Yargıtay 9. Hukuk Dairesi: Otobüs Şoförünün Sefer Ücreti

Kararın Tam Metni

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.

MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2025/63 E., 2025/2319 K.

DAVA TARİHİ : 23.02.2023

İLK DERECE MAHKEMESİ : Trabzon 3. İş Mahkemesi

SAYISI : 2023/33 E., 2024/162 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Şirkette şehirler arası otobüs şoförü olarak 2020 yılında çalışmaya başladığını, müvekkilinin ödenmeyen işçilik alacakları, gerçeğe aykırı kayıtlar vb. sebeplerle iş sözleşmesini 02.02.2023 tarihinde haklı nedenle feshettiğini, müvekkilinin ücretinin asgari ücret ve yaptığı her sefer için en az 175,00 TL ile 350,00 TL sefer priminden oluşan ücret olduğunu, müvekkilinin ayda en az 12 ya da 14 sefer yaptığını, 3 öğün yemeğin işverence karşılandığını, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını, tam anlamıyla hafta tatilini kullanamadığını, özellikle 5, 6, 7, 8, 9. aylarda okulların açılış ve kapanış dönemlerinde bir ay öncesi ve bir ay sonrasını da kapsayacak şekilde haftalık iznini kullanamadığını, haftanın 7 günü çalıştığını, ek sefer dahi yaptığını, yıllık izinlerini kullanmadığını ileri sürerek kıdem tazminatı ile yıllık ücretli izin, fazla çalışma ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'ini ileri sürdüklerini, davacının müvekkili Şirket bünyesinde 2020-02.02.2023 tarihleri arasında asgari ücretle çalıştığını, 03.02.2023 tarihinden itibaren mazeret bildirmeksizin işe gelmediğini, bu hususta devamsızlık tutanakları tutulduğunu, Trabzon 3. Noterliğinin ... yevmiye No.lu ihtarnamesi ile davacıya mazeretini bildirmesi için süre verildiğini, ancak herhangi bir bildirimde bulunulmadığından iş sözleşmesinin feshedildiğini, yemek uygulaması bulunmadığını, davacının ulusal bayram ve genel tatil günleri ile hafta tatilinde çalışmadığını, çalıştıysa ücretinin ödendiğini, yıllık izinlerinin kullanıldığını, buna ilişkin belgelerin sunulduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının 01.06.2020-02.02.2023 tarihleri arasında davalı nezdinde çalıştığı, hizmet süresinin 2 yıl 8 ay 1 gün olduğu, davacının asgari ücretle çalıştığı, son 1 yılda 55 sefer yaptığı, giydirilmiş ücretin tespitinde sefer primi ve yemek bedeli dikkate alınarak giydirilmiş ücretin brüt 11.880,26 TL olduğu, ödenmeyen işçilik alacaklarının bulunması nedeniyle davacı tarafça yapılan feshin haklı nedene dayandığı, davacının bakiye 18 gün yıllık izin hakkı olup son bordrodaki yıllık izin tahakkukunun mahsubuyla bakiye yıllık izin ücreti bulunduğu, sunulan kayıtlara göre çalıştığı hâlde karşılığı ödenmeyen ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağının bulunduğu, davacının hafta tatillerinde çalıştığını kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun ücret alacağının hesabı yönünden kabulü ile uluslararası taşımacılık yapan şoförler için sefer primi artı garanti ücret üzerinden temel ücret hesabı yapılmakta ise de bu uygulamanın ülke içerisinde çalışan otobüs firması şoförlerine uygulanmasının davacının çalışma şekli ve görev yaptığı yer nedeniyle mümkün olmadığı, bu kapsamda davacının uluslararası taşımacılık yapan tır şoförü olmadığı gözetilmeksizin ücretinin uluslararası tır şoförleri gibi belirlenmesinin hatalı olduğu, bu nedenle ulusal bayram ve genel tatil ile yıllık ücretli izin alacağı yönünden asgari ücret üzerinden hesaplama yapılması gerektiği gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi hükmü ortadan kaldırılarak esas hakkında yeniden hüküm kurmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde;

1. Bölge Adliye Mahkemesi kararının hatalı olduğunu, sadece uluslararası tır şoförleri değil diğer şoförlerin de asgari ücret artı sefer ücreti ile çalıştıklarını,

2. Sadece Trabzon terminali kayıtlarının esas alınarak sefer sayısının belirlenmesinin hatalı olduğunu, sefere çıkış saatine göre Giresun, Samsun ve Sinop terminallerinden de kayıtların celbi gerektiğini, aylık sefer sayısının davalı tanıklarınca dahi en az 10 olarak ifade edildiğini,

3. 3 öğün yemek bedelinin giydirilmiş ücrete eklenmesi gerektiğini, ücretin hatalı tespit edildiğini,

4. Alacaklarının sefer primleri eklenerek bulunan temel ücret dikkate alınarak hesaplanması gerektiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının aylık yaptığı sefer sayısı ve aldığı sefer primlerine göre temel ücretinin tespitine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir .

2. Davacı işçi, şehirlerarası otobüs şoförü olup sefer başına ödenen ücretler de dikkate alındığında asgari ücretle çalıştığının kabulü isabetli değildir. Dosya içindeki bilgi ve belgelerden davacının sabit ücrete ek olarak sefer başına yol harcırahı ile çalıştığı kabul edilerek hüküm kurulması yerine asgari ücreti esas alan hesabın dikkate alınması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Ayrıca davacı, aylık yaptığı sefer sayısının tespiti için terminal kayıtlarına, işyeri kayıtları ve tanık beyanlarına dayandığı hâlde salt Trabzon terminali kayıtları (gidiş) getirtilerek sonuca gidilmesi de hatalı olmuştur. Davacı vekilinin bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde belirttiği Giresun, Samsun ve Sinop terminali kayıtları (gidiş-dönüş) ile İl Emniyet Müdürlüğü sefer raporlarının celbi ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek sonuca gidilmesi için hükmün bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.