İŞ HUKUKU · BOZMA
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Irak Şantiyesindeki İki Çalışma Döneminde Hukuk Seçimi ve Daha Sıkı İlişkili Hukuk
2026/1531 E., 2026/3555 K. · 21 Nisan 2026
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 5 Kasım 2026
Kararın Özeti
Irak şantiyesinde farklı dönemlerde çalışan işçinin bütün alacakları yabancı hukuktaki süreye göre reddedildi. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, hukuk seçimi içeren sözleşmenin bulunduğu ikinci döneme Irak hukukunun uygulanmasını yerinde buldu. İlk dönemde ise hukuk seçimini gösteren belge yoktu. Tarafların tabiiyeti, yerleşim yerleri ve ilişkilerinin yoğunlaştığı yer değerlendirilerek Türk hukukuyla daha sıkı bağlantı kuruldu. Bu dönemin alacakları Türk hukukuna göre incelenmek üzere istinaf kararı bozuldu.
Hukuki İlke
Belirli çalışma dönemine ait hukuk seçimi diğer döneme kendiliğinden yayılmaz. Hukuk seçiminin bulunmadığı dönemde mutat işyeri kuralıyla birlikte daha sıkı ilişkili hukuk değerlendirilir; bu dosyanın ilk dönemi Türk hukukuna tabidir.
Sonuç
Bölge adliye mahkemesi kararı oy birliğiyle bozuldu. İlk çalışma döneminin Türk hukukuna göre incelenmesi istendi; diğer temyiz itirazları bu aşamada incelenmedi.
Kararın Dosyaya Etkisi
Bozma, alacakların doğrudan tahsiline karar verildiği anlamına gelmez. İlk dönemin talepleri Türk hukukuna göre yeniden değerlendirilecektir.
İlgili Mevzuat
5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun — m. 27/1, 27/2, 27/4
Uyuşmazlık dönemindeki hukuk seçimi, mutat işyeri ve daha sıkı ilişkili hukuk değerlendirmesi6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 371
Temyiz ve bozma incelemesi6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Davacının hukuk seçiminin geçerliliğine yönelik temyiz itirazında anılan kanunIrak İş Kanunu — m. 145
Alt mahkemelerin bütün talepleri süre yönünden reddederken dayandıkları hüküm; ilk dönem bakımından Türk hukuku uygulanması gerektiği için karar bozuldu
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Resmî metindeki maskelemeler korunmuştur.
9. Hukuk Dairesi 2026/1531 E. , 2026/3555 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/2023 E., 2025/2669 K.
DAVA TARİHİ : 05.08.2019
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 38. İş Mahkemesi
SAYISI : 2025/18 E., 2025/138 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 10.01.2014-30.06.2016 tarihleri arasında inşaat işçisi olarak aylık net 2.400,00 USD ücret ile davalı Şirketin yurt dışındaki işyerinde çalıştığını, iş sözleşmesine gerekçe gösterilmeksizin son verildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatları ile fazla çalışma ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti, hafta tatili ücreti ile yıllık ücretli izin alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1. Davalı ... ... İnşaat Yatırım Sanayi ve ... AŞ vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Şirkete husumet yöneltilemeyeceğini, zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacının çalıştığı ülke mevzuatına göre dava konusunun değerlendirilmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
2. Davalı ... İnşaat Yatırım Sanayi ve ... AŞ vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Şirkete husumet yöneltilemeyeceğini, zamanaşımı def'inde bulunduklarını, iş sözleşmesinin zorunluluk nedeniyle sona erdirildiğini, davacının çalıştığı ülke mevzuatına göre dava konusunun değerlendirilmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının 10.01.2024- 25.06.20 24... .08.2014-09.04.2015 tarihleri arasında Irak'ta çalıştığı, uyuşmazlığa Irak hukuku uygulanması gerektiği, fesih tarihi dikkate alındığında hak düşürücü sürenin geçtiği gerekçesiyle hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve katılma yolu ile davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının 10.01.2014-25.06.20 14... .08.2014-09.04.2015 tarihleri arasında Irak'ta çalıştığı, uyuşmazlığın çalışılan yer hukukuna tâbi olduğu, davacının iş sözleşmesinin en son 09.04.2015 tarihinde sona erdiği, davanın ise 05.08.2019 tarihinde açıldığı, davalının cevap dilekçesinde süresi içerisinde uygulanacak hukuk beyanında bulunduğu, dolayısıyla Irak İş Kanunu'nun 145. maddesine göre dava tarihi itibarıyla bireysel iş uyuşmazlığının çözümü için mahkemeye başvurma süresi olan 3 yıllık sürenin dolduğu, İlk Derece Mahkemesince zamanaşımı süresinin geçmesi nedeniyle taleplerin reddine karar verilmesinin yerinde bulunmasına rağmen atıf yapılan Kanun maddelerinin hatalı olduğu, ayrıca gerekçeli kararda davacı tarafından sarfedilen 5.202,95 TL yargılama giderinin davalı üzerine yüklenmesinin hatalı görüldüğü, emsal kararlar gereğince davalı lehine vekâlet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmemesi gerektiği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve esas hakkında yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde;
1. Cevap dilekçesinin süresi içerisinde sunulmadığını,
2. Müvekkili ile hukuk seçimi yapıldığını gösterir 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu kapsamında geçerli bir sözleşme sunulmadığını,
3. Geçerli bir hukuk seçimi anlaşması bulunmadığından uyuşmazlığa Türk hukuku uygulanması gerektiğini, ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, uyuşmazlığa uygulanacak hukuk, davanın süresinde açılıp açılmadığı ve zamanaşımına ilişkindir.
