top of page

Ana Sayfa › İçtihatlar

 

İŞ HUKUKU  ·  BOZMA

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Kendi Talebiyle Toplu İş Sözleşmesi Kapsamına Giren İşçinin Ücret Farkı

 

2026/5817 E., 2026/5098 K. · 4 Haziran 2026

 

İçerik Sorumlusu: Av. Mete ŞAHİN · Son Güncelleme: 7 Kasım 2026

 

Kararın Özeti

 

Elektrik teknikeri olarak çalışan işçi, kendi yazılı isteğiyle kapsam dışı statüden toplu iş sözleşmesi kapsamına geçti. Yeni ücret kendisine bildirilmişti. Bireysel sözleşmede ücretin bu geçişte yeniden belirleneceği yazılıydı. Yargıtay, bordrolarda görülen ilave ödemelerle birlikte işçinin gelirinde düşüş olmadığını belirledi. İşçinin önceki ücretini esas alan fark alacağına hükmedilmesini bu koşullar altında hatalı buldu ve hükmü bozdu.

 

Hukuki İlke

 

Toplu iş sözleşmesi kapsamına geçişte ücret farkı incelenirken işçinin geçiş talebi, bireysel sözleşmedeki düzenleme, kendisine bildirilen yeni ücret ve bordroda gerçekleşen toplam gelir birlikte değerlendirilir.

 

Sonuç

 

Fark ücret talebinin kabulüne ilişkin mahkeme kararı oybirliğiyle bozuldu.

 

İlgili Mevzuat

 

  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu

Bu bölümde karar metninde atıf yapılan hükümler gösterilmiştir. Kararda anılan hüküm, bugün yürürlükte olan metinle aynı olmayabilir.

 

Kararın Tam Metni

 

Aşağıdaki metin, kararın resmî kaynaktaki metnidir.

 

9. Hukuk Dairesi         2026/5817 E.  ,  2026/5098 K.


"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2023/9 E., 2026/51 K.


Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar; davalılar vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 03.07.2000 tarihinde ... Elektrik AŞ'de elektrik teknikeri olarak çalışmaya başladığını, ... ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının 12.06.2003 tarihli yazısı gereği 23.06.2003 tarihli iş sözleşmesi ile kapsam dışı personel olarak herhangi bir ücret düşüklüğü olmaksızın elektrik teknikeri olarak çalışmaya devam ettiğini, ... AŞ (...) Antalya İl Müdürlüğü tarafından 04.07.2003 tarihli yazı ile Genel Müdürlük Olur'u alınmadan davacının statüsünün elektrik teknisyenliğine düşürüldüğünü, yevmiyesinin de düşürüldüğünü, anılan tarihten itibaren davacının sürekli düşük yevmiye ile çalıştığını, anılan ücret ve statü indiriminin davacının muvafakati alınmadan gerçekleştiğini, sözleşmede belirlenenin altında ücret verilmesinin davacı haklarının ihlali olduğunu ileri sürerek yevmiye değişikliği nedeniyle oluşan fark alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacının diğer davalı Şirkette çalıştığını, tazminat ve işçilik alacaklarından müvekkili Şirketin sorumluluğunun bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... AŞ (... Şirketi) vekili cevap dilekçesinde; davacının yevmiyesinin düşürülmesi gibi bir durumun olmadığını, davacının gerek iş sözleşmesinin devamı gerekse sözleşmenin sona ermesi döneminde tüm belgeleri itirazsız imzalayarak ücretini kabul ettiğini, bankaya yapılan ücret ödemelerini itirazsız çektiğini, kıdem ve ihbar tazminatı ödemesi yapıldığını, yapılan ödemelere esas ücrete davacı tarafça itiraz edilmediğini, davacı tarafça 