MEDENİ USUL HUKUKU · ONAMA
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Arabuluculuk Anlaşmasında Ekonomik İhtiyaç ve İrade
2026/5306 E., 2026/5291 K. · 8 Haziran 2026
İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 6 Kasım 2026
Kararın Özeti
Emekli işçi, ekonomik sıkışıklık içinde imzaladığı arabuluculuk anlaşmasının iptalini istedi. İlk ret kararını kaldıran istinaf mahkemesi, ödeme miktarı ve irade üzerindeki baskıyı esas aldı. Önceki bozma, işçinin süreçten haberdar olduğunu, irade bozukluğunu kanıtlayamadığını ve somut olayda aşırı yararlanmanın koşullarının bulunmadığını belirtti. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, bu bozmaya uyularak verilen ret hükmünü onadı. Değerlendirme, yalnız ekonomik ihtiyaçtan değil anlaşmanın kuruluşuna ilişkin delillerin bütününden hareket etti.
Hukuki İlke
Arabuluculuk anlaşmasının iptalinde ekonomik sıkışıklık iddiası, irade bozukluğunun ve aşırı yararlanmanın somut koşullarıyla birlikte incelenir. Bu dosyada sürecin bilinmesi ve irade bozukluğunun ispatlanamaması karşısında iptal istemi reddedilmiştir.
Sonuç
Önceki bozmaya uyularak arabuluculuk anlaşmasının iptali istemini reddeden hüküm onandı.
Kararın Dosyaya Etkisi
Yeni bir bozma yoktur; iptal isteminin reddi korunmuştur. Karar, her düşük bedelli anlaşmanın geçerli olduğu yönünde genel bir kural kurmamaktadır.
İlgili Mevzuat
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu — m. 9, 11, 15
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — m. 37
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m. 371
Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.
Kararın Tam Metni
Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir. Resmî metindeki maskelemeler korunmuştur.
9. Hukuk Dairesi 2026/5306 E. , 2026/5291 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/1939 E., 2026/100 K.
Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 2009 yılından 2023 yılına kadar aralıksız olarak davalılar bünyesinde çalıştığını, emeklilik nedeniyle iş sözleşmesini feshettiğini, Belediyenin muhasebecisinin müvekkilini aradığını, alacaklarını almak için imza atması gerektiğini söylediğini, daha sonrasında kendisi ile birlikte Avukat M.Y'nin yanına gittiklerini, bütün evrakların hazırlanmış olduğunu, "İmzayı at alacağını al." denildiğini, müvekkilinin o dönem paraya ihtiyacı olduğunu, kızının evlenecek olduğunu, banka borçlarının bulunduğunu, depremden dolayı evinin hasar gördüğünü, bu nedenlerle evrakı imzaladığını, müvekkilinin son beş yıllık dönemin karşılığını aldığını, geri kalan kısım için ise dava açacağını düşündüğünü, arabulucuya işçi başvurmuş gibi gözükse de başvurunun işveren tarafından yapıldığını, müvekkilinin işçilik alacaklarını alabilmek için ihtiyari arabuluculuk sürecine zorla dâhil edildiğini ileri sürerek 23.05.2023 tarihli ve ... no.lu arabulucuk dosyasındaki anlaşma tutanağının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davacının paraya acil ihtiyacı olması sebebiyle işyerinden alacağını en kolay ve en hızlı yolla alabilmek adına dava şartı arabuluculuk yerine ihtiyari arabuluculuk yolunu tercih ettiğini, sonrasında davalı müvekkilinden acil şekilde ihtiyacı olan alacağını arabuluculuk görüşmeleri kapsamında karşılıklı anlaşarak tahsil etmesinin ardından hakkını kötüye kullanmak suretiyle işbu davayı açtığını, arabulucunun yapılan görüşmeler neticesinde davacıya haklarını ve anlaşma maddelerini tek tek açıkladığını, davalı İdareye de aynı şekilde açıklamalar yaptıktan sonra tarafların karşılıklı anlaşmaları ve rızaları sonucunda arabuluculuk tutanaklarının düzenlendiğini, davacının en baştan davalı ile anlaşma yoluna gitmeyip dava açma hakkını kullanabilecekken kendi rızası ile başvuru yapıp anlaşmış bulunduğunu, davacıya müvekkili İdare tarafından çalışmış olduğu tüm dönemlere ait alacaklarının ödemesinin yapılacağına dair bilgilendirme yapıldığını, davacı taraf bu durumu kabul ettiğinden anlaşma sağlandığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Elbistan İş Mahkemesinin 05.11.2024 tarihli kararı ile; davacının 09.03.2023 tarihli dilekçesi ile emeklilik talebinde bulunduğu, 22.05.2023 günü davalı işverenin yönlendirmesi ile arabulucuya başvurduğu, arabuluculuk sürecinin arabulucunun bürosunda gerçekleştirildiği, süreçte tarafların hazır bulunduğu ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun (6325 sayılı Kanun) 9. maddesi kapsamında özellikle davacının arabulucu tarafından bilgilendirildiği, arabucunun taraflarca seçilmesinin, Kanun'un 15. maddesine uygun olduğu ve 11. madde kapsamında tarafların