İŞ HUKUKU · BOZMA
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Kaynak İşinde Günlük Çalışma Sınırı ve Fiilî Maruziyet
2026/1566 E., 2026/3970 K. · 29 Nisan 2026
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 3 Kasım 2026
Kararın Özeti
Kaynak işinde çalıştığını belirten işçi, günlük yedi buçuk saat sınırına göre fazla çalışma ücreti ve toplu iş sözleşmesindeki prim alacağını istedi. Dosyada kaynak yanında başka işlerin de yapıldığı anlaşıldı. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, kaynak işi yapıldığına ilişkin genel tespiti yeterli bulmadı. İşyerinde yapılacak incelemeyle kaynak işinin yoğunluğunun, maruziyetin ve sürekliliğin belirlenmesini istedi. Bu hususlar açıklığa kavuşturulmadan kurulan hüküm bozuldu; bütün kaynakçıların aynı çalışma düzenine tabi olduğu varsayılmadı.
Hukuki İlke
Günlük yedi buçuk saatlik sınırın uygulanmasında işçinin fiilen yaptığı iş, kaynak maruziyetinin yoğunluğu ve sürekliliği somut olarak araştırılmalıdır.
Sonuç
Eksik işyeri ve maruziyet incelemesi nedeniyle karar bozuldu.
İlgili Mevzuat
Sağlık Kuralları Bakımından Günde Azami Yedi Buçuk Saat veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkındaki Yönetmelik — m. 4, 4/1-(l)
Kaynak işlerinde günlük çalışma sınırı.
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Resmî metindeki maskelemeler korunmuştur.
9. Hukuk Dairesi 2026/1566 E. , 2026/3970 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/1433 E., 2025/3132 K.
DAVA TARİHİ : 26.04.2024
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 29. İş Mahkemesi
SAYISI : 2024/161 E., 2025/30 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin çalıştığı davalıya ait 2. Hava Bakım Fabrika Müdürlüğü işyerinde Sağlık Kuralları Bakımından Günde Azami Yedi Buçuk Saat veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkındaki Yönetmelik (Yönetmelik) kapsamında günde en fazla 7,5 saat çalıştırılması gerektiği hâlde davalı işveren tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak 8,5 saat çalıştırıldığını iddia ederek davacının günde 7,5 saati aşmayacak şekilde çalıştırılması gerektiğinin tespiti ile kısa çalışma primi ve fazla çalışma ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacının Yönetmelik kapsamında değerlendirilebilmesi için fiilen yapılan işlerin değerlendirilmesi gerektiğini, davacının ara sıra kaynak işi yapsa da çalıştığı atölyenin Yönetmelik kapsamında olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; talimat yoluyla keşif yapılarak düzenlenen bilirkişi kurulu raporunda, davacının ....... Uçak Yapısal Onarım Atölyesi kaynak kısmında fiilen kaynak işini yaptığı, söz konusu işin risklerine maruz kaldığı, yaptığı işin Yönetmelik kapsamındaki işlerden olduğu, çalışma saatlerinin 7,5 saat ile sınırlandırıldığı, Yönetmelik'te sayılan işlerde çalışan işçiler için günlük 7,5 saat üzeri olan çalışmaların fazla çalışma olarak nitelendirilmesi gerektiği, toplu iş sözleşmesinin primler bölümünde yer alan "Günde Azami Yedi Buçuk Saat veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkında Yönetmelik kapsamında istihdam edilen işçilerin, fiili çalışma sürelerine, %14 kısa çalışma primi ödenir." şeklindeki düzenleme karşısında davacının kısa çalışma primi ve fazla çalışma alacaklarına hak kazandığı gerekçesiyle bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bilirkişi heyet raporundan dava konusu edilen işin günde azami 7,5 saat çalışılması gereken işler kapsamında olduğunun anlaşıldığı, davacının sendika üyesi olduğu, faiz türü ve başlangıç tarihlerinin kararda doğru belirlendiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde;
1. Alacakların zamanaşımına uğradığını,
2. Davacının endüstri meslek lisesi metal işleri mezunu olduğu, bu nedenle Uçak Bakım Destek Atölyeleri Amirliği Uçak Yapısal Onarım Atölyesi'ne görevlendirildiği, görevlendirildiği atölyenin iş ve faaliyet kolunun Yönetmelik kapsamında olmadığını, bu sebeple 8,5 saat çalışma yapıldığını,
3. Faiz türü ve faiz başlangıç tarihinin de yasal dayanaktan yoksun olduğunu, ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, davacının Yönetmelik kapsamında olup olmadığına ve buna göre fazla çalışma ücretine ve kısa çalışma primi alacaklarına hak kazanıp kazanmadığına ilişkindir.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalıya ait......... kaynakçı olarak çalıştığını, işyerinin Yönetmelik kapsamında olmamasının önemli olmadığını, yapılan işin Yönetmelik'in 4/1-(l) hükmünde; "1)Her çeşit koruyucu gaz altında yapılan kaynak işleri; 2)Toz altı kaynak işleri.3) Oksijen ve elektrik kaynağı işleri." şeklinde yer aldığını ileri sürerek Yönetmelik'e göre 7,5 saat çalışması gerekirken 8,5 saat çalıştırıldığını belirtmiştir.
