İŞ HUKUKU · BOZMA
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Rızası Dışında Ücretsiz İzne Çıkarılan İşçinin Haklı Feshi
2026/2782 E., 2026/5360 K. · 9 Haziran 2026
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 16 Kasım 2026
Kararın Özeti
Dokuma operatörü olarak çalışan işçi, fabrikadaki çatı tadilatı sırasında rızası alınmadan ücretsiz izne çıkarıldı. İşe dönüşte bu döneme ait ücretinin ödenmesi ya da sürenin yıllık izinden düşülmemesi yönündeki itirazı kabul edilmeyince diğer beş işçiyle birlikte işten ayrıldı. İlk derece mahkemesi ve bölge adliye mahkemesi feshi işverene yükleyerek kıdem ve ihbar tazminatına hükmetti. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, sözleşmenin işçi tarafından haklı nedenle feshedildiğini kabul ederek ihbar tazminatının reddi gerektiğini belirtti; imzalı bordroda ücretsiz izinli görünen beş günün ücretine hükmedilmesini de hatalı bularak kararı bozdu.
Hukuki İlke
Bu dosyada, rızası alınmadan ücretsiz izne çıkarılan işçinin, işe dönüşte izin dönemine ilişkin ücret ve haklarının ödenmemesi ya da bu sürenin yıllık izinden düşülmesi üzerine işten ayrılması, işçinin haklı nedenle feshi sayılmıştır. Haklı nedenle de olsa sözleşmeyi fesheden taraf ihbar tazminatı isteyemez. İşçinin imzasına itiraz etmediği ve irade sakatlığı ileri sürmediği bordrodaki ücretsiz izin kaydı, aksi yazılı delille ispatlanmadıkça esas alınır.
Sonuç
Bölge adliye mahkemesinin istinaf başvurusunu esastan reddeden kararı ortadan kaldırıldı ve ilk derece mahkemesi kararı bozuldu. Bozma, ihbar tazminatının kabulüne ve imzalı bordroda ücretsiz izinli görünen beş güne ilişkin ücret alacağının kabulüne dayanır; davalının diğer temyiz itirazları yerinde görülmedi. Karar oy birliğiyle verildi.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
9. Hukuk Dairesi 2026/2782 E. , 2026/5360 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/1437 E., 2025/1941 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Denizli 2. İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/439 E., 2025/146 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 05.05.2006-06.11.2023 tarihine kadar davalıya ait işyerinde dokuma makinesi operatörü olarak çalıştığını, 21.08.2023 tarihinde davacının rızası alınmadan, Fabrikanın çatı tamiratı için ücretli izne ayrıldığını, 13.09.2023 tarihinde işe çağrıldığını ve çalışmaya devam ettiğini, 06.11.2023 tarihinde vardiya ustası İ.Y'nin davacıyı ve diğer ustaları çağırarak "3 haftalık izne ayrılacaklarını, yıllık izinli olanların yıllık izinden, yıllık izni olmayanların ise ücretinden kesinti yapılacaktır, bunu patron söyledi, kabul edenler çalışsın, etmeyenler istifa dilekçesini yazsın, işten çıksın, yarın gelmesin." dediğini, bunun üzerine davacının şefini aradığını, şefin de aynı şeyleri söylediğini, müvekkilinin hak ettiği kıdem ve ihbar tazminatlarının ödenmediğini, kullanmadığı yıllık izinlerinin bulunduğunu; ayrıca müvekkilinin 2023 yılı Ekim ayında tam şekilde, Kasım ayında ise 6 gün çalışması bulunmasına rağmen sigorta primlerinin eksik bildirildiğini ve ücretinin eksik ödendiğini savunarak kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin ve ücret alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı taleplerinin zamanaşımına uğradığını, istifa etmek suretiyle işten ayrıldığını, davacıya yıllık izinlerinin kullandırıldığını, eksik ödenen ücret alacağının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının davalıya ait işyerinde 05.05.2006-06.11.2023 tarihleri arasında dokuma makinası operatörü olarak çalıştığı, taraf tanık beyanlarından da tekstil dokuma fabrikası olan işyerinde çatı tadilatı yapıldığı, işverenin "Yıllık izni bulunanlar yıllık izne ayrılsın, bulunmayanlara ücretsiz izin verilsin." dediği, yıllık izni bulunanların yıllık izne ayrıldığı, olmayanların ücretsiz izne ayrıldığı, tadilatın 35 gün sürdüğü, tadilat bittiğinde işyerine gittikleri, davacıyla birlikte 