2003 yılında yevmiyesindeki düşüklük sebebi ile doğan zararlarını talep ettiğini, davacının tüm taleplerinin zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 12.02.2016 tarihli kararı ile; davacının yevmiyesinin düşürülmesinin kanuna aykırı olduğu gerekçesiyle fark yevmiye, fark ikramiye, fark ilave tediye, fark iş güçlüğü zammı ile fark bakım tazminatı alacaklarının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Mahkemenin 12.02.2016 tarihli kararının süresi içinde davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine Dairece; davalı ile sendika arasında, işçilerin toplu iş sözleşmesinden protokoldeki şartlar ve öngörüler doğrultusunda yararlandırılmaları kararlaştırılarak getirilen özel hükümlere göre kapsam içi personel olarak çalışan işçilerin ücretlerinin belirlendiği, davacı ile davalı arasında iş sözleşmesi imzalanırken günlük brüt ücreti belirlenmekle birlikte toplu iş sözleşmesinden yararlanma durumunda ücretin toplu iş sözleşmesi ile yeniden belirleneceğinin düzenlendiği, davacının sendikaya 11.12.2003 tarihli dilekçesiyle kapsam dışı elektrik teknikeri iken kapsam içi etib teknisyeni pozisyonuna atanmayı kendisinin talep ettiği, davacının ücretinin işverence tek taraflı olarak düşürülmesinin söz konusu olmadığı, bu şekilde davacının toplu iş sözleşmesinden faydalanmasıyla birlikte toplu iş sözleşmesinin işçiler lehine getirdiği parasal menfaatlerden (giyim yardımı, gıda yardımı, yemek yardımı, ikramiye, ilave tediye gibi) de yararlanmasının mümkün olduğu, davacının gelirinde artış meydana gelip gelmediği ve davacıya yürürlükte olan toplu iş sözleşmesi gereğince ödenmesi gereken menfaatlerin davalı tarafça ödenip ödenmediğinin araştırılması ve dosyaya sunulan 11.12.2003 tarihli dilekçesi de davacıya sorularak sonucuna göre tüm deliller değerlendirilerek karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak 05.07.2022 tarihli karar ile; bozma sonrası alınan bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemenin 05.07.2022 tarihli kararının süresi içinde davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine Dairece, bozma gereklerinin yerine getirilmediği, alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığı, Mahkemece gerekirse bilirkişi raporu alınarak bozma ilâmı doğrultusunda davacının toplu iş sözleşmesinden yararlanması ile birlikte gelirinde artış olup olmadığının karşılaştırma yapılarak ve denetime elverişli bir şekilde tespit edilerek sonuca gidilmesi gerektiği gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemenin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, davacının 14.07.2007 tarihine kadar günlük ücretinin toplu iş sözleşmesi ile tespit edilenden de düşük olduğu, bu dönem için günlük ücret öncekinden düşük görünse de toplu iş sözleşmesi ile sağlanan ek menfaatlerin eklenmesiyle gerçekte daha yüksek olduğunun tespitinin sonuca bir etkisinin bulunmadığı, bu döneme kadar fark ücretin oluştuğunun görüldüğü, 15.07.2007 tarihinden sonra ise günlük ücretin toplu iş sözleşmesi ile kararlaştırılandan da yüksek tespit edilip ödendiğinin anlaşıldığı belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde;

