İŞ HUKUKU · TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİ · BOZMA
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Şehir İçi Taşıma Yapan Şoförün Fazla Çalışmasının İspatı
2026/3253 E., 2026/6174 K. · 24 Haziran 2026
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 20 Kasım 2026
Kararın Özeti
Şehir içi dorse taşımacılığı yapan bir şoför zaman zaman yurt dışı seferlerine çıktı. Alt mahkemeler, aynı araçta bulunmuş tanık olmadığı için fazla çalışma ve tatil ücretlerini reddetti. Yargıtay, şoförün düzenli şehir içi çalışmasının uzun yol seferlerinden ayrılması gerektiğini belirtti. Şehir içindeki çalışma düzeni tanıklar ve dosya kapsamıyla belirlenirken, yabancı seferlerde pasaport kaydının gösterdiği tatil günleri ayrı değerlendirildi. İşçinin temyizi üzerine ilk derece kararı bozuldu. İşverenin temyizi ise miktardan reddedildi.
Hukuki İlke
Günün sonunda düzenli olarak dönen şehir içi şoförünün çalışma düzeniyle uzun yolda yalnız araç kullanan şoförün günlük çalışma düzeni farklı delillerle ispatlanabilir. Daire, somut olayda iki çalışma biçimine ait dönemleri ayırarak değerlendirdi.
Sonuç
İşverenin temyiz dilekçesi miktardan reddedildi. İşçinin fazla çalışma ve tatil ücretleri yönünden istinaf kararı kaldırıldı, ilk derece mahkemesi kararı oy birliğiyle bozuldu.
İlgili Mevzuat
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 255, 352/1-b, 362, 366 ve ek m. 1/2
Kararda anılan7550 sayılı Kanun — m. 20
Kararda anılan
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.
9. Hukuk Dairesi 2026/3253 E. , 2026/6174 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/1497 E., 2025/2575 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 10. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/5 E., 2025/92 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda:
Miktar veya değeri temyiz kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 362. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352/1-(b) hükmü uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.
Dosya içeriğine göre hükmedilen ve temyize konu edilen toplam miktarın Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi dikkate alındığında, 04.06.2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7550 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 20. maddesi ile değiştirilen 6100 sayılı Kanun'un ek madde 1/2 hükmü uyarınca dava tarihi itibarıyla kesinlik sınırı olan 72.070,00 TL'nin altında kaldığı anlaşılmakla; davalı vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacı vekilinin gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı nezdinde şehir içi dorse taşıyıcısı olarak görev yaptığını, ücretinin net 6.000,00 TL olduğunu, ayrıca ek olarak son bir yıl içerisinde 16 kere Romanya'ya da taşımacılık yaptığını, sefer başı 250,00 Euro olmak üzere aylık ortalama 2.158,20 TL ödemenin de ücretine dâhil edilmesi gerektiğini, işyerinde normal çalışma saatlerinin 08.00-18.00 olduğunu, ancak müvekkilinin sabah 06.00 gibi işyerinde hazır olduğunu, akşam ise 23.00-24.00'e kadar çalışmasına devam ettiğini, şehir içi taşımalarda taşımanın bir ayağı gümrük bölgesinden veya gümrüklü bölgeye yüklerin taşınması ile ilgili olduğunu, bu sebeple araç sürücülüğünün yanında gümrük bölgelerinde, gümrük işlemlerinin ikmali işlemleri, yükleme, boşaltma, araç bakımı, araç bekçiliği, idarenin sürüş yasağı getirdiği saatlerde otoyol dışındaki güzergahlardan aracını teslim noktasına ulaştırma veya otoyolda gösterilen noktalarda aracının başında bekleme, yük ve aracın emniyetini sağlama sebebiyle beklenilen sürelerin de çalışma süresinden sayılması gerektiğini, müvekkilinin ayda bir dışında diğer hafta tatilleri ile ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmaya devam ettiğini, söz konusu çalışmalarının karşılığı ödenmediğini, ayrıca primlerinin eksik ücret üzerinden kuruma bildirildiğini, bu sebeplerle iş sözleşmesinin müvekkilince 10.10.2019 tarihinde haklı nedenle feshedildiğini ileri sürerek kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti, bakiye 28 günlük ücret alacağı, fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacının yurt içi tır şoförü olarak çalıştığını, son ücretinin brüt 2.600,00 TL olduğunu, davacının ücrete ilişkin