İŞ HUKUKU · BOZMA
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Elektrik Dağıtım İşinde Özelleştirmeden Sonra Hangi Toplu İş Sözleşmesi Uygulanır?
2026/1114 E., 2026/3240 K. · 15 Nisan 2026
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 7 Kasım 2026
Kararın Özeti
Elektrik açma ve kapama işinde çalışan işçi, özelleştirmeden önce asıl işverenin işçisi sayılmıştı. Yargıtay, bu tespitin 11 Eylül 2013’te çalışmaya başladığı alt işveren yanındaki dönemi de kapsamadığını belirledi. İşçi yeni işverenin toplu iş sözleşmesine dayanmamıştı. Bu nedenle o dönem için önceki sözleşmeye göre ikramiye ve sosyal yardım hesaplanamazdı. Daire, ödenmeyen alacaklarını kanıtlayamayan işçinin kıdem tazminatı talebinin de reddi gerektiğini belirtti.
Hukuki İlke
Asıl işveren ile önceki yükleniciler arasındaki ilişkinin muvazaalı bulunması, işletme hakkı devredildikten sonra yapılan hizmet alımının da muvazaalı olduğunu göstermez. Davacının hangi dönemi ve hangi işverenin toplu iş sözleşmesini dava konusu yaptığı ayrı ayrı belirlenmelidir.
Sonuç
Davalıların temyizi üzerine bölge adliye mahkemesi kararı kaldırıldı, ilk derece mahkemesinin kabul hükmü oy birliğiyle bozuldu. Dosya ilk derece mahkemesine gönderildi.
İlgili Mevzuat
4857 sayılı İş Kanunu — m. 2/7
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu — m. 22
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu — m. 39
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
9. Hukuk Dairesi 2026/1114 E. , 2026/3240 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 60. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/1013 E., 2025/1425 K.
DAVA TARİHİ : 18.06.2019
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 31. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/835 E., 2021/359 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 11.07.2005-10.05.2019 tarihleri arasında elektrik açma kapama görevlisi olarak çalıştığını, Çalışma ve ... Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Başkanlığınca düzenlenen 10.05.2011 tarihli ve 7457 sayılı rapor ile alt işverenlerde çalışan tüm işçilerin davalı ... AŞ'nin (BEDAŞ) işçisi olduğuna karar verildiğini, davalı BEDAŞ’ın söz konusu rapor aleyhine İstanbul 1. İş Mahkemesinin 2011/681 Esas sayılı dosyası ile dava açtığını ve yapılan yargılama sonucunda 07.02.2013 tarihli karar ile kurulan asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğunu, buna göre davacının en başından beri davalı BEDAŞ'ın işçisi olduğunun kabulü ile davalı BEDAŞ ile müvekkilinin üyesi olduğu Türkiye Enerji, Su, Gaz İşçileri Sendikası (... Sendikası) arasında bağıtlanmış olan 01.03.2011-28.02.2013 yürürlük süreli 14. Dönem Toplu İş Sözleşmesi ile 01.03.2013-28.02.2015 yürürlük süreli 15. Dönem Toplu İş Sözleşmesi hükümlerinden yararlanması gerektiğini, ayrıca iş sözleşmesinin ödenmeyen işçilik alacakları nedeniyle müvekkili tarafından 10.05.2019 tarihli ihtarname ile sona erdirildiğini ileri sürerek kıdem tazminatı, yıllık ücretli izin, sosyal yardım, ikramiye, iş güçlüğü, vardiya tazminat ve elektrik yardımı alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davacı ile müvekkili arasında iş ilişkisi bulunmadığını, davacının iddia olunanın aksine BEDAŞ nezdinde çalışmadığını, davalı ... Enerji Dağıtım ve Perakende Satış Hizmetleri AŞ (... Enerji AŞ) ile BEDAŞ arasındaki ilişkinin asıl işveren alt işveren ilişkisi olmadığını, davacının ... Enerji AŞ nezdinde çalışmaya başladığını, 11.09.2013 öncesinden müvekkili Şirket ... Enerji AŞ'nin sorumlu olmadığını ve 11.09.2013 tarihinden sonrası için de davacı asıla hak kazandığı tüm ücretlerinin ödendiğini, davacının iş sözleşmesi istifa ederek sona erdirdiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı BEDAŞ ile yüklenici firmalar arasındaki hizmet alım ilişkisinin muvazaaya dayandığının kabulü ile; davacının yüklenici firmalar uhdesindeki tüm çalışma süresi bakımından işe başladığı tarihten itibaren davalı BEDAŞ’ın işçisi sayılması gerektiği, davacının 10.05.2019 tarihli ihtarnamesi ile ücretlerinin ödenmemesi nedeniyle iş sözleşmesinin sona erdirdiği, bir kısım işçilik alacağının ödenmediğinin dosya kapsamından anlaşılması nedeniyle kıdem tazminatına hak kazandığının anlaşıldığı, yıllık izinlerin kullandırıldığının ispat yükü davalı işverenlikte olup buna ilişkin ispatın ancak imzalı izin defteri veya buna eş değer belge ile ispat edilmesi gerektiği, bu doğrultuda kullanıldığı ispat edilemeyen yıllık izin alacağının hüküm altına alındığı, davacının feragat nedeniyle ret kararı verilerek kesinleşen Bakırköy 11. İş Mahkemesinin kararında ikramiye, sosyal yardım, iş güçlüğü tazminatı, vardiya tazminatı ve elektrik yardımı alacaklarının hüküm altına alındığının anlaşıldığı, toplu iş sözleşmesi hükümleri uyarınca bilirkişi raporu ile hesaplanan alacakların hüküm altına alındığı belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalılar vekili temyiz dilekçesinde;
1. Dava konusu alacakların zamanaşımına uğradığını,
2. Davacı asılın BEDAŞ bünyesinde çalışması olmadığını alacaklardan sorumlu tutulamayacağını, ... Enerji AŞ bünyesinde ise çalışmasının 11.09.2013 tarihinde başladığını öncesine ilişkin taleplerden sorumlu tutulmasının mümkün olmadığın,
3. Yüklenici firmalar ile BEDAŞ arasında asıl işveren alt işveren ilişkisinin bulunmadığını,
4. Muvazaa kararının farklı yükleniciler için verilmiş olup davacının çalıştığı işverenler için de bu kararın kabul edilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu,
5. Davacının BEDAŞ nezdinde çalışmadığını, BEDAŞ' ın taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden yararlanamayacağını,
6. Kıdem tazminatına ilişkin talep yönünden davacının 11.09.2013 tarihinden sonra ... Enerji AŞ bünyesinde çalıştığını, öncesine ilişkin dönemden sorumluluğu olmadığını, kaldı ki iş sözleşmesinin istifa nedeniyle sona erdirildiğini ve kıdem tazminatı hakkı olmadığını,
7. Davacının ... Enerji AŞ bünyesinde çalıştığı dönem bakımından yıllık izinlerini kullandığını ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı olup olmadığı ve buna göre davacının uyuşmazlık konusu dönemde yararlanması gereken toplu iş sözleşmesinin tespiti, talep edilen alacaklardan davalının sorumlu olup olmadığı, alacakların hesap yöntemi, hesap dönemi, ispatı ile iş sözleşmesinin feshine ilişkindir.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Elektrik dağıtım hizmetini üstlenen TEDAŞ'ın özelleştirme programına alınması sonucunda BEDAŞ, 28.05.2013 tarihinde Boğaziçi Elektrik Perakende Satış AŞ ve BEDAŞ olarak özelleştirme mevzuatı gereğince ihaleyi alan yükleniciler tarafından kurulan ... Enerji AŞ’ye ayrı ayrı işletme hakkı devir sözleşmesi ile devredilmiş olup bu kapsamda işletme hakkının %100 hissesi ... Enerji AŞ'ye ait hâle gelmiştir.
Sözü edilen devir öncesi dönemde BEDAŞ ile dava dışı alt işverenler arasında 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/7 hükmüne aykırı olacak şekilde muvazaalı bir ilişki bulunduğu kesinleşen yargı kararı ile tespit edildiğinden, bu dönem için davacının BEDAŞ işçisi olarak kabul edilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Dolayısıyla davacının bu dönem için hesaplamalara esas alınacak ücretinin ve ücrete bağlı diğer haklarının davacının sendika üyeliğinin BEDAŞ'a bildirildiği tarihten itibaren BEDAŞ'ın taraf olduğu toplu iş sözleşmesine göre belirlenmesi gerekir.
