi, Türkiye’ye dönmek istediğini yazılı olarak bildirdikten sonra kıdem tazminatı ve ücret alacakları istedi. Yargıtay, dilekçenin içeriği, tanık anlatımları ve dava zamanını birlikte değerlendirerek kıdem tazminatı için haklı fesih bulunmadığını belirtti. Ücret hesabında ise İran’da kalınan sürenin vergi anlaşmasındaki 183 günlük sınırı aştığını saptadı. Net ücrete Türkiye’de gelir vergisi eklenmesini hatalı buldu.

 

Hukuki İlke

 

Türkiye ile İran arasındaki gelir vergisi anlaşmasının çalışma süresine ilişkin koşulu somut olayda gerçekleşmediği için, ücretin brüt karşılığına Türkiye’de yüzde 15 gelir vergisi eklenmemelidir.

 

Sonuç

 

İlk derece hükmü, kıdem tazminatının kabulü ve ücretin brütleştirilmesinde gelir vergisi eklenmesi nedeniyle bozuldu.

 

İlgili Mevzuat

 

  • Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile İran İslam Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması — m. 15/2

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Resmî metindeki maskelemeler korunmuştur.

 

9. Hukuk Dairesi         2025/9654 E.  ,  2026/3188 K.


"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2025/150 E., 2025/387 K.

DAVA TARİHİ : 20.10.2022


İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi.

Davalı vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 14.04.2026 Salı günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.

Duruşma günü davalı vekili Avukat... ile davacı vekili Avukat ... geldiler.

Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.

Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 21.05.2005 tarihinde davalı Şirket bünyesinde çalıştığını, davalı Şirketteki çalışmasının 07.06.2011 tarihinden itibaren Şirketin İran'da faaliyet gösteren ... ... Şirketi bünyesinde devam ettirildiğini, davacının 14.10.2021 tarihinde istifa etmek suretiyle davalı Şirketle iş ilişkisini sonlandırdığını iddia ederek kıdem tazminatı, hafta tatili, fazla çalışma ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının 2005-2021 yılları arasında davalının çalışanı olmadığını, davacının İran'da çalışmış olduğu şirketin bulundukları ülkenin kendi hukuk yetkilerine göre kurulduğunu, davalı Şirketle organik bağı olmayan bir şirket olduğunu, davacının herhangi bir görevlendirme üzerine İran'a gönderilmemiş olduğunu, kendi isteği üzerine gittiğini, husumet itirazında ve zamanaşımı def'inde bulunduklarını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 29.02.2024 tarihli kararı ile; davacının İran'da çalıştığı şirket ile davalı Şirket arasında organik bağ bulunduğunun kabulü gerektiği, davacının iş sözleşmesini haklı nedene dayalı olarak feshettiği, ödenmemiş hafta tatili, fazla çalışma ile ulusal bayram ve genel tatili ücreti alacakları bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 29.02.2024 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 26.09.2024 tarihli kararı ile; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 26.09.2024 tarihli kararının süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, sadece şirketler arasındaki organik bağdan söz edilerek işçilik alacaklarından aralarında bağlantı bulunan işverenlerin birlikte sorumluluğuna gidilemeyeceği, işverenlerin sorumluluklarının belirlenmesi için şirketler arasında işyeri devri, iş sözleşmesi devri, asıl işveren alt işveren ilişkisi veya birlikte istihdam olgularının bulunup bulunmadığının somut olarak belirlenmesi gerektiği, yabancı kişinin pay durumuna göre Türk işçilerin alacaklarından Türk firmasının sorumluluğunun belirlenmesi ve açıklanan hususlar gözetilerek davalı Şirketin husumet itirazı noktasında değerlendirme yapılması gerektiği gerekçesi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde, davalı vekiline Türkiye'deki ve İran'daki şirketin ortaklık yapısıyla ilgili belge sunmak üzere süre verildiği ancak herhangi bir belge sunulmadığı, Ticaret Bakanlığı Uluslararası Hizmet Ticareti Genel Müdürlüğünden gelen yazı cevabı, UYAP üzerinden alınan Gelir İdaresi Başkanlığı kayıtları ve tüm dosya kapsamına göre önceki kararda belirtildiği gibi davacının önce Türkiye'deki şirkette ve işyerinde çalıştığı, davalı tarafından İran'daki fabrikada çalışmak üzere gönderildiği, tüm bu hususlar birlikte dikkate alındığında İran'daki fabrikanın ve şirketin doğrudan yatırım yolu ile davalı Şirket tarafından kurulduğu ve işletildiği, İranlıların ortaklığının formalite olduğu kanaatine ulaşıldığı, davacının iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiği ve ödenmeyen ücret alacakları olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde;

1. Kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini,

2. Davacının istifa ettiğini, kıdem tazminatına hak kazanamayacağını,

3. Hükme esas alınan hizmet süresi ve giydirilmiş ücret ile aylık ücretin hatalı tespit edildiğini,

4. Çalışma şeklinin ispatlanmadığını,

5. Davalıya karşı davası olan tanıkların beyanlarına itibar edilemeyeceğini,

6. Vekâlet ücreti ve yargılama gideri dağılımının hatalı olduğunu,

7. Hesaplamaların hatalı yapıldığını ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, ücret miktarı, hizmet süresinin tespiti ile davacının talep ettiği tazminat ve alacakların ispatı ve hesaplanması, davalının dava konusu taleplerden sorumlu olup olmadığı, vekâlet ücreti ve yargılama gideri noktalarındadır.

1. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararında ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı ve bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Fesih bildirimi tek taraflı bir irade beyanı olup bu beyan, belirsiz süreli iş sözleşmelerinde süre verilerek sözleşmenin sona erdirilmesinde kullanılabileceği gibi belirli ya da belirsiz süreli sözleşmelerin haklı nedene dayanarak, işçi veya işveren tarafından süre verilmeksizin sona erdirilmesinde de kullanılmaktadır. Bu nedenle iş sözleşmelerinde fesih bildirimi sözleşmeyi belirli bir sürenin geçmesiyle ya da derhâl sona erdiren, karşı tarafa yöneltilmesi gerekli tek taraflı bir irade beyanı olup muhataba ulaşması ile sonuç doğurur. İş sözleşmelerinde fesih bildiriminde bulunma hakkı, kural olarak her iki tarafa da tanınmıştır. Hukuki niteliği itibarıyla fesih bildirimi, yenilik doğuran bir hak olup beyanın karşı tarafa ulaşması ile sonuç doğurur; bu nedenle karşı tarafın kabulüne gerek yoktur. Hukuk sistemimizde feshin işçi veya işveren tarafından yapılmasına bağlanan hukuki sonuçlar farklı olduğundan fesih bildiriminin kimin tarafından gerçekleştirildiğinin belirlenmesi önem taşımaktadır. Yine iş sözleşmesinin her iki tarafça feshedilmiş olması hâlinde de ilk önce kimin tarafından feshedildiğinin ortaya konulması gerekmektedir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 19.09.2018 tarihli ve 2015/22-3097 Esas, 2018/1339 Karar sayılı ilâmı).

İşçinin haklı bir nedene dayanmadan ve bildirim öneli tanımaksızın iş sözleşmesini feshi, istifa olarak değerlendirilmelidir. İstifa iradesinin karşı tarafa ulaşmasıyla birlikte iş ilişkisi sona erer.

İşçinin istifa dilekçesindeki iradesinin fesada uğratılması da sıkça karşılaşılan bir durumdur. İşverenin tazminatların derhâl ödeneceği sözünü vererek ve benzeri baskılarla işçiden yazılı istifa dilekçesi vermesini talep etmesi ve işçinin buna uyması hâlinde, gerçek bir istifa iradesinden söz edilemez. Bu hâlde feshin işverence gerçekleştirildiği kabul edilmelidir.