iddialarının gerçeği yansıtmadığını, ayrıca işyerindeki depoların 08.00-18.00 saatleri arasında açık olduğunu, davacının belirtilen saatler dışında çalışmasının fiilen mümkün olmadığını, zorunluluk hâllerinde hafta tatilleri ile ulusal bayram ve genel tatillerde çalışma yapılması hâlinde söz konusu çalışmaların bordrolara yansıtılmak suretiyle ödendiğini, yıllık izinlerin tamamının kullandırıldığını, davacının 15-16-17.10.2019 tarihleri arasındaki mazeretsiz ve bildirimsiz devamsızlığı sebebiyle iş sözleşmesinin müvekkili tarafından haklı nedenle sona erdirildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; emsal ücret cevapları tanık beyanları ile davacının yaptığı işin niteliği gereği ödenen sefer primi nazara alındığında, davacının ücretinin aylık net 6.000,00 TL olduğu, ödenmeyen bakiye 2.000,00 TL ücret alacağının bulunduğu, Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin emsal içtihadı da dikkate alındığında ve aynı araçta/aynı seferde davacı ile birlikte sefer yapan başkaca bir şoförün bulunmadığının anlaşılmasına göre davacının fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının varlığını ispatlayamadığı gerekçesiyle kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti ve bakiye ücret alacaklarının kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dinlenen davacı tanıklarının davacıyla aynı araçta çalışmadıkları, görgüye dayalı bilgilerinin olmadığı, davacının fazla çalışma yaptığını, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını ispatlayamadığı, söz konusu alacakların reddinin yerinde olduğu, tanık beyanları ve emsal ücret araştırması kayıtlarına göre davacının en son ücretinin kabulünde isabetsizlik bulunmadığı, davacının ücretinin gerçek ücret üzerinden Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmediği, bu sebeple davacı tarafça yapılan feshin haklı olduğu, ücretin ödendiğinin ve davacının tüm yıllık izinlerini kullandığının davalı tarafça usulüne uygun şekilde ispat edilemediği gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde;
a. Ücretin hatalı belirlendiğini, aylık 2.158,20 TL sefer priminin de ücrete eklenmesi gerektiğini, buna bağlı olarak işçilik alacaklarının eksik hesaplandığını,
b. Müvekkilinin ayda bir hafta tatili kullandığını, diğer günler sürekli olarak fazla çalışma yaptığını, araç sürme dışındaki bekleme ve işlem sürelerinin de çalışmasına dâhil edilmesi gerektiğini,
c. Tanıkların duyuma dayalı bilgi sahibi oldukları gerekçesi ile fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının reddinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.
2. Davalı vekilinin temyiz talebi miktardan reddedildiğinden temyiz sebeplerine yer verilmemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, davacının aylık ücretinin miktarı, fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ispatına ilişkindir.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp ispatlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.
Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları şahit beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada gözönüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.
İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.
6100 sayılı Kanun'un 255. maddesi uyarınca aksine ciddi ve inandırıcı delil ve olaylar bulunmadıkça asıl olan tanıkların gerçeği söylemiş olmalarıdır. Ancak, işveren aleyhine dava açan kişiler davacı tanığı olarak dinlenmiş ise, bu tanıkların beyanlarına ihtiyatla yaklaşılması gerekir. Fazla çalışma iddiasının ispatında salt husumetli tanıkların beyanları ile sonuca gidilemez. Husumetli tanık beyanları, ancak diğer destekleyici delil veya olgularla desteklendiği takdirde dikkate alınabilir (Hukuk Genel Kurulunun 25.02.2015 tarihli ve 2013/9-1449 Esas, 2015/856 Karar, 29.06.2016 tarihli ve 2015/22-1444 Esas, 2016/869 Karar ile 08.03.2017 tarihli ve 2015/22-1050 Esas, 2017/433 Karar sayılı kararları da aynı doğrultudadır). Bu çerçevede, işin ve işyerinin özellikleri, davalı tanıklarının beyanları, iş müfettişinin düzenlediği tutanak veya raporlar ile aynı çalışma dönemi ile ilgili olarak söz konusu alacakların varlığına ilişkin kesinleşmiş mahkeme kararları gibi hususlar yan delil ya da olgular olarak değerlendirilebilir.
