İŞ HUKUKU · BOZMA
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Anahtar Teslim İnşaatta İş Sahibinin İşçilik Alacağından Sorumluluğu
2026/2959 E., 2026/6430 K. · 29 Haziran 2026
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 20 Kasım 2026
Kararın Özeti
Bir konut projesinde yüklenici yanında çalışan proje müdürü, işçilik alacaklarından iş sahibinin de sorumlu olduğunu ileri sürdü. Alt derece mahkemeleri asıl işveren ve alt işveren ilişkisi bulunduğunu kabul etti. Yargıtay, işin anahtar teslim üstlenildiğini, sigorta bildirimlerinin iş sahibinin proje kaydından yapılmasının ve iş sahibinin imalatı denetlemesinin ilişkiyi tek başına değiştirmediğini belirtti. Dosyada iş sahibinin asıl işveren olarak sorumlu tutulmasını gerektiren ayrı delil bulunmadığından karar bozuldu.
Hukuki İlke
Anahtar teslim işte iş sahibinin kayıt ve denetim yükümlülükleri kendiliğinden asıl işverenlik kurmaz. Sorumluluk, çalıştırma ilişkisini ve verilen işin niteliğini gösteren somut olgulara göre belirlenir.
Sonuç
Yargıtay, iş sahibini asıl işveren sıfatıyla sorumlu tutan Bölge Adliye Mahkemesi kararını oy birliğiyle bozdu.
İlgili Mevzuat
4857 sayılı İş Kanunu — m. 2/6
Kararda anılan5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu — m. 11
Kararda anılan
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
9. Hukuk Dairesi 2026/2959 E. , 2026/6430 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 47. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/1265 E., 2025/2003 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 8. İş Mahkemesi
SAYISI : 2024/412 E., 2024/728 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ile davalı ... Tasarruf Finansmanı AŞ (... AŞ) vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ... AŞ firmasının asıl işveren olduğu ... AŞ 560 şantiyesinde davalı ... Elektrik Mekanik Sistemleri Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. (... Elektrik Şirketi) bünyesinde mekanik proje müdürü olarak çalıştığını, müvekkilinin net ücretinin 9.000,00 TL olduğunu, sigorta primlerinin gerçek ücretinin altında yatırıldığını, resmî tatil ücretlerinin verilmediğini, düzenli olarak fazla çalışma yaptırılmasına rağmen fazla çalışma ücretlerinin ödenmediğini, ücretlerin de tam olarak ödenmediğini, tüm bu nedenlerle müvekkilinin iş sözleşmesini haklı nedenlerle feshettiğini, yemeğin davalı Şirket tarafından karşılandığını ve kıdem tazminatı hesabında bu hususunda dikkate alınması gerektiğini, çalışılan süre boyunca yıllık izinlerinin tam olarak kullandırılmadığını, 10 aylık ücretin ödenmediğini iddia ederek kıdem tazminatı, fazla çalışma ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti, yıllık izin ücreti ve ücret alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1. Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde, davacının diğer davalının işçisi olduğunu, diğer davalı ile aralarında asıl işveren alt işveren ilişkisinin bulunmadığını, davacının taleplerinden sorumlu olmadıklarını, talep edilen alacaklara hak kazanılamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.
2. Davalı ... Elektrik Şirketi tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalılar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunduğu kabul edilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... AŞ vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; fazla çalışma ücretine dair kabul edilen haftalık fazla çalışma süresinin hatalı olduğu tespit edilerek İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılmış, yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; fazla çalışma süresine dair yapılan tespitlerin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.
2. Davalı ... AŞ vekili temyiz dilekçesinde;
a. Davalı diğer Şirketle müvekkili Şirket arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunmadığını,
b. İnşaat işinin müvekkil Şirketin yaptığı işlerden olmadığını,
c. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kayıtlarında diğer davalı şirkete dair kayıt oluşturulmasının asıl işveren alt işveren ilişkisinin varlığını göstermediğini,
d. Mahkeme kararlarının gerekçesiz olduğunu ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, davalılar arasındaki hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, buna bağlı olarak davalıların hüküm altına alınan alacaklardan sorumluluğuna, talep edilen alacakların hesap yöntemi ile unsurlarına ilişkindir.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin tüm, davalı ... AŞ vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Davalı ... AŞ dava konusu alacaklardan sorumlu olabilmesi için öncelikle davalılar arasındaki hukuki ilişki asıl işveren-alt işveren ilişkisi ve anahtar teslim inşaat sözleşmesi çerçevesinde değerlendirilmelidir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 2/6 hükmüne göre, bir işverenden işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve görevlendirdiği işçileri sadece bu işyerinde çalıştıran diğer işverene alt işveren denir. Anılan fıkraya göre, alt işverene yardımcı işin verilmesinde bir sınırlama olmasa da, asıl işin bir bölümü ancak teknolojik nedenlerle uzmanlık gereken işin varlığı hâlinde verilebilecektir. Buna göre, alt işverenin varlığından söz edilebilmesi için kendisi de işçi çalıştıran bir işverenin varlığı şarttır. Alt işverenin iş aldığı ve kendisi de işçi çalıştıran işveren, asıl işveren olarak adlandırılmaktadır.
Sözleşme konusu faaliyetlerin tek bir yüklenicinin yönetimi altında gerçekleştirilmesi ve eserin, iş sahibince bir bütün olarak faydalanabileceği hale getirilmesinin taahhüt edildiği sözleşmelere “anahtar teslim inşaat sözleşmesi” denilmektedir. Burada önemli olan, işin baştan sona kadar yüklenici tarafından tamamlanmasıdır. Bu nedenle, malzemenin kim tarafından sağlandığı önem arz etmez. Başka bir anlatımla, malzemenin tamamı iş sahibi tarafından sağlanmış olsa bile sözleşmenin anahtar teslimi niteliği ortadan kalkmaz (BİRBEN, Erhan, “İş Kanunu’nun 2. Maddesindeki Müteselsil Sorumluluk Bakımından Anahtar Teslimi İnşaat Sözleşmesi Kavramı ve Bu İlişkiye Bağlanan Hukuki Sonuçlar”, İş Hukukunda Yeni Yaklaşımlar, s. 7 vd.).