6 işçinin ücretsiz izinde geçen sürelerin kesilmemesi, hizmetten sayılmasını istedikleri, işverenin talebi reddederek " İsteyen çalışsın, isteyen gitsin. " dediği, davacının da aralarında bulunduğu 6 işçinin bu şekilde işine son verildiği, rızası olmadan zorla ücretsiz izne çıkarılan ve ücretsiz izinde geçen sürelerin yıllık izinden veya ücretinden kesinti yapılmasını istemeyen işçinin iş sözleşmesinin işveren tarafından haksız ve önelsiz olarak feshedildiğinin kabulü gerektiği, davacının bakiye 14 gün yıllık ücretli izin alacağının bulunduğu, ... Kurumu kayıtlarından davacının 2023 yılının Ekim ayında 26 gün, Kasım ayında 5 gün sigortalı olarak gösterildiğinin tespit edildiği, davacının Ekim ayında 30 gün üzerinden sigortalı olarak gösterilmesi gerektiği hâlde 4 gün eksik prim bildirildiği, 2023 yılı Kasım ayında ise 6 gün çalıştığı hâlde 5 gün sigortalı olarak gösterilip yine eksik bildirimde bulunulduğu, buna göre davacının eksik ödenen ücret alacağının da bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava dilekçesindeki anlatım ve tüm dosya kapsamından davacının 2023 yılı Ekim ve Kasım aylarında işçilerin ücretsiz izne gönderilmek istendiği, davacının ücretsiz izne gitmeyi kabul etmediği, ücretsiz izne gönderilmek istenen işçinin bunu kabul etmemesi hâlinde işveren feshinin söz konusu olduğunun Yargıtay içtihatlarında belirtildiği dikkate alındığında kıdem ve ihbar tazminatlarının hüküm altına alınmasında isabetsizlik bulunmadığı, davalı tarafça bakiye yıllık iznin kullandırıldığı veya karşılığı ücretin ödendiği ispatlanamadığından Mahkemece yıllık ücretli izinalacağının hüküm altına alınmasının yerinde olduğu, dosyaya sunulan ''ücretsiz izin formu'' başlıklı belgelerde davacının imzasının bulunmaması ve tanık anlatımlarından rızası hilafına ücretsiz izne gönderildiğinin anlaşılması hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacının 2023 yılı Ekim ayından 4 günlük, Kasım ayından 1 günlük ücretinin ödenmediğinin sabit olduğu, hüküm altına alınan alacakların zamanaşımına uğramadığı, davanın kısmi dava olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde;
1. Davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığını,
2. Davacının iş sözleşmesini kendisinin feshetmesi nedeniyle kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanmasının mümkün olmadığını, yapılan hesaplamaların da hatalı olduğunu,
3. Davacının tüm izinlerini kullandığını, yıllık ücretli izin alacağının reddi gerektiğini,
4. Davacı ile menfaat birliği bulunan ve duyuma dayalı bilgi sahibi olan davacı tanık beyanlarının hükme esas alınmasının isabetli olmadığını,
5. Davacının 2023 yılı Ekim ve Kasım aylarında ücretsiz izinli olduğu bordrolar ile sabit iken ücret alacağının hüküm altına alınmasının hatalı olduğunu,
6. Zamanaşımı def'inin dikkate alınmadığını ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, davanın türü, zamanaşımı, iş sözleşmesinin feshi ile davacının kıdem ve ihbar tazminatlarına hak kazanıp kazanmadığı, yıllık ücretli izin ve bakiye ücret alacaklarının ispatı ve hesaplanmasına ilişkindir.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Somut uyuşmazlıkta davacı vekili dava dilekçesinde; 21.08.2023 tarihinde davacının rızası alınmadan, Fabrikanın çatı tamiratı için ücretli izne ayrıldığını, 13.09.2023 tarihinde işe çağrıldığını ve çalışmaya devam ettiğini, 06.11.2023 tarihinde vardiya ustası İ.Y'nin davacıyı ve diğer ustaları çağırarak "3 haftalık izne ayrılacaklarını, yıllık izinli olanların yıllık izinden, yıllık izni olmayanların ise ücretinden kesinti yapılacaktır, bunu patron söyledi, kabul edenler çalışsın, etmeyenler istifa dilekçesini yazsın, işten çıksın, yarın gelmesin." dediğini, bunun üzerine davacının şefini aradığını, şefin de aynı şeyleri söylediğini ifade ederek kıdem ve ihbar tazminatlarının davalıdan tahsilini istemiştir. Davalı ise davacının istifa etmek suretiyle işten ayrıldığını savunmuştur.
