İŞ HUKUKU · BOZMA
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Kıdem Hesabında Açıklanmayan Ücret Farkı
2026/2197 E., 2026/5060 K. · 3 Haziran 2026
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 8 Kasım 2026
Kararın Özeti
Özel bir katamaranda kaptan olarak çalışan işçi, ödenmeyen alacakları nedeniyle sözleşmesini feshederek tazminat ve ücret istedi. Yargıtay, kabul edilen net ücreti uygun buldu; ancak diğer alacaklarda kullanılan brüt tutar ile kıdem hesabındaki daha yüksek tutarın gerekçesiz biçimde ayrılmasını çelişkili gördü. Ayrıca yedi yılı aşan çalışma boyunca hiç izin kullanılmadığı kabul edilmeden işçinin dinlenmesini istedi. İstinaf kararı kaldırılıp ilk derece hükmü bozuldu; izin kullandırıldığını kanıtlama yükü işverende kaldı.
Hukuki İlke
Kıdem hesabında kullanılan ücretin diğer hesaplardan farklı olması somut dayanağıyla açıklanmalıdır. Bu kararda net 4.250 TL ücretin kabulü korunurken, brüt 5.944,81 TL yerine kıdemde 6.644,20 TL kullanılmasının gerekçesizliği bozma nedeni oldu. Uzun süre hiç izin kullanılmadığı iddiasında işçinin dinlenmesi de ispat yükünü tersine çevirmez; belirsizliği giderme işlemidir.
Sonuç
İstinafın esastan ret kararı ortadan kaldırıldı ve ilk derece hükmü oybirliğiyle bozuldu. Ücret hesabındaki açıklanmayan fark ile işçinin yıllık izin konusunda dinlenmemesi yeniden değerlendirilmelidir.
İlgili Mevzuat
4857 sayılı İş Kanunu — m. 59
Kullandırılmayan yıllık iznin sözleşme sonundaki ücret karşılığı6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 31
İşçinin çalışma ve dinlenme süreleri hakkında bizzat dinlenmesi
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
9. Hukuk Dairesi 2026/2197 E. , 2026/5060 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2011 E., 2025/2286 K.
vekili Avukat ...
DAVA TARİHİ : 06.04.2021
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2021/124 E., 2022/344 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Şirket sahiplerinin sahip olduğu ... isimli özel katamaranda kaptan olarak 23.07.2013 tarihinde çalışmaya başladığını, işçilik alacakları ödenmediğinden iş sözleşmesini 23.02.2021 tarihinde haklı nedenle feshettiğini ileri sürerek kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti, ücret, çocuk yardımı, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; iddiaların hiçbirinin gerçeği yansıtmadığını, alacak taleplerinin muacceliyeti için iş sözleşmesinin haklı nedenle feshi zorunluluğu arandığını, davacının istifa ettiğini, talep konusu alacaklara hak kazanmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; uyuşmazlıkta 4857 sayılı İş Kanunu'nun (4857 sayılı Kanun) uygulandığı, davacı ile davalı arasında aylık ücret miktarı bakımından uyuşmazlık olsa da liman kayıtları ve tanık anlatımlarına göre kaptan olan davacının emsal ücret araştırması kapsamında aldığını iddia ettiği ücretin desteklenmesi karşısında son ücretinin net 4.250,00 TL olduğunun kabulü gerektiği, ücretin düzenli olarak ödendiğine dair ispat külfeti kendisine ait olan davalının somut delil ile ücretlerin ödendiğini belirtememesi karşısında davacı işçinin iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğinin anlaşıldığı, davacının kıdemine esas toplam 110 gün izin hakkı bulunduğu, davalı tarafından yıllık izinlerin kullanıldığına dair bir belge sunulmadığı, davacının 110 günlük izin ücreti olduğu, dosya kapsamı, dinlenen tanık anlatımları ve davacının fiilen yapmış olduğu işin niteliğine nazaran davacının fazla çalışma yaptığı, hafta tatillerinde ve genel tatil günlerinde çalıştığı, karşılığının ödendiğinin ise işverence ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İlk Derece Mahkemesince davacının gerçek aylık ücretinin iddiası gibi aylık net 4.750,00 TL olarak kabul edilmesinin yerinde olduğu, yapılan yargılama sonunda davacının 15 Haziran-15 Eylül tarihleri arasında fazla çalışma yaptığı, ulusal bayram ve genel tatil günleri ile hafta tatillerinde çalıştığının davacı tanıkları ile davalı tanığının beyanlarıyla ispat edildiği, bu doğrultuda davacının işbu ücretlerinin davalıdan tahsiline karar verilmesinin yerinde olduğu, iş sözleşmesinin davacı tarafından haklı nedenle feshedildiği, davacının yıllık izinlerini kullandığının ya da bedelinin ödendiğinin yazılı belgelerle işverence ispat edilmesi gerekirken davacının hak ettiği yıllık izninin kullandırıldığı ya da ücretinin ödendiğine dair davalı tarafça usulüne uygun delil ibraz edilmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde;