Anahtar teslimi inşaat sözleşmelerinde, hak edişlerin düzenlenmesi, kontrol edilmesi, işin seviyesi, malzeme ve işçilik standardının incelenmesi, arsa sahibinin yapacağı bir iştir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 4 74... .maddeleri uyarınca yüklenicinin ayıptan sorumlu olabilmesi için iş sahibinin, teslim aldığı eseri, muayene etmesi ve varsa ayıplarını yükleniciye bildirmesi gerekir.
İnşaat işlerinde çok basit imalat hatalarının dâhi, zamanında düzeltilmemesi hâlinde işin sonunda yapıdan beklenen fonksiyonların bir kısmının sağlanmamasına, hatta taşıyıcı sistem imalatındaki hatalar oluştuktan sonra hemen müdahale edilmemesi durumunda yapının hiç kullanılmamasına neden olabilir. Yapım işinin gidişatından iş sahibinin hiçbir şekilde haberdar olmaması, işin yapım aşamasından tümüyle uzak kalması, sözleşme konusu ... tamamlandığında eserden beklenen fonksiyonların tamamen karşılanmamasına yol açabilir. İnşaat sözleşmesine konu işlerin çok detaylı olması nedeniyle, doğrudan iş sahibinin taşınmazı üzerinde yapılan imalattaki bir hatanın üzerine yeni imalatların yapılması ve böylece zincirleme olarak hatalı bir imalat yapılmasına yol açılması ihtimal dahilindedir. Tüm bu nedenlerle, iş sahibinin yapım işi devam ederken denetim faaliyetlerinde bulunması ve yüklenicinin imalatının hatalı veya sözleşmeye, şartnameye, projeye ve hatta mevzuata aykırı olanlar hakkında müdahalede bulunması, işi durdurması ve iş değişikliği emirleri vermesi inşaat işinin gereğidir.
Somut olayda; davalılar arasında 560 projesi inşaatı işlerinin yapımı amacıyla yüklenici sözleşmesi yapılmış olup, davacı bu sözleşme kapsamında işçi olarak çalışmıştır. Tüm dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler değerlendirildiğinde aralarındaki ilişkinin asıl işveren-alt işveren ilişkisi olarak değerlendirilmesine imkân yaratacak unsurlara ulaşılamamaktadır.
Yüklenicinin çalıştıracağı işçileri iş sahibinin konut projesi için açmış olduğu SGK işyeri numarasına kayıt ettirme zorunluluğunun ve sigortaya kayıt ettirilmeden işçi çalıştırılmayacağının öngörülmüş olması, taraflar arasındaki ilişkiyi asıl işveren-alt işveren ilişkisine dönüştürmez. Bu tür hukuki ilişkilerde çalıştırılacak işçilerin sigorta bildirimlerinin sözleşmede düzenlenen şekilde bildirimi 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 11.maddesi gereğidir. Kaldı ki, SGK’ya yapılan bildirimin hatalı olması da iş sahibini işveren konumuna getirmez.
Diğer yandan, işin büyüklüğü ve niteliği iş sağlığı ve güvenliği açısından gerekli her türlü tedbirlerin alınmasını gerektirir. Büyük ve nitelikli işlerde güvenliğin ön planda tutulması ve bu kapsamda çalıştırılacak işçilerin iş sahibinin onayına tabi tutulması doğal karşılanmalıdır. Yukarıda belirtildiği üzere, en basit imalat hatalarının dahi ileride telafisi güç büyük ekonomik ve zaman kaybına yol açabileceği de gözden uzak tutulamaz. Hak edişlerin düzenlenmesi, kontrol edilmesi, işin seviyesinin ve malzeme/işçilik standardının incelenmesi iş sahibinin yapması gereken işlerdendir. İş sahibinin uzun süren, yüksek maliyetli ve yapılan imalat hatalarının veya eksikliklerinin sonradan giderilmesinin yine yüksek maliyet ve zaman kayıplarına yol açabileceği inşaat işlerinde, taahhüt edilen yapım işinin gidişatını izlemek ve yükleniciyi denetlemek, hak ediş işlem ve ödemelerini yapmak, biten işlerin kabulünü yapmak gibi kontrol ve denetim yetkisi çerçevesinde personel istihdam etmesi onu asıl işveren konumuna getirmez.
Bütün bu açıklamalardan hareketle davalılar arasında imzalanan yüklenici sözleşmesi doğrultusunda anahtar teslim bir inşaat sözleşmesi ilişkisi bulunduğu kabul edilmelidir.
Açıklanan nedenlerle, davalı ... AŞ asıl işveren olarak sorumlu tutulmasını gerektirir somut deliller ortaya konulmadığından dava konusu tazminat ve alacaklardan sorumlu tutulması bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan, Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,
Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
29.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Anahtar Teslimi Savunmasına Karşın Elektrik İşlerinde Alt İşverenlik
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Alt İşveren ve Kıdem
İlgili Sayfalar
Asıl İşveren ve Alt İşveren İlişkisi
İş Kanunu’nda Asıl İşveren ve Alt İşveren Tanımı
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi
Esas No
2026/2959
Karar No
2026/6430
Karar Tarihi
29 Haziran 2026
Oy Durumu
Oy birliği
Resmî Kaynak
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları
Hesaplama Araçları