Fazla çalışmanın ispatı konusunda anlatılan ilkeler, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapılan çalışmalar açısından da geçerlidir.
Diğer yandan Dairemizin 15.03.2022 tarihli ve 2022/2550 Esas, 2022/3399 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere tır şoförlerinin çalışma biçimi, fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma iddiasının ispatında farklı bir değerlendirme yapılmasını zorunlu kılmaktadır.
Bilindiği gibi, gerek yurt içinde gerekse yurt dışında "uzun yol" olarak nitelenen mesafelerde tır şoförlüğü yapan işçiler çoğu zaman yalnız seyahat etmektedir. Bu işçilerin gerek fazla çalışma gerekse hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma iddiasını, günlük ve haftalık çalışma sürelerini ispata elverişli araç takip sistemleri, takoğraf kayıtları gibi teknik takibi içeren yazılı kayıtlar ile ispat edebileceği noktasında tereddüt bulunmamaktadır.
Çözümü gereken husus bu tür kayıtların bulunmaması hâlinde, tanık anlatımı ile ispatın mümkün olup olmadığıdır. Tanık, uyuşmazlık hakkında bilgi ve görgüsü bulunan üçüncü kişidir. Tır şoförlerinin yurt içinde veya yurt dışında uzun mesafelerde tek başlarına araç kullanmaları hâlinde, bu yolculuk sırasında onlara refakat etmeyen üçüncü kişilerin, şoförün günlük çalışma düzeni hakkında görgüye veya bilgiye dayalı tanıklığının bulunması mümkün değildir. Tır şoförünün kendisi ile aynı düzende çalıştığını bildiren bir başka tır şoförünün anlatımı dahi görgüye dayalı değildir. Örneğin, Türkiye’den yurt dışına günlerce süren bir nakliye işinde araçta tek başına seyahat eden tır şoförünün günün hangi saatlerinde dinlendiği, hangi saatlerinde aracı kullandığının, uzaktan bilinebilmesi işin doğası gereği mümkün olamaz.
Belirtmek gerekir ki; uzun yol tır şoförünün çalışma düzeninin ispatında, karayolları trafik kurallarına göre azami araç kullanma süresi veya dinlenme süresinden yola çıkılarak ‘herkesçe bilinen genel bazı vakıalar’ kapsamında bir sonuca gidilmesi de yerinde olmaz. Karayolları trafik kuralları emredici nitelikteki düzenlemeler olup, herkes tarafından uyulması zorunlu olan azami sınırları belirler. Oysa, uzak mesafeler arasında yaklaşık yirmi gün veya bir ay araç kullanan bir şoförün gidiş ve dönüş tarihi belirli olmakla birlikte, bu süre içindeki zaman dilimini ne şekilde kullanacağı oldukça kişisel bir tercihtir. Böyle bir şoförle birlikte yolculuk yapmayan tanığın anlatımı da görgüye dayalı olmayıp sadece bir tahmine dayalıdır. Bu itibarla, tır şoförünün günlük çalışma düzeninin hiç değişmediği, örneğin şoförün sabah işyerinden ayrılıp akşam yahut gece dönüş yaptığı çalışma biçimleri hariç olmak üzere, gerek yurt içinde gerekse yurt dışında ‘uzun yol tır şoförlüğü’ yapan işçilerin çalışma düzeninin ispatında sadece görgüye dayalı tanık anlatımına itibar edilebileceği kabul edilmelidir (Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 07.07.2020 tarihli ve 2016/19496 Esas, 2020/7108 Karar; 17.12.2019 tarihli ve 2016/14142 Esas, 2019/22557 Karar sayılı kararları; Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesinin 02.07.2020 tarihli ve 2017/6734 Esas, 2020/8463 Karar; 11.09.2019 tarihli ve 2017/23387 Esas, 2019/15885 Karar sayılı kararları bu doğrultudadır).