İlk Derece Mahkemesince işyerinde keşif yaptırılarak temin edilen heyet raporunda; davacının ... Uçak Bakım Destek Atölyeleri Amirliği .......... Atölyesinde kaynak kısmında çalıştığı, kaynak kısmının hangar içerisinde paravan ile ayrılmış, yaklaşık 1 00... alana sahip olduğu, davacının tüm mesaisini bu bölümde yalnız olarak çalıştığı, bölümde yoğunluklu olarak TİG kaynağı yapılmakla birlikte, punta, elektrik ark ve oksi asetilen kaynaklarının da yapılmakta olduğu, elektrik ark ve oksi asetilen kaynaklarının aynı tezgahta, TIG kaynağının ise ayrı bir ayaklı tezgah üzerinde yapıldığı, davacının kaynak işlemleri dışında yoğun olarak perçin çakma işi yaptığı, çalıştığı alanın kapalı alan olduğu, hangarda genel havalandırma sisteminin bulunmadığı, davaya konu kaynak kısmında ise sadece oksiasetilen kaynağı tezgahı üzerinde davlumbaz bulunduğu ve hava çekişinin sağlandığı, kaynak işlemlerinde kaynağın yapıldığı kaynak noktasından emiş yapan havalandırma sisteminin sağlanmadığı belirtilerek, davacının kaynak işinde fiilen çalıştığı, kaynak işinin ise yönetmelikte açıkça yer aldığı, davacının söz konusu işin risklerine maruz kaldığı ve yapılan işin günde 7,5 saatlik çalıştırmayı gerektirdiği yönünde görüş bildirilmiştir. Hükme esas alınan heyet ve hesap bilirkişi raporları doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiş ise de eksik inceleme ile sonuca gidildiği anlaşılmaktadır.
Somut olayda uyuşmazlığın esasını; davacının yaptığı işin, fiilî çalışma ortamının ve çalışma koşullarının Yönetmelik kapsamında olup olmadığı hususu oluşturmaktadır. Yukarıda belirtildiği üzere davacının çalışma ortamında Yönetmelik'in 4. maddesine dâhil olmasına neden olan kaynak işi yaptığını, 2. Hava Bakım Fabrika Müdürlüğü/İmalat Müdürlüğü Kaynak Atölyesinde çalışmaktayken Yönetmelik'e uygun çalıştırıldığını ancak .../Yapısal Onarım Atölyesine görevlendirildikten sonra aynı işine devam etmesine karşın Yönetmelik kapsamında çalıştırılmadığını ileri sürülmüştür. Dava konusu Yönetmelik ile günde azami yedi buçuk saat çalışılabilecek işler ile günde yedi buçuk saatten daha az çalışılması gereken işler ayrı ayrı ve ismen sayılarak düzenlenmiştir. Eldeki uyuşmazlıkta dosya kapsamından kaynakçı olarak çalıştığı anlaşılan davacının yaptığı işin bu Yönetmelik kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceğinin öncelikle ele alınması gereklidir.
Heyet raporunda davacının kaynakçı olarak çalıştığı ve yaptığı işin Yönetmelik kapsamında olduğu belirtimekle yetinilmiş, davacının kaynak işlemleri dışında perçin çakma işi de yaptığı tespit edilmesine karşın yoğunlukla hangi işi yaptığına ilişkin herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmamıştır. İşbu nedenle davacının aktif olarak ve süreklilik arz edecek şekilde kaynak işi dolayısıyla koruyucu gaza maruz kalıp kalmadığı anlaşılamamaktadır. Mahkemece bilirkişi heyeti ile mahallinde keşif yapılmak suretiyle, davacının yaptığı kaynak işinin yoğunluğu, maruziyet oranı ile süreklilik arz edip etmediği hususlarının tereddüte yer vermeyecek şekilde tespit edilmeli, sonucuna ve tüm dosya kapsamına göre karar verilmesi gerekir. Bu husus gözetilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
29.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
İlgili Sayfalar
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi
Esas No
2026/1566
Karar No
2026/3970
Karar Tarihi
29 Nisan 2026
Oy Durumu
Oy birliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları
Hesaplama Araçları