Davacının 11.09.2013 tarihinden itibaren ... Enerji AŞ'de çalıştığı sürenin ise ayrıca değerlendirilmesi gereklidir. 4628 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 15. maddesine 09.07.2008 tarihli ve 5784 Elektrik Piyasası Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 5. maddesiyle eklenen ve 26.07.2008 tarihinde yürürlüğe giren fıkra; "Elektrik enerjisi üretim, iletim ve dağıtım faaliyeti gösteren kamu tüzel kişileri, gerekli hallerde üretim, iletim ve dağıtım tesislerinin işletilmesi ve bakım onarım işlerini tabi oldukları ihale mevzuatı çerçevesinde hizmet alınması yoluyla yaptırabilirler." şeklindedir. Bu hüküm 30.03.2013 tarihinde yürürlüğe giren 14.03.2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun (6446 sayılı Kanun) 30. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olup 6446 sayılı Kanun'un 22. maddesi ile; lisans sahibi tüzel kişilerin, lisansları kapsamındaki faaliyetlerle ilgili olarak hizmet alımı yapabileceği düzenlenmiştir. Yönetmelik'in 48. maddesine göre de, lisans sahibi tüzel kişiler, lisansları kapsamındaki faaliyetlerle ilgili olarak hizmet alımı yapabilirler. Hizmet ise dağıtım faaliyeti kapsamında; arıza giderme, endeks okuma, kesme-bağlama, sayaç sökme-takma, ihbarname dağıtma, kaçak tarama, proje, hukuk, bakım ve onarım, taşıma, haberleşme, sigorta, araştırma ve geliştirme, muhasebe, piyasa araştırması ve anket, danışmanlık, mimarlık ve mühendislik, tanıtım, basım ve yayın, temizlik, yemek hazırlama ve dağıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, koruma ve güvenlik, mesleki eğitim, fotoğraf, film, fikri ve güzel sanat, bilgisayar sistemlerine yönelik hizmetler ile yazılım hizmetlerini, taşınır ve taşınmaz mal ve hakların kiralanmasını ve benzeri diğer hizmetleri ifade eder.
BEDAŞ, 6446 sayılı Kanun’un 22. maddesine göre lisans sahibi tüzel kişi olarak lisans kapsamındaki faaliyetlerle ilgili hizmet alımı yapmaktadır. BEDAŞ’ın dağıtım faaliyeti kapsamında ihale yoluyla gördürdüğü işler arasında yukarıda ifade edildiği üzere arıza giderme, endeks okuma, kesme bağlama, sayaç sökme takma, bakım onarım işleri bulunmaktadır. ... Enerji AŞ'de sözü edilen ihaleler kapsamında yasal düzenlemelere uygun şekilde iş üstlenmektedir.
Dosya kapsamından 6446 sayılı Kanun'un hukuki çerçevesinde işlem tesis edildiği, davacı işçinin ihale ile verilen işler kapsamında elektrik teknisyeni olarak çalıştırıldığı belirlenmiştir. Her ne kadar özelleştirme öncesi, BEDAŞ ile dava dışı Şirketler arasındaki ilişki kesinleşen yargı kararlarına göre muvazaalı ise de özelleştirme sonrası BEDAŞ ile ... Enerji AŞ arasında yasal düzenlemelere uygun şekilde kurulan bir asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunduğu ve bu ilişkinin muvazaalı olmadığı sonucuna varılmıştır.
Yapılan açıklamalara göre, davacının ... Enerji AŞ'de çalışmaya başladığı 11.09.2013 tarihi itibarıyla BEDAŞ'ın taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden yararlanma imkânı bulunmamaktadır.
Şu hâlde, dava dilekçesinden davacının 31.08.2013 tarihine kadar olan dönem bakımından bir talebi olmadığı anlaşılmakla bu dönem bakımından değerlendirme yapılması mümkün değildir.
11.09.2013 tarihinden sonraki çalışmalar için ise davacı işçinin davalı ... Enerji AŞ'de çalıştığı sürede, bu davalının taraf olduğu toplu iş sözleşmelerinden 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Hakkında Kanunu'nun 39. maddesine göre yararlanması mümkündür. Ancak dava dilekçesinde davacının ... Enerji AŞ'nin tarafı olduğu toplu iş sözleşmesinden yararlandırılmadığı ve bu toplu iş sözleşmesinden yararlanması gerektiği yönünde bir iddiasının bulunmadığı anlaşıldığından 11.09.2013 sonrası için toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan alacaklar bakımından değerlendirme yapılması mümkün değildir. Davacının toplu iş sözleşmesinden kaynaklanmayan alacakları (kıdem tazminatı, yıllık ücretli izin) da bulunduğundan 11.09.2013 sonrası için yalnızca bu alacaklar için yeniden değerlendirme yapılması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekir. Eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
3. Diğer yandan iş sözleşmesi davacı işçi tarafından noterden gönderilen ihtarname ile sona erdirilmiş olup davacı işçi ödenmeyen alacaklarını ispat edememiştir. Bu doğrultuda kıdem tazminatı talebinin reddi gerekirken kabulü hatalıdır.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
15.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi: Muvazaada Gerçek İşverene Sendika Üyeliğinin Bildirilmesi
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Özelleştirmede Muvazaa ve Toplu Sözleşme
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Yeni İş Sözleşmesiyle Çalışanın Devir İşçisi Haklarını İstemesi
İlgili Sayfalar
İş ve Sosyal Güvenlik Uyuşmazlıkları
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi
Esas No
2026/1114
Karar No
2026/3240
Karar Tarihi
15 Nisan 2026
Oy Durumu
Oybirliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları
Hesaplama Araçları