Somut uyuşmazlıkta davacı taraf şehir içi dorse taşıyıcısı olarak görev yaptığını, son bir yıl içerisinde 16 kere Romanya'ya da taşımacılık yaptığını, işyerinde normal çalışma saatlerinin 08.00-18.00 olduğunu, ancak müvekkilinin sabah 06.00 gibi işyerinde hazır olduğunu, akşam ise 23.00-24.00'e kadar çalışmasına devam ettiğini, şehir içi taşımalarda taşımanın bir ayağı gümrük bölgesinden veya gümrüklü bölgeye yüklerin taşınması ile ilgili olduğunu, bu sebeple araç sürücülüğünün yanında gümrük bölgelerinde, gümrük işlemlerinin ikmali işlemleri, yükleme, boşaltma, araç bakımı, araç bekçiliği, idarenin sürüş yasağı getirdiği saatlerde otoyol dışındaki güzergahlardan aracını teslim noktasına ulaştırma veya otoyolda gösterilen noktalarda aracının başında bekleme, yük ve aracın emniyetini sağlama sebebiyle beklenilen sürelerin de çalışma süresinden sayılması gerektiğini, müvekkilinin ayda bir dışında diğer hafta tatilleri ile ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmaya devam ettiğini, söz konusu çalışmalarının karşılığının ödenmediğini ileri sürmüştür. Davalı taraf ise işyerindeki depoların 08.00-18.00 saatleri arasında açık olduğunu, davacının belirtilen saatler dışında çalışmasının fiilen mümkün olmadığını, zorunluluk hâllerinde hafta tatilleri ile ulusal bayram ve genel tatillerde çalışma yapılması hâlinde söz konusu çalışmaların bordrolara yansıtılmak suretiyle ödendiğini ifade etmiştir.
İlk Derece Mahkemesince, Dairemizin 15.03.2022 tarihli, 2022/2550 Esas ve 2022/3399 Karar sayılı Bölge Adliye Mahkemesi kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi istemine dair kararımız gerekçe gösterilmek suretiyle davacının fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Ancak varılan sonuç hatalı olmuştur. Zira davacı uzun yol şoförü olarak çalışmamakta aksine yurt dışı seferine çıktığı zamanlar dışında, yurt içinde bulunduğu sırada şehir içi dorse taşımacılığı işini yapmaktadır. Dolayısıyla davacının uzun yol şoförü olduğu kabulü ile görgüye dayalı tanık beyanı bulunmadığı gerekçesiyle söz konusu alacakların reddi hatalı olmuştur. Nitekim Dairemizin söz konusu kararında da, tır şoförünün günlük çalışma düzeninin hiç değişmediği, örneğin şoförün sabah işyerinden ayrılıp akşam yahut gece dönüş yaptığı çalışma biçimlerinin hariç tutulması gerektiği de ifade edilmiştir. Davacının yaptığı iş, davalının cevap dilekçesindeki açıklamaları, tanık beyanları, tüm dosya kapsamına göre davacının yurt dışına sefere gittiği günler dışlanmak suretiyle ayda bir hafta tatili kullanmak suretiyle 08.00-18.00 saatleri arasında çalıştığı, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde de çalışmaya devam ettiği kabulü ile talep konusu fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının hesaplanarak hüküm altına alınması gerekmektedir.
Dosya içerisinde tarih ve ücret içermeyen iş sözleşmesi yer almakta olup fazla çalışmanın ücrete dâhil olduğu kararlaştırılmış ise de, dosyada yer alan ücret bordrolarındaki tahakkuklar ile davalı tarafça savunulan aylık ücret miktarı dikkate alındığında (asgari ücretin 50-100 TL fazlası gibi) söz konusu düzenlemeye itibar etmek de mümkün değildir.
Diğer yandan, davacının yurt dışında seferde bulunduğu dönemler bakımından ise davacı tarafça sunulan pasaport kayıtlarına göre, davacının ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yurt dışında bulunduğu sürelerde fiilen çalışma yapılmadığı hususunun işverence kanıtlanmadığı anlaşıldığından yalnızca bu günler bakımından davacının çalışmasını kayıtlara dayanarak ispatladığının kabulü gerekecektir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
A. Davalı Temyizi Yönünden
Davalı vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
B. Davacı Temyizi Yönünden
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
24.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Takograf Kaydıyla Fazla Mesai İspatı
İlgili Sayfalar
Fazla Çalışma ve Tatil Ücretinin İspatı
Çalışma Süreleri Belirlendikten Sonra Alacakların Hesabı
Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun Tanıklık ve Kanun Yolu Hükümleri
Temyiz Sınırında Esas Alınan Tarihi Düzenleyen 7550 Sayılı Kanun
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi
Esas No
2026/3253
Karar No
2026/6174
Karar Tarihi
24 Haziran 2026
Oy Durumu
Oy birliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları
Hesaplama Araçları