a. Müvekkili Şirket aleyhine açılan davanın husumetten reddi gerektiğini,

b. Davacının kapsam içi etib teknisyeni kadrosuna kendi isteği ile geçmek istediğini, ücretinin tek taraflı düşürülmesinin söz konusu olmadığını ileri sürmüştür.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde;

a. Davacının alacaklarının zamanaşımına uğradığını,

b. Davacının ücretinin tek taraflı düşürülmesinin söz konusu olmadığını,

c. Davacının sendikaya üye olduğunu ve işçiler lehine getirilen menfaatlerden yararlandığını,

d. Ücrete ilişkin tüm belgeleri ihtirazı kayıt koymaksızın imzalayarak ücretini kabul ettiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın kapsamı ve mahiyetine göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacının toplu iş sözleşmesinden yararlanmasıyla birlikte ücretinin düşürülüp düşürülmediği ve buna bağlı olarak fark alacağı bulunup bulunmadığına ilişkindir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 26/1 hükmü şöyledir:

"Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir."

Dairemizin bozma ilâmında, davacının sendikaya üye olup 11.12.2003 tarihli dilekçesiyle kapsam dışı elektrik teknikeri iken kapsam içi etib teknisyeni pozisyonuna atanmayı talep ettiği, idarece davacının talebi doğrultusunda işlem yapılarak pozisyonunun etib teknisyeni ve kapsam içi personel olarak belirlendiği, dolayısıyla davacının ücretinin işverence tek taraflı olarak düşürülmesinin söz konusu olmadığı açıklandıktan sonra tarafların anlaşması ya da düzen ilkesi gereği toplu iş sözleşmesi hükümleri uyarınca kök ücretin düşürülebileceği, bireysel ve toplu iş sözleşmesindeki aynı amaca yönelik hükümlerin gruplandırılarak karşılaştırılması gerektiği ve yapılan karşılaştırma neticesinde, işçinin kök ücreti düşürülse de toplu iş sözleşmesinden faydalanmakla bireysel iş sözleşmesine nazaran çok daha avantajlı bir konuma gelebileceği, objektiflik ölçütü açısından da işçi yararına bir sonucun gerçekleşebileceği, işçinin bir yandan bireysel iş sözleşmesindeki günlük çıplak ücretinin esas alınmasını, diğer taraftan da toplu iş sözleşmesi ile öngörülen ücret kriterlerinin uygulanmasını istemesinin mümkün olamayacağı gerekçesiyle somut olayda davacının toplu iş sözleşmesinden faydalanmasıyla birlikte toplu iş sözleşmesinin işçiler lehine getirdiği parasal menfaatlerden (giyim yardımı, gıda yardımı, yemek yardımı, ikramiye, ilave tediye gibi) de yararlanması mümkün olduğundan, denetime elverişli bir şekilde davacının toplu iş sözleşmesinden yararlanmasıyla birlikte gelirinde düşüş olup olmadığı konusunda karşılaştırma yapılması ve sonucuna göre karar verilmesi için hükmün bozulduğu belirtilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyulmasına rağmen, davacının elde ettiği gelirin toplu iş sözleşmesi ile sağlanan ek menfaatlerin eklenmesiyle gerçekte daha yüksek olduğunun tespitinin sonuca bir etkisinin bulunmadığı gerekçesiyle bozma kararının gereği yerine getirilmemiştir. Davacının talebi ve davanın konusu, iş sözleşmesi ile belirlenen ücretin toplu iş sözleşmesi ile düşürüldüğü iddiasıyla bundan kaynaklanan fark alacakların tahsiline ilişkin olmasına ve Mahkeme kararının da bu hususun belirlenmesi bakımından bozulmasına karar verilmiş olmasına rağmen hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacının toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan fark alacaklarının hesaplanarak hüküm altına alınması hatalıdır.

Davacının toplu iş sözleşmesinden faydalanmasıyla birlikte toplu iş sözleşmesinin işçiler lehine getirdiği parasal menfaatlerden de (giyim yardımı, gıda yardımı, yemek yardımı, ikramiye, ilave tediye gibi, seyyar görev tazminatı, arazi tazminatı, iş güçlüğü) yararlandığı ve bu şekilde gelirinde düşüş olmadığı ücret bordrolarından anlaşılmıştır. Davacının 11.12.2003 tarihli dilekçesi ile kapsam içi personel olarak çalışmayı talep etmesi, 12.12.2003 tarihli yazıyla görevlendirildiği ücret miktarının davacıya bildirilmiş olması, imzaladığı bireysel iş sözleşmesinde toplu iş sözleşmesinden yararlanması hâlinde ücretinin toplu iş sözleşmesi ile yeniden belirleneceğine dair hüküm bulunması, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 03.05.2017 tarihli ve 2017/887 Esas, 2017/885 Karar sayılı kararı ve Dairemizin emsal nitelikteki kararları birlikte değerlendirildiğinde, Mahkemece davacının fark ücret talebinin kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple,

Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

04.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

 

Benzer Kararlar

 

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Mühendis Kadrosuna İntibakta Takdir Hakkı

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi — Toplu İş Sözleşmesi Yardımları ve Arabuluculukta Görüşülmeyen İzin Ücreti

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi — Toplu İş Sözleşmesindeki Ücretin Prime Esas Kazanca Etkisinde İşveren ve Üyelik Tarihleri

Tüm İş Hukuku Kararları ›

 

İlgili Sayfalar

 

Toplu İş Sözleşmesinden Doğan Ücret Hakları

 

Benzer bir uyuşmazlıkla ilgili görüşmek isterseniz iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

 

Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özet ve açıklamalar site tarafından hazırlanmıştır; karar metni resmî kaynaktan alınmıştır.

 

Karar Künyesi

 

Mahkeme

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi

 

Esas No

2026/5817

 

Karar No

2026/5098

 

Karar Tarihi

4 Haziran 2026

 

Oy Durumu

Oybirliği

 

Resmî Kaynak

Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Programı

 

Hukuki Destek

Av. Mete ŞAHİN Hukuk Bürosu

 

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; kendi dosyanızın değerlendirilmesi için büroyla iletişime geçebilirsiniz.

Işınlar Mah. İvedik Cad. No: 116/1, Yenimahalle/Ankara

 

0552 725 25 18

WhatsApp ile Yazın

İletişim ve Yol Tarifi

 

İlgili Hukuk Alanları

İş Hukuku Davaları

Tüm Çalışma Alanları ›

 

Hesaplama Araçları

İşçilik Alacakları Hesaplama

Tüm Hesaplama Araçları ›

bottom of page