Somut uyuşmazlıkta davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin, iş sözleşmesini 14.10.2021 istifa etmek suretiyle sonlandırdığını, iş sözleşmesinin feshinin haklı nedene dayandığını, zira davacının zor şartlarda çalıştığını, ödenmeyen ücret alacakları olduğunu, işyeri ve çalışma şartlarından kaynaklı yaşadığı zorluklar bulunduğunu ileri sürmüştür. Dosya içerisinde davacının imzasını taşıyan 09.10.2021 tarihli dilekçede davacının özetle; yaşam şartlarının giderek ağırlaştığını, çok ayrı kaldığı ülkesine dönmek istediğini, Türkiye'ye gidince geri dönmeyeceğini, vedalaşarak gitmek istediğini belirttiği görülmektedir. Yargılama sırasında dinlenen davacı tanıklarından O.C. "Davacı istifa edip çıktıktan sonra tekrar işe girmek istedi ancak davalı Şirket muhatap olmadı." şeklinde, davalı tanığı E.S. de "Davacı İran'daki kanuni sürelere uymadan işten ayrıldı. Davacı tekrar işe başlamak istedi ancak ben giderken köprüleri yıktın diyerek kabul etmedim." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Dosya kapsamındaki delil ve belgeler ile tanık anlatımları birlikte değerlendirildiğinde; her ne kadar Mahkemece iş sözleşmesinin davacı tarafça haklı nedenle feshedildiği sonucuna varılmış ise de gerek 09.10.2021 tarihli dilekçesinin içeriği gerekse davacının istifasından bir yılı aşkın bir süre geçtikten sonra işbu davayı açtığı dikkate alındığında feshin haklı nedene dayandığının kabulü yerinde değildir. Şu hâlde iş sözleşmesinin haklı bir neden olmadan davacı tarafından feshedildiği kabul edilerek kıdem tazminatının reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekildeki gerekçe ile kabulü hatalıdır.

3. 09.10.2003 tarihli ve 25254 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile İran İslam Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması'nın "Bağımlı Faaliyetler" başlıklı 15/2 hükmü şöyledir:

"2. 1 inci fıkra hükümlerine bakılmaksızın, bir Akit Devlet mukiminin diğer Akit Devlette ifa ettiği bir hizmet dolayısıyla elde ettiği gelir, eğer:

a) Gelir elde eden kişi ilgili mali yıl içinde başlayan veya sona eren herhangi bir oniki aylık dönemde bir veya birkaç seferde toplam 183 günü aşmayacak şekilde kalırsa, ve

b) Ödeme, diğer Devletin mukimi olmayan bir işveren tarafından veya böyle bir işveren adına yapılırsa, ve

c) Ödeme, işverenin diğer Devlette sahip olduğu bir işyerinden veya sabit yerden yapılmazsa yalnızca ilk bahsedilen Devlette vergilendirilecektir."

Yukarıda yer verilen Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması'ndaki düzenlemeye göre İran'da ifa ettiği çalışma dolayısıyla gelir elde eden kişi ilgili mali yıl içinde başlayan veya sona eren herhangi bir on iki aylık dönemde bir veya birkaç seferde toplam 183 günü aşmayacak şekilde kalırsa elde edilecek gelirin yalnızca ilk bahsedilen devlet olan Türkiye'de vergilendirilmesi gerekecektir. Davacı işçinin ise sözü edilen dönemdeki çalışmalarında 183 günden fazla bir süre İran'da kaldığı anlaşıldığından gelirin Türkiye'de vergilendirilmesi mümkün değildir.

O hâlde, davacının ücreti brütleştirilirken %15 gelir vergisi eklenmek sureti ile sonuca gidilmesi hatalı olup ayrıca bozmayı gerektirmiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davalı yararına takdir edilen 40.000,00 TL vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

14.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

 

Karşılaştırmalı Okuma

 

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Yurt Dışı Çalışmada İstifa Belgesinin İşçiye Sorulması

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Kılavuz Kaptanın Ayrılması ve Tatil Ücretinde Döviz Kuru

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Grup Şirketlerinde İşçilik Alacaklarından Birlikte Sorumluluk

Tüm İş Hukuku Kararları ›

 

Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

 

Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.

 

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi

 

Esas No

2025/9654

 

Karar No

2026/3188

 

Karar Tarihi

14 Nisan 2026

 

Oy Durumu

Oy birliği

 

Resmî Kaynak

Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

İş Hukuku Davaları

Tüm Çalışma Alanları ›

 

Hesaplama Araçları

İşçilik Alacakları Hesaplama

Tüm Hesaplama Araçları ›

bottom of page