İş sözleşmesinde yabancılık unsuru bulunması hâlinde, uygulanacak hukukun belirlenmesi açısından, uyuşmazlık döneminde yürürlükte bulunan 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (5718 sayılı Kanun) 27/1 hükmünün uygulanmasına ilişkin ilke ve esaslar Dairemizin 24.05.2023 tarihli ve 2022/16187 Esas, 2023/7655 Karar sayılı kararında açıklanmıştır.
Somut uyuşmazlıkta davacı işçi, davalının yurt dışında bulunan şantiyelerinde çalıştığını ileri sürerek ödenmeyen işçilik alacaklarının hüküm altına alınmasını istemiş; davalı işveren ise yasal süresi içinde sunduğu cevap dilekçesinde davacının yurt dışı şantiyelerinde çalışması sebebiyle uyuşmazlığın yabancı hukuka göre çözümlenmesi gerektiğini savunmuştur. İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesince 10.01.2014-25.06.20 14... .08.2014-09.04.2015 tarihleri arasındaki hizmet süreleri dikkate alınarak Irak hukuku uygulanmak suretiyle yargılama sonuçlandırılmıştır.
Yurt dışı iş sözleşmelerinin açık, net ve anlaşılır bir dilde düzenlendiği, uyuşmazlık döneminde yürürlükte olan 5718 sayılı Kanun'un 27/1 hükmünün açıkça cevaz verdiği şekilde sözleşmelerde hukuk seçimi yapıldığı anlaşılmakta olup, taraflar arasında imzalanan yurt dışı iş sözleşmelerinin bağlayıcı ve geçerli olduğu sonucuna varılması gerekmektedir.
Hukuk seçimi anlaşması yapıldığı anlaşılan 22.08.2014-09.04.2015 tarihleri arasındaki çalışma dönemi bakımından Irak hukukunun uygulanması yerinde olmuştur.
Davacının diğer çalışma dönemi bakımından ise taraflar arasında hukuk seçimi anlaşması bulunduğuna dair dosyada herhangi bir sözleşme veya başkaca delil bulunmamaktadır.
Tarafların hukuk seçimi anlaşması yapmadıkları veya yapılan hukuk seçimi anlaşmasının geçersiz olduğu dönemde iş sözleşmesine, kural olarak işçinin işini mutad olarak yaptığı işyeri hukukunun uygulanması gerektiği 5718 sayılı Kanun'un 27/2 hükmünde genel bir kural olarak düzenlenmiştir. Burada yetkili kılınan hukuk, işçinin işini fiilen yerine getirdiği yer ülke hukukudur. Ancak 5718 sayılı Kanun’un 27/4 hükmünde düzenlenen daha sıkı ilişkili hukukun varlığı hâlinde bu hukuk uygulanabilir. Bu bağlamda tarafların tâbiiyeti, sözleşmenin dili ve imzalandığı yer, işçinin tâbi olduğu ... sistemi, tarafların yerleşim yerleri, sosyal ve hukuki ilişkilerin yoğunlaştığı yer, ücretin ödendiği yer, iş sözleşmesinin daha sıkı ilişkili hukuka özgü kurumlar (Örneğin Türk hukuku) gözetilerek yapılması, daha önceki (daha sıkı ilişkili hukukun uygulandığı) iş sözleşmesine gönderme yapılması gibi unsurların sözleşmenin hangi hukukla daha sıkı ilişkili olduğunun belirlenmesinde dikkate alınması mümkündür.
Somut uyuşmazlıkta dosyadaki bilgi ve belgelere göre yukarıda açıklanan hususlar dikkate alınmak suretiyle değerlendirme yapıldığında; 10.01.2014-25.06.2014 tarihleri arasında Irak'ta çalışan davacı işçi ile işveren davalının tâbiiyeti, tarafların yerleşim yerleri, sosyal ve hukuki ilişkilerin yoğunlaştığı yer ile işçinin tâbi olduğu ... sistemi dikkate alındığında hukuk seçimi anlaşması bulunmayan söz konusu çalışma döneminde daha sıkı ilişkili hukukun Türk hukuku olduğu anlaşılmaktadır. Buna göre davacının 10.01.2014-25.06.2014 tarihleri arasındaki çalışma dönemi bakımından uyuşmazlığa Türk hukuku uygulanarak dava konusu alacaklar hakkında bir karar verilmesi gerekmektedir.
Eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde sonuca gidilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Bozma sebebine göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
21.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Karşılaştırmalı Okuma
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Yurt Dışı Çalışmada Daha Sıkı İlişkili Hukuk
İlgili Sayfalar
İş Sözleşmesi ve İşçilik Alacaklarında Hukuki Yollar
Türk Hukukuna Göre İşçilik Alacaklarının Örnek Hesabı
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi
Esas No
2026/1531
Karar No
2026/3555
Karar Tarihi
21 Nisan 2026
Oy Durumu
Oy birliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları
Hesaplama Araçları