İlk Derece Mahkemesince, rızası olmadan zorla ücretsiz izne çıkarılan ve ücretsiz izinde geçen sürelerin yıllık izinden veya ücretinden kesinti yapılmasını istemeyen işçinin iş sözleşmesinin işveren tarafından haksız ve önelsiz olarak feshedildiğinin kabulü ile kıdem ve ihbar tazminatları hüküm altına alınmış olup Bölge Adliye Mahkemesince de 2023 yılı Ekim ve Kasım aylarında işçilerin ücretsiz izne gönderilmek istendiği, davacının ücretsiz izne gitmeyi kabul etmediği, ücretsiz izne gönderilmek istenen işçinin bunu kabul etmemesi hâlinde işveren feshinin söz konusu olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin bu konudaki istinaf itirazları reddedilmiştir.
Yargılama sırasında dinlenen tanık beyanları ve tüm dosya kapsamına göre, işyerinde çatı tadilatı nedeniyle 2023 yılı Ağustos ayından Eylül ayının bir kısmına kadar işçilerin rızaları alınmaksızın ücretsiz izne gönderildikleri sabittir. Davacı dâhil ücretsiz izin dönüşü çalışmaya başlayan işçilerin ücretsiz izinde geçen döneme ilişkin hak ve alacaklarının ödenmesi için işveren ile müzakerede bulundukları anlaşılmaktadır. Nitekim, davacı tanığı F.F. beyanında; "2023 yılında davalıya ait işyerinde 9 ay çalıştım. Tekstil dokuma fabrikasında davacı ve ben dokuma operatörüydük, hep birlikte işyerinden ayrıldık. İşveren işyerinde tadilat yapıyordu, çatı tamiratı yaptığı için tüm işçileri ücretsiz izne çıkardı, 1 ay ücretsiz izinde kaldık, daha sonra işverene bizi ne zaman çağıracaksınız diye sorduk, işveren bizi işyerine çağırdı, temizlik yaptırdı, asıl işimiz olan dokuma işi yaptırmadı, biz ücretsiz izinde geçen ücretlerimizin ödenmesini istedik işveren de vermek istemedi, isteyen çalışsın, isteyen işi bıraksın dedi, ayrıca çalışmak isteyenlerin ise ücretsiz izinde geçen süreye yönelik olarak ödeme yaparsam yıllık izni olanların yıllık iznini keseceğim olmayanların ücretinden keseceğim dedi. Davacı ile birlikte 6 kişi işi bıraktık." şeklinde; davacı tanığı E.S. "İşyerinde 2023 yılı Ağustos ayında çatı tadilatı vardı, bize ücretsiz izin verdiler, biz izindeyken sürekli işvereni aradık ve ne zaman işe başlayacağımızı sorduk, Eylül ayının 20'sinde işe başladık, vardiyalı olarak çalışıyorduk ancak işyerinde birtakım söylentiler oldu, bize boşta geçen 1 aylık ücretimizin ödenmeyeceğini söylediler. Biz 1 ay ücretsiz izne ayrıldık, ücretlerimizi alamadık, isteyince bizi gece vardiyasında topladılar, işveren vekili 'İsteyen çalışsın, istemeyen çıksın.' gibi sözler söyledi. Bize ücretsiz izinde geçen sürede ücret almak istemediğimize yönelik belge imzalatılmak istendi, davacı ve ben bizim vardiya komple bu belgeleri imzalamadık işten ayrıldık. Biz işe gitmeyince işveren bizi aramadı. Niye gelmiyorsunuz demedi," şeklinde; ortak tanık İ.Y. "İşyerinde çatı tadilatı vardı, işveren yıllık izni bulunanlar yıllık izne ayrılsın, bulunmayanlara ücretsiz izin verilsin demişti, bunun üzerine tüm işçiler yıllık izin olanlar yıllık izin kullandı, olmayanlar ücretsiz izne ayrıldı, 35 gün kadar çatı tadilatı sürdü, daha sonra tadilat bittiğinde işyerine gittik, davacının da aralarında bulunduğu 6 kişi işverene gittiler yıllık izinlerinin kesilmemesini, ücretsiz izinde geçen sürelerin de kesilmemesini ve hizmetten sayılmasını istediler ancak işveren 'İsteyen çalışsın, isteyen gitsin.'' diyerek taleplerini reddetti, bunun üzerine davacının da aralarında bulunduğu 6 kişinin işine son verilmiş oldu. İşyerinde işverene gitmeyen çalışmaya devam eden işçilerin ücretsiz izinde ve yıllık izinde geçen sürelerin hizmet süresinden kesildiği ancak buna rağmen çalıştıklarını biliyorum çünkü ben de aynı şekilde işyerinde çalışmaya devam etmiştim, benim de yıllık izin sürelerim kesilmişti." şeklinde; davalı tanığı H.