aydınlatıldığı, davalı İdareyi temsilen komisyon başkanı avukatın bizzat görüşmede yer aldığı, diğer iki komisyon üyesinin imza eksikliğini sonradan tamamlamasının usuli bir işlem olduğu ve sürecin esasını etkilemediği, 6325 sayılı Kanun'daki düzenlemelere uygun bir arabuluculuk sürecinin yürütüldüğü sonucuna ulaşıldığı, davacının müzayaka hâlinden istifade edilerek aşırı yararlanmaya (gabine) maruz bırakıldığı iddiasına ilişkin olarak tanık ve süreci yürüten arabulucunun beyanına itibar edildiği, davacının bu süreci yürütmek yerine dava açma yolunu tercih edebileceği, ayrıca hizmet cetvelindeki kesintili çalışmaları nedeni ile 2016 yılı öncesine ait taleplerinin İdarenin muhtemel bir zamanaşımı def'inden etkileneceği dikkate alındığında hak kazanılabilecek miktarla ödenen meblağ arasında açık bir oransızlık olmadığı ve arabuluculuk sürecinin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 37. madde hükümlerinden etkilenmediği ve davacının iradesinin sakatlanmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin 05.11.2024 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 27.06.2025 tarihli kararı ile; davacının davalıya ait işyerinde 15.12.2009-09.02.2023 tarihleri arasında çalıştığı, emeklilik nedeniyle iş sözleşmesinin sonlandırıldığı, 23.05.2023 tarihli arabuluculuk son tutanağında, tarafların arabuluculuk son tutanağının hukuki ve mali tüm sonuçları yönünden anlaştıkları belirtilerek, başvurucunun (davacının) ücret alacağı, yıllık ücretli izin, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla çalışma, hafta tatili, asgari geçim indirimi alacakları yönünden görüşme sonucunda anlaştıkları belirtilmiş ise de emekli olan davacıya ihbar tazminatı ödeneceğinden söz edilmesinin çelişki oluşturduğu, arabuluculukta anlaşılan tutarlar ile davacının hizmet süresine göre alacak miktarları arasında açıkça bir oransızlık bulunduğu, davacının işten çıkışının verildiği günden aylar sonra arabuluculuk sürecinin başlaması ve anlaşma tutanağının düzenlenmesi hususu da dikkate alındığında arabuluculuk sürecinde davacının iradesinin sakatlandığı gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulü ile 23.05.2023 tarihli ve ... no.lu ihtiyari arabuluculuk anlaşma belgesinin iptaline karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
Bölge Adliye Mahkemesinin 27.06.2025 tarihli kararının süresi içinde davalı ... Belediye Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, davacının iradesinin imza anında sakat olduğu iddiasını yöntemince ispatlayamadığı, düzenlenen arabuluculuk anlaşma tutanağının şekli anlamda da usul ve kanuna uygun olduğu ve arabuluculuk sürecinin davacının bilgisi dâhilinde gerçekleştirildiğinin açıkça ortada olduğu, somut olayda gabinin koşullarının oluşmadığı, davanın reddi gerekirken kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma kararı doğrultusunda yapılan yargılama neticesinde davanın reddine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde;
1. İrade fesadı görmezden gelinerek davanın reddine karar verildiğini,
2. Gabin ve müzayaka hâlinin tam olarak gerçekleştiğini,
3. Davalı tarafın, müvekkilinin içinde bulunduğu çaresizliği kullanarak imzalattığı belgenin hukuken sakat olduğunu ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, taraflar arasında imzalanan ihtiyari arabuluculuk (anlaşma) tutanağının iptali istemine ilişkindir.
Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
08.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Karşılaştırmalı Okuma
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Aynı Gün Arabuluculuk ve İrade Bozukluğunun İspatı
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Geçerli Arabuluculuk Belgesinin Kapsadığı Çalışma Dönemi
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — İhtiyari Arabuluculukta İrade Sakatlığının İspatı
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Emeklilik Sürecindeki Arabuluculuk Anlaşması ve Tanıkların Dinlenmesi
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Gerçek Görüşme Yapılmadan İmzalanan Arabuluculuk Belgesinin Geçerliliği
Tüm Medeni Usul Hukuku Kararları ›
Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.
Karar Künyesi
Mahkeme
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi
İlgili Hukuk Dalı
Medeni Usul Hukuku
Esas No
2026/5306
Karar No
2026/5291
Karar Tarihi
8 Haziran 2026
Oy Durumu
Oy birliği
Resmî Kaynak
Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı
Hukuki Destek
Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.
Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara
İlgili Hukuk Alanları