1. Davacının kıdem tazminatı alacağı bulunmadığını,
2. Davacının aylık net 3.300,00 TL ücret ile yol ve yemek yardımı omaksızın istihdam edildiğini,
3. Davacının dava konusu alacaklara hak kazanmadığını ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık; aylık ücret miktarı, iş sözleşmesinin feshi ile dava konusu alacaklara hak kazanıp kazanmadığına ilişkindir.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Somut uyuşmazlıkta, İlk Derece Mahkemesince davacının aylık ücretinin net 4.250,00 TL (brüt 5.944,81 TL) olarak kabul edilmesi dosya içeriğine uygun olup isabetlidir. Kıdem tazminatı dışındaki alacakların bu ücrete göre hesaplanıp hüküm altına alınması karşısında gerekçesi de açıklanmaksızın kıdem tazminatının brüt 6.644,20 TL üzerinden hesaplanması hatalı ve çelişkili olmuştur.
3. 4857 sayılı Kanun'un 59. maddesinde, iş sözleşmesinin herhangi bir sebeple sona ermesi hâlinde, işçiye kullandırılmayan yıllık izin sürelerine ait ücretlerin son ücret üzerinden ödeneceği hükme bağlanmıştır. Yıllık izinlerin kullandırıldığı noktasında ispat yükü işverene aittir. İşveren yıllık izinlerin kullandırıldığını imzalı izin defteri veya eşdeğer bir belge ile kanıtlamalıdır. Bu konuda ispat yükü üzerinde olan işveren, işçiye yemin teklif edebilir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 31. maddesinde; hâkimin, davayı aydınlatma ödevi gereği uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabileceği, soru sorabileceği ve delil gösterilmesini isteyebileceği düzenlenmiştir.
İşçinin uzun süre yıllık ücretli izin kullandırılmadığı iddiaları karşısında 6100 sayılı Kanun'un 31. maddesinde belirtilen davayı aydınlatma ödevi çerçevesinde hâkimin, davacı işçiyi bizzat dinleyerek çalışma ve dinlenme süreleri konusunu açıklığa kavuşturması gerekir. Dairemizce uzun süre kavramı beş yıl ve daha fazla süre olarak değerlendirilmiş olup kullandırılmadığı iddia edilen izin süresinin toplamda beş yıl veya daha fazla olması hâlinde anılan hüküm çerçevesinde uygulama yapılması gerekir.
Somut uyuşmazlıkta davacı, yıllık ücretli izinlerinin kullandırılmadığını iddia etmiştir. Davalı ise davacının yıllık izinleri kullandığını savunmuştur. İlk Derece Mahkemesince davalıya ait işyerinde 7 yıl 7 aylık çalışması bulunan davacının çalışma süresi boyunca hiç izin kullanmadığı kabul edilerek yıllık ücretli izin alacağı hüküm altına alınmıştır. Davacının 7 yılı aşan çalışma süresi boyunca hiç izin kullanmadan çalışması hayatın olağan akışına aykırı olduğundan, 6100 sayılı Kanun'un 31. maddesinde düzenlenen hâkimin davayı aydınlatma ödevi çerçevesinde davacı asıl duruşmaya davet edilerek çalışma süresi boyunca yıllık izin kullanıp kullanmadığı konusundaki beyanının almasından sonra bu beyanın sonucuna ve tüm dosya kapsamına göre değerlendirme yapılarak bir karar verilmesi gerekmektedir.
Belirtilen husus gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
03.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Kıdem Tazminatı Avansında Faiz Oranı
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Giydirilmiş Ücrette Süreklilik Şartı
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Emeklilikte Kıdem Faizinin Başlangıcı
İlgili Sayfalar
Ücret, Kıdem ve İzin Kayıtlarının Değerlendirilmesi
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi
Esas No
2026/2197
Karar No
2026/5060
Karar Tarihi
3 Haziran 2026
Oy Durumu
Oybirliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları
Hesaplama Araçları