İ.E. "İşyeri çatı tamiratı vardı, bizi izne gönderdiler, ücretsiz izne çıkardılar, yıllık izni olanların yıllık izinden düşeceğini, yıllık izinleri olmayanların maaşından kesinti yapacaklarını söylediler, davacı ile birlikte yaklaşık 6 kişi itiraz ettiler, işe gelmediler. Bu şekilde iş akitleri sona ermiş oldu. İşyerinde davacıdan duyduğum kadarıyla son çalıştığı maaşının yarısını alamamış ve sigorta primleri yatırılmamış. Benim duyduğum kadarıyla davacı ve arkadaşları ücretsiz izne ve yıllık izinden kesilmesine itiraz ettiklerinde işveren 'Çalışan çalışsın, çalışmayan gitsin.' demiş, ancak sadece duydum, ben böyle bir olayı görmedim, birinci ağızdan duymadım, itiraz yapıldığında ben işyerinde yoktum, başka vardiyadaydım, benim de çatı tadilatı sırasında yıllık iznim vardı, yıllık iznimi kestiler, işyerinde çalışmaya devam eden işçilerin ücretsiz izne çıkarılmasına rağmen yıllık izinlerini kestiler." şeklinde beyanda bulunmuşlardır.
Tanık beyanları ve tüm dosya kapsamına göre davacının 2023 yılı Ağustos ayında rızası hilafına izne çıkartıldığı, yeniden işe başlamasının ardından ücretsiz izinli sayıldığı döneme ilişkin ücret ve diğer haklarının ödenmesi ya da bu sürenin yıllık ücretli izinden düşülmemesi yönündeki itirazlarının kabul edilmemesi üzerine davacı dâhil 6 işçinin işten ayrıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda feshin davacı tarafından ve haklı nedene dayanılarak gerçekleştirildiğinin kabulü gerekmektedir. Haklı nedenle dahi iş sözleşmesini fesheden tarafın ihbar tazminatı talep edemeyeceği gözetildiğinde, ihbar tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne hükmedilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
3. Diğer yandan, dosyada yer alan 09.10.2023-13.10.2023 tarihlerini kapsayan ücretsiz izin formları imza içermemekte ise de, dosyada 2023 yılı Ekim ayı ücret bordrosu da yer almakta olup davacı imzasını içermektedir. Söz konusu bordroya göre davacının 5 gün ücretsiz izinli olduğu anlaşılmaktadır. Davacı tarafça imzaya itiraz edilmediği gibi dava dilekçesinde imzanın irade fesadı ile alındığına ilişkin bir iddia da yer almamaktadır. Buna göre aksi yazılı delille ispatlanmayan söz konusu kayda itibar etmek suretiyle davacının 2013 yılı Ekim ayında 5 gün ücretsiz izinde bulunduğunun kabulü gerekirken bu günlere ilişkin ücret alacağının hüküm altına alınması da hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
09.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Pandemide Ücretsiz İzin ve Kıdem Süresi
İlgili Sayfalar
Ücretsiz İzin ve İş Sözleşmesinin Feshi Uyuşmazlıkları
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi
Esas No
2026/2782
Karar No
2026/5360
Karar Tarihi
9 Haziran 2026
Oy Durumu
Oybirliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları
Hesaplama Araçları